 
 


   .       .       ,     ,  ,          :        ,       ,   , ,     ,         . .                         .    ,      ,                    .

  PDF A4   .





 

 





  


       [1 -       ,   ,   ,    .].                 ,     ,  ,  .       ,   ,  . ,     .   ,      -,      .      :



   (. Kenneth S.Rogoff; . 22  1953, ,  -)   ,  [2 -            Chessgames.com,       .].   .         ,         .      (20012003).        .


         ,     ,      .            [3 - .., ..      :     / . .; . . . . .:  , 2011; .., ..      :          / . . . . .:  , 2012; .., ..      :     / . . . . .: ,  , 2014.].  ,               -.    ,    .    ,    [4 - ., .   . .: , 2015.].

 ,  軠   ,   ,   ,              .       ,    ,     ,        ,     ,   ? - , ,  ,    .

 ,             .         .  , ,       .  ,         ,  , , , ,   ,       ,    ,      .

     , ,  .         ,      30  ( 40%   ),   21,7    ,              ,  [5 - http://www.rbc.ru/economics/17/04/2017/58f4b8789a7947c1418ff 1af?from=main].  ,       .      .  ,   2016     ,      һ          .         ,      , 120    2    (       8,5  )[6 - ,         ,    ,     .].

                ,      . ,         .               100  ,      ,          [7 -    3073-  7  2013 .].  ,           .   ,        -   2017    2018  2019 [8 - https://www.cbr.ru/publ/ondkp/on_2017(20182019). pdf.]       .  ,    2017       200  2000 .     ..,         ,        .

            2012    .      600  ,      300  .     . ,          . , 21  2017     ,     , ,           ,           .    -   ,        [9 - http://www.vedomosti.ru/politics/news/2017/01/28/675259-pravitelstvo-nalichnie.].

            ,     .

,      ,    ,            ,     ,        ,    ,  ,     .   ,                    ,           ,        ,    .      ,        ,        .

                     .      ,    .            .        2016   4,5%,  254,8 .   1,7        .   2016              17,9     51,2   (    2015   36,2%  23,4%    )[10 - http://www.cbr.ru/statistics/p_sys/print.aspx?file=sheet013.htm].  ,       . ,       2016   19   ,        8,7  [11 - http://www.vedomosti.ru/economics/articles/2017/02/21/678 526-chinovniki-otuchat-nalichnih].     ,       [12 -               .]              .         ,     . ,          ,     .

      .   2017   ,     Visa              [13 - http://www.vedomosti.ru/finance/articles/2017/03/17/681571-snyatie-nalichnih-dorozhe].  ,           Master Card.    ,               .              .          ,                  .

,             ,         ,    .       .        .    [14 - .: .     . .: , 2015.].   ,       ,   ,     .      ,      XIX ,       ,              .

,           ,   .  2007           M-Pesa.    17  ,       .       ,   . ,      ,          .

        ,    ,       . ,    Apple Pay,         ,   9  2014 .   2015       ,    2016      .       21  .

    .[15 -    38  .],      ,       .       Master Card         Apple Pay.   ,       ,      ,    , ,        .    ,       ,         [16 - http://expertrt.ru/news/6884-german-gref-v-zelenodolske-my-dokazali-chto-vozmozhen-polnyj-ukhod-ot-nalichnykh-deneg. html]. ,      ,         .

      ,   ,            .       .        -㓻,                   (       ).         .        ,     ,  1.01.2016     158, 8 ,   1.01.2017  187,4 ,     18%   .            117,4   143,1 ,    21,9%[17 - http://www.cbr.ru/statistics/p_sys/print.aspx?file=sheet009. htm&pid=psrf&sid=ITM_39338]. ,    ,        .   -      16      70,4%. ,    ( 1629 )          ,     GfK,  97%[18 - http://www.bizhit.ru/index/userS_COUnt/0-151].

  ,         ,  ,           .       24,  ,        100      [19 - http://www.banki.ru/news/lenta/?id=9644695].      [20 -        -        ,    ,     ,    ,          .],     .

           ?      ,      ,    . ,          ,             ,       ,   2,5%[21 -   1%      ,        ( ,   , ,    ),        .],  .       ,  , ,  ,      .    ,  .

,  ,      .                 . ,   ,        2043 [22 - https:// www. finextra. com/newsarticle/ 30267/ britain-to-go-cashless-in-2043?utm_medium=dailynewsletter&utm_source=2017-3-15].       ,         1015    .

  ,      ,      ,                     .        .                  ,    ,     .



.
      




   


           :    ,     ,      ,     ,      ,          . ,  ,              .                ,       ,        .       ,     ,   100  , 500   1000   ( 1000 ),   . ,     ,       ,        .   ,               ,          .

  ,   ,   ,     ,      ,       .  ,          ,   ,   ,    ,        ,  ,    ,    ,   .             ,  ,      ,      ,      . ,   ,         (,   37 )     ,             .       ,      ,     .

        ,          ,     .    ,   ,   ,    ,   ,        ,           ,   .      .   ,     ,    , ,   ,         ,      (,  ,   ,     ),   ,                      , ,   ,    -.

 ,      (   ,   ,   ),  ,            ,  ,      .  ,           .     , ,   (       )       .   ,   ,             2% ,        . ,       .        ,             ,         .

,       ,         .         , , ,  ,         .     ,                      .  ,      ,    ,         .   ,            .         ,         ,          .

                .     ,      100- ,            .     ,   100    80%    ,     (,   )   34    100 ,   .     ,    100-    ,  ,       ,             . , 100-       ,      .         ,    100     ,      ,  ,        .            .   ,  , -,      (,    ).   ,         ,           .      ,        100      ,    ,      ,      ..     ,      ,  .    ,  , ,   ,  ,   ,      ,   ,     ,   .          (          ),              5% .       ,    ,     .

  ,        ,           . , , ,      ,     ,   ,      .   ,       ,        .         .         (G20).

        .   ,  -       .    ,    ,     .    ,            .     ,    ,          ,       .         ,   ,   .     ,        ,        .      .     ,       ,   ,      ,   , ,  .   ,                    ,    ,        .   ,       ,  ,  -  ,      ,   ,    ,       .

        ,     ,   .           ( 2).        ,       ,         .








,    ,      ,   ,      ,       .       ,     ,   ,            .         ,        .

,   ,    -   ,            ,   .    ,     .    -                   .            ,   ,      .             .  ,   ,     .

         ,              ,     . -              ,         .            .        ,       ,          .     ,    , ,               ,    .

 -          , -,    ,    ,        ; -,     ,  ,         ; -,      ,      ,    ,          .                 ,  -   ,    .   ,     ,         :    ,        ,     ,          .

       .        ? , ,          ? ,        ,        ,         ,   -      .

     ,    :      ?      ,        ,          .   ,    ,   ,   ,     .                ,          ,    ,    .     ,         . , , ,       ,            .               ?  , ,   ,     , ,    ,   ,                .

  ,         .   ,       ,         .    ,      ,         .             ,        . ,   ,  ,        ,   , .




 1

   


   ,             () , , ,    ,   ,     ?        , ,     .      ,        . -,       , ,   ,               .           ,       . -,     ,     ,   ,      ,                   ,        .             ,           ,       [23 - ., .: (Rogoff 2014).           (Rogoff 1998a)     ,  .            .].

 , ,    (           )      ,      .  ,            ,    :     ,                - .   ,         ,     (        )        .  ,                   .

        ,            [24 - (Rogoff 1998a).].        ,   ,     .       .    -              [25 - .: Sylvia Nasar, Crimes Newest Cash of Choice, New York Times, April 28, 1998, http://www.nytimes.com/1998/04/26/weekinreview/ideas-trends-crime-s-newest-cash-of-choice.html.],   New York Times (   [26 -      .    ,       (: , 2017).         (2001). . .]).  ,   ,     ,        .       ,    .  ,    , ,   ,              (   50   ). ,      ,      500  ( 579 )      100-     .    .

    ,     [27 -      ,          (Rogoff 2002),      .]. ,            ,    ,    ,     ,     .          ,         ,           1015%.              .

,        ,  , , ,   ,   , ,  .  ,       ,        ,    [28 - , ,     (2002)      .        ,      .].      ,     .

        ,         ,  .  ,            .    , -,  ,              ,             ,            .     ,     .  ,  ,      -,                 .

,        ,                   [29 -   ,                  . . .],  , ,      .      ,     ,          .       .       ,         .            ,   ,          .          :           (, )            .     (           )     ,     ,   ,       .

 -   ,   ,             ,    .               .    ,    2015-      1,34   .  ,      ,             4200 .            . ,     ,     ,    .    100  ,  500  (     $570),  1000   (  1000 ) ,  ,      .  80%      100 .    ,   34    ,  -     ?            ,   .  , ,    ,    13600   100- ,     .       ,    ,  ,         .             .     ?            .    ,             ,       .

    ,             .     ,   ,   :              ; ,    , ,      ,           .      ,  ,    ,      ,     .

       ,     - ,       .      ,       ,        .          -  ,   ,        ,   ?      ,     ,       .

         . ,  ,        .      ,             ,   ,   [30 -   ,    , - ,        .   (1925).    1980-  (,      -)  ,              .                    .            1982        .       ,   ,   .          ,                ,   ,             ,   ,     .].   ,           ,            ,  , ,     ,        .         ,   8 ,     2008 ,                 .             ,        ,              ,              .           ,             .

        ,    .       ,       ,       .  2008    . ,      ,        ,            ,      .

    ,  , , , ,             .    ,                   ,          .            ,       .

  ,                  ,   .   ,      ,    ,              ,     .       - ,          ,          .     ,   ,       ,         ,               .  1933            ,   .       ,             ,           . , ,            .      ,    (1936) ..     ,    ,      [31 - (Keynes 1936).].           ,          :            .

       , , ,         ,                    ,    .        ( )    ,     .     ,      !   ,           ,     ,     .        ,      ,    ,   [32 -   ,         10-    10       100 .         5 ,    , ,  20 .        ( ,    7,     )     .  ,   ,         ,      ,      , ,  ,           .      ,            .]. ,            ,          ,         ,        .          .         10  11.

              ,     .             .  2000             ,   ,               .  ,                  ,    -  ,       -,       .  2009  . ,   ,       New York Times,       .    ,               .      ,    ,    .               ,       , ,  .      ,   ,   ?   ,     -,       .            .

,    ,      ,          ,    ,   . (  ,       ,       ,     ,         .)   ,    ,     ,     -.  ,    2014    ,  ,    -    ,    ,       .  ,      ,    (         [33 - ( 1862), . : Frankfurter Allgemeine Zeitung, November 19, 2014. [     .. :    ,    ,   ,   . ( 1972, 17. . . .]]),                  .           ,    . ,    ,        . -      ,     , . ,         ,            .       .       .                      ?

,      ,       , , ,   ,      ,       .      , ,       ,              ,      ,           .   -       . ,          ,       ,     (,     ,     ).      ,        ,       .              .       ,       ,       .


* * *

   ,          ,          ,          .      ,          ,         .    (      )    .         ,       .      ,       .

      .      2,       ,       ,       .        .           . , ,     ,      ,                  .    ,                ,     .    ,   ,   ,            .            .         .

              .   3   ,    ,     .        . ,   4  5,         .       ?      ,   ;   ,    (       ,    ); , ,   ,   ,       .

  6     ,    ,       .            ,      ,           .         ,           , ,   ,             .  ,   ,    ,             ,   ,          ,            .        ,   ,          ,  ,  ,      .

,     ,              .      .     ,          . ,        ,           ,      ,    ,       .            .  ,          ,      ,        .      :  ,     .           (,       ),     ,      ,  ,   ,     .          .

     7             ,            .     ,        ,       .         :             ,     ;       .                  ,     , ,    ,     , ,         . ,       ,         .    7      ,      ,                   ,     .            ,          . , ,       ,        ,     .

  II     .     ,     ,       ,         ,            [34 -      (Rogoff 2014)   ,              .].        8       ,       ,           .       ,     .         ,          .  ,      . , ,      .  ,      ,          ,         .  ,    ,   .

  8  ,       ,     ,      .   9    ,         ,       (,   ,     ,  2%  4% ).   10   ,                ,      .       ,        ,  , - ,      .   11   ,                   .   12      :                      ,    .

,    III  ,     I   II.                  .       ? ( 13).       -   ?           ? ( 14)[35 - -       ,   ,      . (Wolman 2012)    .  . (Casey 2015). ,     ,        ,      .].               ,   ,              . ,  ,       .       .

, ,       ,      .        .       ,   ,    ,    ,       ,     . ,           .        ,      ,     . ,   ,   ,  .    ,     .          ,     ,  ,  ,     (,         ),   ,               .         .

         ,  ,  .      ,          .        .           .    ,              .    75,            -        ,    ,  , ,        .




 I

   :   ,  ,    





 2

      



    ,                      .                 .  ,   ,         ,    .

             .           -  ,       .               ,     .      ,   .          .    ,      ,   .            .            ,        . ,       XIX ,   . ,      ,        ,  ,  ,       [36 -          ( II)     : (James 2012).].

  ,   ,   .             .     ,   1913      ,      .      ,            ,       ,     .        [37 - (Grubb 2006).].       ,   250      ,      ,          .  , ,  ,         . ,      .        ,     ,       ( )     .  , ,     .

    .          .           ,   [38 - ., : (Davies 2002)  (Ferguson 2008).].           ,      .

-,       .      ,           ,   , ,         .

-,         ,        .  ,  -     ,    ,        .    , ,   ,     .         ,       [39 - ., : (Kocherlakota 1998)  (Kiyotaki and Wright 1989).  ,        . ,           ,   .].

-,           ,       .    ,            . ,      ,  ,   ,         .    ,     (,   , )    ,   , ,          ,  .       ,     .

  ,  , ,    (     ),     ,   - XIX        .  ,     ,          ,            .          ,               .    ,   ,         .  ,      -      .   ,           ,             .     ,      ,       -[40 -   ,      ,      - .. . .].           .

             .     ,        ,     ,   ,    -[41 -    ( ). . .],   ,          ,   ,     .       ,    ,        -   .         [42 - (Einzig 1966).].            ,     .          -     ,           .




  


,             (  )  VII   ..     ,     .    .      - ,   ,      .   ,               ,            .        ,        .  -  ,        ,      .   ,      [43 -   ,    , ,    -    ,         .    (Hicks 1969;  2003),        .  (Bordo 2008)    .].             ,  ,       [44 - (Melitz 2015).].

           ,   80 ,          .          ,           .           ,     .      ,          .    ,  .

          ,   .       ,        ,      .        ,          .    -,  ,     ,         [45 -     ,        ,   .      300 :   (2014),       300  (2007).],   489   ..:       ,         ,  .   ,   ,   ,       .          .

           ,   .             ,        4   ..  ,       .          .               .                       ?        .                          ,    [46 - (Davies 2002).].              ,     .   ,               , ,        ,      XIX ,      ,   , [47 - (Sargent and Velde 2003).].

       ,     ,     .              ,   (1875). ,        .              ,        .         ,             ,      ?               .          .            ,     .  1696                . ,  1699 ,     ()  .       ,     [48 -     16881697      ,    . . .]       .        .         ,         [49 -          .: (Levenson 2011, p. 62, 64).]. ,           6,     ,       .     ,   2017        1    12 .          ,      .

       ,          .  , ,      ,     19900%  151   301 ,        [50 - (Fischer, Sahay, and Vgh 2002).]




  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/kennet-rogoff/proklyatie-nalichnosti/)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .



notes








1


      ,   ,   ,    .




2


           Chessgames.com,       .




3


.., ..      :     / . .; . . . . .:  , 2011; .., ..      :          / . . . . .:  , 2012; .., ..      :     / . . . . .: ,  , 2014.




4


., .   . .: , 2015.




5


http://www.rbc.ru/economics/17/04/2017/58f4b8789a7947c1418ff 1af?from=main




6


,         ,    ,     .




7


   3073-  7  2013 .




8


https://www.cbr.ru/publ/ondkp/on_2017(20182019). pdf.




9


http://www.vedomosti.ru/politics/news/2017/01/28/675259-pravitelstvo-nalichnie.




10


http://www.cbr.ru/statistics/p_sys/print.aspx?file=sheet013.htm




11


http://www.vedomosti.ru/economics/articles/2017/02/21/678 526-chinovniki-otuchat-nalichnih




12


              .




13


http://www.vedomosti.ru/finance/articles/2017/03/17/681571-snyatie-nalichnih-dorozhe




14


.: .     . .: , 2015.




15


   38  .




16


http://expertrt.ru/news/6884-german-gref-v-zelenodolske-my-dokazali-chto-vozmozhen-polnyj-ukhod-ot-nalichnykh-deneg. html




17


http://www.cbr.ru/statistics/p_sys/print.aspx?file=sheet009. htm&pid=psrf&sid=ITM_39338




18


http://www.bizhit.ru/index/userS_COUnt/0-151




19


http://www.banki.ru/news/lenta/?id=9644695




20


       -        ,    ,     ,    ,          .




21


  1%      ,        ( ,   , ,    ),        .




22


https:// www. finextra. com/newsarticle/ 30267/ britain-to-go-cashless-in-2043?utm_medium=dailynewsletter&utm_source=2017-3-15




23


., .: (Rogoff 2014).           (Rogoff 1998a)     ,  .            .




24


(Rogoff 1998a).




25


.: Sylvia Nasar, Crimes Newest Cash of Choice, New York Times, April 28, 1998, http://www.nytimes.com/1998/04/26/weekinreview/ideas-trends-crime-s-newest-cash-of-choice.html.




26


     .    ,       (: , 2017).         (2001). . .




27


     ,          (Rogoff 2002),      .




28


, ,     (2002)      .        ,      .




29


  ,                  . . .




30


  ,    , - ,        .   (1925).    1980-  (,      -)  ,              .                    .            1982        .       ,   ,   .          ,                ,   ,             ,   ,     .




31


(Keynes 1936).




32


  ,         10-    10       100 .         5 ,    , ,  20 .        ( ,    7,     )     .  ,   ,         ,      ,      , ,  ,           .      ,            .




33


( 1862), . : Frankfurter Allgemeine Zeitung, November 19, 2014. [     .. :    ,    ,   ,   . ( 1972, 17. . . .]




34


     (Rogoff 2014)   ,              .




35


-       ,   ,      . (Wolman 2012)    .  . (Casey 2015). ,     ,        ,      .




36


         ( II)     : (James 2012).




37


(Grubb 2006).




38


., : (Davies 2002)  (Ferguson 2008).




39


., : (Kocherlakota 1998)  (Kiyotaki and Wright 1989).  ,        . ,           ,   .




40


  ,      ,      - .. . .




41


   ( ). . .




42


(Einzig 1966).




43


  ,    , ,    -    ,         .    (Hicks 1969;  2003),        .  (Bordo 2008)    .




44


(Melitz 2015).




45


    ,        ,   .      300 :   (2014),       300  (2007).




46


(Davies 2002).




47


(Sargent and Velde 2003).




48


    16881697      ,    . . .




49


         .: (Levenson 2011, p. 62, 64).




50


(Fischer, Sahay, and Vgh 2002).


