Bu yay da bel? ke?di?. Serl?r Vahi?d ??m?nli? «Bu yay da bel? ke?di» kitabinda Vahid ??m?nlinin m?xt?lif ill?rd? yazdigi serl?ri toplanmisdir. Bu serl?rd? Vahid ??m?nli insanlara, V?t?n?, torpaga olan sevgisini ?n s?mimi hissl?rl? t?r?nn?m edir. Kitab genis oxucu k?tl?si ???n n?z?rd? tutulmusdur. Bu yay da bel? ke?di? Serl?r Vahi?d ??m?nli? © Vahi?d ??m?nli?, 2018 ISBN 978-5-4485-3155-2 Ñîçäàíî â èíòåëëåêòóàëüíîé èçäàòåëüñêîé ñèñòåìå Ridero Vahid ??m?nli ?m?r adli qatarin bel? s?r?tl? h?r?k?t etm?yi x?yalima g?lm?zdi. M?niml? birg? yola ?ixanlarin da qatardan bel? tez d?s?c?yini g?man etm?zdim. Amma, s?n dem? qatarlar dayanacaqlardan ke??nd? h?r k?s ?z dayanacaginda d?sm?li imis. M?nim yol yoldaslarimdan qatari ilk t?rk ed?n babam Abbas kisi oldu. Sonra anam P?rizad, atam Valeh, xalam S?riyy?, sonra Idris dayimla Isa dayim bir – bir qatari t?rk el?dil?r. H?rizad xalam xeyli yol yoldasi oldu m?n?. Sonra bir g?n o da haqqin d?rgahina qovusdu. M?nim sevdiyim insanlar! Bu g?n m?n sizin yer ?z?nd? yasayan s?siniz, s?danizam. Q?l?m? aldigim… yox, ?r?yimin ?n d?rin gus?l?rind?n s?z?l?b g?l?n bu misralarda sizin sevgi dolu q?lbinizin ?irpintilari yasayir. Bu ?irpintilar m?n durduqca vuracaq Sonra bir g?n m?n d? estafeti sizin ?z?n? g?rm?diyiniz, amma sizi andiran n?v?l?riniz?, n?tic?l?riniz? verib qatari t?rk ed?c?m. Bilin ki, m?n he? zaman sizi unutmadim. H?mis? ?r?yimd? yasadiniz. H?mis? ?r?yimd? yasayacaqsiniz. ?zizl?rim, m?n bu kitabi sizin xatir?niz? h?sr edir?m! Sizi cani q?d?r sev?n Vahid ??m?nli. Minn?tdarliq Daha bir kitabla qarsinizdayam, ?ziz oxucularim. Sizin qarsinizda imtahan verm?k asan deyil. Q?lbinizd? ser?, s?z? d?rin maraq oldugunu, h?m d? mahir s?z s?rrafi oldugunuzu bil? – bil? yen? ?z?m? oda atmisam. Bilmir?m, yazdigim bu cizma – qaralar k?nl?n?z? oxsaya bil?c?y?mmi? Amma bu kitabdan t?k birc? ser, t?k birc? b?nd, t?k birc? misra, t?k birc? s?z d? xatirinizd? qalsa, ?z?m? xosb?xt hesab ed?r?m. ?ziz oxucularim, bu kitabi oxumaga s?rf etdiyiniz, q?lbimd?n s?z?l?n h?r bir k?lm?y? qulaq verdiyiniz ???n Siz? minn?tdaram. H?l? usaqligimdan sazinin, s?z?n?n vurgunu oldugum atam asiq Valeh?, qaygisi, sevgisi il? m?ni b?sl?yib b?y?d?n anam P?rizada, m?nim t?hsil almagim ???n 6 – sinifd?n m?kt?bi buraxib isl?m?y? ged?n qardasim Z?lf?qara, bir ?l?im tifilliyind?n ??r?yimizi – yem?yimizi bisir?n, paltarimizi yuyan bacim Q?ndaba, atam – anam haqq d?nyasina qovusandan sonra biz? ataliq ed?n Idris dayiya, analiq ed?n H?rizad, S?riyy? xalalarima minn?tdaram. ??m?nli adli bir k?nd? olan sevgisini, suyunu, havasini, G?n?sini, torpagini m?niml? b?l?s?n, agsaqqalindan cocuguna q?d?r canim q?d?r sevdiyim h?mk?ndlil?rim? minn?tdaram. G?ncliyini, h?yatinin ?n g?z?l zamanlarini s?rf ed?r?k m?n? h?yat d?rsi ver?-ver? elm ?yr?d?n sevimli m??lliml?rim – Qara m??llim, Bayram m??llim, Kamil m??llim, S?ms?ddin m??llim, F?rz?liyev Allahver?n m??llim, Pasayev Allahver?n m??llim, M?mm?d m??llim, Xosrov m??llim, S?lbi m??llim?, Sabir m??llim, Musa m??llim, Quliyev Musa m??llim, Z?lf?qar m??llim, rus dilin? d?rin maraq oyadan Ismayil m??llim – Siz? minn?tdaram. M?n? g?st?rdikl?ri s?mimi m?nasib?t? g?r?, hal – hazirda Taleh Nuruyevin r?hb?rliyi il? Ziy?ddin Isg?nd?rov adina ??m?nli k?nd orta m?kt?bind? ?alisan m??llim kollektivin? ?z minn?tdarligimi bildirir?m. I?imd? ser?, s?n?t? maraq oyadan sevimli m??llimim, ??m?nlimin g?z?l sairi Sahmar ?kb?rzad?y? minn?tdaram. M?n? m?n?vi d?st?k olan sevimli sinif yoldaslarim Nizami Bayramova, R?fiq? R?st?movaya, Allahver?n ?liyev?, ?ingiz Baxs?liyev?, Akif Abisova, Rafiq Piriyev?, Sahin G?n?sliy?, Kamal Alisova… minn?tdaram. ?mr?m?n son 20 ilinin sadiq dostu, m?nim «N? ?m?rd? yasadim» serl?r kitabimin ?r?s?y? g?lm?sind? maddi, m?n?vi d?st?k olan Mahir Haciyev – S?n? minn?tdaram. O kitab olmasaydi, bu kitab da olmazdi. M?n? b?y?k d?st?k olan q?rb?td? yasayan dostlarim Adil Danilova, Camal Abdullayev? d?rin minn?tdarligimi bildirir?m. Inc? z?vql? dostum Mayil Adilov, m?nim cizmaqaralarima d?y?r verdiyiniz ???n Siz? minn?tdaram. H?rm?tli Doktor M?sfiq Mirz?yev, bir yazar kimi m?n? d?y?r verdiyiniz ???n Siz? minn?tdaram. Adini sev? – sev? andigim, atamin dostu, usaqligimdan bu g?n? q?d?r d?rin bir m?h?bb?tl? sevdiyim M?h?mm?d?li ?minin ?vladlari C?f?r b?y, Aydin b?y, bu g?n h?min sevgini izafisi il? m?n? b?xs etdiyiniz ???n Siz? minn?tdaram. M?asir Az?rbaycan ?d?biyyatinin azman nasiri, sairi, filosofu Firuz Mustafa m??llim, m?n? g?st?rdiyiniz etimad ???n Siz? minn?tdaram. Bu kitabin ?r?s?y? g?lm?sind? b?y?k ?m?yi olan dostum sair Vidadi Agdamliya minn?tdaram. Dostum, ellim, sair Zaur Ustac, z?hm?t ??kib ?n s?z yazdiniz. Bilir?m ki, bu asan olmadi. ?n s?z kitabin simvoludur, onun vizit kartidir. Z?hm?tiniz? g?r? Siz? minn?tdaram. Yazar insanin ail? ?zv? olmaq ?ox ??tindir. ?ziz h?yat yoldasim T?ran?, oglanlarim Valeh, Aydin siz? h?sr el?m?li oldugum vaxtimi yazmaga h?sr etdim. Siz? olan sevgimi ser dediyim cizmaqaralarimla b?l?sd?m. M?ni ?fv edin. H?rm?tl?: Vahid ??m?nli ?n s?z Bu yay da bel? ke?di» -Allah bilir daha ne?? bel? yaylar ke??c?k… «Bu yay da bel? ke?di» -y? ke?m?zd?n ?vv?l Vahid ??m?nli adinin, imzasinin ?z?rind? bir az dayanmaq ist?yir?m. Vahid ??m?nli – bu imzadaki Vahid el? Vahiddir bunun s?rh?, ?lav? izahata ehtiyaci yoxdur. O ki, qaldi ??m?nliy? bu torpaq olduqca m?xt?lif sah?l?rd? sayilib-se?il?n, d?li-dolu ogullari il? m?shurdur. Bu g?n bel? ogullardan biri Vahid ??m?nlinin s?z?n?n h?nirtisin? isinib, k?lg?sind? s?rinl?m?y? ?alisacagiq… S?z?n ?sl m?nasinda ?ox qursaqli iqlim? malik Az?rbaycan torpagindan p?hr?l?nib, qol-budaqli s?z agacina ?evrilmis Vahid poeziyasi el? z?ngin v? r?ngar?ngdir ki, onun bir budaginda ist?diyin q?d?r aglamaq ???n b?han? tapib, ?r?yini bosaldana q?d?r h?nk?r-h?nk?r aglaya, dig?rind? z?man?nin ?irkin insanlarinin eyb?c?r ?m?ll?rin? i?in-i?ind?n ged?n? q?d?r aci-aci g?l?, bir budaginda t?nhaliqdan ?s?y?n zaman isin?, dig?rind? is? ?z qizardan ?mm?ll?ri g?rm?m?k ???n qa?ib, gizl?nm?k, nec? dey?rl?r s?rinl?m?k olar… S?z istid?n d?sm?sk?n g?l?k «Bu yay da bel? ke?di» m?s?l?sinin ?st?n?… Vahid qardasim bu is? S?nin ?srin d?rd? birind?n ?ox vaxt ?rzind? g?z?n?n nurunu, sa?inin qaraligini, q?lbinin f?rahligini verib b?y?td?y?n bu qollu-budaqli s?z agacinin (lap h?y?timizd?ki, Agdamin d?rd bir t?r?fi g?r?n?n h?nd?r qoz agaci yadima d?sd?…) ?n h?nd?r budagindan ?lini g?z?n?n ?st?n? qoyub g?z isl?dikc? baxdiqda bel? g?r?n?r ki, «bu x?mir h?l? ?ox su aparacaq…» «Qardasim, bu s?hb?ti h?r gec? t?krarlanan bir yuxu il? yekunlasdirmaq ist?yir?m. Ancaq, yuxuya ke?m?zd?n d? ?vv?l onu qeyd edim ki, m?n yuxu m?s?l?l?ri ?zr? m?t?x?sis?m v? bu bar?d? d? k?kl?-k?m?cli bir yazim var. H?r bir yuxunun ist?r iradi, ist?rs? d? qeyri – iradi bir ?sasi olmalidir. Y?ni m?n yuxumun iki iradi ?sasini realliqda g?rm?s?m. Bunun birincisi Bi??n?k asiriminda Nax?ivanin d?vl?t s?rh?ddind? ?sas magistral asfalt yolun ?z?rin? t?k?lm?s, lap Qarqadan yigilan qrabil? oxsayan bir-ne?? «samasvalt» seben, bir d? D?rdyoldan ?z? Agdama t?r?f ged?nd? yolun ?z?rind?ki topalar (Aqil Abbasin filmind?) … H? indi g?l?k yuxuya – h?r gec? yuxumda g?r?r?m ki, realliqda g?rd?y?m bu topalar kimi topanin ?st?nd?n ke?ib T?k S?y?d?n yanindan sevin?-sevin? k?ndimiz? t?r?f gedir?m, q?fl?t?n ?z?ml?kd?n ?ixan ?z ?sg?rl?rimiz m?ni tutub saxlayirlar ki, b?s, s?n qayda-qanunu pozmusan bel? olmaz. Kor-pesiman yuxudan oyaniram. S?h?r? q?d?r d? yuxunun t?sirind?n ?ixa bilmir?m, deyir?m, el? bu saat g?lib m?ni aparacaqlar. Indi m?nim qardasim, bizimki qalib ancaq, Allaha. Uca Yaradan ?z? biz? k?m?k olsun. Bu isl?r d?z?lsin, S?nin bu s?z agacin da ?n h?nd?r budaginin lap ucunda bir z?f?r n?gm?sinin tumurcugu tutsun, Insaallah… Var ol, qardasim, Allah uzun ?m?r, can sagligi versin, yaz, yarat… 02.08.2018. Baki. H?rm?tl?: Zaur Ustac. Vahid ??m?nli Ziy?ddin Isg?nd?rov adina Agdam rayonu, ??m?nli k?nd orta m?kt?bin m??llim kollektivi arasinda (Ayaq ?st? duranlardan sagdan 5-ci M?kt?bin Direktoru Taleh Nuruyev) L? Il?h? Ill?llah H?zuruna g?lmis?m, L? ilah? Ill?llah. S?n? k?n?l vermis?m, S?nd?n d?nm?r?m billah. Esqim, amalim QURAN, M?h?mm?d R?sulallah, M?h?mm?d H?bibullah, Dostlarim – Haqq dostlari, ?hli Beyti Nurullah, L?tv?nl? m?sud el?, K?r?m eyl?, Ya Allah!.. S?nsiz olsam Ya H?kim, S?nsiz olsam Ya ?ziz, ?rs? ?ixan ahimi, S?nd?r? bilm?z d?niz… N?sib eyl?, yasayim H?yatimi t?rt?miz, Sizlayan yaralara M?lh?m eyl?, Ya Allah!!! S?nd?n baslar dirilik, ?vv?li, Axiri s?n… S?n Xaliqs?n, s?n Q?dd?s, H?yatin t?m?li s?n… S?n ?zims?n, s?n X?bir, ?liyy?, V?liyy? s?n… M?ni yolunda sabit q?d?m eyl?, Ya Allah!!! D?nyani sev?ni d?nya unudur N? q?d?r d?nyaya insanlar g?lib? Milyondan biris?n ??m?nli Vahid. ?vv?lin b?llidi el arasinda, Sonun n? olacaq, n? b?lli, Vahid? Yurdunu, elini, obani tani, Yolunda m?rdan? ver sirin ?ani… Damarda kim tutar ?aglayan qani? ?ox verm? ?z?n? t?s?lli, Vahid! ?r?yim k?vr?lib yen? bu axsam, Suallar ?n?nd? ?asib qalmisam… S?n?rmi meh il? haqdan yanan sam? Ed?r ?r?kl?rd? t?c?lli, Vahid. H?r xalqin ?z ?sli, ?z n?sli, boyu, ?sli olmayanin quruyar soyu. M?nim d? xalqimi ?srl?r boyu Yasadar ne?? d?z ?m?lli, Vahid. ?z?n d?, adin da haqdir, uludur, Yaz, yarat, n? q?d?r canin suludur. D?nyani sev?ni d?nya unudur, Yapisma d?nyadan d?rd?lli, Vahid! M?nim ana dilim M?nim ana dilim, ulu T?rk dilim, S?ni g?z?m, k?nl?m anbaan ??kir. Bu dild? dey?n?, yazana qurban, H?r s?z?, c?ml?si s?hr?t, san ??kir. Bu dild? ed?s?n yar il? ?lf?t, Dost il? d?y?rli, m?nali s?hb?t… Sair, q?l?min?, t?bin? q?vv?t, H?r s?z?n canimdan sanki can ??kir. H?r s?z?n ?z dadi, istotu, duzu, H?r s?zd? min g?z?l isv?si, nazi, N?gm?md? ?l?sg?r sazi, avazi, ?zeyir b?st?yir, zil? Xan ??kir! R?bbim dil verm?yib, d?rr verib biz?, Masallah, n?mxuda, g?lm?y?k g?z?… Sanki bal qatilib k?lm?y?, s?z?, Bu s?k?r dadini Vahid, qan ??kir. Amma g?r?m Agdam azad Agdamdi Agdamima h?sr?t qaldi g?zl?rim, Ahil ?agim, n? agrili zamandi. Agdama yox, Quzanliya sigindim, M?ni d?zg?n anlayin haa, amandi. Quzanli da ?z yurdum, ?z m?sk?nim, ??oglana k?m baxana min q?nim, Z?ngisali, Mahrizli da V?t?nim, ?r?yimd? n?gm? dolu ?mmandi. Xindiristan Zakirimin V?t?ni, Canim – g?z?m, he? qinama s?n m?ni… ??m?nlimin z?mr?d d?zl? ??m?ni, H?r g?l?n? g?z yaslarim damandi. ?f?tli d?, ?iraqli da ?z qalam, Baharli da hikm?t qalam, s?z qalam, Mir?sellim, – k?vr?lir?m az qalam, Adin – sanin dilimizd? dastandi. Qaradagli, Saricali tagb?ndim, D?sm?nl?rin bogazinda k?m?ndim, Ogullarin oylaqlarda sir ?mdi, D?r bir yanin bag – bagatdi, bostandi… Agdam yoxdu, yurdum qalib dir?ksiz, ?r?yim yox, nec? d?z?m ?r?ksiz… M?n raziyam qalim susuz, ??r?ksiz, Amma g?r?m, Agdam azad Agdamdi! Oldu Birc? g?n d?rdinl? t?nha qalmadin, Dem?, n? dost oldu, n? yoldas oldu. Sorusdum ?ar?ni obadan, eld?n, I?imd? ??x b?y?k bir t?las oldu Kims?d?n bir k?lm? g?lm?di cavab, Suallar bagrimi eyl?di kabab… Dedim hayan olum, qazanim savab, N?fsiml? agrili bir savas oldu. Davalar, d?rmanlar verm?di fayda, S?n dem?, Tanridan bel?ymis qayda… Sam kimi ?riyib soldun ?? ayda, Qaygili ?mr?n?n sonu bos oldu. Yalvardim, Ya R?bbim, budumu f?hmin? S?nd?mi susursan, yoxdumu R?hmin? Geriy? d?n?s yox, el?dim t?xmin, Sin?md? ?irpinan ?r?k das oldu. N? agla, n? sizla Ay Vahid, dayan, Ged?n? h?r bir is ayandi, ayan… Tapilsa d?nyada s?ni bir duyan, Onda utanma, de, m?n? xos oldu. ?r?yimi sixan daglar D?rdli ananin bu s?klin? bigan? qalmaq olmur. G?r?k das olasan ki, ?rim?y?s?n. Bilmir?m, niy?, amma bu s?kl? baxdiqca ?r?yimd?n kagiza bu s?tirl?r axdi. ?r?yimi sixan daglar, Uzagin yaxin oldumu? ?z? b?ri baxan daglar, Qoynuna axin oldumu? Bir el vardi, g?r?n oldu? Hami p?r?n – p?r?n oldu… Kiml?r g?l?n d?r?n oldu? G?l p?mb? taxtin oldumu? Hani s?nin qizil vaxtin? Niy? bel? d?nd? baxtin? Arxamizca q?mli baxdin? Baxmaga vaxtin oldumu? G?z-g?r?ti d?sd?k oda. Canim dagmi d?sd? yada? S?n? dem?dik ?lvida, H?sr?tl? baxdin, oldumu? Basimizi vers?k bel?, Qayidariq ?ziz el?! Bir d? g?rd?n g?l? – g?l?, Yollara ?ixdin! Oldumu! 17.08.2018 G?zl?rim doymadi xatir?l?rd?n G?zl?rim doymadi xatir?l?rd?n, O bahar, o b?h?r d?n?n oldumu? Cavanliq ulduz t?k parladi, s?nd?. H?dudsuz g?yl?rd?n en?n oldumu? Ke?irdim g?nl?ri yariyuxulu, Ag b?xtim bu qara n?fsimin qulu… El? ilk d?ng?d? itirdim yolu, Qayidib yoluna d?n?n oldumu? Dag daga s?yk?n?r dag olar Allah, Bag baga baxanda bag olar Allah, S?z?n? s?z des?m ag olar Allah, ?n?nd? bir k?lm? din?n oldumu? K?n?ld?n k?n?l? yol salmaq ??tin, G?r?k itm?y?ydi bir an diqq?tim, Y?h?rsiz, y?y?nsiz qalan diqq?tim, T?z?d?n atina min?n oldumu? Ay Vahid, bilmirs?n bu hansi ?agdi? ?ox s?k?r Allaha, can h?l? sagdi… Payiz yagislari q?lbin? yagdi, Quruyan ??ll?rin ??m?n oldumu? Endi Onu g?rd?m, ?sdi ?lim, ayagim, Od-alovlu yay g?n?m? qis endi. «Bu s?ns?nmi?» -pi?ildadi dodagim. Sin?sin? ag sa?li bir bas endi. ?z?m g?l?r, i?imi q?m sixirdi, Bu q?m m?nim q?rurumu yixirdi… Solan g?l?n g?zl?rin? baxirdim, — ?st?m?z? g?r?n ne?? yas endi? Halin sordum, he? pozmadi halini, Tumarladi qolundaki xalini… D?z?ld?nd? basindaki salini, El? bil ki, basima bir das endi. Vahid, dem? bu ?m?rd?, h?yatdi. Bu h?yatdan qism?tin? n? ?atdi? Xatir?l?r ?r?yimi sizlatdi, Yanagima iki gil? yas endi… Sair ?dal?t B?dirxanova h?sr olunur El? bilm? he? n? duymur Babamiz O, Alimdi o, Hakimdi ay d?d?! N? yaziq ki, Haqdan g?lmir s?damiz, Agsaqqal da ta he? kimdi, ay d?d?… Qapazlardan qutarmadi canimiz, Bizl?nm?kd?n yara oldu yanimiz, D?rd-s?r il? ?ox qaraldi qanimiz, D?z?n? de, n? him-cimdi, ay d?d?? Yaramazlar fitn?sind?n yarinmaz, Qara yalan ag kagiza sarinmaz… Y?z il axa ta durulmaz, arinmaz, Bu ?aylarda nam?rd ?imdi, ay d?d?! D?sd?n burulgana, ?ox ?abalama D?sd?n burulgana, ?ox ?abalama, B?lk? qurtarasan, bel?di ger??k. Mindiyin ulagi ?ox yabalama, Atacaq ?st?nd?n bil s?ni, ess?k. Oturub duranda ?d?bi g?zl?, Y?z?n ovsunata d?s?r bir s?zl?… Hal-?hval tutanda tut g?l?r ?zl?. G?l?r ?z g?r?rs?n hamidan bis?kk. Hami yazir, pozur, hami r?y verir, Allah yazanlara ?ox h?mr?y verir… Axir qiym?tini yen? b?y verir, B?yin saqqalinin altindan ke??k!..     25.08.2016     Baki s 15.12.2017 Bir serin tarixi 1978-ci ilin iyul ayinda yazilan bu seri k?hn? ser d?ft?rimd?n tapmisam. Tapmisam dey?nd?, bir az q?rib? olur. ?slind?, bu ser h?mis? orada olub. M?n n?s? diqq?t verm?yib, s?hif?ni ?evirmis?m. B?lk? bu el? o zaman da, indi d? m?nim ?l?atmaz, ?nyetm?z bir arzum olub ona g?r?… Xatirimd? deyil. Vallah, kimi n?z?rimd? tutub yazmisam o da xatirimd? deyil. G?zl?rimi yumub x?yala daldim. Ey bu s?tirl?ri yazmaga m?ni h?v?sl?ndir?n, ey ser d?ft?rimd? sakit, s?ssiz-s?mirsiz yasayan g?z?l, ?mr?m?n iyirmi ikinci baharini ?l?k-v?l?k el?dim, amma s?ni xatirlaya bilm?dim. Bu seri paylasmaq ???n hazirlayanda b?zi s?tirl?ri d?yisdim. M?s?l?n, birinci b?ndin ???nc? misrasi bel? idi: ??ks?n utancaqliq yanaqlarina… Axirinci b?nd iki variantda idi. ?ox agrili s?tirl?r vardi, r?va g?rm?dim: …Sonra da ayrilaq! ?z tutub h?r?, Ged?k s?n bir yana, m?n d? bir yana, D?n?b sirin – sirin xatir?l?r? S?pil?k h?r? bir ev?, ?nvana… Bu b?ndin ?st?nd?n tamam x?tt ??kmisdim. Amma dey?s?n ?sil h?qiq?t el? bu b?ndd? imis. ?n azindan, ikimiz d? basqa ?nvanlarda yasayiriq. Axirinci b?ndin yeni variantinin birinci, ikinci s?tri d? f?rqli idi: Ayriliq yaxindi,b?s q?lbimiz?, Neyl?y?k, qonmasin bir z?rr? k?d?r?.. Yox! He? n? anlamadim. G?r?s? d?v?t etm?k ist?diyin? ayriliqdan danismaq ?ox q?rib?dir, deyilmi? M?nim g?ncliyimin qizlari, siz bahar n?f?si kimi iliq, b?n?vs? kimi utancaq idiniz. He? zaman basinizi qaldirib adamin ?z?n? baxmazdiniz. S?z dey?nd? yanaqlariniz lal? kimi qizarardi. B?lk? d? ona g?r? m?nim bu serim x?yallarimda qurdugum b?dii l?vh?d?n basqa bir sey deyildi. ?ox maraqlidir, bu ser d?ft?rim? m?nim ?z x?ttiml? yazilmayib. B?lk? s?n var idin, bu seri d?ft?rim? k???rm?yi m?n s?nd?n xahis el?dim. B?lk? bu bir m?ktub idi? G?ndirilm?y?n m?ktub… D?ft?rimd? 40 il s?kutla yasayan serin adini da bel? qoydum: G?nd?rilm?y?n m?ktub Bir axsam g?r?s?k sahil baginda… Bir az ?r?kli ol, inadi burax. S?f?ql?r parlasin yanaqlarinda, Arabir qiygaci g?zl?rim? bax. ?rk?k addimlarla yerim?k niy?? G?l?s? b?l?nsin inc? dodaqlar. Ip?k sa?larina toxunsun dey?, ?st?n? ?yilsin k?rp? budaqlar. Bir bos skamyaya g?lib yet?rk?n, Dinc?lm?k adiyla oturaq q?st?n. D?rim ulduzlari bir-bir g?yl?rd?n, Asim medalyon t?k sin?nin ?st?n. Bir k?n?l bagisla m?n? t?z?-t?r, ?man?t g?t?r?m t?b?ss?m?nd?n. Ha?an bir d? bura yolumuz d?s?r? Bu da bir xatir? yay m?vs?m?nd?n… Bax, he? n? g?lm?sin ?r?yimiz?, Q?lbi ?s?tm?sin bir z?rr? k?d?r. Bel?c? siginib bir-birimiz? Uyuyaq sahild? s?h?r? q?d?r… Vahid ??m?nli 25 iyul 1978 Bu yayin istisi bir az ?ox oldu Doldurub k?m?r?, basdi k?r?y?, S?f?ql?r h?r biri yanar ox oldu. ?aylarim qurudu, qaldi k?p?y?, Bu yayin istisi bir az ?ox oldu. V?d?siz saraldi dagda lal?l?r, Bosaldi, bos qaldi z?r piyal?l?r, Sizqa suya d?nd? gur s?lal?l?r, Bu yayin istisi bir az ?ox oldu. ??m?nin ciy?ri ??ld? alisdi, Yasilbas sonralar g?ld? alisdi, Sirin k?lm?l?rim dild? alisdi, Bu yayin istisi bir az ?ox oldu… K?hrizin basinda dayanib baxdim, Ke?di g?z ?n?nd?n qism?tim, baxtim… ?ridim, buxar t?k g?yl?r? axdim, Bu yayin istisi bir az ?ox oldu. Qalib D?nyanin q?mini yigdim ?st?m?, B?lm?y? n? anam, n? n?n?m qalib. Ayaqlar yoruldu, Qollar yoruldu, Yorulmaq bilm?y?n bir ??n?m qalib. At?s?m, alovam – edirdim g?man, Bilm?zdim bu odu s?nd?r?r zaman… M?ni oxa basdi ?ox qasi kaman, S?zg?c? b?nz?y?n bir sin?m qalib. Hani dag v?qarim, hani dag esqim? O d?c?l baxisim, o siltaq esqim. ?ox verdin ?mr?m? kef-damaq, esqim, Zilimi t?k?tdin, quru b?m qalib. Ay Vahid, qis g?lib, hava ayazdi, Bir saxla q?l?mi, n? yazhayazdi… Tanrim qism?timi s?h?rd?n yazdi, K?ndd? g?z? yolda bir s?n?m qallb. Ke?ir M?ni b?nd el?m? ?z?n? g?z?l, ?m?r s?tirl?nir varaqdan ke?ir. Indi nec? d?s?m izin? g?z?l? Yollarim burulur qiraqdan ke?ir H?r s?ni g?r?nd? ?sir dizl?rim, ?asiram, bas-ayaq olur s?zl?rim, Isti g?z yasiyla dolur g?zl?rim, At?si s?z?l?r yanaqdan ke?ir. V?d?siz g?lmis?n solan ?mr?m?, D?nyanin k?d?ri dolan omr?m?, Dem?r?m b?z?k ver qalan ?mr?m?, H?r anim t?n?d?n, qinaqdan ke?ir. Sirin cavanligim hara t?l?sdi? Qocaliq qis kimi qapimi k?sdi. ?r?k pi?ildayir, h?v?sdi b?sdi, S?z s?z? baxmir ki, dodaqdan ke?ir… Vahid, q?m el?m?, ?atma qasini, Kims?d?n gizl?tm? olan yasini… ?evir o g?z?ld?n ?z baxisini, Imanin, d?z?m?n sinaqdan ke?ir! Bir izah g?nd?r, Allah Oddan m?l?k yaratdin, Dedin Seytandi, Allah. ??rxi-f?l?k yaratdin, Dedin zamandi, Allah. Sudan cahan yaratdin, Dedin yalandi, Allah. Torpaqdan can yaratdin, Dedin Insandi, Allah. Yaratdin da yaratdin… Sonra da bu Insani, Sonra da bu Seytani, Birlikd? Yer? atdin. Ya m?ni oddan qoru, Ya suya d?nd?r, Allah… Anlamadim m?n s?ni, Bir izah g?nd?r, Allah! Qarabag, ay m?nim mugam besiyim Qarabag, ay m?nim mugam besiyim, H?sr?tin ?lind?n g?lmis?m zara. Qarabag, ay m?nim evim, esiyim. Nec? boyun ?yim bu s?rt r?zgara? Qiriq ?midimi apardi sell?r, Yol tapa bilmir?m qoca daglara. M?n? x?b?r verin, ay ?s?n yell?r, N? zaman yet?c?k ?ll?rim yara? D?mir qayalara yazdim adimi, Indi kiml?r yazir adini ora? Ey Tanri, ?z?m? qaytar odumu, Qoyma bu d?rd ged? m?niml? gora! Daglar oglu Az?rbaycan Ordusunda layiqli d?y?s yolu ke??n dostum Mail Adilova h?sr edir?m Mail Adilov K?lb?c?rin igid oglu, alqis s?n?, Qarabagda tufanlara g?rdin sin?, ?r?yind? odun – k?z?n ??tin s?n?, Daglar oglu, dag v?qarli Mail dostum. S?n d?y?sd? ?r igids?n, ?r oglu ?r. G?ll? ?z? qorxar s?nd?n, yolun ?y?r. O g?n olsun, Az?rbaycan ?alsin z?f?r, Daglar oglu, dag v?qarli Mail dostum. Elimiz bir, yurdumuz bir, canimiz bir, Damarlarda cosa g?l?n qanimiz bir, Adimiz bir, s?hr?timiz, sanimiz bir, Daglar oglu, dag v?qarli Mail dostum. Zirv?l?r? boylaniram Zirv?l?r? boylaniram, H?r t?r?fi ag g?r?n?r. Yamaclarda dolaniram. G?l-?i??kli bag g?r?n?r. Qa?haqa?da ke?ir ilim, Yanir ?lim, yanir dilim. Yurda h?sr?t qalan elim, Sin?nizd? dag g?r?n?r. S?zl?rini uda-uda, ?c?b m?ni saldin oda, Vers? d? ?ox g?n?n bada, Vahid h?l? sag g?r?n?r. Ged?r ?z?n? Tanridan ugur dil? s?n, H?r s?z?n ?r?y? toxunub ged?r. Yaxsiliq el?s?n birc? gil? s?n, Bir? min ?v?zl? oxunub ged?r. Sirin ol, ?ziz ol, aciliq etm?, Sakit, t?mkinli ol, qo?uluq etm?, Ugursuz bir yola yol?uluq etm?, ?z?n?n abiri arinib ged?r. Arifs?n, sirrini saxla d?rind?, Z?hm?t ??k elinin xeyir-s?rind?… Halal qazancinda, alin t?rind? Varligin su kimi durunub ged?r. G?r-g?t?r d?nyasi bizi xar etdi. S?hr?t? h?rislik kim? yar etdi?.. Al?mi basina kim ki dar etdi, Dik?lm?z, z?lil t?k s?r?n?b ged?r. Ay Vahid, m?rd yasa, t?miz ad qazan, Bir kims? dalinca dem?sin nadan… Varli da, kasib da qoca d?nyadan. Bes arsin k?tana sarinib ged?r. Sairlik q?lb yangisidi Sairlik q?lb yangisidi, Onu addan-sandan umma. G?z yasi can acisidi, D?rd ??km?y?n candan umma. Haqdan dolu olsa sin?, Odu, nuru ??tin s?n?… Qoy, adi xalq versin s?n?, Onu b?yd?n, xandan umma… Vahid, arzun a?maz ?i??k, T?r t?km?s?n ?t?k-?t?k. San-s?hr?ti s?d?q? t?k, G?l, s?n ondan-bundan umma G?mil?r (Dostum Vahid Qaziy? h?sr olunur) Sahill?rd? misqal-misqal b?y?y?r, Yagislarda, dumanlarda gec?l?r. En?r bir g?n g?y d?nizin qoynuna, D?ryalarda, ?mmanlarda gec?l?r. Sah? qalxan dalgalarla oynayar, Vuran, yixan dalgalarla oynayar, Dagdan uca dalgalarla oynayar, Ne?? sirli zamanlarda gec?l?r. ?f?ql?rd? alovlara qalanar, Mamirlara, m?rcanlara bulanar; Bu d?nyani d?niz-d?niz dolanar, Yen? dogma limanlarda gec?l?r. Vahid Qazi     14.06.2018 S?n sevgim? irad tutub, qinadin S?n sevgim? irad tutub, qinadin, Bari ?z?n v?fasiz t?k qinanma. ??kdi y?z yol imtahana inadin, Inadimdan ?s?r qaldi, – inanma! ?z ?linl? b?z?misdin yaxami, Nisan yerin, h?d?f yerin yaxami? Naz – q?mz?nl? ?ixarmisan yuxami, Ocaq olub sin?m ?st? qalanma. M?tl?bimi ?r?yimd? ?r?yimd? gizl?r?m, Gec? – g?nd?z k?lg? kimi izl?r?m… V?d? vers?n, ?m?r boyu g?zl?r?m, Bir s?rtin?n, n? zamansa g?l amma! Yen? d? bahar g?ldi Yen? d? bahar g?ldi. Bu ne??nci bahardi? O basqa bahar idi, Bu da basqa bahardi. Kiml?r m?n? yar idi, Indi kim m?n? yardi?.. O baharda r?ngb?r?ng, Ne?? ?i??kl?r vardi. O baharda yagislar Basqa c?r? yagardi. O baharin at?si, Alovu, k?z? vardi. O baharin g?yl?ri, S?ma boyda olardi. O baharda g?z?ll?r Nec? xon?a baglardi. O baharda g?zl?rim Bir g?z?li arardi… O basqa bahar idi. Bu da basqa bahardi. O baharim qeyb oldu, Sin?md? odu qaldi. G?z?md? nuru qaldi, Dilimd? adi qaldi. O bahar birc? ?l?im, Bulud t?k ke?ib getdi. Q?rib durnalar kimi ?mr?md?n k??ib getdi. Qapqara sa?larima Agappaq l?l?k saldi… O basqa bahar idi, O bahardan n? qaldi?     04.06.2018 ?laci yox t?kc? Vahid bihalin 20 yasinda bir xatir? d?ft?rin? yazdigim ser.     05 may 1977 – ci il B?t?n yolu yalniz s?ni d?s?nd?m, X?yalimda cilv?l?ndi x?yalin. Bir ?midin n?s?sind?n isindim, Sevindim ki, ke?ib ged?r m?lalin. Nec? qiyim q?lb aglaya, g?z dola, Gizli-gizli ?r?k yana, qovrula, G?n?s ola, yagis ola, g?l sola, Nec? m?ni yandirirdi bu halin… And verdim ki, xos x?b?rl? d?n?siz. Insafdimi, parlamamis s?n?siz… Inanirdim, x?zan g?lm?z v?d?siz, Bulud tutmaz t?r ?z?n? hilalin. Nec? g?z?l basa ?atdi imtahan, M?grur ?ixdin ne?? qara qorxudan. G?ncliyini qorumaga h?r zaman. ?ox ist?rdim, ?ata ?qlin, kamalin. ?z b?xtin? ?lind?dir ixtiyar, Arzularla yasa azad, b?xtiyar, Unutma ki, h?r bir d?rd? ?lac var, ?laci yox t?kc? Vahid bihalin… G?nclik hara ?ixib gedir? G?l, qayidaq ?mr?m?z?n, O qaygisiz, s?n ?agina. Bir d? ataq ?z?m?z?, O ilk esqin qucagina. Geri d?ns?n on bes yasin, Sevincimiz cosub dassin, Aciq ver?k soyuq qisin, Saxtasina, sazagina. Nan?, yarpiz d?r?-d?r?, U?aq x?yal u?an yer?, Yen? d? dirmasaq h?r?, Bir agacin budagina… Yen? s?ni andi ?r?k, ?vv?lki t?k yandi ?r?k, Xatirladim k?vr?k-k?vr?k, D?sd?m s?nin soragina. Zaman su t?k axib gedir, Canimizi yaxib gedir, G?nclik hara ?ixib gedir? ?m?r d?n?r g?z dagina… G?rd?m Sinif yoldasim, dostum Nizami Bayramova h?sr edir?m. Dostum Nizami Bayramov Aradim dayazda, ?zd?m d?rind?, Tilsiml?rl? dolu y?z hikm?t g?rd?m. G?yl?r? bagladim ?midl?rimi, Taginda min c?r? qifilb?nd g?rd?m. Insandi d?nyanin zin?ti, taci, Insanin enm?si acidi, aci. Ata, ana, ogul, qiz, qardas, baci; H?r?d?n min c?r? m?h?bb?t g?rd?m. Cocuqluq ?aglarim d?sd? yadima, ?z tutdum elim?, ata yurduma, Nizami aslan t?k g?ldi yardima, Q?lbind? dostluga s?daq?t g?rd?m. Ay Vahid, sairl?r g?rd?y?n dey?r, Onu kim susdurar, onu kim ?y?r? Elim?, dilim? verir?m d?y?r. H?r s?zd? xalqimdan ?man?t g?rd?m. Sair s?z? sirin s?k?r Suyu bumbuz dag s?lal?m. Sularin qurumaz ola. Yamaclarda bit?n lal?m, Bagrin qara olmaz ola… Bahar g?l?, g?ll?r a?a, B?n?vs?l?r ?tir sa?a. K?nl?m yara sari u?a, G?z?m yolda qalmaz ola… Sair s?z? sirin, s?k?r, Gah sevin?r, gah q?m ??k?r… N? g?z?n? duman ??k?, N? yanagi solmaz ola…     Baki 2018.15.05 H?kim Doktor M?sfiq Mirz?yev? h?sr edir?m. Bir d?rd dasiyiram g?r ne?? ildi, Bu d?rd? dag d?zm?z, das d?zm?z, h?kim. Q?lbim? t?k?l?n g?z yaslarindan, Od tutub yansa da, can bezm?z, h?kim. Bir yandan K?lb?c?r, bir yandan La?in, Bir yandan T?rt?r?ay, bir yandan Xa?in, Bir yandan Agdamim, – sulari qir?in, Murov boyda d?rdi kim g?rm?z, h?kim? Yagi d?sm?n tutub q?dim Qalani, Qubadli, F?zuli, Z?ngilan hani? Tutduq ?z?m?z? ?ocuq-M?rcani, Abdal-G?lablidan s?s g?lm?z, h?kim. Ir?van d?yisib oldu Yerevan, G?y?? g?z?lini etdil?r Sevan; S?lhsev?r xalqima tutdular divan, ?z?m h?sr? q?d?r ta g?lm?z, h?kim Yandirir Z?ng?zur h?sr?ti bizi, Ot basir biz ke??n ?igiri izi; H?s?n Mirz? yurdu D?r?l?y?zin Yangisin Araz da s?nd?rm?z, h?kim. H?s?n Mirz? Yuxuda g?r?r?m Cidir d?z?n?, Agd?r?m, Xocalim cirir ?z?n?. T?nha D?ldagim b?k?b dizini, O m?grur qam?ti d?z?lm?z, h?kim. Xank?ndi, C?brayil d?sm?n ?lind?, Seyran? ?ixirlar S?rs?ng g?l?nd?. Yanir ??m?nim d?, yanir ??l?m d?, Yurdum n? dirilm?z, n? ?lm?z, h?kim. K?d?rd?n, q?h?rd?n tutulur bogaz. Bu d?rd? y?z h?kim bir ?ara tapmaz; Qurdla qiyam?t? qalanda qisas, Bu d?rd?n kim yanib ?z?lm?z, h?kim. Asiqin oldum Baxisin bal kimi isl?yir qana, Bu bir sevda toyu, k?n?l yarisi. K?lm?l?r d?z?l?r yen? yan – yana, Yagir ag v?r?q? t?r g?l yagisi… S?h?r s?f?ql?ri dumanda itir. Q?m g?l?n yollari ??n alir yen?. Dodaqda bir alqis ?p?s? bitir, Bir n?f?s bogazda daralir yen?. ?l vurma, ay g?z?l, p?jm?rd? – halam. Baxdim g?zl?rin?, g?zl?rim doldu. Dey?s?n, dagildi bu g?v?nc qalam, Dey?s?n, m?n s?nin asiqin oldum… Fagir kisi K?hn? q?hv?dani qoymusan d?m?, G?zl?rin hayana de, baxir, kisi? Yaz g?lir, s?n is? batmisan q?m?, ?st?nd?n, basindan d?rd yagir, kisi. Yamaqli penc?yin batib paxira, G?zl?rin ?riyib, d?s?b ?uxura. H?r s?h?r naxira, axsam axura, N? q?d?r uzanar bu naxir, kisi? Y?z d?f? s?km?s?n nimdas palani, Noxtan, ?ulun hani, ?ubugun hani? T?k s?nmi ??kirs?n agir kotani? Y?k?n agirdimi, ay agir kisi? Taylilar tapmasa ?g?r tayini, K?sm?z h?sr? q?d?r ahu – vayini Doyunca aldinmi, k?t?k payini? Dur ?hm?d dayini di ?agir kisi. Yerd? s?r?nm?kd?n agridi dizin, Usaqlar yaninda qaradi ?z?n… Vallahi, ?atismir bes arsin bezin, B?r?n?b ged?s?n, ta fagir kisi.     07.03.2018 D?rdl?kl?r 1. Bir s?z? dem?d?n diqq?t et ki, s?n, Sonra pesman olub, ?z?lm?y?s?n. Yerd? d?, g?yd? d? olsa m?sk?nin, Haqq ?z? yaxandan tutacaq s?nin. 2. Demisdin, bu d?nya fanidi, fani, Indi bu k?lama inandim, Allah. Sorsalar, hardadi haqqin divani, BasImin i?ind?, – dey?rdim, Vallah! 3. Bu ?mr? ?z?m? baglayim nec?? P?risan g?nl?rim sanki can ??kir. Axsamdan s?h?r? qurtarmir gec?, S?h?rd?n axsama birc? an ??kir 4. Neyl?yim, bilmir?m bel? bahari? G?ll?rd?n yoluma xali s?rm?di. Axdi g?zl?rimd?n b?t?n sulari, N? fayda, bir ??ng? ot c?c?rm?di. 5. Ey m?nim sevdiyim qoca adamlar, ?fv edin, getdiniz, tuta bilm?dim. ?l?atmaz oldunuz uca adamlar, N? q?d?r b?y?d?m ?ata bilm?dim… 6. Sirin x?yallara tez uyur beyin, Acini kim sevir? – Onu bulanmi? Hansi g?z?l olur, ?z?n?z deyin, Aci h?qiq?tmi, sirin yalanmi? 7. O sirli baxislar n? idi, Allah? T?rp?tdi, oynatdi yerimd?n m?ni. Bir zaman n?r oglu n?r idim, Allah, B?s indi sev?rmi yenid?n m?ni? 8. Se?? bilirs?nmi qarani agdan? Dilind? sims?yin gurultusu var. Yel n? qoparar ki, qocaman dagdan? T?kc? bas aparan viyiltisi var. 9. Insan deyin?ndi, Insan susandi, T?n?d?n usanar, ?y?dd?n qa?ar. Isiqdan z?lm?t? d?sm?k asandi, Ogulsan, z?lm?td?n ?ixmagi bacar! 10. S?n? n?, kim harda n? ?kir, bi?ir? Kim harda bulasir ?amura, lil?… Yerd? s?r?nm?kl? g?n?n? ke?ir, N? isin g?yl?rd? u?anlar il?… 11. Gedirik gec?ni qatib g?nd?z?, Biz olduq b?zirgan, s?n xoca, d?nya! ?z?n? tursudub baxirsan biz?, S?nd?n n? g?zl?y?k, a qoca d?nya? 12. Yurduma el? bil g?lmisdin d?n?n, Bu g?n ?z yerini verdin bahara. Ay qis, qisligina qalmadi g?v?n, Qarsiz ag ?z?n? el?din qara… D?nya k?hn? d?yirmandi Sultan M?rziliy? h?sr olunur D?nya k?hn? d?yirmandi, ??rxi – f?l?kd?n ?ixacaq… G?n? d?n-d?n x?lbirl?nir, Unu ?l?kd?n ?ixacaq. G?l ?kdins?, g?ls?n olar, ?mr?n – g?n?n ?ox s?n olar, D?rd yanina dost c?m olar, S?sin d? b?rkd?n ?ixacaq! ?ox axitma g?zd?n yasi, S?ni basa d?sm?z nasi, Bahar g?lir, – yaz yagisi, Soyuq k?l?kd?n ?ixacaq. Haqq yolunda y?r? m?tin, Dem?, isim oldu ??tin… G?n g?l?c?k, san – s?hr?tin, Ne?? ?r?kd?n ?ixacaq. ??m?nlid? ?kdim g?l?, Sultan, sad el? k?n?l?; Q?rb?t ?zm?sin b?lb?l?, ?laci T?kd?n ?ixacaq! Sultan M?rzili R?bail?r T?z? t?r g?ll?rim ?z?ld? getdi, Sehi g?zl?rim? d?z?ld? getdi, Bir ?m?r vermisdi payima Allah, Qum kimi ovcumdan s?z?ld? getdi! G?n?s ?f?q? d?gru sallanir fagir-fagir Bir g?n?n d? ?z?n? xal d?s?r agir-agir… N? ke??n g?n? ?z?l, n? qaranliq gec?y?, Isiqli sabahlarin qati z?lm?td?n dogur… Qaldi Yusif M?mm?dovun xatir?sin? Buludlar b?r?d? g?y?n ?z?n?, Ulduzlar sayrisa – sayrisa qaldi. Sev?nl?r ??kildi yuvalarina, K???l?r k?l?y?, yagisa qaldi. Zaman oxu qoyub, ??kdi yayini, Yetirdi ?mr?n? x?zan ayini. Budaqlarda qalan nubar payini, S?r??l?r b?l?s? – b?l?s? qaldi. Ey k???b ged?nl?r, ?fv edin bizi, Yasada bilm?s?k xatir?nizi… Bir daha g?rm?rik xos ??hr?nizi, ?mid qiyam?td? g?r?s? qaldi D?rdi y?k el?m? Mehman G?yt?p?liy? h?sr olunur Kimin? avtomobil ?arpir, kimini ildirim vurur, kimini d? hansisa bir v?l?d… M?nis? d?rd vurub, d?rd… O d?rd nam?rd…     (sair Mehman G?yt?p?li) D?rdi y?k el?m? ?z?n?, sair! D?rd d? s?ni g?r?b yaxandan ke?ir. El? mindirmis?n q?mi urvata, Sevinc q?mli – q?mli yaxindan ke?ir! Yol ??k?n g?zl?rin g?zl?yir kimi? Yorgun baxislarin izl?yir kimi? Dilin susa – susa gizl?yir kimi? D?nyanin soyugu yuxundan ke?ir. Hikm?ti olsa da nasi d?nyanin, Canina od d?ss?n yaxsi d?nyanin… G?l?nd? pozulur naxisi d?nyanin, El? bil varindan – yoxundan ke?ir.     05.01.2018 Sair Mehman G?yt?p?li Mehman G?yt?p?liy? h?sr olunan q?z?l Esqinin fikri yen? eyl?di avar? m?ni, Od tutub yandi dilim, tez yetirin yar? m?ni. ??kir?m h?sr?tini, qiyma sola g?ll? bagim. G?rm?sin qoy r?qibim, eyl?m? bi?ar? m?ni. B?lb?l?n nal?sin? d?zm?y? yoxdur q?rarim, Sonda minn?t?i ed?r g?z yasim ol xar? m?ni. M?n s?nin asiqin?m, s?n kim? uydun g?z?lim? R?hm edib b?lk? ?z?l, ??kdir?s?n dar? m?ni… Bir ne?? s?tri d?z?b qosdu Vahid Mehman ???n, Q?bul eyl?r, saniram, etm?z ?z? qar? m?ni! 02.09.2017 Qaldi ?y?td?m g?nl?ri d?yirman kimi, Qaldi, bas aparan ?ax-?axi qaldi N? umdum, ?mr?m? yazildi n?l?r? Dilimd? gileyi, ah-vahi qaldi. ?kdiyim agaclar verm?di b?h?r, ?zd? bogazimi aci bir q?h?r… Bu g?n? yasadim el? bir t?h?r, ?zun bir gec?si, sabahi qaldi. Ist?dim s?z satam, alan olmadi, Cibl?rim bos qaldi, kalan olmadi. Vallahi, bir qazanc-filan olmadi, Borclarim uzun bir siyahi qaldi. Vahid, ag g?nl?rim dara ??kildi, ?st?n? k?d?rli qara ??kildi… Sevincli g?nl?rim hara ??kildi? ?limd? ?ox agir g?nahi qaldi.     28.07.2018 Murov dagi (Dostum Mail? h?sr olunur) Murov, s?nd?n gileyliy?m, Zirv?l?rd? qarin hani? Quzeyl?rin s?n? qalsin, G?neyl?rd? barin hani? D?y?cl?dik nala-mixa, Yurd-yuvamiz ?ixdi yoxa… Qaldiq s?n? baxa-baxa, He? dem?din varin hani? O t?r?fin G?y?? eli, Bol-bol bitir h?sr?t g?l?… Kim ovudar bu k?n?l?, Sorusanda yarin (1) hani? K?lb?c?rinm ?sir-yesir, Yollarini yagi k?sir… Xa?in, T?rt?r umur, k?s?r, V?t?n oglu, yarin hani? Hani m?nim elim, obam? Z?lf?qarli, D?mir?idam, Baslibelim, bassiz qalam, Sorusacaq bir g?n babam- Agkils?d? (2) gorum hani?     1. Ikinci hiss?.     2. Asiq ?l?sg?rin m?zari n?z?rd? tutulur Asiq Hasim Qubaliya h?sr olunan d?rd ser K?ndd?ki evimin eyvanindayam, ?r?yim narahat, ?z?m rahatam Bir baxis, bir ?lf?t, bir s?n ?atmirsan, Bu rahat d?nyamin g?z?n? qatam     (Asiq Hasim Qubali) 1. Asiq Hasim Qubali Bu k?hn? divarlar n?l?r? sahid, Aci xatir?l?r indi bal dadir. Asigin s?z?n? ?ox uyma, Vahid. H?r seyi ?atir da… Bizi aldadir! Xa?mazdan Qubaya bes addim yoldu, Yolunun ?st?nd? tikanmi boldu? G?lib – ged?ni yox, ayi il oldu, Ata ocaginin g?z? yoldadir. G?n?-g?z?rana olmusuq ?sir Basda duman g?zir, soyuq yel ?sir. ?midsiz sabahlar ?midi k?sir, Neyl?y?k, basimiz qalmaqaldadir. Al?m? b?llidir s?z?n s?hb?tin, Dost-tanis yaninda ?oxdu h?rm?tin. Yadindan ?ixmayir ilk m?h?bb?tin, Yarasi sin?d?, adi qoldadir. Asiq, ?ox bicliy? qoyma ?z?n?, Qoy Vahid s?yl?sin s?z?n d?z?n?, N? yas, n? d? zaman ?ym?z dizini, Qocaldim deyirs?n, g?z?n xaldadir. Asiq Hasimin Qubadaki evind?n a?ilan m?nz?r? Yadindami, s?ni harda g?rm?s?m, K?vr?k t?b?ss?ml? k?n?l vermis?m. Samama ?zm?s?m, nar da d?rmis?m Hasimam bax, h?min bagindayam m?n… Edirs?n Oxuya bilmir?m, basim qarisiq, Z?rif misralarla tufan edirs?n. Bagbandan icaz? aldinmi, asiq? Ya b?lk? x?b?rsiz talan edirs?n. T?z? sevdalara d?sd?nm? yen?, Hicrana, v?sala d?z?rmi sin?n; ?g?r verilibs? bir ?zg?sin?, Vallahi, nahaqdan qan – qan edirs?n. B?xt?v?r yaradib s?ni yaradan, Esqin c?vh?rini qoyub binadan, Anlamaz bu esqi h?r cahil, nadan, S?n sazla, s?z il? b?yan edirs?n. Vahid?m, ?ox g?zdim arani, dagi, ?n g?z?l d?vrandi cavanliq ?agi, Bar d?rdim, baglara olmadim yagi, Bir dey?n olmadi ziyan edirs?n. Asiq Hasim Qubaliya A?ilmir n? sazin, n? s?z?n baxti, Indi m?g?nnil?r z?bt edib taxti… S?zl?rin nur kimi q?lbim? axdi, El? bil, g?yl?rd? s?z?r?m, asiq. S?n haqqi nahaqqa verm?zs?n he? vaxt, S?n?tin yolunda gedirs?n s?rvaxt, Yollara ?ixmazsan vaxtsiz, baxtabaxt, M?n s?ni sam il? g?zir?m, asiq. H?n?rdi ?ld? saz girm?k meydana, Qosma, t?cnis dem?k m?rdi m?rdana… S?nin t?k asigi dogmaz h?r ana, Dem?, yoruluram, bezir?m, asiq. Vahidin q?l?mi itidir h?l?, Azmi t?rif yazib ne?? g?z?l?? Allahin yolunda cani-dil il?, M?n d? h?r ??tin? d?z?r?m, asiq.     27.10.2018 ?z g?z?lliyi Asiq, v?d?sind? deyil?n s?z?n, Olar ?z hikm?ti, ?z g?z?lliyi. Nur sa?ar ?r?y?, g?z? k?n?l?, S?sin m?lah?ti, s?z g?z?lliyi. Axsamdan sazini siml?yib, k?kl?, Intizar i?ind? sabahi b?kl?* S?h?r toy evin? ?z tut ?r?kl?, Sagina, soluna d?z g?z?lliyi. ?oxlari b?nd olur g?z?l ?amala, Kimdi n?z?r salan ?ql?, kamala? Vahid d? ist?y?r kamini ala, Onu da m?st ed?r ?z g?z?lliyi… * – g?zl?m?k     27.10.2018 T?cnis Qoydum dostlarimi intizarimda, T?nha dolaniram yen? bu dagi. Bir budaq ?st?nd? tutmusam q?rar, ?lim silk?l?yir ne?? budagi. Nam?rd? tay olar nam?rd, – m?rd? m?rd. Haqqi tanimayan Nam?rdd?, Nam?rd… Elimi?, obama dag ??k?n nam?rd, M?nim d? sin?m? ??kdi bu dagi… Zaman sa?larima saldi g?z?l d?n, Getdi agil ?ld?n, getdi g?z ?ld?n, Vahid yig g?z?n? g?l o g?z?ld?n, Al g?z?n ?n?n? s?n o b?d agi… Bu dagin yamacinda K?lb?c?rli dostum Mail m??llim? h?sr edir?m. Dostum Mail Bu dagin yamacinda g?l quraq bir alaciq, D?rd yanimiz g?l-?i??k, s?ma aydin, g?y a?iq. Dizimizd? t?p?r d? olsun dostum, azaciq, Dolasaq yurdumuzu Gec?-g?nd?z d?ymadan… G?l, bas-basa dayanaq g?yd? buludlar il? ?p?s?k ?i??kl?rl?, yam-yasil otlar il?, Bulaqlarin g?z?nd?n s?z?l?k gil?-gil?, ?m?rd?n ?t?b ke??n g?n?m?z? saymadan… Dolaylarda n?f?sim, silinm?z ayaq izim… V?t?n bizim, el bizim, Yurd bizim, yaylaq bizim. Mes? bizim, ?ay bizim, El bizim, oylaq bizim… Yasadaq bir dasina, K?s?yin? qiymadan… V?t?n d?rdi agirdi… C?fakes Insan, Agdam torpaginin m?rd oglu, ?sil v?t?ndas alim Zaur Qarabagiy? h?sr edir?m. Zaur ?liyev V?t?n d?rdi agirdi, ?ritdi bu d?rd bizi, D?sm?n yumsaq tanidi, He? g?rm?di s?rt bizi… Qinadi laga qoyub N? q?d?r nam?rd bizi, Bu agir qinaq il? B?y?d?k, yasa dolduq… D?sm?nl?r dost adiyla G?ldil?r, dill?nm?dik, «Baran» deyib, «x?r» deyib, G?ldq?l?r dill?nm?dik, Oba-oba, k?ndb?k?nd b?ld?l?r, dill?nm?dik, Zalimlara bas ?ydik, Qatill?r? qul olduq. Basbil?nl?r yaxsica Piyl?di basimizi, ?st?m?z? u?urdu, Olan dam-dasimizi. Taladilar quldur t?k, ?atmadiq qasimizi, Sonuncu k?yn?y?c?n Sogan kimi soyulduq. Axisdiq k???l?r?, «H?riyy?t» dey?-dey? Xain kommunistl?rin K?lg?sin d?y?-d?y?… Sonra tutulub qaldiq: «Biz? kim dursun yiy??» El? bildik oyandiq, El? bildik ayildiq… Sin? g?r? bilm?dik Tufanlara, sell?r?. ??r?k d?rdi d?rd oldu, Ogullara, ?rl?r?… V?t?ni t?rk el?yib ?z tutduq yad ell?r?, Ne?? – ne?? ?lk?y? Q?rib kimi yayildiq… Nazir, f?hl?, m??llim… Yumruq kimi birl?s?k. Bu yumruqla d?sm?nin, Acg?z g?z?n? des?k. V?t?n ???n, yurd ???n Igid kimi d?y?s?k, B?lk? biz d? axirda, B?y?k mill?t sayildiq!!! Ramiz Ramiz Bayramov Ne?? ?r?kl?rd? yerin, yurdun var, Ne?? ?r?kl?r? yol alan Ramiz. I?ind? t?p?rin, yanar odun var. Adiyla, variyla var olan Ramiz. D?nya ?ox salasa da s?ni oyuna, Z?rr?c? g?lm?di x?l?l boyuna, Adina, sanina ?z k?k-soyuna, Oldun ?ox layiqli bir oglan Ramiz. Q?m yem?, agrilar ke?ib ged?rdi. D?rd ?z? s?nin t?k ?z? g?l?rdi. D?rd? qalib g?l?n f?vq?l b?s?rdi. D?rd s?nin yaninda bir yalan, Ramiz! N? xosdu ?lf?td? olmaq s?ninl?, K?n?l f?r?hl?nir sirin dilinl?… Yasa, ?z yurdunda, s?n ?z elinl?, Olsun bu d?nyada bir qalan, Ramiz! **** K?n?ld?n k?n?l? y?z yol ??kmis?n, Y?z yol da ??km?y? g?c?n var, Ramiz. ?m?r bagcasinda ?ox g?l ?kmis?n. Basinda g?ll?rd?n tacin var, Ramiz. Insan bu d?nyada bes g?n qonaqdi, Onu Allah bil?r, haqdi, nahaqdi. Agri da, k?d?r d? ?mr? sinaqdi, Bilir?m, ?ox agrin, acin var, Ramiz. B?rk yapis h?yatdan, eld?n obadan. Yaxsi ol, h?mis? g?lsin xos s?dan. Basinin ?st?nd? Uca Yaradan, Yaninda qardasin, bacin var, Ramiz. Vahid s?n? yazdi bes – ?? k?lm?ni, H?mis? yaninda bir dost bil m?ni… S?p?r at yolundan dumani, ??ni, Atanin ruhundan ?c?n var, Ramiz! Alir Agilli baslarin cibl?ri bosdu. D?nyadan kamini el? gic alir. Zamana g?v?nib s?rv?t yigsa da, Zaman ?z? g?lib ondan bac alir. ?st?n? yagsa da t?n?l?rd?n das. M?sl?kin yolunda ?r?kl? savas… ?vv?l bas verm?y? q?sd el?y?n bas, Sonra ?z basina qizil tac alir. D?r? ke?m?lidir zirv?y? ged?n, ??tin? d?zd?kc? b?rkiy?r b?d?n… Vahid, qorxaq olur n?fini g?d?n, Savab sahibl?ri Haqdan g?? alir. K?hriz K?hrizin basinda Qarabag yangisi Canima ill?rin yangisi d?s?b, Izin ver, suyundan doyunca i?im, S?r??l?r yuvadan ?ixana q?d?r, D?c?l k?p?n?kl?r duyunca i?im. ?ox uzun, ?ox agir yol g?ldim s?n?, At?sd?n od tutub alisir sin?, Ne?? par? i?im ki, bu yangim s?n?? Nizami birb?bir sayinca i?im. V?t?nim, el-obam ?mid ?iragim, Nur olum dagina, d?z?n? yagim… M?nsiz axib ged?n Isa bulagim Babali boynuma qoyunca i?im. K?hrizim, ?st?nd? g?rd?m bagca-bag, Budaqlar ?z?n? ??kibdir duvaq… Q?rb?td?n yol alan qonagam, qonaq, Dayanim, h?sr?tim boyunca i?im. Vahid, Allah biz? verm?sin s?bir, Agdamsiz bu d?nya q?birdi, q?bir Qarabag yangisi s?n?rmi de bir, Ist?r lap Arazin suyunca i?im. Agdam haqqinda ballada X?b?r alsan bu vilanin ?hvalin… (Qasim b?y Zakir) ?rz el?yin m?nd?n Zakir babama, Bu vilada nec? qalmaqal oldu.. Olan oldu, ?l?n ?ld?, qalan yox, Daglar, d?zl?r qanimizdan al oldu. Agdam adli bir s?h?rim talandi, Dami, dasi alovlara qalandi, Z?l?m qalxdi, yeri, g?y? dolandi, D?nya g?rd?, amma susdu, lal oldu. M?scidimd?n azan s?si k?sildi, K?ndl?rimd?n ozan s?si k?sildi. Ne??-ne?? yazan s?si k?sildi, Ne??-ne?? ?r?kl?rd? xal oldu. Toy evimi yagi d?nd?rdi yasa, Basimiza k?l ?l?di bir kasa… ?ll?r yalin, ?r?k dolu, dil qisa, «Igidl?rin „?lif“ q?ddi „dal“ oldu». G?lablimin bulaqlari durulmaz, Besbulaqda ala?iqlar qurulmaz. N?n?qizlar halayinda yer olmaz, Bagbanlarin almalari kal oldu. Qozlu baga el? bil ki, od d?sd?. Selli nari budaqlarda b?z?sd?. G?ll?c?d? toz dumana qarisdi, Qaragaci q?bristani yol oldu. Y?sifcanlim t?r ?i??y? b?r?nm?r, Sahbulagim dumanlardan g?r?nm?r, Hani K?t?l, izi-tozu bilinmir, Qullar d?n?b quldurlara qul oldu. M?rzilimd?n n? s?s g?lir, n? s?da. Xudu yurdun b?r?y?bd? qan-qada, Muradb?yli nal? ??kir ortada, Seyidlid? ?z?m qaldi bal oldu! ?hm?davar, ?tyem?zli, Qiayasli, Xa?in yasli, Qarqar yasli, m?n yasli… Bazarinda ta g?r?nm?r Zarisli, K?ng?rlid? qaratikan kol oldu. Ne?? – ne?? igidl?rim s?hiddi, Hesabina Birc? Allah sahiddi. Bas k???min dasi ?st? das bitdi, Ne??-ne?? qiz-g?linim dul oldu. M?n n? yazim, kim anlayar d?rdimi? Uzund?r? ?z?n yer? s?rdimi? K???b ged?n durnalari g?rd?m?? Geri d?nm?r, g?r?n ne?? il oldu? Bu Maqsudlu, Bu N?mirli, bu Cinli, Q?rv?nd vardi, bu ?l??l?, bi?imli, Agam vardi, ?sli-k?k? La?inli, ??m?nlimd? t?nha bit?n g?l oldu! Boy?hm?dli, ?liagali, Kolanli, Sevindirm?z g?z? yolda qalani, Qaramanim, qov basindan dumani, B?lk? s?nd?n h?zin ?s?n yel oldu. Yurdum m?nim, s?n? h?sr?t qalandan, D?rdli Vahid ?ixdi dind?n, imandan, Gileyim var, Mehdi Sahib-zamandan, G?z yaslarim axib, axib sel oldu! 31.08.2018 Sahmar ?kb?rzad?y? Anam bir sonaydi, n?n?m bir sona… (Sahmar ?kb?rzad?) S?zl?ri k?lm? – k?lm? El? sirin deyirdin, H?r s?z?n?n ?n?nd?, ?i??kl?r b?z?s?rd?. ?r?yimd?n ??kil?n Sari sim? d?yirdin, G?zl?rimd?n ?z?m? Seh damlasi d?s?rdi… Sahmar dedi adina Bir zaman atan, anan, Sahmar kimi s?rt ola B?lk? ?z?n h?r zaman… S?n Sahmar yox sah idin G?zl?rind?n nur daman, — ?z?nd? payizla yaz, Qisla yay ?p?s?rd?. Ayri c?r yaratmisdi S?ni ana t?bi?t, Bir kims?y? haqq-nahaq, Eyl?m?zdin n?sih?t. Hamiya ?rk ed?rdin, Amma qoymazdin minn?t, Yalan?ilar, s?zbazlar Yanindan sivisirdi. ??m?nlid?n baslayan D?nyalara yol aldin, Yollar ?st? a?ilan Yaz n?f?sli g?l oldun… Yandin V?t?n esqin?, Qovurga t?k qovruldun, Canin odun, at?sinin K?zl?rind? bisirdi. V?t?n el? V?t?ndi, Alti n?di ?st? n??.. Sona dedin anana, Sona dedin n?n?n?. H?yat m?jd? g?tirdi Altmisinci s?n?n?, Ana torpaq qoynunda ?zizl?r g?r?s?rd?… 30.08.2018 Can dey?nim bol idi… T?k bir g?l? axtarirdi g?zl?rim, Aman Allah, nec? sirin ?ag idi. Bogazima ilism?zdi s?zl?rim, S?z?l?rdi, el? bil ki, yag idi. G?n?m, ayim nec? g?lib ged?rdi? Kim yolumu, yolagimi g?d?rdi? S?h?r?c?n g?yl?ri seyr ed?rdim, D?nya m?n? g?l-?i??kli bag idi. Yuxularim ?in olurdu h?mis?, K?d?r m?nd?n gen olurdu h?mis?… Bir sevincim min olurdu h?mis?. Cavan baxtim b?mb?yazdi, ag idi. Ot yigardim, pambiq, ?z?m d?r?rdim, F?r?himi ??m?nim? s?r?rdim. H?r bir is? ?z ?iynimi ver?rdim, Arzularim ?midl?r? tag idi. G?rm?misdim h?l? b?y?k s?h?ri. G?l?r ?zl? qarsilardim s?h?ri… Tanimazdim intizari, q?h?ri, Babam Abbas n?z?rimd? dag idi. Bir yol vardi, Agdam-B?rd? yoluydu, Yolun ?st? k?ndl?r il? doluydu, «G?l» dey?nim, «can» dey?nim boluydu, Xalalarim, atam, anam sag idi… T?k bir g?l? axtarirdi g?zl?rim, Aman Allah, nec? sirin ?ag idi. Bogazima tixanmazdi s?zl?rim, S?z?l?rdi, el? bil ki, yag idi. Daglara… D?li ozan, d?liliyin tutdumu, Qurban etdin m?ni bizim daglara. Qara kesis daglarima dag basir, Ta getm?y? yoxdu ?z?m daglara. Daglar g?rd?m, dag v?qarim ?yildi. Daglarima sira daglar deyildi… O daglarim bel? daglar deyildi, Toxunurdu ?lim, dizim daglara… Sin? dagli, h?r sin?d? bir dagiz, «Dilq?m» m?nd? n? dil qoydu, n? agiz… Sazim siniq, n? q?l?m yox n? kagiz, Bir s?z qosam d?z?m – d?z?m daglara. «Ruhani» d? dag d?z?l?b yan-yana, Bu daglara ?r?k varmi dayana? D?smal g?t?r, agla m?ni ay ana, H?sr?t qalib yanar g?z?m daglara. Ne?? ildi m?nsiz yanir K?r?mim, Min – min ?sli ola bilm?z m?lh?mim… K?r?m oldum, -qiriq sazim h?md?mim, S?p?l?ndi odum, k?z?m daglara. «Bas sari tel», tell?rimi agartdin, Qaysaq tutan yaralari qanatdin… Ay saz, yandin ?r?yini bosaltdin, M?n n? edim, n? s?z yazim daglara? Sims?k olub ?axan olsun ogullar, D?sm?nl?ri yaxan olsun ogullar… Daglarima qalxan olsun ogullar Vahid, d?s?r onda izim daglara. Yazdinmi bari S?nin ?lind?di bilir?m, q?l?m, Qalan hesabimi yazdinmi bari? ?zg?nin dilind? m?n? d?rs ver?n, O d?rd kitabimi yazdinmi bari? Bilmir?m, m?n hara, haqq – hesab hara? Suallar ?lind? qaldim avara… Ayirdin ?mr?m? ?ox vuruqlara, H?qiqi babimi yazdinmi bari? Sin?m q?m yeriydi, k?d?r yeriydi, Tikili bogazim q?h?r yeriydi… D?nyam axir?t? s?m?r yeriydi, Z?lm?n? tabimi yazdinmi bari? G?rd?nm? m?ni he? bir b?d ?m?ll?? Ke?irdim g?nl?ri ser, q?z?ll?, Oduna yandigim o sux g?z?ll?, Yanbayan adimi yazdinmi bari? ?z?m? yaratdin s?n?t ?s?ri, Qiymadin qumasi, qizili, z?ri… ?mr?m? yazdigin yetim g?nl?ri, Bos qalan qabimi yazdinmi bari? Bilir?m, C?nn?tin, C?h?nn?min var. H?r iki al?md? ?oxlu c?min var… M?nd?n sorusdunmu, ne?? k?min var? Axsayan yabimi yazdinmi bari? Vahid el?m?di s?nd?n sikay?t, N? verdin, boynuma qoymadin minn?t… Êîíåö îçíàêîìèòåëüíîãî ôðàãìåíòà. Òåêñò ïðåäîñòàâëåí ÎÎÎ «ËèòÐåñ». Ïðî÷èòàéòå ýòó êíèãó öåëèêîì, êóïèâ ïîëíóþ ëåãàëüíóþ âåðñèþ (https://www.litres.ru/vahid-c-m-nli-11400614/bu-yay-da-bel-kecdi/) íà ËèòÐåñ. Áåçîïàñíî îïëàòèòü êíèãó ìîæíî áàíêîâñêîé êàðòîé Visa, MasterCard, Maestro, ñî ñ÷åòà ìîáèëüíîãî òåëåôîíà, ñ ïëàòåæíîãî òåðìèíàëà, â ñàëîíå ÌÒÑ èëè Ñâÿçíîé, ÷åðåç PayPal, WebMoney, ßíäåêñ.Äåíüãè, QIWI Êîøåëåê, áîíóñíûìè êàðòàìè èëè äðóãèì óäîáíûì Âàì ñïîñîáîì.