   ()
ϸ  


:  
     ,          ,    , ,  .                  ,   .      ,        ,           .





ϸ 

   ()



   һ, 2018


* * *










   





 

     [1 -     -   Nineteenth Century    1904 .    . .]





         XIX    ,        ,     ,          ,   ,        ,     .

          ()      ( )      ,         .                     .         ,     ,              ()     (),         ()   .

,       ,  ,        XIX ,          ,   .        ,       ,       ,       ,           ,    ;   , ,       .

          ,      ;            ,            ,        ,    ,     XIX .    ,         ,              ,           .               ;           .

           ,           .   :       ,   ,      ;     ,      .

    ,          ,          ,      ,         ,   ,        ,  , ,      .                   ;        .       ,          .

       ,     ,      .            , ,  ,    .        .        ,    ;      ,  ,  ,  ; , ,          .        ,    ,           ,              .

        . ,     ,     ,          ,    ,    ,     ,        ,  .         ,           ,    (    )            ,    . ,   , -    ,          ,    ,    ,      ,          . , ,    ,          ,   ,       :      ,       .

       ,     ,        ,       ,  ,    ,     ,       ,   ,  .

,     ,   , ,          ,    ,      ,            ,  .  ;   ,       ,       ,  ,    ,   .

  ,  ,  .   ,       .          .           ,             .    ,      ߻ ;  ߻        .       ,       ,       .

 ,        ,    ,   ,     ,        . , ,   ,   .   ,     .  ,              ,        ,      ,       ,     .         .     ,    ,    ,        ,          ,         ,     .

        .       ,    ,     ,      ,            .     ,   ,            .               XIX   ,           , , ,     ,           ,                  .                 ,         .         ,        .       ,     .   ,   ,        ,        ,         ,        .

          ,  ,     ,           ,     ,    ,               .

  XVII      ,     ,    . ,  (Cudworth), , ,  (Paley), ,            ,     .       ,          ( )       .       ()   ( )       ,         .    ,              ,         XIX ;               . ,        ,        ,     ,        ,       ,     .

         ,                .  ,  ,       . ,    ,       , ,       ,     ,  .   ,   ,              ,        .        ,  , ,     .

             XIX ,           ()       ( ,    ,    ),          (),  , ..   (  ), , ,    (, , ),     ,  ,           XIX     ,    ,                 .

        ,  ,      ;         ,    .         ,         ,               .     ,  (Bain),   (Lasley Steffen), , , ,  , ,     ,  . ,              ,    .      ,   ,     ,     XIX    , , -       .  ,     ,              ,     ,           .

 , ,     ,     ,       ,               .   ,    ,   XIX ,  ,   ()      , ..    ,  ,   ,   -    .    ,       .

      ,  ,  ,  ,    ,       ,    ,              ,     ,     ,       .   ,          ,  ,         .  ,   ,     ,       ,    ,          .

 , ,      ,   XIX ,        .       ,       [2 -        , . ,  , , , -   .],        ,      XIX .                    ;   ,       ;  ,  ,         XVIII ,        - ,   .      (Fouillee),   ,       (                     ),          ,   .

      ,        .     .

    ,          , ..         ,   .            . ,      ,       .     ,    , , , ,      . ,      ,   ,     ,      .   ,       , ..  ,     .     ,   ,       ,                   ; , , ,   ,    ,     ,       ,    ,       .

         ,  ,    . , ,      ,  ,  ,     ,    ..,          18561862.    ,    , ..    .       ,   ,   ,            .

        , ..     .    ,        ,     , , ,  ,  .., ,  ,      .     .     .   .     ,  ,  .      [3 -          (Le movement idealiste et la reaction contre la science par A. Fouillee. 2- .);       (Le devoir present par Paul Desjardins),      ,   .].

,             ,   ,       :           ,      ,    ,   ()     ,   -,    (  ),     ,     .

     ,                    , ,     ,      .



   ,      , ,            .     .             ,  -      .        - .    .    ,     .    ?     ,   ,        ,   ,   .

               ,       ,     ,    ,       .     ,             ,     ,   ,    .

      ,       ,     ,    .     ,                ,  -    .

      , .. ,     :    .       ,    -  .

                 ,             .      ,     -,           ,  -.       ,          ,  . ,        .

 ,  ,  .      ,  -     ,       . , ,   ,                     .    ,   ,      ?     ?       ,     : -      .      ,  red in tooth and claw[4 - red in tooth and claw .     .],        ,       , ,       , ,   , ,       - .  ,   , ,      .

  ,   ,      ,   ,       -  ,   , ,             .                [5 -           ,                      ,            ,           .].

                ,    ,             ,            .      ,   , , ;    ,                .

  ,  ,         ,    :       ;     ,          .      ,              ,          ,            ,      ,  [6 -  Nineteenth Century, 1890, 1891, 1892, 1894  1896    Mutual Aid, a Factor of Evolution. London (Heinemann).    :     . ., 1905.].

    ,      ,      ,        ,    ,           ;     ,      ,    ,  ,     .             ,   .     . ,     ,  ,  , ,   ..,       ,  ;          .  ,      ,     ,           ,       .    .

    ,    ,       ,  ,         .         ,      , , , ,   ..,            .   ,           ,  ,    ,   .    , ,    ,    ,         ,       ;           ,              ,    .  , , , ,    , ,    . ,    , ,           ,   , ..    ,      ,    ,     .     ,   ,   ,         ,    .           [7 - .     -     .].

,  ,   ,      ,    ,       (a permanent instinct),        ,   , ,   .        ,  ,  ,       ,   ,    ,  ,  ,        ,  ,      ,      -  .     , ,          ,      .    ,  ,   , ,  ,    .

     ,                ,        .          , ,    ,    .

  ,            ,      ,    ,   ,     -  .           ,          ,             -     ,    ,    ,   ,    ,   , ,   ,        ,      ,               .

, ,           (,     ;     ;  ,  , ,   ),  ,       ,           ,          ,  , ,           ,     .

  ,         , ..    ,   - ,  ,  ,   ,    ,                .    ,      ,      ;                    .   ,            ,   .          ,         ,       ,      ,      .

            .               ,       ,    ,      ,      .            .                                   ,         ;     ,    ,     .

,             ,         .      .       , , , ,    ,         . ,       , , ,     ,          ,             ,  , ,   .   ,     ,      ,     ,                      ;                  ,      .

 ,   , .. , ,      ,         ,      ,   ,     ,    .    ,                         ,         .

,       ,        ,      ,       ;  ,    ,        ,  (      ),            .




 

   





  ,   ,           (     ),         , .. .     ,    ,      ,      ,        ,  ,   ,     ,         ,    .     ,            ,   ,    ,         ,    ,    ,             .  ,    ,     ,            ,     ,     ,  ,    ,               .

   ,       .   ,  ,         ,   ,     :  ,  ,          ,  ,          : ,   .

      .            (   ),               .               .     , ,        .    .   ,      ,  .      .

 ,        , , ,    ()    ,  , .. , .    ,       ,         ,         .

        ,    .  ,  ,       -   ;         .           ;       (emotions), , ,   (infinite goodness),     .

 ,            .            .      .         ,  ,   , ..          ,      ,  -       ,          . ,     ,      ,         [8 - .: .    (Gesprache). 1848. Bd. III. 219, 22.    ,  ,     ,   ()   ,     ,   . ,  ,    ,      .   XIX ,      ,    ,   ,  , , , , ,  ,     .].

         ,      ,    ,       ,       ,     ,       .     廠  ,    .

 ,            ,             .                   :  ,   ..,  , ,      .                   .        .

 ,     ,    ;   ,  ,      ,         ,      .       ,      ,       . ,         ,   ,  ,         .                  .           .

 ,    ,        ,        ,   , ,  ,     ,    ,   ,  .        ,        ,         ,      .        ,     ,   :     .    , ,    ,      - , , .   ,   ,    ,     ,    .    ,    ,        ,     ,               ,     ,           ,       .     ,            .

 ,            .

         ,       ,                   .     ,      ,       ,     ,    ,     .            ,   ,    ,          ,   ,         ,          .

        ,      .   ,  ,  ,       , .

 ,          ,  , ,    ,  ,      :  ,         , ,          ,   ,  .  ,  ,      ;     -  , ..   .

 ,   , , ,   .   ,      ,  ,   ,      ,   ,        ,     .          ,   ,             .  ,      ,          ,                [9 -   , , .     ,    1792 , ,      ,         ,    ,     ,      (. . . Hartensteina. . 6. . 143144).].

 , ,    -  ,  :   ,   ,           ,   ,    .    ,         .    ,      ,       .    ,              :    ,        ,     .         ,     . ,    ,   ,  ,  ,     ,    ; ,         ,    .           ,           .

      .   ,         .       ,     .    . ,     ,               ;         .  ,      ,           ;      ,     .       ,    ,       .      - : ,  ,  ,  ,  ,   . ,   , ,     ,        ,       ,   ,       .

 ,           ,      ,  ,   :   .    .   ,   . ,    -  ,     - ,        ,     ,       [10 -    :   - ,   :   ,   ,      . (Paulsen F. Sustem der Ethik: B 2. ., 1896. . 1. . 20).].

,          ,           . ,       ,   ,      ,  ,   .       ,  ,         .    .     ,         ;             ,    .   ?  ?    ,   ?  ,  ,       [11 -  .     .].

 -        .  , ,        ,             .         ,         ,          ,    , ..  ,     ,            .

   . ,   ,           . , ,      ,   .

        , ..     , .. -  ,   , .       ,     .       ,    ,        :      -.   ,    ,     ;         ,    ,  .                ,         ,     ,   ,     ,   .

  , ,       ,    ,    . ,           ,  ,     ,        .      ,  ;         ,   .


* * *

         .           ,     .       , ,      XVIII ,      .        ,               .         ,     ,  .      , , ,   ,    ,        ,         ,    ,     ,  .                    ,  .

 , ,  ,     XIX        ,     ,       ,       ,        .       ,  ,     ,               (    XVIII      ,  ),     ,   ,   ,           [12 -     .   ,  ,    ,      ,            ,      , ,     (. . 459  ).].

   (  )               .      :           ,       ,           .         ,         ,        .              ,     ,       ,    ,   :     .

    :          ?           (ideational automation),    ,         ?       ,  ,    ,   ,   ,   , ,     ,       ?             ,       ,         .      ,       ,         ,    .                .  ,          :         ?    -,  ,         [13 -  (Thile . .).    .   . 903. . 2. . 163  .].   ,      .

   ,    ,       .       .        ,     ,      ,    ,         ,        .

       .              ,  ,       ,   .

    ,    ,         ,  ,  ,             ,  ,   .   ,       ,     ,    ,    .      ,       .

                ,       .    ,         ,           .              ,       ,        ;        ,         ,     .      ,         , ,   ,    ,        ,   ,    .

, ,       ,         .    ,      ,     ,      (    )       .   ,    ,    ,    ,            ;    ,   , ,  ,  ,    ,       .

   ,   ,      . ,         ,     ,                        .           :    .        ,      , .. ,   , ,     ,   .        ,       .

  ,           .  ,      ,    ,      ,     ,   .




 

   [14 -       Nineteenth Century. 1905. .]





,  ,     .   1837 ,           ,     :      .     .       ,       ,                 [15 -                . .   . . 1896. . 2. . 487  .].

                   , ,              ,     ,            ,   .  ,  ,        ,   .

        .            .      ,      :   ,      ,  ,  -  ..    , ..  ,       , ,  ,           [16 -  . . IV.].

 ,        .

,            , , ,           .        ,         , ,   .          ,         ,               .       ()    :      ,     ,  軠   ,         .

   ,     ,     ,           ,   ,     .              , ,    ,  ,     ,        -  ,       ,           .

 ,              ,    .  ,  ,    ,      ,    ,   (  ),           ,   .

        .

   ,  ,       ,     ,        ,        .              .       ,     ( )  ;          ,      .

   ;     (   )        XVIII ,        .

,     ,           .        ,      .

       ,    .

     ,              :     ,           .  ,  ,      ,      .         ,          ;       .   , , ,  ,  ,   ,    ,    .

 ,  ,          ,     ,  , ,    .           [17 -     ,       ,    Nineteenth Century     .     Principles of Ethics. . 2.   (  ).].

 ,      (       :      )     . ,  ,                   ,               .

    ,  , ,   ,    ,    ,       ,               .       () ,   ,       .

 ,  ,  ,            ,     ,          .            .

,         ,  ,              ,    .        ,       ;  ,       ,               ,    [18 -  ,           - ,           ,          ,              .        (John Lubbok),  ,     ,             ,     -  , ,    .     ,        .   ,           .             ,   :       ,  ,      ,        ,  ,        .             ,      (.;  . . 1),         , ,       .]. ,           ,   ,     ,      ,    . , ,   ,    ,  ,       ,           .    , ,   ..           ,       (, , ),             (, ,       ).     .           ,       . -              .  ,             ,        .   ,     ,          .

        ,  ,     ,                  . , ,        ;   ,                 ,           .     ,  ,           ,      ..      ,   ,     ,    ,  ,       ,     ,    .

 ,  , ,             ,                .

 ,  ,  ,      ,      .      ,   ?

 ,       .                ,   ,        ,  :  ,   ,  ,     [19 -  . . 163 ( ).].     ,     .     -,     ,  ;      :      , ,      ,    , -,        (. 161).

     ,         ,     ,   ;        ,        .    , ,          ,      ,    . , , ,      ,      ( ),    ,      (. 164165).

       ,           , , ,   ,     ,             .                  , , ,     ,    ,        (     ),   ,      .   ,       ,          ,  , ,  ,   ,     ,           .   , ,  ,     ,     ,       [20 -        32   ,         , :         , ,    ,              .  ;    :     ,          ,       .].

      , ,             .           . ,  ,            ,      ,         .    ,     (    , , ,  )     . , ,    ,    , ,   ,  ,  ,  ,  ,   ,  ,     (equite, equity). ,         ,               .      .  (   ),       ,    ,           ,   ;  ,           ,     ,           , -        :      ,  ,   , ,   ,    ,   ?

        ,       .     ,        .                 ,     -        ( 1,     ;   1702.),           .  ,       ,     ,    .   ,  ,              ,        [21 - . .  Hartensteina. . 6. . 143144.].

 ,   ,              .

  ,  ,     .  ,        .

,  , ,         ,     ,  ,  ,   -.                .      ,     -     .

,  ,                (the more enduring social instincts conquer the less persistent instincts).

  ,  ,     ;    ,       ;    ,    ,           .  ,   ,    ,    (. 171  ).

          ,   ,     .    ,    .      . ,        ,    (. 162).

  ,        ,      -,  ,      .      ; ,       ,         ,      .  ,  ,   ,                ,     ,       ,    ,  ,    ,         ,      ,        . ,     ,    ,  ,  -       ;             .

   ,    ,          ,      , ,     ,      ,     ,                                      [22 -         , ,  . ,  ,  , -,    ,  ,  ,         , ,   ,    .  , -,      ( 27).  ,     , ,   ,       ,    .           .             ,    ]. ,                    ,  .     ,           .

 ,  ,         . , ,        ,   .              , ,     ,    ,   , ,     ,        .     ,   ,   ,  ,     ,    ,   ,    , , ,    ..   ,                     ,         ,      .

, ,   ,       ,      ,       ,   ;        ,   ,    ,   .          .       , , , ,     :      ,   ,  ,  ,   ,        ,  .

   ,   ,      ,     ,           ,   .       ,         ,   ,   .      ,       ,      .          ,        ,      .

 , ,     ,       ,     .             ,        ,    ,            ,          ,          .

,  ,   ,         ,      ,  .   , , .  ,     ,   ,    , ,     .         ,           ,    - .     ,         ,      ,   ,      ,     ,    ,    , .         .

 , ,     ,    ,        .     Instauratio Magna (  )  :     (appetite)    :      ,       -  ;         ,  ,       .     ,  , ,     ,  ,  ,      [23 - On the Dignity and Advancement of Learning. Book VII. . . I. . 270,   Bohns Library. ,       ;   ,       ,     .           .].

        ,     ()  : 1)     2)   ,   : ,  , -,    . , , :           ,                 , ..   .

          ,        ,     :            ,               ,          .     , ,            ;  , ,             . ,                 ,         ,            ,            .    ,                    ,    ,       .     ,                 ,    .    ,              .     ,   (     ),  ,   ,     .

       ,    .  ,  ,     ,          .

       ,  ,        ,              [24 - .:    .].           ,  ,     ,     .          .

    ,          ,   ,      -   - ,    ,     ,     .

      .        (     ),  ,         .                            XVIII [25 -      1879 ,     1891 , ..        1871 .        1850 ;  , , ,        ;       ,           .       ,         ,      III   Discours Preliminaires,    Politique Positive.        ,           ,      .         ,     ,     ,     .].

     (   Nineteenth Century    1890 )          - ,           . ,           ,         ,        ,   .   ,   ,      ,   ,      ,         ,  -  ,     ,   .

 ,    ,   ,        ,    ,           .   ,            ,     .   ,           ,     ,     ( . 45).   ,    ,          (Coersion)           , ,   .

 , ,   ,       ,       .        : ,      ,  ,     ;      .         :      .        ,              .          ,         .  ,     ,       (4850),       ,      .

    , ,  ,           (85).           ,         ,        ,             ,      ,    .           ,          , ,    ,   ,   .         :  ,  ,           ,      ,      ,     ,       , ,  ,    ,   ,      .

   , ,                ,       -,        ,     ,   .      , ,   ,    .          ,     ,        [26 -  ,  ,  ,     ,      ,         (Politique Positive, Discours Preliminaires.  II. . 93     ).  ,  ,    Discours Preliminaires,     ,      .].

    ,            .  , ,   ,                       .       [27 -           (Mental Evolution in Animals. L., 1883. . 352).].  ,    ,       .

      ,      ,     ,           ,  ,     ,     .



    [28 - Essais dune morale sans obligation ni sanction.   .],             [29 -   -,        (Animals Behaviour. L., 1900)      ,   ,       ,       ,      .  ,         ,     Les Societes Animales,        .]




  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/petr-kropotkin/anarhiya-i-nravstvennost/)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .



notes








1


    -   Nineteenth Century    1904 .    . .




2


       , . ,  , , , -   .




3


         (Le movement idealiste et la reaction contre la science par A. Fouillee. 2- .);       (Le devoir present par Paul Desjardins),      ,   .




4


red in tooth and claw .     .




5


          ,                      ,            ,           .




6


 Nineteenth Century, 1890, 1891, 1892, 1894  1896    Mutual Aid, a Factor of Evolution. London (Heinemann).    :     . ., 1905.




7


.     -     .




8


.: .    (Gesprache). 1848. Bd. III. 219, 22.    ,  ,     ,   ()   ,     ,   . ,  ,    ,      .   XIX ,      ,    ,   ,  , , , , ,  ,     .




9


  , , .     ,    1792 , ,      ,         ,    ,     ,      (. . . Hartensteina. . 6. . 143144).




10


   :   - ,   :   ,   ,      . (Paulsen F. Sustem der Ethik: B 2. ., 1896. . 1. . 20).




11


 .     .




12


    .   ,  ,    ,      ,            ,      , ,     (. . 459  ).




13


 (Thile . .).    .   . 903. . 2. . 163  .




14


      Nineteenth Century. 1905. .




15


               . .   . . 1896. . 2. . 487  .




16


 . . IV.




17


    ,       ,    Nineteenth Century     .     Principles of Ethics. . 2.   (  ).




18


 ,           - ,           ,          ,              .        (John Lubbok),  ,     ,             ,     -  , ,    .     ,        .   ,           .             ,   :       ,  ,      ,        ,  ,        .             ,      (.;  . . 1),         , ,       .




19


 . . 163 ( ).




20


       32   ,         , :         , ,    ,              .  ;    :     ,          ,       .




21


. .  Hartensteina. . 6. . 143144.




22


        , ,  . ,  ,  , -,    ,  ,  ,         , ,   ,    .  , -,      ( 27).  ,     , ,   ,       ,    .           .             ,    




23


On the Dignity and Advancement of Learning. Book VII. . . I. . 270,   Bohns Library. ,       ;   ,       ,     .           .




24


.:    .




25


     1879 ,     1891 , ..        1871 .        1850 ;  , , ,        ;       ,           .       ,         ,      III   Discours Preliminaires,    Politique Positive.

        ,           ,      .         ,     ,     ,     .




26


 ,  ,  ,     ,      ,         (Politique Positive, Discours Preliminaires.  II. . 93     ).  ,  ,    Discours Preliminaires,     ,      .




27


          (Mental Evolution in Animals. L., 1883. . 352).




28


Essais dune morale sans obligation ni sanction.   .




29


  -,        (Animals Behaviour. L., 1900)      ,   ,       ,       ,      .  ,         ,     Les Societes Animales,        .


