 :      (1920   1940- )
  


            .           ,       -     1920-40- .,    - ,      .       .









                  ,    .               .                             .. .         ,   ,         .               -  ()        ,    ,  ,  , ;          .      ,    ,  -         ,         .

 ,                ,    -         ,   .     ,    -     ,   ,           1930- .    .         ,    -   ,   ,        ,              (),          .                          .

  ,     ,    ,           ,    (        )   (          ),     ,    ,      .                      .

                    ,       ;     ;      ,      ;   , ..   ,         .

          ,   ?        .          ,     ,  .  ,        (    )  .

             .  ,   1920- .,     ,            , .           ,           . ,     ,   ,      ,    ,  ,  .    ,    ,       ,     ,      .         (   )      .         ,     [1 -  .  .    . .-., 1923;  .   .     . ., 1924;  ..   (   ). .: , 1922;  .    .  . .-., 1930,  .].  1930- .  ,     ,     ,         1929.       1931.                [2 -  ..  . ., 1932;  .    . , 1929;  . . .: , . . -, 1932,  .].

     19201930- .   (    )              .   -   .. ,    1936.    ,      19191923.,                   [3 -  ..  .      . 19191923. : - .. , 1936.].

              .. .       [4 -  .   . ,        . -, , -: , 1958.],               ,       (     ),         ,        1920- . -  1929.,      ,           .

           1950- .      1960- .      -     19251927.        -    ,       ,      [5 -  ..  .    . .: , 1967;  ..   -   (  ). .: , 1968.],       ,           ,              [6 -  .. -      . ., 1978;  ..     . , 1977;  .. -      . ., 1982;  ..   . .: , 1986; .].         .. ,        .        ,    - .  ,         ,         19201930- .,        ,  ,    -  ,     .

             .   1987.        ..         ,        ,       [7 -  ..    . . . , 1987.].

  19801990- .                  .       ,            .         ,      (     )      .         ,      ,    [8 -     19211945. (    ) / . .. .  . .. . ., 1996;    . 19201940.   :   /  . . .. . ., 1999;    : -  (19201945): .  / . , ., . .. . -, 1994;    20-  40- .   . .110. ., 19982017.],        ,   [9 -      . ., 2005;  :  :  16 . ., 2003. . 14.  ;   . . 6, 9, 12, 13, 16, 17, 21, 22. ., 1994, 1995, 1997, 1999, 2000, 2005, 2007;    . ., 2003;      . ., 2005; .].   ,      19902000- .       ,           .            ,            ,       .  ,           .               ,   ,  , -, ,    [10 -  ..,  ..,  ..,  ..     192030- . , 1998;  ..,  ..,  .. -   . 19201930- . :   -, 1999;  ..   . .: , 2002;  .   :  . .:  , 2008;  ..  -   19181945. .:  , 2000;  .. :   . ., 1994;  ..,  ..  ?      19201945. .:  , 2000.].

                  ,        ,    ( -    ) .         ,   ,         1920- ., -    1929.,  1930-   40- . (   -   - ).           ,  ,       - ,  ,  .. .

 20002010- .           [11 -        ,    :  ..        : 1924    1930- .: . . . . ., 2002;  ..       19201945.: . . . . ., 2006;  ..  -   19201930- .: . . . . ., 2006;  ..            (19181945.): . . . . ., 2011;  ..       19201945.: . . . . ., 2006;  ..  - . 19201930.: . . . . ., 2009;  ..    , 19201940- .: . . . . ., 2000; .],           .  ,       ,            ;    (   ,  -       )                 ;   ,      ;            [12 -  ..   .    - . -: , 2002;  .  .        . -: , 2005;  .  .        20-   . : ; .: , 2010;  .    . .: , 2009;  ..  : , -   , 19201990. ., 2003;  .. -     //   . 2014. 39. .89104;  ..     :  , 19391945. ., 2010; .].

  ,         1990- .      -  [13 -            .. , .. , .. , .. , .. , .. , .. , ..   .         ,     (   ),   ,              ,    ,   .], ,     ,         .   ,         ,       .

,               ,       ,      ,    ,       ,       - [14 -  ..,  ..          1920- . //    . 2007. 3. .4952;  ..    . 19181941. , 1998;  ..    .     ..     . : .  , 2005;  ..  .. . .: , 2006;  .    :  . .:  , 2004;     :   ..    ..     . .: , 2016;  ..      - : 19201926.: . . . . , 2010;  ..   .   . .: , 2007;  ..    [ ] // URL: ruguard.ru/forum/index.php ( : 15.08.15);  ..,  ..       //  . 2014. 379. .145149;  ..,  ..          19211922.: ,     //  .  . 2000. 7. .3642;  ..      (19201922.). : . . . -, 1996;  .      :       (19171922.). : . . , 2012;  ..    . 19171920. .: , 2004. . 2.].

               .                   ,       ,   ()   ,     -[15 -  ..      . .: , 2007;  ..        (19381945.) //   - .    : .  . . . . : - . -, 1998. . 2.;  ..         (19251932). .:  , 2007;  .        (. . ). 19241928. //    . . 6 / . . .. . ., 2006. .120139;  ..     (19201930- .). .: , 2013;  ..  . .:  , 2004;  .    .    . .: , 2013;  ..       :        //         . 2012. 4 (20). .7075;  ..,  ..  .      - (19381945). .:  , 2015;  ..    . .: , 2014; .].   ,        ,    ,    ,         - ,   ,                 - .              ,        .

          ,      ,   [16 -  ..      ..  //  . 2005. 8. .292301;  ..         ..  //    . 2012. 42 (76). .4045;  ..    :    ..  //  .  . 2006. 15. .7289;  .   .    .. . , 1999;  ..   - ..  //  . 2005. 8. .193207;   / . . .. . .:  , 2004;  ..  .. :      //   . 2012. 33. .110118;  .. ..        //   . 2009. . 4 (11). .113118; .].             .. .        , ,       [17 -  .   // . -, 1995. 2. .7893;  ..  : ,    // . 2014. 2. .184188;  ..  . .: -, 2003;  ..     . : , 2013;  ..  :   . .: , 2005,  .  . .: , -, 2002,  .].                  ,     [18 -  .. - -  . -: -  .   , 2001;  ..     //  .  . . . . . , 2015. 22. .7996;  .     //  . , 2002. 20 .;  ..    : ,                 . , 1999;  ..    [ ] //  . URL: http://www.bazar2000.ru/index.php?article=4850;  .  (   ) //   . . 1.    . : , 2010. .3238; .].  ,        ,      ,  ,    ,    [19 -  ..    :  . ; -; ., 2006;  ..,  ..             (19181922.). : , 2015;  ..        [ ]. URL: https://. /arhiv/uchastniki-grazhdanskoj-vojny/uchastniki-belogo-dvizheniya-v-rossii/uchastniki-belogo-dvizheniya-v-rossii-dl-ds.html;  .  .   . .: ; .: -, 2003;  ..,  ..      18911945:  . .:  , .   , 2007;  ..,  ..,  ..         .  . .:  ;   , 2011;  ..       :  . : -  -, 2000;  ..   . .:  , 2013,  .].

          ,         ,    ,       .   ,     ,      ,       ,   , -  -                 [20 -  ..         . 19171945. // - . 2006. 8. .2530;  .. -       (19201945.). : - , 2006;  ..        :    //        . , 1994. .;  .   ,   :     .    //   :          /  . .. . :  , 2015. .256269;  ..    : 19221931.: . . . . ., 2004;  ..   :    . , 1997;  .         (19321945.) //   . . 10. . . . 2002. 1. .186196;  ..    . : - , 2014.].           ,        ,          ,         (),  ,      ,   [21 -  ..    . 19201950- . :  , 2008;  ..         . .: , 2013;  ..         (, , , , , ), 19211949.:   . :  , 2005;  ..      :    //  . 2002. 8/9. .5667;  ..   -     //   . 2009. 4. .136141;  ..  -   - (   ) //  . 2016. . 11. 4. .163173;  ..    :    . URL: http://srn-fareast.ucoz.ru/ (http://srn-fareast.ucoz.ru/) ( : 15.05.17);  ..  -    //   :    :    . 2015. 2 (62). . 6. .303308;  ..           . .; ., 2015; .].

    ,      ,                          ,               ,                      [22 -  ..    :    . : -  , 2007;  ..,  ..    .          // - . 2015. 4. .5257;  .. . .;  ..,  ..        19221941 . .:  ; , 2013;  .. . .;  ..        л.    :        1920-  // - . 2014. 7. .6467;  .      // - . 2014. 10. .7177;  ..     -:    // . 2014. 9. .143147;  ..        20- .  . //   . 2010. 4. .115125;  ..  .   . 19191945:  2 . : , 2007;  .. .     (19181945). .:  , 2012;  ..        //     . : , 2000. .3645;  ..    . 20-   . .: -, 2002;  .    : 30-   . ., 2007;  .      / -. .. . , 2011;  ..  :       //      .2835; .].

     [23 -    ,       ,   .       (Robinson P. The White Russian Army in exile. 19201941. Oxford: Clarendon press, 2002).],          ,    ,     [24 -  .      / . .  ,  ,  ,  , .. . .:  , 2008;  .  :     . 19251945 / . . .. . .:  , 1992; Stephan J.J. Russian Soldiers in Japanese service: The Asano brigade // Shikan. The Historical Review. Tokyo, 1977. N 95; Stephan J.J. The Russian Fascists: Tragedy and Farce in Exile. 19251945. N.Y.: Harper Row Publishers, 1978;   :     (  :    ) (19171945) /  ,    . :   , 1997.].

 ,               ,  ,                .  ,     ,            ,    ,   ,      ,     .        ,         ,         ,      ,   ,     .

             ,         ,  ,       ;   ;       ;   ,     ,     ,   ,     ,      .

               ,    ,   19201922.   ,        ,      [25 - . . 0100.   ; . 0100.   ; . 308.     ;  ..   //   . , 19231924. . 12, 13; . . -4325.     , ; . -4698.       ; . -5793.  ..; . -6081.     ; . -6599.  ..; . -9145.      ; . . 7.  ;    2040- .  . . 7.  . 19201928. ., 2015. 954 .; BAR. Vorobchuk (A.P.) Papers; HIA. Petrov (P.P.) Papers; Serebrenikov (I.I.) Papers; .].

       ,                 - ,     ,      (,   ),   ,       [26 -         //  .  . 2015. 22. .145151;   ..  //  .. . . .204231;   ..  //  .. . . .232298;  ..      //  . 20092013. 3346;  ..   //  . 2009. 31; . . 1337. . 5.      ..   ,  .].     ,     , ..  .             ,       (   ,     )[27 - . . -1. . 2. - .]          .

    , , ,              ( ,    , ,   .).                   ,          [28 - . . -5826.   ; . -5829.  ..; BAR. Russkii Obshche-Voinskii Soiuz (ROVS) Papers; HIA. Golovin (N.N.) Papers; Lukomskii (A.S.) Papers; Petrov (P.P.) Papers; Nedzvetskii (B.) Papers; Museum of Russian Culture.     .].    ,               ,     ,    ,    [29 - . . -5963.    ; . -9145. . 1. . 240; . . -829.     ; . -1497.      --;        . :  10-   . 19261936. , 1936. 56 .;    . 19261941. , 1941. 65 .; MRC.     . Box 2, 3.].      ,    ,       [30 - . . -1. . 2; . . -9145. . 1. . 235, 241; . . -1129.     ; HIA. Moravskii Papers.].  ,   ,                ,     ,    [31 - . . -830.  . . 1, 3; . -1127.    --; . -1128.     ; HIA. Kharbinskii komitet pomoshchi russkim bezhentsam; Abdank-Kossovskii Papers; Serebrenikov Papers.].

          ,    ,          ,  ,   , ,  [32 -   . , 19261933;  . , 1932;  . , 1934;  . , 19351941;  . , 1940;  . , 1938;  . , 19261928, 19321935;   (). , 1934, 19411945; . , 19301936; HIA. Ilin (I.S.) clipping collection 19311932; .],  .  ,                 .

,     , ,       ,        -  .         .  ,    ,      , ,    ,   ,     [33 - . . -5826; BAR. ROVS Papers; HIA. Larin (G.P.) Papers; Moravskii Papers; MRC. Box 1, 2;  .   . Larin Papers; .].

      ,    -  ,        ,    , ,  ,   ..;     ;    ;   [34 - . . 0100. . 10; . . -7043.      ; . -7044.  65-  3-   ;  .      - //  . -, 1968;  .       . 19241928 //  . 1968;    :   . ., 1999. 776 .; . . 25895.    ; .].               ,       1984.    ,      .. .         -,                      ,       19451946.,         ,       ,     [35 - . . 0100. . 8. . 123;      .  - . . -5094; . . -1. . 2; . . 1588; . . -829;  . , 1943, 1944;  ..   . , 2010. 96 .;   (). , 19431945,  .].

       ,     ,   ,                      ,  [36 - .     -   . , 1939; . . -9145;  . , 1921; . , 1932, 1936, 1942; . , 1937; HIA. Kniazeff (A.N.) Papers; Nedzvetskii (B.) Papers; .],    ,  ,  .



   ,   ,                 , -,  .     ..  (), .  (-), .  (), .  (-), ..  (), ..  ().




 1.  :          (19171919)


            ,     .         - ,  .   ..     1896.          ,             .                ,    , ,   [ .:      ].

       ,        -      ,     (1901.)              .      1910.          ,   - ,  -    .           . ,     . .       ,        ,   ,     .       .. ,  1904.       3-   ,      ,        ,      , ,    ,  ,     ,     .                 [],    .

 1915.            .           .         ,     .           .

  1917.      .   ,    -      ..     ,       [, 1998; , 2006].        , ,         ,      .              . ,        .        - .. [37 -   , 1858. .     (1878),  . .  .           (18851887),     (18871895),    -   (18951899),     (18991902),   (19021918). - (1912).] (  ),         ,   .    1917.   .        ,         ,   ()  .. .            559-  618-  .

   1917.           . ,     ,        ,     [ : , 1997; , 2009].       .

              .          ,           .        1917.  559-  618-           .       .   618- ,      ,    .        ,     .              ,   ,      ,            [, 2009, . 27].

         ,      ,    1918.           ,  ,       1901.                - ..   [38 -        1918.].           ,  ,           [39 -   ,    1918.   ,   ,         .     ,   ,     .].

 ,                       ,     .         , ,  ,          .         ,             ,            .    ,      19131915.,      1-    ,      1917.        - .. ,    2-    (19101914),     1-  1-   ,  - .. ,   1-    [, 2011, . 342, 599].                       . ,   1918.        ,  - .. .          .

          ,       .    1918.   - ..            ,       ,     .  ,     ,       , , ,      [40 -   ,         ,        19181919.].

    ,  ,          ,        :        .      ,  ,       ;      ,     [, 1924, .12, . 278];           (    );     ;      ,             [ , . 281].           ,       ..[41 -           ,   - .. ,        1-    (1916),      (1917),      (1917),       .]                  .

       1-  ,   .. [42 -   , 1870. .          (1891).  1909.         .  -    ,  14-    (19161917).   .  IV .     1917.],    1917.    .. [43 -   , 1890. .,   .     (1911).  1-   .        ( 1911.)    ,       .       1-   3-   .      .  IV .   1917.           .]        .    1918.  1-       4    ,    138 .        (95 ), ,      (14 ).      10-     [, . -6081, . 1, . 127, . 4  6].   1-      (   ,   78-   ) [ , . 8],   ()    ..  ( 2-    )     ,  ..  (2-  -  ).                     1-  2-      ,   ,    ,         [ , . 7, 22, 28].

 ,    .     .      910. ,         4800  [ , . 153, . 6].     1918., 1-    (  . )       ,   - .. [44 -   1918.        ,            ..     .         -      (   1919.),     .         (1920).   ,     .   1920- .   .], 2-  (. )  , 3-  () - .. , 4-  (. ) - .. , 5-  (. )     , - ..  [ , . 16, .14; . 127, . 10 ].        ,   .    25   6 : 1-   4   1 , 2-   4   1 , 3-   6   2 , 4-   8   1 , 5-   3   1  [ , . 127, . 62].  ,    ,   ..  [ , . 249 ].

   ,   ,      ,   ,  .        ,        .       ,       (  )    .          -.

  1918.                 .. [45 -   , 1856. .     (1874),    (1876)     (1884).    (1913).    ,  1-   .      .  IV .  1917.    ,   -.]       ,          1918.    ,     ,     1918.          .

  1918.             22. ,        - ,           ( ), -     .      ,   ,             -[46 - . . -6081. . 1. . 153. . 7, 8, 9.].

       . ,    1919.           ,         [, 1924, . 12, . 276].   1919.   ,       ,          .        ,       [, . -6081, . 1, . 153, . 19].

  1919.             .         - .. [47 -   , 1870. .     (1889),    (1892),    (1899)     (1908).    (19001901), -    .  104-   (19161917),  49-   (1917). - (1917).      .  IV .     ,  3-  ,  2-       .   1919.       .],   19061912.     .          .            .     ,    1919   . ,  1919.           .            1-   .  ,       [ , . 60, 91].

        ,        .           .      20  1919.                      , ,    ,    [ , . 32].        .

   ,   1919.   - .. [48 -   , 1862. .  3- .-   (1881),    (1884)     (1892).         (19051914).  -    .    3-  (1915), 46-  . - (1915).   .  IV .   1917.  - ,       .        .        .      1919.,        .],             ,       .         .        [             ..],    ,    ;   ,    ;    ,    ;     [ , . 2].  ,              [ , . 1].

      ,    ,                     .   1920.              .               ,      .       15  1920.

                 .    ,      .             (         ),          .  1921.      - .. , ,   19171920.    [49 -            1925.     .].   ,    ,     ,           .       1920. 3375  [ , . 4, 5].       1925.



            ,              ,                       ,        .

         ,     .. .  ,    ()   . ,          ()   . ,        1917   1918.  ,      ,  .. ,       ,           . ,    ,          ( ,  ,        )   .

       -  ,     1917.    .         1917.     . .    ,      .   35 , 40   90 ,       .   1918.       .       1-       [, 2013, . 48, 49],   ,     ,        .      - .. ,   [50 -   , 1871. .,   .      (1893)    .    (19001901), -    .  1-    (19151916),  3-          7-    (19161918).        (1904).      1918.  ,       1918.,   .],  .. [51 -   , 1880. .,   .  3-    (1898)     (1902).    (19001901), -    .    1-    (19141916).    .   ..    1917.], .. [52 -   , 1877. .,   .     (1895),     (1897)     (1913).    (19001901), -    .  1-    (19161917),  2-  1-    (1917). - (1917).    ,       2-      (1917).    1-    .      .  .     1918.], .. [53 -   , 1879. .,     .     (1897)     (1900).    (19001901), -    .         (19111914).     (19171918).   .       1918.,   ,   .],   .. -, .. ,   .. ,  .. [54 -   , 1892. .,     .     , .     (1916).    , .  .]  .. ,    23-   ,  ..  [ ., 1937, . 36].

 (    ),       ,    .       ,        .  IV .  ,    ,        [55 - , ,                  ,      ,     [    (19171920),    // , 2003].          .. ,     1-   ,   .     ,  , ,   ,             .  ,   ,  ,   .        ,             ,            ,   -, -   - [ , 2004, . 265, 266].    ,   1-     1915.,   : , ,    ,  , ,    ,         .               .         (     ),         ,            [, . 1].      .. ,   7-   ,  ,                    .  1915.,     ,            .. ,        [, 2011, . 188].].  ,        ,      ,     ,         ,     .

  . , ,    ,       ,           [, 2007].      1918.      .             ,    - ,       .   ,                   ,       .        [ , 2004, . 291].         .      .

      .    1918.  ,  5-             ,  ,      .  .                .          ..   ..  [].   1918.      1-     .. [56 -   , 1890. .        (1916).       437-    32-   , .   1918.   -   - .          ,            (1919). .   1920.      .],  1-    [, 2015, . 432].   1918.       ,            ..  .

               ()    ,  .          1918.                   ,   .        ,         .  ,    ,     ,  -  ,       ,   ,         ,    .    1918.        .        ,     .       .          .   1918.   346        [, 2012, . 75, 76].

           .   1918.              ,                 .                .  [, 2015, . 9].  ,    ,      (),         ,        .  1921.       2. ,       30  150 .   ,  1922.             , ,      4.  [, 2012, . 79].

       ,     ,    ,    ,    .           .    ,       ,   [57 -            .      ,   ,      1918.           ,     ,    ,    .                 .    ,         ,     .      1918.        ,      .],         ,      ,     .    ,            ,     ,             ,    ,    ,  ,               ,     [, 1924, . 13, . 197].

      .                   ( ),            [, 2015, . 13],  , ,      ,   ,      ..  ,        .     ,     .   1917   1918.  3%   250-           [ , . 436].

  1918.    ,          .         1917 ,   .. . ,    ,               .     ,     ,        [58 -    ,   1918.,        ,      ,   ,  ,      ,            .      .         [, 2012, . 249].  ,     .].

            1918.         .        1-           .   1-          .     .

   ,      .           .  ,      . ,   ,              ,       .       .                  ,        .

                 ,    ,    .          ,     .     ,    ,   .       .. [59 -   , 1884. .     (1902),    (1905)     (1913).    .    , -  ,    1-  ,     -  (19161917).  (1916).   1917.          ,    .   ,        .],      ,  -    ..   K.     .      :        ,         [].

          . ,      ,          [, 1924, . 12, . 279], ,    ,     .             .                ,     -   .

                            ,          .. [60 -   , 1878. .  1-   (1898),    (1900),    (1908)     (19081914).    , -     1-   .   .   1917.        .].        .    - ..    .. .             ,    ,     ,        .

   1918.              .          [61 -   1918.           ..  (                -  ).       ,         (   .. ,    ).   1918.             .              .        ,     .. , ,   ,   .. ,   .].     , , , ,      ,        Ļ    -  ..  [, . -6081, . 1, . 16, . 4].

    ,    ,   :       ,       ;     [    ..],     ,     ,       ,      ,  [, 1924, . 13, . 198]. ,     .   ,   , ,  .. ,       .

      ,   .            .      ,             .. [62 -   , 1876. .  3-    (1894)     (1896).    (19001901), -    .  (1916).  1-    (1917),  .   . - (1919).], .. , .. , ..  ( ),        .      .. -,      .. [63 -  ()  , 1877. .  3-    (1895)     (1897).  1904.         ,  4-    .  -    .   . .],      .. .  ,   1918.,        .. [64 -   , 1887. .    (1906)     (1910).    ,       (19131917),       (1917).   (1916).        ,   1918.     .].

          ,    ,        :      ,      ;    50 ,        ,         ;      ;      ,           [ , . 205].   ,   1918.,        ,          ,   (    ):        :      [ , . 239].      ,      ,    .            ,   .

          ,          .  ,   1918.      .      ,  ,   ,  ,    ,  ,  ,    ,      .      ,  ..  ( 3-    ),  1-    , 2-    ,    , 3-    .     , 1-  2-      .  ,    ,   ,   [65 -   , ,    ,  ,   2        4     .    ,         [].].

7  1918.           .        -     .                  ,              .          . ,    ,      [66 -       ,               .      ,      ,       .   ,               .                   [ .: , 2004].],   .

       1918.            .   (    .. ,    .. ), 1- -   (   ), 2-    (   ); 1-    (   ), 2-    (   );   (   .. );    ;   15  (   .. [67 -   , 1872. .  1-       (1891).    (19001901), -    .  14-   .      1918.,  .]);   (  - ),     -  (   .. ) [, 2013, .9295].            .   ,        .         .

,     ,          ,           ,    -  .            .            ,      - ,       [].           10-  ,   ..        . .           .

   1918.             .                             .     ,  .   ,     ,   ,   ,  ,      .     .

    .       ,  . - [68 - -         1-    [, . -6081, . 1, . 127, . 4].],   ,        . ,      ,         [].   ,        .                .              .        ,    1918. , ,    ,    ,      ,    [, 1924, . 13, . 199].

                    1918.        - .. ,          .

    ,      .    .   ,      .    ,       .    1918.       ,          .     ,  ,        [].

          . , -,   .   ,           .          .       .    ,     .      ,      .   , ,       ,         ,    [, 2012, . 255].

           ,    .    , 1  1918.       .      . ,        .           ,        [ , . 266].     .

,             1918.     .      .. ,        ,        .. .     :     -.         ,      ,   .                    ,          ,         [, 2015, .9193].

         ,        ,    1918.   .

 ,                    ,            [69 -      ,                  .     ,    ,         .].    , ,   1918.    ,   .   ,        ,      []. , -,    ,           ,    ,     ,       ,    .  ,  ,         1918.[70 -         :     ,           腻 [, 1924, . 13, . 230].],        .

  ,               - .. [71 -   , 1874. .    (1894)     (1900).  - , -      17-  . -          (19091913).    . -     -  - , .. -  3- , -  -  (19141916).     ,   -  (19161917).   . - (1917).   3-  , -   ,   .    1917.    .],      . ,               -.

   , 10 ,             ,            ,        [72 -            .. .         .    ,    ,   ,   ,    [, . -6081, . 1, . 16, . 38, 38 ].].     ,    ,     , ,       ()  .. [73 -    1918.     , ..        .  ,         , .   1918.           .].       ,               .. ,           .     ..  (   ),  .. [74 -      , , ,  ,   ,          [, 1924, . 13, . 242].     ,          [, 2010, . 252].],    ,           .       ,        .. [75 -   , 1879. .,   .      (1901)     (1914).  -    ,          -  3-  (19161917).  (1916).   .  IV .  .    , -,   1918.] [, 2010, . 253].

            . .          ,     .  ..  ,           ,     .   1918.        ( 6. .),    (1. .),    (500.),    (650.), 3-   ( 700.),    [76 -   -        (   .. )       ,  - .. .] (500.),    (700.)    .

      ,         .   ,    .         ,      ,       [77 -              .   1918.           32-  ,      25   .       1919.      ,  ,     ,      1944.].   ,       ,  ,      ( ),            [78 -         ,           [ .. . . . 97, 98].].              ,     .      ,       1918.   ,   ,  --.            [MCR, box 2].

        .    I,         [, 1924, . 13, . 235].         .        ,     ,  .

                     .              ,          .           ,    , -,   .  23  1918. ,   ,               .     ,               ,  ..      .

        ,             .      25       ,            , ,               .        [, 2010, . 260].

    , ,   ,  -      [, 1924, . 13, . 246],        .       .     ,     .

  1918.  ,    ,      ,             .    1-  2-     3-  1-        . ,    1918.        [, . -6081, . 1, . 16, . 42].              ..      ,    .   ,       ,       .  [ , . 45].          [ , . 35].

         ,        ,     .. [79 -     ,   .     , ,   [, 1924, . 13. . 253].]     . .  , ,    ,        ,     1918.       . .            ,            .                    [80 - ,      , , -,                     .           ,            [, 2010, c. 37]].            .

              (.. )                    .         ( )  ,      .                  ..  [, 2010, . 269].

 1918.    ,      ,     ,      .                .                1918.       ,       ,      .           ,   . ,     -   . .     : 1-  , 2-  , - , 1-   ,   ,     .  289   1646 .   - ,       ..  [ , . 279, 280].     (1-  2-   , 3-  1-   ,  )  199   140 .  ,    ,     , ,    (82 ) [ , . 280]    .

    ,               . ,       - , ,   ,    [81 -   1918.        ,  - ,   -          -   ,    .].      :            ,         (  ),       .   ,   , ,         ,       ,      ,      [82 -              ,      ,        ;    , , ,   ,       腻 [, 1924, . 13, . 264, 265].] [, 1924, . 13, . 261].

-,         , ,     ,     [- ]       ,       [ , . 266].

  1918.           1                 ,   .         9-   ,      .  . .  ,  ,   - .. [83 -     1918.          ,   .   1918.        .],     .. [84 -   , 1890. .    ,    (1910),   - (1916)       1-  (1917).    ,      (19151916). .].          ,    .      [, 2015, . 99].

        1919.          [85 -   1919.             ,     - .].    ,      ,      ,         ,     1919.

 1918.,         ,    ,            .                 .  ,     ,          43 ,      .  1  1919.                .     .      ,       ,      ,     ,    ,    ,       ,  ,        [, 1924, . 13, . 275].

,  ,       ,    .  ,        ,               . ,          1918.   ,   ..  (        ,  - )    .   .        .   , 3/4          ,       ,     ,       [ , . 261].

           ,         [86 -   1918.      173 ,    [, . -6081, . 1, . 127, . 249259].],     .      1919.,    ,      ;              ,         ,     [ , . 285, 286][87 -          .    ,      ,      . ,   1918.         ,     -  .  ,   1919.    ,   ,    ,    ,           .   1920.,             ,                       .].      -            ,      [88 -       :    [ ]   ,     ;           ,    ,    ,     [, 1924, . 13, . 293].].  [89 -     1919.   ,           ,      ,     (   1919.).     .      ( 1919   1920.).   1921. .]              1919. [, . -6081, . 1, . 38, . 6].

               ,  .

   ,    ()             ,    .         19161918.     .    1918.       -    .. ,     ,     .                [, . 0100, . 10, . 131, . 92, . 28, 29].

          1919.      .         ,   .     -    .  ..          .. .        .   ,   1919.                 .  ,     [ , . 3032;   , 2016, . 45, 102].

         1920.   .                       [  , 2016, . 102].

 ,       ,      ,       .             .   1920.              .             ,   ,     .   ,           1918.,  ,       ,     .

    ,    (  )                      .  1920.       ,   ,       ,    .   ,    ,   .




 2.        1920       


           , ,       1920          ,      .

  1920. ,     ,         ,    ,     .                   .   .. ,      .. ,      30. ,        12  [ ., 2005, . 47][90 -  1930.  ,    - ,              ,            :         (     ,                 ,    ),            .      ,      , ,   ,  ,         (   ,     ,  ,  1.500 ),       -  ,        ,  ,     ..       ,  ,       ,                 ,       ,         [MRC, box 3, f. . 1930 ].].                   .         25.   ,              .. ,        .  ,   1920.                    ,     ,          .               .

 ,         ,    ,  -   . ,                   - ..  (    )      ,   .       ,  -     ,      .        ,                  [, 2012, . 144].         -         .

   1920.         ,   600  (, , , ,      ..       ),          .          .. [91 -   , 1888. .     (1905),     (1908),  -  (1911),   -  (1915),      (1917).   49-         .       6-   .  (1916).   .  IV .  .     ,  25-     (1918),    6-    ,  21-     (1919).      1919.,   ,    .   1919.     .                .],     . ,       ,            .

          ,      .          (),  ,     1-    .              .  200         ,    .    ,        .    , ,  ,        37  ,       [, 2014, . 36, 40, 48].       .   1920.,   ,       ,            - ..    [ , 1920, 27 .].

         1920.      :   1-  ..   -   ,   1-  ..       .

   1920.               ,    ,             [, . -6081, . 1, . 153, . 116]. ,            .

          ,      .       .. [92 -   , 1885. .    (1907)     (1908).    .    1914.        1-   - . .   .     , -       ,      ,    ,     .         ,        ,   ,        .],         1920.,        ,      ,    [ , . -6599, . 1, . 8, . 7].           ,       .        23 ,    300   [ , . 1]. - .. ,       ,   ,  -      ,    ,      ..  ,    ,          ,    [, 2005, . 149, 150].

              .     42  ()    [, . -6599, . 1, . 8, . 2].         . ,   1920. 1-                   (   . ) [ , . -6081, . 1, . 153, . 131].

 ,      . 16         ,      .           .  ,        ,      [ , . 126, . 73].            .



 1920.         ,   .       - ..  (  - .. ),            .. ,     .

        27  1920.       (   ): 1-  2-        ,     .  .     1814    , 8039   , 785              .   ,   ,     ,     .              [, 2004, . 111, 112].

        10-        40   .       ,      .  , , .         .      .              .

         .         ,    - ,     .                                  [ , . 113].

                  - .. ,     ,     .. ,            [, 2004, . 72].   ,     .. ,                            [  , 2016, . 36].

                         - ,  ,    ,        [, 2004, . 87].           .       ,           .    ,      1920.    1-   ,    .. .         1,5.  ( -, ,  ,     )            [, 2004, . 91].

 ,    ,                   ,         .             ,   .       ,     [, 2013, .20].

  1920.,          -, -         ( 300 ).      1920.                  .           (40  -  ),              .           .         (  )    .

 1920.        .           .  ,     ,    ,         ,     [, 2006, . 348].

  ,   ,   .     ,     ,      ,   .      1920.           (243 ),     (8. ),      [93 -              ,            .].     ,        ,            [, 2006, . 350].       [94 -        1920.        . ,   1920.         .. ,      .. .            ,          .]              - .. .      ,           .          ,    .

 ,        ,    ,        .                ,   .        1920.       6746 ,   1468   3557  [, 2004, . 119].  ,    ,       ,     [95 - ,           - .. ,     .             ,       ,     ,        (    ,  1  1922.   3- ).    .   1922.      , -.   1920.     .    .. .  1920.       - ..  (      ),     1919.   .].         ,    1920.  670  [, 2004, . 91].

             .  ,       ,   ,      .           .       .          1919.    ..  ( 1-   ).          1920.  ,        48 . , ,        1918.        [96 -     ,      ,   1918.              .   ,   .. ,    ,    ,   ,     ,   ;          [].             .  [, 2013, . 134, 135].   1918.           ,   ,     .  4-   ,          .   1919.     ,               .   1919.  1-   ,     .].        . .   1920.        -     - .. .     ,     .

       ,          ,        ,    .. [97 -    .. ,   ..        ,                      .].      .   1920.           -                   [, 2004, . 129].                ,   ,             ,  .        ,            .    ,          . ,            [, 2006, . 359]. -,         ,        [98 -   1920.         ,       .     ,    .].

        ,            .   1920.     1-    (),      80  (),    (, 2 ),  ,    ,    .       [ , . 355].

 1920.    ,      ,   ,       ,       .   ,          .           [, 2013, . 31].

       ,      .   1921.        .         ,   , ,        ,      .         .             (-   -   ).         .       -              ,    ,     1924. [ ; HIA. Serebrenikov Papers, box 21, f. 21.6].

             ,      .   -     ,       .           2030              .      ,      ,        [, 2004, . 107].

 -      ..    1922.    ,     3-    [99 -       ,   1922.   287 .          1922.   1922.               ,         .].   (40 ),      .. ,   ,     .       [, 2013, . 32].

 1920.        .     .  ,       ,      .      .     ,   .           ,           [100 -  ,           ,         .]     .         ,    .   ,  1920.      ,      .        108  [, 2004, . 133].

   1920.     ,            .         .. .       800 .         [ ].

 ,      ,                ,        ,   .      ,    ,     .             ,    1921.     [101 -   1921.          .         ..          .     .                  .].

 ,           .                 1921.            - .. ,      ..  [ , . 138, 139].    .       ,     1921.     -   -  .        1920.           .        ,     . ,        , .. ,   ..     ,       [, 2011, . 71].

       .. ,     .. [102 -   , 1894. .         (1914).      .     .    ,  1-    . -. -     . .   .].    .    ,            [103 -   (  .. )        -   .      .      (  ,  1917.),     2-   ,    11- .  1918.   ,   .          .                  .      ,        .. ,  ,     .],           .. .    ,        ,   [104 -      .        ,       .       .  ,  ,  ..  [, 2005, .155157].].   ,             [105 -             ,  ,  , ,               .        ,   -     ,            .  .                 ,    1922.    .      . ,              .].

               - .. ,   .   ,   1921.          .. ,   -         [, 2006, . 382].          ,                 ,     [, . 0100, . 10, . 131, . 92, . 34].

  ,          ,    .                  .       .. ,   ,        ,       ,    .           ,         [, 2004, . 141].

   1921.                 .. ,     .    ,   .         ,           1-   [ , . 144].

                 .          ,           .         .    ,    .        ,          ,  .

              ,       .     8,5.               .      ,                [ , . 149].   1921.      ,   .      -     .. .

            1921. ( ),  -    [, 1936, . 128].       ,        .       1921.             .. [106 -   .     (1904).    .     .     ,  -    (1919),       -  (1920).].    1921.         ,              ,    .        ,     .                 [107 -     ,       .. ,   ,  .  1921.       .      ,   ,     ,       .         ,      .           [ , 2004, .482487; , 1936, . 126].  ,   ,    .   ,      ,    [, . -1, . 2, . 23086, . 27].],    .  ,         ..  [ , . 162],        .

  1921.               .       .   ,  4         .        (1-  2-   , 1-  () ,  , )  2250  [, 2004, . 164].         (800900 )      () -.

       .      .           .  ,    ,   .       [108 -              .]         .     1-  2-    (   )          [, 136, . 137].       ..      [, 2006, . 167].    -         ,      .   ,    20    [, 2004, . 338].

   1921.             .    670 ,     488 ,       ;  100        80    [, 1936, . 183].       ,              [ , . 192].      ..  [, 2015, . 88].         .     1922.   .    1922.       .    1922   1923.       ,      ,        [, 1936, . 196, 197].

            .  1921.     .     ,              [109 -    ,                ,    [, 2013, . 101].]. ,      ,         ,       [, 2013, . 99].       ,      ,        .    1922.  ,         ,  . ,      ,     [  , 2016, . 131, 132].

             .        ,          .           1922.  ,    .         ,      [BAR. Vorobchuk Papers, box 2].         .



 1920.    ,      ,          .       8511   16289       [, 2000, . 36].   1920.  .  - .. ,   ,  ,            [, 2012, . 163].   1921.                  , -, .   .  18.            .    2-  3-  .   1-      2300 , ..    .     - ..       .    1-    ,     ,     ,           .

     ,    ,    .    ,          .          . , , - .. ,   1-    1-  [110 -  ()  , 1879. .    (1897),     (1900)       (1908).      .  -    .    11-  .  (1916).   .  IV .  .  1918.   .. ,   , .  1919.    ,      .  2-  2-   ,   .    .    1-   ,   1-      1-  .   1920.          1-       2-   .],      .           [, 2010, . 13].

            . ,      -   (3-  4-    )        .         .             [ , 2004, . 607].                 ,       ,   .    - .. ,        ,    .. , ,       ,   ,   ,   ,   ,        [, . 1337, . 5, . 17, . 60].

        .          ,        .      1920.     ..  (     )               .           .            .          .        .       236        1920.       .                   [, 2012, .3537].               [ , 2005].

  1922.   -           ,                       .      ,     ,      ,    .       1922.      3400      [, 2012, . 231].

                       ,         .     (,        ),               - .. ,   1923.    [111 -      - ..  ( 1920.   -    ) ,        3.        -  [HIA. Moravskii Papers, box 10, f. 32].],    ,     ,         (   1921. - .. ,   1-  ).     ,   .           560     2-   .         2-       .    1-    [. . 7, . 2, . 544, . 5].    .        [,        ..],   1921.   .   ,     ,     ,    4    ,   ,       ,    .    , ,   ,       [, . 7, . 2, . 544, . 5].

  1921.          ,     .         700 ,    -  50 ,  .   .   400 ,    -,       200        60  [, . 8].              .           .     ..  [ , 2004, . 104, 628].

        1921.    .             [, 2010, . 13].          - ..  [, 2011, . 30].

   ,    1918.,     ,    -     .      -        1921.      : .. , .. , .. , ..   .. .           ,    ,        , ,            [MRC. Varguin Papers, box 1, f. 1.13].                          .            ,          ,     .

  ,       ,           .        .           ,    ,             ,                       .

                [112 -        ,         (., 2005).]. , ,      , - .. [113 -   , 1883. .    (1902)     (1904).       5-   .  (1917).     .  1-       ,     1-   . -,   .  IV . (1919).    .      ,   ,  1-   . - (1920).] (    - ),  1921.       ,        [, 2011, . 372].

   1921     ,      - .. [114 -   , 1883. .     (1900),    (1903)     (1911).  -    , -   -   ,    24-  .  (1917).   .  IV .     .. ,         .        .         .           . - (1919).        ,     .    ,         .    .   1920.       .],          .         ,    , ,   ,    [115 -         ,      ,               .      ,        ,    , ,      .   1922.    ()         (),                      [, 2003, . 29, 30].].    ,         ,  1921.     [116 -     - ..    1921.               .   1922.            1   4 ,                   .].

           ,      .                    [, 2010, . 13].         .  ,        ,             ,    .   ,          1921.      [, 2000, . 38].

       ,      .         ()    ,     .  ,   , ,   --     ,   ,   , -  .         .    .         ,    -   ..     .   ,           ,        ,       .        1922. [].

  ,   ,    ,   .  -,     ,    .   1922.         - ..  [      ! ..],     .       1920.    - .. .         1922.      ..       - .. [117 -   , 1873. .,   .     (1895),    (1899)     (1908).    (19001901), -    .  ,  1-   (1917).   .  IV .  .       ,  1-  ,  1-    .  1919.          ,   . - (1919).],         ,    ,      ,   .

-,            .. .                .               .   ,   1922.     ,      .. .    ,   ,       [     ].

   1922.          .   , ,  ,       .         .   ,             1922.   .        .     ,   [, 2015, . 272][118 -                 .. .].                 ,     [].  ,   ,           [119 -    , ,       1922.     ,  317 ,  63,  29   [, 2010, . 25].].

  1922.,     ,    (       )         .              ,    .

  ,       .   ,   .. [120 -   ,   .      (1907).    . .   1918.    .  (         )     .   ,  ,  ,  ,      .          .  19191921.   1-   . .],        .           .       ,    .      ,   .   1-  ( ,    ) [  , . 7, . 26]    .. [121 -   ., 1892. .,   .     (1910),    (1912)      4-  (1919).    . .     .       (1921). .], ,    .       50   755 .   2-  ( ,   - .. [122 -     1-          1921.,         - .   1922. .])    ,    ,  ,   540   90 .  ,           (150 ),   ..    .  (50 ) [, 2000, . 41].

     .     - .. [123 -   1920.     1-         .   1922.      ,   1922.   .]    3-  (  - .. [124 -     1921.     2-  2-  ,   ,      (1922).   1922.     .]).       , - ,  ,  ,   .      430   770  [, 2000, . 41].  ,    ..      200      .  -         [  , . 7, . 24, 25].

 ,           .   ,       4667 .         .   30.       5  [, 2012, . 230].

       .        , -,     .    ,      (     1925.),  ,    .  ,   (   .. ,     )        .  [, 2010, . 280].       ,         ,    ,         , ,  [  , . 7, . 46].    .. [125 -  ,      1940- .,       1920.  ,       .    1922.                     . ,        ,  [MRC. Varguin Papers, box 6, f. 11].],      ,     ,   , ,    ,      ,      [MRC. Varguin Papers, box 6, f. 11].        . , ,   1923.     140    ,       ,    . [HIA. Petrov Papers, box 1, f. 7] ,     , .     ,    ,       .

         .    1921.       (),          .        , - .. [126 -   , 1879. .,   .  -        (1899).   . . -  (19061915).    ,  1-    (19161917),  2-     (1917).  (1915).   .     .    ,   ,       - . - (1919).          .      . - (1921).].      ,   1922.     .      - .. .

   ,        1921.,       .     ,   ,                [, 2005].        ,  .        ,     .   1922.       [, . -1, . 2, . 34728, . 19].

  1922.,    ,    ( , , ,   )       ,    [, 2005].               ( , ) [, 2005, . 714].          . ,   1921.  -            ,      [, 2015, . 271].

   ,     1922.     .         500   170        [  , . 7, . 39].     ,     . ,    1922.       16. ,     .  ,        ,            [ , . 45].

     1922.                            .




 3.  :           


    1922.             ,   .. ,        .

              1922.            . 17  1922.      68,     .     .    .  (  - .. [127 -  ()  , 1884. .,  .         (1905).  -    .   3-    (1917), .   .     .      .  15-     (1918),  4-     (19191920),  3-       . - (1919).    .   .  IV . (1920).     (),  2-  .   .]     - .. ) ,   ,   (  - ..      - .. ).           ,   .

           ..         ,   .           ..  (    )   ,               . .        .

        .    1922.      ..     ,       ,  ,      -    [HIA. Moravskii Papers, box 7, f. 41].           .  ,  ,          .. ,  ..   .. ,  .. [128 -   .     (1900),    (1902)  -    (1910).  1- -    (1909).  1910.  -     ,  1913.     .  1918.     3-        ,   1918.           [. . -6081. . 1. . 16, . 50].  ,    ,        .              [      . 631].],             .  ,         (   ),       ,              [HIA. Moravskii Papers, box 7, f. 41].

  ,       - .. ,          ,    .  ,       ,  1-  .. [129 -   , 1888. .    (1908).        , -   ,  1-     . . .   .  IV .     .        ,           ,      .  1-  (1919).  1920.   ,     .   1921.    .],        .. -,      .. . ,         ,  ,   ,   2224           [, 2003, .3744].

18  1922.    .        .       . -  (   .. [130 -   , 1886. .     (1907)       1-  (1917).    ,   3-  ,  (1917).   .  IV .  .     .   4-    (1919),     (1920).      , 2-  .   .],     )    ( 6-   ,    .. )   ( 4-   ,    )  . -  (   .. ,     .. )    ( 3-   ,    .. )   .    (   ),    ( 2-   ),      (   ).        [  , . 7, . 31, 37].

 .               ,      (  1922.  .       .. ).        ,      ,      .               .  [, 2009, 33, . 23;   , . 7, . 32].      ,        .    .

               .          . ,            ,           [  , . 7, . 35].

        ,        ,  ,      ,   .  .      [HIA. Moravskii Papers, box 9, f. 48].                ,                  . , ,         ,  ..       .          [, . -1, . 2, . 40789, . 62].

 ,         ,     -    250        .         [  , . 7, . 44].

         , -          ,                      86- . ,      ,       ,           3040%  [ , . 60].

   .. [131 - ,    , 1888. .     (1909)    .    . .     ,   2-   ,      .    .     .],        ,      .    ,         ,       [HIA. Moravskii Papers, box 9, f. 48].     ,       .                   .           ,         .       ,      [, 1936, . 213],     .

24      ( ,     )     ,        9.    [132 -  ,   ..      ,     8649 ,     653,   461, ,     375, ,    7160.    2810  (, . -9145, . 1, . 227, . 24).] (   ).         :  ( - ,    .. )   (  ,   - .. ),    ( 1-  2-      ,   - .. ),    ( 3-   ,    .. )     ( 3-   ).          (   )   (   ) , -      .

             .  ,           ..   ,       - .          (  - )              ,          [, . -9145, . 1, . 227, . 90].

   , 24 ,           .  300       .           .  25    7.     .         ( 2500    )  -    ( 1200 ).                       .         ,    . 28      ,      [, 2003, . 78].

          .                  ( 4. ),     .            .   ,       : , , , , , -, -,   ,      .       ,   .   1922.                    ().       , ,   ,    1923.         10.  [, 1936, . 211].

 ,      ,   ,     .            .    ,              ,      ,           [HIA. Moravskii Papers, box 9, f. 48]. ,   1923.,    ,      . ,   - .. ,    [133 -          .     , , -,  .],      .             1924. [, 2011, . 639;  ,1934, 7 ].

 ,    ,   1922.   400 .    97   -        ,    .    .. .   -   .. , .. ,  .. , .. , .. ,  ,   .             .   ,       .      ,       ,   .            .      ,     .      ,       ,   .   1923.           .             ( .. , , , ,  ,    ) [  , . 99, 202].

            .  ,           ,          .                      .        :         .           ,            , ,  [, . -9145, . 1, . 227, . 52 ].

          ,        .         (        )      .  ,            ,       .     1923.           .  ,      ,              ,       ,    ( , )       [HIA. Petrov Papers, box 1, f. 7].

 ,                    .         .       ,     ,   - , ,         ,       [, . -9145, . 1, . 227, . 52].

   1923.            .                    .      .         ,   ,   , ,   ,                   [HIA. Petrov Papers, box 1, f. 7].

 ,     ,      ,     ,     ,     . ,  ( )    ,    -    ,      .          ,      ,            [Ibid].

           .   1923.            ,      [134 -                .  ,              [, . -9145, . 1, . 227, . 57 ].].              .       ,         . ,      1922.    ,    ,  , , ;   ,    [, . -9145, . 1, . 227, . 47 ].

     ,         ,         .  ,    ,             ,  ,      [ , . 64, 70].

   1923.                          .      .    ,      ,   ,            :        ,   .          .          [ , . 60].

 , ,      ,     ,       ,   .    ,     ,     .      ?,    1923.,   ,         :          ,    .                     ,     :                -                        ,       ,        [HIA. Petrov Papers, box 1, f. 7].

             ,   ,      .                 .

  1923.          ,  (  ), ,     .     .         .     . ,       ,   [, 2003, . 79].

      ,    ,      .            1923.,      .              [           ..].    .       ,       [HIA. Moravskii Papers, box 9, f. 48]. ,      ,   ,   [135 -     ,    1923.       ,       [, 1923, 11 .].].        1923.  ,   .    ,                         .      .         .    ,    酻 [Ibid].    , ,  ,   .     .   1923.     .       ,   .



              .                .   ,                   ,     .         .      ,     ,         ..   ,  ,   ,   .

        .         ,           ,         ,            .           (250 ),    (300 ),   (120 ),    (700 ),      (700 ),    ( 1. ),     (1,5. ),      (2,5. ),   (300 ),    (200 ), -  (100 ),   (100 ),      (100 ) [, 2003, . 82].

                ,       .               .. .     ,          ..  (20. )    (5,2. ).  , 10.         ..    [, . -9145, . 1, . 227, . 47 ].

 ,            .         .   ,      , ,   , ,         .

       (   )  .        ,            .              .             - ..  [, 2003, . 84].

   1922.      ,  ,      .        ,          - .. [136 -   , 1882. .  .-    (1906)     (1913).    ,   29-    1-  .  (1917).   .     .  3-   , -       .   6-   ,     ,  4-    (1919). - (1919).    .    .       (   1921.).     (1922).].     -     . ,   ,           .. .       .

                1922.,     .   1923.    ,          -,      ,     .                    .              [ , . 88].

20  1922.         .       (            )   ,             21    16   ,   .         ,    ,    ;    .

               ,     ( 800 ).       (,         ..  ).   1923.      ,     900 ,    [ , . 84, 85].

              ,    1,5.     [, . -4325, . 1, . 4, . 124].      .   ,    ,    .           . -     ,        .           .. .     ..             .       -   [, 2003, . 85, 86].           :      , 2-   , - ,    ,    ,   ,     , 1-  ,   .      [, . -4698, . 1, . 3, . 2-110].

 1922/1923.   ,       ( 1,5. )     .     - .

  1923.           ,    ( )   .            24,5. .          .       1.  [ , . 2, . 2, 3].           ,    ,   [137 -                 ..  [HIA. Moravskii Papers, box 9, f. 24],     . .  [  , . 7, .691706].].

    ,       .       ,       ,    .             .   1923.      ,         .  , ,    [138 -   1923.      - ,      ,             [HIA. Moravskii Papers, box 9, f. 46].].

     .       ,      ,    .   1923.    850     700    .     ,       .   1923. - ,    ,          ,    .                ,    .

    1920- .      .      .        19221923 .      1922.  15   ,    1800    390 .                    ,      .       1923. ,   ,  650  900  [, 2003, . 90, 91: , 2008, . 36][139 -   . ,   1923.    7   145  , 575 ,175    [, 2009, . 29].].  ,      .     19241925.     .         1-  ..  ( 20 ),     1-  .. ,  2-  .. , .  ..   .. ,  .. ,  ..   . [, 2015, . 555].

                 -.             1923.  590 .       , ,     ,      .     ,         .               [  , 1978, . 104, 106].           .          : 1923. 41    1924. 68  [ , . 223, 224].   1924.        ,         (, ,   ),    [ , . 115].

  1924.         .    35         ..       1924.        335           1924.              21  [ , . 118, 121, 125].

  1923.       .       ,     ,      ,    ,         [, . -1, . 2, . 48750, . 68],        .        .   -    700  [, 2003, . 90].

            ,  842 .           .. ,     ..       (   )  ..  [  , . 7, . 709].       ,  ,            ,    [ , . 657].

    48        .                 .    ,                   .          .

 ,       ,      ( 800 , 12 , ,     ) [ , . 709],        ,    .  ,                  [140 -                78.  .          59.      .        .. ,       .            ,        .       ,   ,     . .   1921.         - 1,4. . .,      338.  1922.      .  ( 1923.        . )     .       1925.       [].        .],    1924.      ,      ,   ,   ,    ,    [, 2003, . 91].             ,         ,     .           .

        .           ,              .   [  , . 7, . 711, 712].   1925.          (240 ),      ,      [ .: , 2016].

     ,    ,   .      ,         ,  ,      ,    .               ,   ,     .            ,              [ , . 7, . 658].        ,   ,       .         .       1927.

  ,                    .     1923.            1185 ,   1923.      1325 .  1924.          4.  [, 2007, . 58, 59].

 1924.              ,              .  ,     ,   .   1924.       ,     .   1925.         .    1924.       1927.   19211927.        17,5.  [ , . 60],     . ,   .. ,  1928.         [BAR. Vorobchuk Papers, box 2].



              ?

          ,      19201922.,          (, , ),       ,    1920- .   ,  .   , ,       , ,  ,     .. ,     ,      19241925.,      .          1925. 25.  [HIA. Lukomskii Papers, box 1, Report][141 -                  .  ,   ..  (),      225  270. .          3540.  [, . -9145, . 1, . 233, . 1, 3].].          3035. (      ,       1922.), 78.     ,         .            ,         .               ,             [142 -     ,         90%   , ,    [, 1994, . 79, 80].].

       ,    .                 .                .       .  ,   ,      ,           .         , , ,  ,        (    ,   ),      -.

           , , ,        ,       .   ,    ,      . ,             .    ,        1928.   2. ,           [, . 0100, . 12, . 152, . 48, . 39].       1924.      ,          -  [  , . 7, . 75].       ,    .  1928.   ,   ,   434 ,   1929. 486 .     (241   1929.)       [, . -9145, . 1, . 253, . 1, 10].

   ,    1924.  44,5.   [  , . 7, . 657].             , , , ,   .         ,    .      ,    ,    1920.                       1925.  .          (300400 )      .. ,       [, 2016, .8292].   ,    ,    .  1922.      ()   23 ,  1923.     43 .    [143 -     1918.     ,    1919.      ,     .     -.   1919.   1- -   .     .   1920.     ,        .        1920.    - .. ,       .       1-              .].       ,   , - ,     [, . -5826, . 1, . 137, . 149].

   , ,  .    ,     ,       ,               ,  .                 ,  ,     () .       1922.    1080  (  200,   350,   300,   100,     130 ) [, 2006, . 387].      , ,    .

    ,  ,        ,    ( , )     . .. ,      , ,          6%   ,            [ ., 2005, . 51],   60%         ,         -       .        :    , , ,   ,    -  ( ,    ),      ,     ,   , ,    - ,      [].

   -   ,     1945.,   ,   ,        ,        ,         40%.   ,     ,   ,         ,     -    .        [144 -              ,   ,  200 ,     1920- .,  130     ,         .      -   - ..  (   ), - ..  ( ), - ..  ( ), - ..  ( ), - ..  ( )  .        -.].

  ,        ,   ,    [145 -  1924.    60   ,   ,       [, . -6534, . 1, . 5, . 60, 60 ].].          .      ,        ,    1920- .  34. .  1928.      - ..      ,   ..   ..  ,     ,   ,   2025 .      ,   - .. ,    ,    .  , ..        (1914.),    .. ,      .  ,   ,   [    1-      1911. ..]   ..  [ 1917.      1-   ..],  ( )  [..]  [ 1919.      4-   ..].  2 ? [] [HIA. Golovin Papers, box 12, f. Association of military science in emigration II].        (  ) ,  ,   ..,                      [Ibid].

    ( )            .  ,         .              .    -,    ,  -, ,    ,          .            ,      , , , , , , ,     ,     .  ,           - .              [146 -       (-         . )     .].

 ,     ,  ..  () ,     (  )    .   ,      ,    [147 -      1927.      ,        , ,       : , , , .        ,    ,     .         [, . -5826, . 1, . 143, . 230 ].].     軠  ( ), , , .            .

      ,      ,    .           .           ,  ( , ),  .

      ( )  .  ,    ,    (-), , [148 -        ,     ,  , ,  ,      ,          .]. ,    1920     ,     ,     .   1921.      ,     ( -) -     ,    [, 2001, . 89, 90].       .. ,   1927. . ,    ,  -  -  (19281933) [, 2015, . 164].

 ,     ,     (   ),        - .           .   ,       1- -       .  .  ,    (           )     ,   1927.    ()   [, 2001].

   ,    ,           ,         .      ..  ,       [149 -      ,          ,            ,  ,        .          - .. ,    :    /  /   ,/  <> ,    ,/  ,/   ,/ ./ , ,  :/ ,/   /  ./, , ,/  ,/  ,/    <>     /  .],   -,    .  ,  ,              .




 4.       :      1920- 


   ,    ,      - ,    .    ,    ,       (   ),        .    ,    ,          ,    .     ,          ..

       ,  ,    (      ,   ,    ,  - ,        ),      .                     ,         , ,    ,        ,            [ .:  ., 2007].        .    ,    .

   ,           ,     ,           ,      -      .    :  ;  ;  ;   .

          ,     ,          ,      ,       .               , , ,   .      ,       .        (2030 ),       ,              .

         ,     ,         .               .            ,         (  )         [ .: Robinson, 2002].             .

 ,    ,       ,          .     ,           .               ,      ,   .

  (   )  ,         .          ,           [150 -  19231925.         ,    ,    .      .. .. , .. , .. -, .. , ..   .]. ,     ,    ,      .          .

 ,  ,             .



              .        ,         .

                 ,            .      ,           ,    ,          .    ,             1922.     ,          .               - ..  [  , . 7, . 48].               . ,   1923.       ,   .  [, 1923, 12 .].     ,     ,       [151 -  , ,      ,    1922. ,   [HIA. Moravskii Papers, box 13, f. 41].].

  ,    1923-   1924          .          ..  [, . -1, . 2, . 32474, . 10],      .  [ , . 21   23].  ,    .. ,  ,  ,   [  , . 7, . 725]  .        . .

            .  ,  ,     ()            ,  , , ,    ( [152 -     .   19231925.     .]  ).  ,    ,     ,          . , ,     1922.             - ( ) .. .        ()         ,      .        ,  .. [153 -      1917.      ,     ,   1918.   1-       5-  ,       .].   1923.      ,                   .       .. , .. , ,   .. ,    .  1923.,      ,      ,     .             ,       .. [154 -    -   1919.,         ,   . .       ,      (1920).    - , .   1920.   ,   ,    .       .   1921. .] [, 2004, . 129, 133].

  ,   ,   ,  . .  ,    1922.   .           1922.  ..     .. [155 -   .    (1913).       -. - ,  -.     ,         ( 1919.).         .  1920.     . .].

    ,     ,   .      ,    .               . , ,      1924.  ,     ,        ,         [  , . 7, . 721, 722].

            ,             .                  ..  (   1925.)     , .. . ,        ,    ,       [156 -      ..  ,    1923. ,   ,      ..  300       10.,    [     ].].

       ,   1920.    ,          .        ,     ,          (     ).  ,                ,     .

            1924.   .          ,      ,         ,   - ..  [, 2011, . 379].

         ,   .                  .  , ,    ,          .  1923.  .      30     .     .. [157 -         ,  .          .  1921.      (),   .       ,                  ,   .  1922.   ,   ,     .    - .],  ..  (  ),    .           .. [158 -   , 1888. .             16-   (1912).    , .    IV .  .  1918.         ,    ,     15-    .    4-  .    . .    1921.    .],         .    ,    7.             [  , . 7, . 713].  ,               [ , . 77].  ,  1924.,   ,           (40 )    (60 ) [ , . 714].           ,     .

        ,    . ,          ,      .                     .. [159 -   , 1885. .      (1910)       1-  (1917).    .   47-   . .     .   2-     (1918),    5-    (1919),          .  (1920).]   ..  ( 1923.   ),        [HIA. Moravskii Papers, box 9, f. 48][160 -  ,        1923.,            .].        ..  (  1923. ),  ..  ( 1923. )  .. . ,     . ,      ,            .   ,   ,     ,          .            ,  ,         . ,                , ,     7.        [Ibid].

,        .. ,                 .               .  1923.               [161 -   ,    ,      1923.    , , ,    .].          , -       ,     .               ,    ,   .      ,             [Ibid].   ,  ,        .     ,      - ,   .

               .    1922.             .      .. .            ,        .   1923.            [, 2010, . 280, 281].

 1923.        . .         . ,         .     ,      .       1925.     .      ,  ,  ,      .  [ , . 7, .742744].   ,    ,      ,           ,          ,     , ,      [, 2010, . 291].

  1923.            [  , . 7, .742744].          1924.     ..  ,      [     ][162 -           .].           .

  1924.                         .       ..     .. -.            (   )        .           [, 2013, .198200].

        ,      1924.      ,   .       .     ,      .         ,        ,   -     .        [HIA. Lukomskii Papers, box 1, Report].     ,    ,     [, 2016, .348350], ,    1924.  .  ,       ,   1924.  ,                [ , 2011].

,   ,              ,       [, 2010, . 283].

  1924.          .               [  , . 7, . 92, 93].        .. .     ,  .. .                . .          .     ,      .           ..          .

        1924. (  ).   ,       .        ,       .            ,        . ,       .         .

 ,    ,   ,     , ,   ,  .            -     [ , . 732, 733; ].     ,     ,   .   1924.        ,         ,     1926. [, . -1, . 2, . 36451, . 22, 23].

 ,   1924.        ,     ,     ,         .           ,         .            .



          ,   ,           ,    ,        ,   ,       .

    ,    ,   .   ,              ,            .                 [163 -         - .. :       ,       ,     ,    ,     .       -,   ,     ,         ,  , ,   ,   腻 [, . 1337, . 5, . 11, . 38].].

,      ,       ,      .        1920.  .. ,      .   ,      . ,     ,  , ,  ,  ,   - ,   -  , ,             [, . -6599, . 1, . 8, . 16].     .                .

       ,       ,     - ,         .       ,     ,   ,  ,      . ,   ,         ,     .

  ,       19201922.,      ,        ,     .   ,   ,   .      ,       1922-  1923- .      ,  -     ,     ,   -    [HIA. Moravskii Papers, box 13, f. 41].       - .. ,      1922. .              ,    .     , ,    ,              [, 2003, . 288].

    ,   .   ,      1920- .     , ,                   ,       .

     ,     ,       .        ,    .      ,   ,     1920.    ,       ,   .              .. [164 -   .       (1916).      .    .],           ,         ,  ,            , ,   ,    .         .. ,       (, -,     ), ,           ,         ,    .           ,       ,       [MRC, box 2, f.  C].

              ,           1922.,      1923.                  . ,         ,  .

       ,    .          .            .  1921.    ,        .   -      ,   40 ,    [, . 0100, . 10, . 131, . 92, . 44].  1923.        ,      .

,                ,   ,      . ,    ,        ,      .       -  .     1927.  ,        (  ),   1924.    ,            [ , 1926, 20 .].

     .   1919.              ,   .       .        , ,  ;  .   .         .      .        1920.         ,    1920.           [, 1920, 9 .].       300  . , -,   .    ,    1922.  ,      10 ,       ,      .      ,  , ,    ,      [ , 1922, 3 .].  1926.     70 .  ,   ,  ..  .        ,        .      -,     ,     [ , 1926, 22 ].  19231925.          .

  1923.        ().       ,        ,    [165 -    ,    1924., ,           ,                   [, 2013, . 11].].            . ,         - ..   - .. -,        -  [, . -1128, . 1, . 2, . 60 ].            ,     ,    .    ,    , ,  .          ,  6070    1920- .,     .  19231926.       1,51,7.  . [, 2013, . 12].

         1911.  1923.   .. ,     . ,    1923.     500 , 371     .     5,5.   [HIA. Zhebrak Papers, box 1].         ,   ,     1920.    ,   (2200   1923.),  ,   ,   () ,  ,          .     1923.   27.  .,    25  [Ibid].

         ,       .   ,       .. ,            ,   .. .            1920.   .      7200  .,    .      - ..    ,       [MRC, box 2, f.  C].

          1923.   ,   , ,  .  [, 1923, 11 .].



      ,     ,   ,                  .    ,      -   ,     ,  ,      .                     .        .

           ,      - .       .       .

  - ,          ,      ,        :       -,       ,  ,  -   .    ,      [, 2003, . 289].       .. ,          1920.   ,        ,       .     :    ,  ,   .          [, 2009, . 39].

 -   -  ,       1920.,   ,   ,     [, . -1, . 2, . 48750, . 177].  .. ,    1920      ,         ,             ,        1921.   [, 2013, . 111]. - .. ,    ,    -   ,     19201922. [, 2011, . 406].              ,     .

  1920- .                 .      ,    1922.  . .                    .. .      .       .  [, . -1, . 2, . 41875, /, . 20].   1921.          ,   ,         [, 1921, 20 .].            ,     .       .. ,         .    , 10-      .     ,    ,   [, 2009, 35, . 31].

    1923.     (   2-  )     -   [, . -1, . 2, . 48750, . 181 ].         .     ,  , , , -  ..  150      ,      [  , . 7, . 76].

          ,          . ,         70      1,5     ,    .      ,           [, . 0100, . 10, . 131, . 92].    ,         1920- .  50   ( 25  .),     [ , . 44].  ,        1920- .  30  .        .

   ,      ,        - ,   .    ,     ,                  .   ,     1920- .,                     ,         .

   1920- .          . ,             : ..  ( ), ..  ( ), .. , ..  ( ), ..  ( ), .. , .. , .. , ..  (   ), .. , .. , .. , ..   .    ,   1925.    34.     [  , . 7, . 429].

        .  -    . ,    .    1920.        .                      3300 .     .    -    .      1920.   ,           , ,   .  -     [, . -6081, . 1, . 153, . 122].

                ,  ,       [ , . 149, 149 ].      ,      .       1922.,  170     102        32     [ , . 161].

 1925.           600     351   . ,       131    , 160   ,      [  , . 7, . 419].   -                 1925.  .             ,      ,              .

    1925.        (  ),        .   -     1926.       ,   . ,   1929.     213 ,      10 ,   4,     13,   1,  .. [, . 0100, . 15, . 165, . 15, . 80]  ,           .

           1921.      (.. ,  .. [166 -       , 1880 .    .  - , ,    .  IV .  1910.  ,      .    ,  7-   ,      .     ,    (1919).      1920.    1930-        ,    .     ,      .    .    1941.],  .. )      ( .. ,  .. , - .. ).  1923.       30 ,  1925.         70 ,      [, 2004, . 170, 171].

                   .      (  )         [, 2007, . 2005; , . -830. . 3, . 48319],     ,      [167 -  .. ,   1928.          -,   ,   .           :   [],      [    ..] ,  ,    [-  ,     ..]   !         !   ,   ,      !    [    ..] ,         [, . -6599, . 1, . 9, . 153, 154].],    (     ),  ..

             .  1921.                .    1920- .      - .. [168 -   , 1883. .  2-    (1901),    (1903)     (1909).    , -     1-   ,    .  (1917).   1917.      .         .     ,      .        . - (1920).     1921.    . - (1921).],           [169 -           ,             [ .., 2010, . 294].        , ,    ,        1930- . [, 1999, . 111].].         - ..   .. , - ..   .

  1922.     ,     [170 -         . ,     .   80   . .        (23-  55-),   ,     ,   , -        .],   ,   . ,    ,        .    .. [171 -   , 1887. .        (1909).     .      .     (1918). .].          .      ,   ,   .    200  .    , 90150 .  .            12 . ,     .                  [, 2009, 33, . 25].

        .. [172 -   , 1895..     (1912)     (1914).    ,   4-   4-  ,  (1917).     ,     .     ,  ,  1- -   (19181919),    1-    (1920), .         (1-   ),   .        (1922).] (), ..  ( ), ..  (),     ( ).     ,         18 .           ,     .         ..  [ ].

  ,              ,     ,        ,     . ,          - .. ,   .   ,           ,        -   ,       [ , 35, . 37].     : ,    ,       .  -         , ,       [ , 33, . 27].

 1923.               .           [ , 34, . 31],            ,     .

           ,   .       - .. ,        1917.                   ʻ.            [ , 1927, 11 ].            .    .. , .. , .. ,  .. , .. , .. ,  ..   .      ,  ,     ,   ,  ,       .          75100  . ,    ,       ,       ,      [ , 1926, 20 ].

      . ,                     .      -   ,      [, . -6599, . 1, . 9, . 157].    ( )       1923.    (  ).       - .. [173 -   , 1876. .,   .     (1894)      (1898).  -    .   (1916).     .  3- -  17-    (19181919),  5-       .    .      . - (1920).       1920.],   5-    ,     ,      [, 2000, . 126, 127][174 -   ,    , ,      , , ,          ,                  养 [, 2000, . 126, 127.].].

            ,           . ,      - ..    .. ,   -      ..     [, . -5793, . 1, . 1, . 316, 319, 319 ],  -    ,  ..

    ,     .   ,     . , - .. [175 -   , 1881. .  3-    (1898)     (1900).  -    .  2-  8-    .  (1917).   .  IV .  .     ,  1-    .   ,    .    .         . - (1920).      1920.          (19231924),   .],    1920-   ,                  ,     ,     .  1921.    - ,      [, 2011, . 239].  1920.        ..  ,    .. [176 - ,     ,   1920.      200250.    .        .          ,   .]    6.         .   ,       [   , 2017, . 60, 61].

  ,      . ,  .. ,       ,        , . ,   ,       ,  - .    [ , 1928, 19 .].              ,   - .. ,     .           .     ,      .       .. ,       [   , 2017, . 61].

          ,         . ,   ..  (       -      - ),      ,   1921.       ,                 ,    1930- . [, . -1, . 2, . 39453, . 20]. - .. ,   1-   ,     ,    .             .  .. ,   ,   2-   ,  ,  19201927.      .  [, 1999, . 113, 114].     1920- .      1-   ,      ,    [, 2001, . 33].     ,     (),  ..  () [, . -1, . 2, . 31786, . 9, 10],  .. ,  .          ,      .

         -  .         1921.      ,       .       1920- .     .. .  1924.    -   ..  [  , 1928, .35],            .

        .           .      .. ,       ,       ,         ,         ,     .. ,    -    ,       .   ,        ,      - ..  (),        ,      .

       - ..  (),  .. ,  ..  (),      .. ,   .. ,  .

     ,           . ,  1920.        - ,    .         [MRC, box 2, f.  C].   1920- .        -,    .. [177 -   , 1895. .,   .     (1917).     (19171918).   1918.  2-      .    4-       ,      .    .      , - , -  ,    ,  -      (19211922).   (1922).   1922.         -     ,   .               . ,      .].    1923.   .    ,   ,       .  ,              ,   1924.         .  1925.                   .         , , .   1926.    ,      ,         -    -,         -  [ , 1926, 12 .].

 ,               , ,       ,    -.       - .. [178 -   , 1885. .  2-    (1904)     (1906),  . .  .    .   .  IV .  , .  (1917).     ,  29-        (1919).    .        ,  -   ,    .    ,     .]   .. [179 -   .     (1904).    .  3-  ;        .. .     .    .     ,        .    1920.  1942.      .].  .. [180 -   .     (1912)     (1914).       9-  . .      ,      .     1922.]           Columbia and Western Riding Academy,     -.       .

        . ,          ,  . ,     [181 -      1933.     [ . 1928. 28 .].].  -   - .. ,   ,      [ ., 2005, . 472].

            ,           .         ,        ,       : 1922. -   (     )   ,  1924      ,  1925   .               , , .       ,         ()          .. ,  .. ,  .. ,  ..   .

        .   1930.   1-   ,      150 ,        [, . -1128, . 1, . 74, . 27, 41][182 -   ..        - [, . 1337, . 5, . 13, . 2].].       ,    .      ,  1-   ,  -           [, 2007, . 216].

       ,  ,        ,   .   ,    ,   .        .   ,  1925.   56%     [, 1998, . 109].           ,     .             (1928.). ,    1920.         - ,         ,          [, . -5793, . 1, . 1, . 319 ]. ,  , ,                   [   ..].   8   8    ,         ,       [HIA. Golovin Papers, box 12, f. Associations of military science in emigration II].

-  ,     ,       (  ,     ,  ..),     ,                 [183 - , ,   26 ,         1929.,     ,   8  ,         , ..   .   6   .   ,  ,    ,        .        1928.      434  377  (    ,  ),    1929.   ,          -  , 486  [, . -9145, . 1, . 253, . 9, 10].]. ,   ,     ,    [184 -      1920- .      ,      .].       ,            ,     .       ..    ,       ,   [185 -   . ,      ,      ,    ,     ,             .      ,  ,    .       [, 2000, . 110, 111].].

     ,           1920- .  .            .                .. [186 -   ,   .    , .         ,   ,       .   ,    1920- .       .     1924.,   .     .        1920- .        .  ,  ,       ,     [, . -1, . 2, . 36629, . 5053].],      ,       ,    .. ,    ,    14-   .. ,    ,        [, . -1, . 2, . 36629, . 17, 20, 53, 89],  .

 ,  ,        ,             .




 5.     (   1920- .)


              ,   .     ,             ,           .    ,     ,   ,     , ,   ,     (    ,  ,         ,  ).          (  )  ,   ,     .

     ,     1920.,   -.         .              ( , 47),   -    ,      [, 2015, . 304].  ,        ,  ,  , -   .          ,          [ , 1920, 27 .].   (           )    1940- . ( 1933.     ).      .

  1920.    -      1-  ,      (     2.  .),   .      1922.       ,  :      .. ,     .. ,      ,   - ..  [, . -1, . 2, . 37356, . 4648.][187 -   ..      ,  1922.         .].        ,  . ,      , , ,     [, 1922, 1 .].            [, . -1, . 2, . 37356, . 48].    ,     ,     ,   .    .. ,             ,        .        90000     .      [   ..],  20000,   [, 2009, . 39].

   1920.     ,     1922.      (   .. ) [, 2005, . 30].

             1921.      (  ). ,       - ..  (       )         [, 1921, 26 .].         1923.,      ,      [  , . 7, . 147][188 -                .]. ,          (    1923.)   ,       .      - ..  (    1924.,     .. ).     .. .   1925. , ,     ,     820  [, . -1128, . 1, . 51, . 178],   .

 1921.          (  - .. )     (-,    ). -     - , .. , .. , , ,    ,   ,   ,  ,   -,   [, . -830, . 1, . 12, . 187 ][189 -         ,    .  1922.           (20 ,   ),    ,    ,      ,             [HIA. Mirolubov Papers, box 1, f. Burlin].].   ,   ,       ,        ,    ,      ,    [ , . 185].

  1920- .       .   1920.  1-  ..         ( ),    .. .    1921.        .  1924.         ,      .     (    30 )      1925  1926. -,     ,            .        .  ,      ,            , ,   , -     [, 2005, .151154].

          1923.    .    ,     ,                  .   ,      ,         .   ,      ,    .             10  .        ,    .       ,    ,     [, . -1128, . 1, . 74, . 208].  19241926.    .. ,        ,      [ , 1926, 3 . ][190 -    (1890. .),    ,     ,    .       ,     1924.    1926. .].

              1923.    .. .      .              .. - (  1- ()   - ).   1924.    -,  - .. [191 -   , 1886. .     (1901)     (1903).    .  7-    .   .  IV . .     .   1918.     .  18-   ,           2- . - (1919).    .   2-     (1920).  2-   .    (1921).  1921.   .] [  , . 7, . 404, 405].

  1924.           ,   - ,   1,5. .    .. .      ,   ,  ,      [ , . 75].         ,   .            [ , 1934, 7 ].       1924. (     )   .

       .           .      -  1922.  1923.      ,  1924  ,  1926   [ ., 2015, . 258].       1925.    ,    ,    ,    .

        1922.  ,               .       ,     .        - .. .         ,   ,      .  ,      (   ),    ,       .

  1923.       (),         .. [192 -   , 1868. .,   .      (1892).   1-, 3-, 15-  .  (1903).     ,       (1899).      (1908).     .  1917.        ,  1-  .     .   ,   .   ,         2-      (1918).  1919.     .   .    .       3-  ,      .  (1920).            .],     .. [193 -   , 1869. .,   .     (1889)  2-    (1891).    (19001901)  - .  1909.   .  1-     ,     (1917).          (19181920).       1920.]   .           (     .. ),  (- ..    ),  (   .. )   (  ) [, 1932, . 108].           .            ,        ,    .         ,    -       1927.       (        .   ) [ , . 139].

       ,    ,            ,    .      ,    ,   .            (, ,   ..)    , ..          .           .



             1920.   ,     ,   30 .        , - . ,     .         , ,     ,   500 . (     ) [MRC, box 2, f.  C]        .           .. ,           - .

           (),   ()  ,   ()   ,  ,     70 ,   .               ( ).     .      (. )      ,  ,             [, 2008, . 332, 392; MRC, box 2, f.  C].       ,     19201921.

  ,    ,        .    ,   ,   ,   1. .        .. [194 -    .. ,   ,     1920- .     ,   .      , ,   ,          ,                    [, 2012, . 8].],        , 500 .        .. , 50 .        ..  [MRC, box 2, f.  C].       .  ,         ,        .        ,       - ,    .   1921.    - ..       ,        [Ibid].    ,    1923.     .

,          ,            ,       ,        .         ,          (, )       .   1921.       .   ,           ,       .   1922.            .    ,            () [, . -5793, . 1, . 96, . 42].

  ,    ,     ,           .     : 1)   ,      [195 -                1920.,   .          .],    ; 2)      ; 3)        ; 4)                [MRC, box 2, f.  C].      ,    .        - .. [196 -   () , 1870. .     (1888),    (1890)     (1897).    ,  42-  ,    . -.     .     1921.             .         ..       .], -  - ,      - .. ,         - ..  [, . -9145, . 1, . 240, . 7].

    1922.   35 ,    ,    1923.  152 .   1924.    185 ,   1925. 209,   181   [ , . 10, 13, 44].   1928.     405 ,  14 , 74 -  215 - [, 2015, . 178; MRC, box 2, f.  C].    ,    ,    ,           -        ,     [, . -5793, . 1, . 1, . 333],     .

  1924.        ,    1924-       ,   .      ,      .  - ,          1926.  1925.            .       ,             ,       [, 2015, . 174, 179].

         .      1923.  175    ,  1924. 150  [, . -9145, . 1, . 240, . 18, 25].     ,   1923.  ,            ( ).        1923.        .       50.   2.  [ , . 18].

       (19231924),  ,   (1923),        .         ,           [ , . 18, 19, 25, 26].              1924.  .  1925.   32  [ , . 26, 30].

    1920- .       . ,  1928.     14.  . [, 2015, . 176].     (      ,   19231924.  28.  .,    ),       (    13   ),     , , ,        [, . -9145, . 1, . 240, . 16, 23, 48; MRC, box 2, f.  C].            ,      . ,          - ,                 [, . -5793, . 1, . 1, . 319].

  1925.         .         ,     .. [197 -   , 1878. .,   .    .-  (1909).               (19011904).            (19181919).    1920.  -    (19201922).]   .. [198 -     ..       .   1922. ,           ,       .     .].   -    - .. [199 -   , 1872. .,   .      (1897).    (19001901), -    .  3-      (19161917).  (1916).   .  IV .      ( 1917   1918.).     .   ,    ,   ,  3-   ,   5-   . - (1918).     .           -   .      .      ,   .   .  1922.     .],    , - .. [200 -   , 1883. .,     .     (1901),    (1904)   -  (1912).      .   1918.  ,  ,  .   8-   ,     . - (1919).        (19191920). - (1920).         - .   ,    (19221923).  1923.   .       ,     .],    ,  .. ,      [201 -   , 1883. .,   .    .       (1917).     ,  7-   ,  .   . .     .],   .. ,    [, . -5963, . 1, . 14, . 15; . 15, . 22 ].        ,     ,    .                   ,           ,             ,               [, 2008, . 394].

 ,     ,           (,    -),   ,       ,    1926.     (         ),                  [, . -5963, . 1, . 14, . 36].

   ,                 ,                     [202 -   1926.    8   -  ,  ,       .         : 6.        , 4 .   ,     1,5 . .         ,     1926.     105 .           [. . -5963. . 1. . 40. . 18, 24, 37],     .].

                ,         .                  -  .  ,    ,     ,           [ , . -5793, . 1, . 1, . 313 ][203 -             .. -,        ,    ,     .  , ,  ,  boarding house      .  -                    [. . -5793. . 1. . 1. . 313 ].].  1925. -            (   .. [204 -   .     (1912).      .        ,     (19181919).    .     .   ,  1-  ,   3-         ( 1922.). .])     (   .. [205 -   , 1887. .     (1911).    , - 43-   .  .     .   1-        (19181919).    .      . .   ,  2-   , -  (19211922).]) [, . -1, . 2, . 48750, . 181 ].   ,      ,   ,    1920- .      -,   - .. [206 -    ,    - .          ,        [. . -5793. . 1. . 1. . 318 ].].

         ,    ..  ,   .. .        .         ,           .  1926.        (,  )    .   1927.    235 .         [, . -5963, . 1, . 25, . 56].

 1924.    -    .         .. [207 -   , 1881. .     (1904)       (1917) 2- .        (19121915).  -    .        .   2-  . .           ,     , .      (1920).   , ,  .     -   .],     1924.  .            [208 - - .. ,       (1936)   ,           300 ,    ,    . ,          19291930.].  1926.       ,  -  - .

        1925.      -.  1926.        ..        8-   (   ),   ..  [  , 1926, ., . 112].    1926.       .

   1926.    ..     ,    16 .                  .         ( )     [    , 1936, . 8, 9].           .         ,               .  1926.      ,                    .     ,           .    ,        .   1926.   ,    30  [MRC, box 3, f.      ].      .. [209 -    1919.    9-   ,          .].  ,    1930.,          .   1928.     103 .    1927.  10172 . [ , 1928, 28 . ][210 -    9861 .,  :    397 .,   173,   142,    3324,       3536,          978.].        .. -,  .. ,  .. ,  .. , .. , .. ,  .

 1926.               .         -.    ,   ,   , , .. , .. , .. ,  , ,  , ,  1-    .      1926.  64 .     .     ,    .         ,      (19261927),  1927.  .        , -   [211 -         ,     .  1934.     , , ,    .         250  [ , 1941, . 10].].    540  .                 .       ,   1935.     - (1260) [ , 1941, .79].

          ,       .   , ,        : ,   ,  ,   , - ,     .       .     ,     15- ,          ,      ,               [ , . 12, 13, 18].



               ,     .      .         ,    ,     ,     ,   1922.  .  ,     .. ,       [212 -   , 1875. .  -  (1893),     (1897)     (1901).  -    .  336-      134-   (1917).  (1916).   .  IV .  .          1917., .     -.     .  1-   (4- )  ,  3-    .         1919.   .  III . - (1919).      .    .      .     ,      (19201921).     ,    .].       1920- .  ,     ,      -,   ,      [, 1932, . 122].

  1920- .      : ,       - .. ,      .. [213 -   1922   1923.     ,    .].  1924.     .

  1926.             .      ..  (       )[214 -   , 1884. .    (1903)     (1911).  . .  .    .  . .   (1917).   (1916).   .  IV .      .            .  1-  .      ,    .     1919.     1920.]  .. [215 -   , 1869. .     (1894),  . .  .            ,        .         . .  1918.     ,   1919.    ,     .  1920.      ,  -  .     1920.,   ,   .           .],   1-  ..  [, 2013, . 159].  ,    - ,        .    :      ,         , , ,   ;   ,    ;        ,   ,          [, . -5826, . 1, . 149, . 214, 216].                 .

  1927.     95 ,   21 .      ,       ,     [  , . 8, . 112].   ,            34 -   .

      [216 -     ,             .      ,        ,       ,   -     [  , . 8, . 113].]     (     ,         ).        ,   (          .. )   .  ,           3650  . [, . -5826, . 1, . 149, . 200216].



         , ,                .

  1920.    ..              .           ( , ),   -     .       ,         ,  ,     .. .     (  ,   1920   1921. 8900  .) [ , . 40, 41].

     1925.     ,    .. .    ,   ,  (   ),  .     (   ).       .       ,      ,            ,            .           ,   1922.     300  [, . 0100, . 10, . 131, . 92, . 34].   ,    1921.               .. [217 -    ,        ,        -  .       ,       .],    .   ,     [, 2006, . 387]  ..

  ,     ,     ,     [218 -   ,       , ,        .     ,   ,  ,    [, 2006, . 388].].    ,   .   ,     , ,   ,      .       ,     ,  .   ,   1922.      ,       [ , . 388]. ,              1922.  .

   ,  .. ,          ,               [, . 0100, . 10, . 131, . 92, . 42; , 2013, . 95].      1920- .    .  1928.    120130  [, 2013, . 95, 97].



  1920- .         ,     ,        ,    ,      (            ),      ,               ,    - .              ,      , , ,  ,     ,   ..          ,    ()   (),     .          .      ,       ,   ,     19191920.,        ,     .         ,       (, , )       .




 6.  -         


 1920- .          .   ,       ,    -            ,      .              ,       .   ,                 ,         ,           .

1924                .        .        ,      .      ,   ,    ,      ,     .       ,   ,            .

 ,       ,         .   ,  1924.     ,  - ,            [ , 2008, . 74, 77].   1924.        ,     .   1924.    ,    1920.        ,   .              .            13  1924.     ,      .       [, 2008, . 156].

                [ , 2008, .179181].  1925.          ,     .  .  ,          [, . -6081, . 1, . 153, . 171].

    ,    ,     [219 -       ,        ,      ,    ,        .],       .        .. : ,    !  ,  ,  ,  ! ,    -  . ,  ,  ,      蔅    , , ,      ,  ,     ,      [ , . -6599, . 1, . 8, . 226, 237]. ,  ,     ,   ,       ,     .                  ,     .

  1925.,         (      ,   ),   ,    ,    .   ,     ,  ⻠  ,    ,  ⻠ ,            .    , , ,       ,           ,    .        ,      [ , 1928].        ,          ,           [220 -       .. ,     1924.   1929.    ,           -.            .     ,       1934.].

      .    ,   ,   ,        ,   .    ..  ,     ,   -      1926.    ,       ,     ,   .      [, 2005, . 153].

    ,         ,         .      ,       1922.,  ,   ,                   .

  ,   1924            .    ,     . -,         .  1924.     ,           ,       (       )   - .         ,         ,        .          . .         ,   . ,   .. ,         . .  -,     .        ,       .             [ .: , 2014].

-,    ,            ,           -  .       ,      .     1930.  ,       ,       [BAR. ROVS Papers, box 69, f. Far East to Central Office (19321937)].

            ,    .   1920- .      , , , , ,   [, . -1128, . 1, . 2.      1923  1938., . 32  34. ][221 - ,  1930- .,         ,  ,       ,      [, . -1, . 2, . 31786, . 2, . 29].],  .    ,      ,      ,                     ,         .     ,  ,  ,     ,             ,          [  , . 7, . 309].

 ,    ,        ,    .  ,  ,   1924.        ,      .. .         ,       .           ,                  .         .   1925.         .      .. ,      , -   ,  .         [, 2008, . 355, 356].     .         ,      1926.      ().    ,           ,     .                  ,       .

          . ,       1925.        ,    .          ,    ,      ,      ,     ,     ,    . [222 -      ,      ,   ,    1  1925. 97 .      ,    - [, . -5826, . 1, . 137, . 90, 90 ].].       .. ,       ,   , - .. ,    .. ,  ..  [, . -5826, . 1, . 137, . 109].  ,     1926.           .. [223 -   , 1890. ., .            .  19301936.    .],        .          1926.    (   .. ),   8-   (   ),  -     (   ),   (  - .. ) [ , . 146, . 85].

     -     ,          .



                     .   1924.   ,     ,         .     ,     ,     .     - .. ,     , - .. ,     ,   ,     ,            ,     ,  ,     ,  . ,     ,  - .. ,     [  , . 7, . 711, 712].     ,        .

   ,   ,  ,       --    .           .             . .    ,   [, . -5963, . 1, . 14, . 21].

      ,           .. .  -          1924.         ,             [  , . 7, . 712],          .  ,      .  1925.         ,     .

                  ,           - .

  1920- .       . .  ,   . .  .        1922.     ( 1924. -) .. .    ,   1924.        - .. . ,          ,      [ , . 69, 70].       ,   ,  ,   .. [224 -   ,   .      ,  1920.   .          ,    .  19211922.    [, . -830, . 3, . 15158, . 12].],         .    - ,         ,      [, . -830, . 3, . 15158, . 12].

 1924.  ,      ,       ,       .. .  1925.      ,     .     ..   ..    ..   ,    .           ,   . .   [ , . 4922, . 97].          ,      ,       .            ,   1930. ,            .

             ,   1920- .      ,    .  ,      1930- .,       1920- .     [, . -1, . 2, . 46300, . 205].  ,    ,  1928.   [225 -   ,       ,  ;   ,               .    ,   .    [   ..] [, . 0100, . 12, . 152, . 48, . 39].]  8 ,   .     ,          [, . 0100, . 12, . 152, . 48, . 4, 39, 90][226 -    ,  ,  ,    .].      ,  ,   ,   -.         ,       . .         . .     ,   ,          .                 [  , . 7, .198208; , 2004, . 133].

           .                            . .  [227 - , ,      ,  ,    . [  , . 7, .7378, 676].].  1924.      .. ,     (),    .                       [HIA. Lukomskii Papers, box 1, f. Report]. . .  ,         ,       ,     - .. .

        ..  ,     .. ,       ,    .   -,           .  ,     ,         [, . -5829, . 1, . 11, . 19].      ,        ,      .    ,     [ ] [ , . 21 ].      ,  1924.    -,    .

    .            ,     . ,      ,   -      .       [HIA. Lukomskii Papers, box 1, f. Report].

  ,              [228 -  ,        , ,           ,  ,  ⅻ [, . -5829, . 1, . 11, . 21 ].],      .                  -   .  ,   ,     ,    ,        ,               .     ,      ,        .         .

               ,          .           .     ,      , ,    ,     ,       ,           .            ,     .        .           ,          .        ,   ,     .

   ,       ,   .                 .

    ,     ,  ,   ,     ,         .   ,      ,    ( , , , , )[229 -      1925.  ,   .].     (   ).          ( , , ).   ,     .    .. ,     ,     :   ,       .  -       .   ,   .        , ,   [Ibid][230 -      . .    ,          .  (      )    ,      - [  , . 7, . 76].   1920- .    ,       - .           1919.        -,     .      ( 1936.)        40 .     ,      ,    .          .].

      .. , .. , ..   .. , ,  , -,    . .  [231 -  ,   ,  ,   ,     ,          .. .      ,      ,       .     -    ,       [, . -5826, . 1, . 155, . 9].].  ,       ,    ..   .. [232 -        .      ,       ,        .         ,              [  , . 7, . 555],    .        .],      .         ,         . ,       ,          , ,      ( 1925.  ),    1924.       ,           .

     .   ,      [233 -  ,         ,   ,  ,  , -,            .                  .   ,   ,    ,        [, 2001, . 84].      ,           ,          .  ,  ..  ,            ,     .     ,    .   ,   , ⅻ [. : , 2003, . 190].],       ,   ,           ,         . ,       ,   -,  [234 -     ,  ,   (   ),        ,             - .],     .   1924.       ,   ,         .      .         ,          [  , . 7, . 173, 174][235 -         ,  , ,        (,    ).   1919.        ,   .    ,             .  1925.         .].           . .   [ , . 157, 158],     ,      [ , .178196].  ,     [236 -          1920- . , ..   .. ,       .   1920-   30- .          ,  -        ,         .  ,      ,      [ ., 2010, . 370]. ,      .],            .

             :      ,     .        ;      ,    ,     . ,       ,     [HIA. Lukomskii Papers, box 1, f. Report].

  ,           ,        .. ,   , .. ,   ,  .. ,       ,  .. ,         (1918).    ,   ,                  .      [, . -5829, . 1, . 11, . 79].

         , ,    ,  ,          ,      ,         ,     [237 -            ,    -  .             .       ,      - ,   , ,  - ,       .     . ,   1924.    - ,           (    )  ,  , ,  [  , . 7, . 724, 725].].             ,       .    ,        ,    34.           .      ,     ,     ,           [HIA. Lukomskii Papers, box 1, f. Report].

                ,         .             - .        -    (    ) [, . -5829, . 1, . 11, . 92],          [HIA. Lukomskii Papers, box 1, f. Report].

-,     , ,    ,    .                 -    ,       .            340.   [Ibid].

 ,  ()          ,       . -,             ,                ,           . -,        ,              ,          .           ,     [, 2010, 36, . 49].    ,        ,               [  , . 7, . 547].        1925.        ,     , 녻 [ , . 549].             .

     1925.,       .. ,           ,      .   ,           . .  ,    ,         .

      ,          ,            . ,      ,        34  ,          ,        [238 -        1918.      .    ,            1919.               ,       .  ,      1920.],   .

-,    ,  .. ,       ,   ,    ,    ,   ,       .        -  ,    -   ,          ,         [, . -5826, . 1, . 143, . 186]. -,  , ,   ,            . -,  .  ,         (  ,   )      .    ,        .        .. ,      ,  .           20.  . (   10.  .),        ,         [ , . -5829, . 1, . 11, . 10].         , -,      .   ,     . .         [239 -   1930.   - .. ,   ,  ,         19241925.      ,       ,     ,    ,        ,     . . [BAR. ROVS Papers, box 68, f. Far East to Central Office (19271931)].],      .

              .       ,          ,       ,     .               [HIA. Lukomskii Papers, box 1, f. Report].  ,                 ,       ,       .



 ,         ,  . .    ,        ,            ,                     [, . -5826, . 1, . 143, . 185 ]. ,        ,              .           ,        (   )         .  ,  ,            .

  ,    ,  ,   . .  ,    .                   ,        .      ,    1925.           .   ,    120 ,      - .. [240 -   , 1881. .          (1902).  -    .  1-   .     .   1918.  ,    .   ,     ;        (1920).  1920.   . ,      (19211937).] ( )    () [  , . 7, . 557; BAR. ROVS Papers, box 68, f. Far East to Central Office (19271931)].

    . .                .. .   1925.        ,         . , ,   .           ,    ;        ,    ;          ,     ;         ;          ,   ;     [  , . 7, . 95, 96].

        :   ,   ,  , -,      III    ,     1924.

    1925.        [241 -   ,          ,     .         ,       (19011917).      ,  . ,    .  1918.           ,    ,         .             (     )          .   ,      ,  ,   (      ),         ,   ,   -   .  IV .    [, 2016, .177344].               ,   .        (  ,  ,     )   [  , . 7, . 147[.    ,      .] (  ), [242 -      ,    ,    .  ,          ,     ,   .   ,          1920.    1921.         ,         .    1924.      ,   ,   .   ,       [, . -5826, . 1, . 139, . 2, 3].] (     )  .  ,     ,    .

 ,               . , , .    .      ,     ,     .      ,              ,    .

   . .             .    ,       ,        , ,           [, . -5963, . 1, . 24, . 37 ][243 -     (1925),  , :     ,          ,           [ , . 137, . 77].].   ,   , , ,     .      ,      .               1927.  12  (-    .. , -    .. , -    .. ,  ..     ,  .).     [ , . -5826, . 1, . 146, . 74 ].

                ,             (19211922),   ,    ,   .     ,        .

 . .       ,      ,     ,    [244 -         :    .    ,   .     .          ,        .  ,     ,           ;  ,         ,    .  [HIA. Lukomskii Papers, box 1, f. Report].].

  ,        ,       ,  .            ,    ,       ,         [ , . 153, . 23, 23 ][245 -        -     .          .].                  ..   . .    1928.:         .   -,           ,        .    ,        ,       .  [246 -       (1876. .).     ,      .   5-    (17- ) .]   -  .                [ , . 316, 324].

   1926.    300   ( 50 ).             .        .            ,   (  )[247 -             .],  .. ,  ,  ,  ,   [, . 0100, . 10, . 131, . 92, . 4752].             ,        .      ,   1928. 120130 ,          35 .     1926  1927.    ..  (  1-       , 19211922) [, 2013, . 117].



 ,          ,   1925.    ,     .   ,        , -,   .       -   ,        ,        [, . -5826, . 1, . 139].   , ,        ,    1926.  ,      . .     ,   ,      ,    [ , . 143, .185]. ,      ,   ,     .

      1925.     .       -            . .  .   ,       ,        .         .      ,   ,            ,      ,         . .  .        [  , . 7, .123125].  ,                  ,   ,    .

  1926.,  (,  )      ,     .        ,         ,       ,       ,    -     .

 -          .           (    ),          .           ,    ,  ,    ,        ,  .             [, . -5826, . 1, . 139, . 23].           [ , . 140, . 270].                ,     [ , . 139, . 43, 44].               ,       1926.     485  . [ , . 21].

      1926.             .     ,    ,        [ , . 37],    [248 -      1926.       .   ,        .    ,  ,         ,      ,     ,              [ , 1926, 20 ].],     ,    [249 -   , 1888. .,   .   . . - .        . -.       .     ,   . .  1918.    ,   .    . .        ,  ,     [, . -9145, . 1, . 215, . 8].],    ,       (.. )[250 - ..        ,        .   1920- .       .].        [ , . 37, 40].   ,    ,     ,     ,     ,       .  ,           .

         ,      .      ,                          .           [ , . 52].

  ,       ,     .             [ , . 34].      .  ,        ,    .    ,  ,          ,     .    .               ,      ,     ,        ,      .               ,          [ , . 29].

         ,  , ,         .  ,      ,  ,             ,     .          [ , . 30],      .. ,  ..   .

             .. [251 -   , 1884. .     (1902),     (1904)     (1914).  -    .    102-  , -     9-  .   .  IV .  (1917).     .   1-   ,  4-   . - (1919).    (  )   (   )  .   .  III .    .        ,  - .           .    1920- .     ,    .    ,    ,    [  , . 7, . 150].],               ,   ,          .    ,   ,             ,         .

,        ,   ,     . ,   , , ,  ,      ,    ,    -      ,     -,    ,   ,     ,        . ,  ,   ,   ,       ,               [ , . 22].  ,   ,    ,         ,        [ ].

    ,     , ,      ,   .          [252 -           .          ,       .    .. ,             .        .           , ,            .    ,                  .                   .     , ,    ,        ,             .          ,       .. ,   .    ,   ,   .            .              ,      .          ,      1918.   , , ,      .   ,       .           ,      ,                    ,     .             ,   ,        - ,    1922.  [, 2014, .190367].].       . ,   ,           ..     [ , . 31].        ,       ,       .      ,       ,       [ ., 2010, . 358].

,          .        ,    ,        ,       .            .               .. ,       [, . -5826, . 1, . 140, . 380, 381].

             ,   ,          [ , . 139, . 43]. ,           ,         .    . .    1926.        ,  ,     (       )                [253 -             ,           ,    ,      .       (),      1931.     .],  .

         ,               :  (   ),  (   ,   ),  (    ),  (    ),  ( , , -   ),  (   . ),  (          . ),  (    ),  (         .        )   (      .     ).            ,    ,     . .         .




  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/sergey-viktorovich-s/dalnevostochnyy-tupik-russkaya-voennaya-emigraciya-v/)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .



notes








1


 .  .    . .-., 1923;  .   .     . ., 1924;  ..   (   ). .: , 1922;  .    .  . .-., 1930,  .




2


 ..  . ., 1932;  .    . , 1929;  . . .: , . . -, 1932,  .




3


 ..  .      . 19191923. : - .. , 1936.




4


 .   . ,        . -, , -: , 1958.




5


 ..  .    . .: , 1967;  ..   -   (  ). .: , 1968.




6


 .. -      . ., 1978;  ..     . , 1977;  .. -      . ., 1982;  ..   . .: , 1986; .




7


 ..    . . . , 1987.




8


    19211945. (    ) / . .. .  . .. . ., 1996;    . 19201940.   :   /  . . .. . ., 1999;    : -  (19201945): .  / . , ., . .. . -, 1994;    20-  40- .   . .110. ., 19982017.




9


     . ., 2005;  :  :  16 . ., 2003. . 14.  ;   . . 6, 9, 12, 13, 16, 17, 21, 22. ., 1994, 1995, 1997, 1999, 2000, 2005, 2007;    . ., 2003;      . ., 2005; .




10


 ..,  ..,  ..,  ..     192030- . , 1998;  ..,  ..,  .. -   . 19201930- . :   -, 1999;  ..   . .: , 2002;  .   :  . .:  , 2008;  ..  -   19181945. .:  , 2000;  .. :   . ., 1994;  ..,  ..  ?      19201945. .:  , 2000.




11


       ,    :  ..        : 1924    1930- .: . . . . ., 2002;  ..       19201945.: . . . . ., 2006;  ..  -   19201930- .: . . . . ., 2006;  ..            (19181945.): . . . . ., 2011;  ..       19201945.: . . . . ., 2006;  ..  - . 19201930.: . . . . ., 2009;  ..    , 19201940- .: . . . . ., 2000; .




12


 ..   .    - . -: , 2002;  .  .        . -: , 2005;  .  .        20-   . : ; .: , 2010;  .    . .: , 2009;  ..  : , -   , 19201990. ., 2003;  .. -     //   . 2014. 39. .89104;  ..     :  , 19391945. ., 2010; .




13


           .. , .. , .. , .. , .. , .. , .. , ..   .         ,     (   ),   ,              ,    ,   .




14


 ..,  ..          1920- . //    . 2007. 3. .4952;  ..    . 19181941. , 1998;  ..    .     ..     . : .  , 2005;  ..  .. . .: , 2006;  .    :  . .:  , 2004;     :   ..    ..     . .: , 2016;  ..      - : 19201926.: . . . . , 2010;  ..   .   . .: , 2007;  ..    [ ] // URL: ruguard.ru/forum/index.php ( : 15.08.15);  ..,  ..       //  . 2014. 379. .145149;  ..,  ..          19211922.: ,     //  .  . 2000. 7. .3642;  ..      (19201922.). : . . . -, 1996;  .      :       (19171922.). : . . , 2012;  ..    . 19171920. .: , 2004. . 2.




15


 ..      . .: , 2007;  ..        (19381945.) //   - .    : .  . . . . : - . -, 1998. . 2.;  ..         (19251932). .:  , 2007;  .        (. . ). 19241928. //    . . 6 / . . .. . ., 2006. .120139;  ..     (19201930- .). .: , 2013;  ..  . .:  , 2004;  .    .    . .: , 2013;  ..       :        //         . 2012. 4 (20). .7075;  ..,  ..  .      - (19381945). .:  , 2015;  ..    . .: , 2014; .




16


 ..      ..  //  . 2005. 8. .292301;  ..         ..  //    . 2012. 42 (76). .4045;  ..    :    ..  //  .  . 2006. 15. .7289;  .   .    .. . , 1999;  ..   - ..  //  . 2005. 8. .193207;   / . . .. . .:  , 2004;  ..  .. :      //   . 2012. 33. .110118;  .. ..        //   . 2009. . 4 (11). .113118; .




17


 .   // . -, 1995. 2. .7893;  ..  : ,    // . 2014. 2. .184188;  ..  . .: -, 2003;  ..     . : , 2013;  ..  :   . .: , 2005,  .  . .: , -, 2002,  .




18


 .. - -  . -: -  .   , 2001;  ..     //  .  . . . . . , 2015. 22. .7996;  .     //  . , 2002. 20 .;  ..    : ,                 . , 1999;  ..    [ ] //  . URL: http://www.bazar2000.ru/index.php?article=4850;  .  (   ) //   . . 1.    . : , 2010. .3238; .




19


 ..    :  . ; -; ., 2006;  ..,  ..             (19181922.). : , 2015;  ..        [ ]. URL: https://. /arhiv/uchastniki-grazhdanskoj-vojny/uchastniki-belogo-dvizheniya-v-rossii/uchastniki-belogo-dvizheniya-v-rossii-dl-ds.html;  .  .   . .: ; .: -, 2003;  ..,  ..      18911945:  . .:  , .   , 2007;  ..,  ..,  ..         .  . .:  ;   , 2011;  ..       :  . : -  -, 2000;  ..   . .:  , 2013,  .




20


 ..         . 19171945. // - . 2006. 8. .2530;  .. -       (19201945.). : - , 2006;  ..        :    //        . , 1994. .;  .   ,   :     .    //   :          /  . .. . :  , 2015. .256269;  ..    : 19221931.: . . . . ., 2004;  ..   :    . , 1997;  .         (19321945.) //   . . 10. . . . 2002. 1. .186196;  ..    . : - , 2014.




21


 ..    . 19201950- . :  , 2008;  ..         . .: , 2013;  ..         (, , , , , ), 19211949.:   . :  , 2005;  ..      :    //  . 2002. 8/9. .5667;  ..   -     //   . 2009. 4. .136141;  ..  -   - (   ) //  . 2016. . 11. 4. .163173;  ..    :    . URL: http://srn-fareast.ucoz.ru/ (http://srn-fareast.ucoz.ru/) ( : 15.05.17);  ..  -    //   :    :    . 2015. 2 (62). . 6. .303308;  ..           . .; ., 2015; .




22


 ..    :    . : -  , 2007;  ..,  ..    .          // - . 2015. 4. .5257;  .. . .;  ..,  ..        19221941 . .:  ; , 2013;  .. . .;  ..        л.    :        1920-  // - . 2014. 7. .6467;  .      // - . 2014. 10. .7177;  ..     -:    // . 2014. 9. .143147;  ..        20- .  . //   . 2010. 4. .115125;  ..  .   . 19191945:  2 . : , 2007;  .. .     (19181945). .:  , 2012;  ..        //     . : , 2000. .3645;  ..    . 20-   . .: -, 2002;  .    : 30-   . ., 2007;  .      / -. .. . , 2011;  ..  :       //      .2835; .




23


   ,       ,   .       (Robinson P. The White Russian Army in exile. 19201941. Oxford: Clarendon press, 2002).




24


 .      / . .  ,  ,  ,  , .. . .:  , 2008;  .  :     . 19251945 / . . .. . .:  , 1992; Stephan J.J. Russian Soldiers in Japanese service: The Asano brigade // Shikan. The Historical Review. Tokyo, 1977. N 95; Stephan J.J. The Russian Fascists: Tragedy and Farce in Exile. 19251945. N.Y.: Harper Row Publishers, 1978;   :     (  :    ) (19171945) /  ,    . :   , 1997.




25


. . 0100.   ; . 0100.   ; . 308.     ;  ..   //   . , 19231924. . 12, 13; . . -4325.     , ; . -4698.       ; . -5793.  ..; . -6081.     ; . -6599.  ..; . -9145.      ; . . 7.  ;    2040- .  . . 7.  . 19201928. ., 2015. 954 .; BAR. Vorobchuk (A.P.) Papers; HIA. Petrov (P.P.) Papers; Serebrenikov (I.I.) Papers; .




26


        //  .  . 2015. 22. .145151;   ..  //  .. . . .204231;   ..  //  .. . . .232298;  ..      //  . 20092013. 3346;  ..   //  . 2009. 31; . . 1337. . 5.      ..   ,  .




27


. . -1. . 2. - .




28


. . -5826.   ; . -5829.  ..; BAR. Russkii Obshche-Voinskii Soiuz (ROVS) Papers; HIA. Golovin (N.N.) Papers; Lukomskii (A.S.) Papers; Petrov (P.P.) Papers; Nedzvetskii (B.) Papers; Museum of Russian Culture.     .




29


. . -5963.    ; . -9145. . 1. . 240; . . -829.     ; . -1497.      --;        . :  10-   . 19261936. , 1936. 56 .;    . 19261941. , 1941. 65 .; MRC.     . Box 2, 3.




30


. . -1. . 2; . . -9145. . 1. . 235, 241; . . -1129.     ; HIA. Moravskii Papers.




31


. . -830.  . . 1, 3; . -1127.    --; . -1128.     ; HIA. Kharbinskii komitet pomoshchi russkim bezhentsam; Abdank-Kossovskii Papers; Serebrenikov Papers.




32


  . , 19261933;  . , 1932;  . , 1934;  . , 19351941;  . , 1940;  . , 1938;  . , 19261928, 19321935;   (). , 1934, 19411945; . , 19301936; HIA. Ilin (I.S.) clipping collection 19311932; .




33


. . -5826; BAR. ROVS Papers; HIA. Larin (G.P.) Papers; Moravskii Papers; MRC. Box 1, 2;  .   . Larin Papers; .




34


. . 0100. . 10; . . -7043.      ; . -7044.  65-  3-   ;  .      - //  . -, 1968;  .       . 19241928 //  . 1968;    :   . ., 1999. 776 .; . . 25895.    ; .




35


. . 0100. . 8. . 123;      .  - . . -5094; . . -1. . 2; . . 1588; . . -829;  . , 1943, 1944;  ..   . , 2010. 96 .;   (). , 19431945,  .




36


.     -   . , 1939; . . -9145;  . , 1921; . , 1932, 1936, 1942; . , 1937; HIA. Kniazeff (A.N.) Papers; Nedzvetskii (B.) Papers; .




37


  , 1858. .     (1878),  . .  .           (18851887),     (18871895),    -   (18951899),     (18991902),   (19021918). - (1912).




38


       1918.




39


  ,    1918.   ,   ,         .     ,   ,     .




40


  ,         ,        19181919.




41


          ,   - .. ,        1-    (1916),      (1917),      (1917),       .




42


  , 1870. .          (1891).  1909.         .  -    ,  14-    (19161917).   .  IV .     1917.




43


  , 1890. .,   .     (1911).  1-   .        ( 1911.)    ,       .       1-   3-   .      .  IV .   1917.           .




44


  1918.        ,            ..     .         -      (   1919.),     .         (1920).   ,     .   1920- .   .




45


  , 1856. .     (1874),    (1876)     (1884).    (1913).    ,  1-   .      .  IV .  1917.    ,   -.




46


. . -6081. . 1. . 153. . 7, 8, 9.




47


  , 1870. .     (1889),    (1892),    (1899)     (1908).    (19001901), -    .  104-   (19161917),  49-   (1917). - (1917).      .  IV .     ,  3-  ,  2-       .   1919.       .




48


  , 1862. .  3- .-   (1881),    (1884)     (1892).         (19051914).  -    .    3-  (1915), 46-  . - (1915).   .  IV .   1917.  - ,       .        .        .      1919.,        .




49


           1925.     .




50


  , 1871. .,   .      (1893)    .    (19001901), -    .  1-    (19151916),  3-          7-    (19161918).        (1904).      1918.  ,       1918.,   .




51


  , 1880. .,   .  3-    (1898)     (1902).    (19001901), -    .    1-    (19141916).    .   ..    1917.




52


  , 1877. .,   .     (1895),     (1897)     (1913).    (19001901), -    .  1-    (19161917),  2-  1-    (1917). - (1917).    ,       2-      (1917).    1-    .      .  .     1918.




53


  , 1879. .,     .     (1897)     (1900).    (19001901), -    .         (19111914).     (19171918).   .       1918.,   ,   .




54


  , 1892. .,     .     , .     (1916).    , .  .




55


, ,                  ,      ,     [    (19171920),    // , 2003].          .. ,     1-   ,   .     ,  , ,   ,             .  ,   ,  ,   .        ,             ,            ,   -, -   - [ , 2004, . 265, 266].    ,   1-     1915.,   : , ,    ,  , ,    ,         .               .         (     ),         ,            [, . 1].      .. ,   7-   ,  ,                    .  1915.,     ,            .. ,        [, 2011, . 188].




56


  , 1890. .        (1916).       437-    32-   , .   1918.   -   - .          ,            (1919). .   1920.      .




57


           .      ,   ,      1918.           ,     ,    ,    .                 .    ,         ,     .      1918.        ,      .




58


   ,   1918.,        ,      ,   ,  ,      ,            .      .         [, 2012, . 249].  ,     .




59


  , 1884. .     (1902),    (1905)     (1913).    .    , -  ,    1-  ,     -  (19161917).  (1916).   1917.          ,    .   ,        .




60


  , 1878. .  1-   (1898),    (1900),    (1908)     (19081914).    , -     1-   .   .   1917.        .




61


  1918.           ..  (                -  ).       ,         (   .. ,    ).   1918.             .              .        ,     .. , ,   ,   .. ,   .




62


  , 1876. .  3-    (1894)     (1896).    (19001901), -    .  (1916).  1-    (1917),  .   . - (1919).




63


 ()  , 1877. .  3-    (1895)     (1897).  1904.         ,  4-    .  -    .   . .




64


  , 1887. .    (1906)     (1910).    ,       (19131917),       (1917).   (1916).        ,   1918.     .




65


  , ,    ,  ,   2        4     .    ,         [].




66


      ,               .      ,      ,       .   ,               .                   [ .: , 2004].




67


  , 1872. .  1-       (1891).    (19001901), -    .  14-   .      1918.,  .




68


-         1-    [, . -6081, . 1, . 127, . 4].




69


     ,                  .     ,    ,         .




70


        :     ,           腻 [, 1924, . 13, . 230].




71


  , 1874. .    (1894)     (1900).  - , -      17-  . -          (19091913).    . -     -  - , .. -  3- , -  -  (19141916).     ,   -  (19161917).   . - (1917).   3-  , -   ,   .    1917.    .




72


           .. .         .    ,    ,   ,   ,    [, . -6081, . 1, . 16, . 38, 38 ].




73


   1918.     , ..        .  ,         , .   1918.           .




74


     , , ,  ,   ,          [, 1924, . 13, . 242].     ,          [, 2010, . 252].




75


  , 1879. .,   .      (1901)     (1914).  -    ,          -  3-  (19161917).  (1916).   .  IV .  .    , -,   1918.




76


  -        (   .. )       ,  - .. .




77


             .   1918.           32-  ,      25   .       1919.      ,  ,     ,      1944.




78


        ,           [ .. . . . 97, 98].




79


    ,   .     , ,   [, 1924, . 13. . 253].




80


,      , , -,                     .           ,            [, 2010, c. 37]




81


  1918.        ,  - ,   -          -   ,    .




82


             ,      ,        ;    , , ,   ,       腻 [, 1924, . 13, . 264, 265].




83


    1918.          ,   .   1918.        .




84


  , 1890. .    ,    (1910),   - (1916)       1-  (1917).    ,      (19151916). .




85


  1919.             ,     - .




86


  1918.      173 ,    [, . -6081, . 1, . 127, . 249259].




87


         .    ,      ,      . ,   1918.         ,     -  .  ,   1919.    ,   ,    ,    ,           .   1920.,             ,                       .




88


      :    [ ]   ,     ;           ,    ,    ,     [, 1924, . 13, . 293].




89


    1919.   ,           ,      ,     (   1919.).     .      ( 1919   1920.).   1921. .




90


 1930.  ,    - ,              ,            :         (     ,                 ,    ),            .      ,      , ,   ,  ,         (   ,     ,  ,  1.500 ),       -  ,        ,  ,     ..       ,  ,       ,                 ,       ,         [MRC, box 3, f. . 1930 ].




91


  , 1888. .     (1905),     (1908),  -  (1911),   -  (1915),      (1917).   49-         .       6-   .  (1916).   .  IV .  .     ,  25-     (1918),    6-    ,  21-     (1919).      1919.,   ,    .   1919.     .                .




92


  , 1885. .    (1907)     (1908).    .    1914.        1-   - . .   .     , -       ,      ,    ,     .         ,        ,   ,        .




93


             ,            .




94


       1920.        . ,   1920.         .. ,      .. .            ,          .




95


,           - .. ,     .             ,       ,     ,        (    ,  1  1922.   3- ).    .   1922.      , -.   1920.     .    .. .  1920.       - ..  (      ),     1919.   .




96


    ,      ,   1918.              .   ,   .. ,    ,    ,   ,     ,   ;          [].             .  [, 2013, . 134, 135].   1918.           ,   ,     .  4-   ,          .   1919.     ,               .   1919.  1-   ,     .




97


   .. ,   ..        ,                      .




98


  1920.         ,       .     ,    .




99


      ,   1922.   287 .          1922.   1922.               ,         .




100


 ,           ,         .




101


  1921.          .         ..          .     .                  .




102


  , 1894. .         (1914).      .     .    ,  1-    . -. -     . .   .




103


  (  .. )        -   .      .      (  ,  1917.),     2-   ,    11- .  1918.   ,   .          .                  .      ,        .. ,  ,     .




104


     .        ,       .       .  ,  ,  ..  [, 2005, .155157].




105


            ,  ,  , ,               .        ,   -     ,            .  .                 ,    1922.    .      . ,              .




106


  .     (1904).    .     .     ,  -    (1919),       -  (1920).




107


    ,       .. ,   ,  .  1921.       .      ,   ,     ,       .         ,      .           [ , 2004, .482487; , 1936, . 126].  ,   ,    .   ,      ,    [, . -1, . 2, . 23086, . 27].




108


             .




109


   ,                ,    [, 2013, . 101].




110


 ()  , 1879. .    (1897),     (1900)       (1908).      .  -    .    11-  .  (1916).   .  IV .  .  1918.   .. ,   , .  1919.    ,      .  2-  2-   ,   .    .    1-   ,   1-      1-  .   1920.          1-       2-   .




111


     - ..  ( 1920.   -    ) ,        3.        -  [HIA. Moravskii Papers, box 10, f. 32].




112


       ,         (., 2005).




113


  , 1883. .    (1902)     (1904).       5-   .  (1917).     .  1-       ,     1-   . -,   .  IV . (1919).    .      ,   ,  1-   . - (1920).




114


  , 1883. .     (1900),    (1903)     (1911).  -    , -   -   ,    24-  .  (1917).   .  IV .     .. ,         .        .         .           . - (1919).        ,     .    ,         .    .   1920.       .




115


        ,      ,               .      ,        ,    , ,      .   1922.    ()         (),                      [, 2003, . 29, 30].




116


    - ..    1921.               .   1922.            1   4 ,                   .




117


  , 1873. .,   .     (1895),    (1899)     (1908).    (19001901), -    .  ,  1-   (1917).   .  IV .  .       ,  1-  ,  1-    .  1919.          ,   . - (1919).




118


                .. .




119


   , ,       1922.     ,  317 ,  63,  29   [, 2010, . 25].




120


  ,   .      (1907).    . .   1918.    .  (         )     .   ,  ,  ,  ,      .          .  19191921.   1-   . .




121


  ., 1892. .,   .     (1910),    (1912)      4-  (1919).    . .     .       (1921). .




122


    1-          1921.,         - .   1922. .




123


  1920.     1-         .   1922.      ,   1922.   .




124


    1921.     2-  2-  ,   ,      (1922).   1922.     .




125


 ,      1940- .,       1920.  ,       .    1922.                     . ,        ,  [MRC. Varguin Papers, box 6, f. 11].




126


  , 1879. .,   .  -        (1899).   . . -  (19061915).    ,  1-    (19161917),  2-     (1917).  (1915).   .     .    ,   ,       - . - (1919).          .      . - (1921).




127


 ()  , 1884. .,  .         (1905).  -    .   3-    (1917), .   .     .      .  15-     (1918),  4-     (19191920),  3-       . - (1919).    .   .  IV . (1920).     (),  2-  .   .




128


  .     (1900),    (1902)  -    (1910).  1- -    (1909).  1910.  -     ,  1913.     .  1918.     3-        ,   1918.           [. . -6081. . 1. . 16, . 50].  ,    ,        .              [      . 631].




129


  , 1888. .    (1908).        , -   ,  1-     . . .   .  IV .     .        ,           ,      .  1-  (1919).  1920.   ,     .   1921.    .




130


  , 1886. .     (1907)       1-  (1917).    ,   3-  ,  (1917).   .  IV .  .     .   4-    (1919),     (1920).      , 2-  .   .




131


,    , 1888. .     (1909)    .    . .     ,   2-   ,      .    .     .




132


 ,   ..      ,     8649 ,     653,   461, ,     375, ,    7160.    2810  (, . -9145, . 1, . 227, . 24).




133


         .     , , -,  .




134


               .  ,              [, . -9145, . 1, . 227, . 57 ].




135


    ,    1923.       ,       [, 1923, 11 .].




136


  , 1882. .  .-    (1906)     (1913).    ,   29-    1-  .  (1917).   .     .  3-   , -       .   6-   ,     ,  4-    (1919). - (1919).    .    .       (   1921.).     (1922).




137


                ..  [HIA. Moravskii Papers, box 9, f. 24],     . .  [  , . 7, .691706].




138


  1923.      - ,      ,             [HIA. Moravskii Papers, box 9, f. 46].




139


  . ,   1923.    7   145  , 575 ,175    [, 2009, . 29].




140


               78.  .          59.      .        .. ,       .            ,        .       ,   ,     . .   1921.         - 1,4. . .,      338.  1922.      .  ( 1923.        . )     .       1925.       [].        .




141


                 .  ,   ..  (),      225  270. .          3540.  [, . -9145, . 1, . 233, . 1, 3].




142


    ,         90%   , ,    [, 1994, . 79, 80].




143


    1918.     ,    1919.      ,     .     -.   1919.   1- -   .     .   1920.     ,        .        1920.    - .. ,       .       1-              .




144


             ,   ,  200 ,     1920- .,  130     ,         .      -   - ..  (   ), - ..  ( ), - ..  ( ), - ..  ( ), - ..  ( )  .        -.




145


 1924.    60   ,   ,       [, . -6534, . 1, . 5, . 60, 60 ].




146


      (-         . )     .




147


     1927.      ,        , ,       : , , , .        ,    ,     .         [, . -5826, . 1, . 143, . 230 ].




148


       ,     ,  , ,  ,      ,          .




149


     ,          ,            ,  ,        .          - .. ,    :    /  /   ,/  <> ,    ,/  ,/   ,/ ./ , ,  :/ ,/   /  ./, , ,/  ,/  ,/    <>     /  .




150


 19231925.         ,    ,    .      .. .. , .. , .. -, .. , ..   .




151


 , ,      ,    1922. ,   [HIA. Moravskii Papers, box 13, f. 41].




152


    .   19231925.     .




153


     1917.      ,     ,   1918.   1-       5-  ,       .




154


   -   1919.,         ,   . .       ,      (1920).    - , .   1920.   ,   ,    .       .   1921. .




155


  .    (1913).       -. - ,  -.     ,         ( 1919.).         .  1920.     . .




156


     ..  ,    1923. ,   ,      ..  300       10.,    [     ].




157


        ,  .          .  1921.      (),   .       ,                  ,   .  1922.   ,   ,     .    - .




158


  , 1888. .             16-   (1912).    , .    IV .  .  1918.         ,    ,     15-    .    4-  .    . .    1921.    .




159


  , 1885. .      (1910)       1-  (1917).    .   47-   . .     .   2-     (1918),    5-    (1919),          .  (1920).




160


 ,        1923.,            .




161


  ,    ,      1923.    , , ,    .




162


          .




163


        - .. :       ,       ,     ,    ,     .       -,   ,     ,         ,  , ,   ,   腻 [, . 1337, . 5, . 11, . 38].




164


  .       (1916).      .    .




165


   ,    1924., ,           ,                   [, 2013, . 11].




166


      , 1880 .    .  - , ,    .  IV .  1910.  ,      .    ,  7-   ,      .     ,    (1919).      1920.    1930-        ,    .     ,      .    .    1941.




167


 .. ,   1928.          -,   ,   .           :   [],      [    ..] ,  ,    [-  ,     ..]   !         !   ,   ,      !    [    ..] ,         [, . -6599, . 1, . 9, . 153, 154].




168


  , 1883. .  2-    (1901),    (1903)     (1909).    , -     1-   ,    .  (1917).   1917.      .         .     ,      .        . - (1920).     1921.    . - (1921).




169


          ,             [ .., 2010, . 294].        , ,    ,        1930- . [, 1999, . 111].




170


        . ,     .   80   . .        (23-  55-),   ,     ,   , -        .




171


  , 1887. .        (1909).     .      .     (1918). .




172


  , 1895..     (1912)     (1914).    ,   4-   4-  ,  (1917).     ,     .     ,  ,  1- -   (19181919),    1-    (1920), .         (1-   ),   .        (1922).




173


  , 1876. .,   .     (1894)      (1898).  -    .   (1916).     .  3- -  17-    (19181919),  5-       .    .      . - (1920).       1920.




174


  ,    , ,      , , ,          ,                  养 [, 2000, . 126, 127.].




175


  , 1881. .  3-    (1898)     (1900).  -    .  2-  8-    .  (1917).   .  IV .  .     ,  1-    .   ,    .    .         . - (1920).      1920.          (19231924),   .




176


,     ,   1920.      200250.    .        .          ,   .




177


  , 1895. .,   .     (1917).     (19171918).   1918.  2-      .    4-       ,      .    .      , - , -  ,    ,  -      (19211922).   (1922).   1922.         -     ,   .               . ,      .




178


  , 1885. .  2-    (1904)     (1906),  . .  .    .   .  IV .  , .  (1917).     ,  29-        (1919).    .        ,  -   ,    .    ,     .




179


  .     (1904).    .  3-  ;        .. .     .    .     ,        .    1920.  1942.      .




180


  .     (1912)     (1914).       9-  . .      ,      .     1922.




181


     1933.     [ . 1928. 28 .].




182


  ..        - [, . 1337, . 5, . 13, . 2].




183


, ,   26 ,         1929.,     ,   8  ,         , ..   .   6   .   ,  ,    ,        .        1928.      434  377  (    ,  ),    1929.   ,          -  , 486  [, . -9145, . 1, . 253, . 9, 10].




184


     1920- .      ,      .




185


  . ,      ,      ,    ,     ,             .      ,  ,    .       [, 2000, . 110, 111].




186


  ,   .    , .         ,   ,       .   ,    1920- .       .     1924.,   .     .        1920- .        .  ,  ,       ,     [, . -1, . 2, . 36629, . 5053].




187


  ..      ,  1922.         .




188


               .




189


        ,    .  1922.           (20 ,   ),    ,    ,      ,             [HIA. Mirolubov Papers, box 1, f. Burlin].




190


   (1890. .),    ,     ,    .       ,     1924.    1926. .




191


  , 1886. .     (1901)     (1903).    .  7-    .   .  IV . .     .   1918.     .  18-   ,           2- . - (1919).    .   2-     (1920).  2-   .    (1921).  1921.   .




192


  , 1868. .,   .      (1892).   1-, 3-, 15-  .  (1903).     ,       (1899).      (1908).     .  1917.        ,  1-  .     .   ,   .   ,         2-      (1918).  1919.     .   .    .       3-  ,      .  (1920).            .




193


  , 1869. .,   .     (1889)  2-    (1891).    (19001901)  - .  1909.   .  1-     ,     (1917).          (19181920).       1920.




194


   .. ,   ,     1920- .     ,   .      , ,   ,          ,                    [, 2012, . 8].




195


               1920.,   .          .




196


  () , 1870. .     (1888),    (1890)     (1897).    ,  42-  ,    . -.     .     1921.             .         ..       .




197


  , 1878. .,   .    .-  (1909).               (19011904).            (19181919).    1920.  -    (19201922).




198


    ..       .   1922. ,           ,       .     .




199


  , 1872. .,   .      (1897).    (19001901), -    .  3-      (19161917).  (1916).   .  IV .      ( 1917   1918.).     .   ,    ,   ,  3-   ,   5-   . - (1918).     .           -   .      .      ,   .   .  1922.     .




200


  , 1883. .,     .     (1901),    (1904)   -  (1912).      .   1918.  ,  ,  .   8-   ,     . - (1919).        (19191920). - (1920).         - .   ,    (19221923).  1923.   .       ,     .




201


  , 1883. .,   .    .       (1917).     ,  7-   ,  .   . .     .




202


  1926.    8   -  ,  ,       .         : 6.        , 4 .   ,     1,5 . .         ,     1926.     105 .           [. . -5963. . 1. . 40. . 18, 24, 37],     .




203


            .. -,        ,    ,     .  , ,  ,  boarding house      .  -                    [. . -5793. . 1. . 1. . 313 ].




204


  .     (1912).      .        ,     (19181919).    .     .   ,  1-  ,   3-         ( 1922.). .




205


  , 1887. .     (1911).    , - 43-   .  .     .   1-        (19181919).    .      . .   ,  2-   , -  (19211922).




206


   ,    - .          ,        [. . -5793. . 1. . 1. . 318 ].




207


  , 1881. .     (1904)       (1917) 2- .        (19121915).  -    .        .   2-  . .           ,     , .      (1920).   , ,  .     -   .




208


- .. ,       (1936)   ,           300 ,    ,    . ,          19291930.




209


   1919.    9-   ,          .




210


   9861 .,  :    397 .,   173,   142,    3324,       3536,          978.




211


        ,     .  1934.     , , ,    .         250  [ , 1941, . 10].




212


  , 1875. .  -  (1893),     (1897)     (1901).  -    .  336-      134-   (1917).  (1916).   .  IV .  .          1917., .     -.     .  1-   (4- )  ,  3-    .         1919.   .  III . - (1919).      .    .      .     ,      (19201921).     ,    .




213


  1922   1923.     ,    .




214


  , 1884. .    (1903)     (1911).  . .  .    .  . .   (1917).   (1916).   .  IV .      .            .  1-  .      ,    .     1919.     1920.




215


  , 1869. .     (1894),  . .  .            ,        .         . .  1918.     ,   1919.    ,     .  1920.      ,  -  .     1920.,   ,   .           .




216


    ,             .      ,        ,       ,   -     [  , . 8, . 113].




217


   ,        ,        -  .       ,       .




218


  ,       , ,        .     ,   ,  ,    [, 2006, . 388].




219


      ,        ,      ,    ,        .




220


      .. ,     1924.   1929.    ,           -.            .     ,       1934.




221


,  1930- .,         ,  ,       ,      [, . -1, . 2, . 31786, . 2, . 29].




222


     ,      ,   ,    1  1925. 97 .      ,    - [, . -5826, . 1, . 137, . 90, 90 ].




223


  , 1890. ., .            .  19301936.    .




224


  ,   .      ,  1920.   .          ,    .  19211922.    [, . -830, . 3, . 15158, . 12].




225


  ,       ,  ;   ,               .    ,   .    [   ..] [, . 0100, . 12, . 152, . 48, . 39].




226


   ,  ,  ,    .




227


, ,      ,  ,    . [  , . 7, .7378, 676].




228


 ,        , ,           ,  ,  ⅻ [, . -5829, . 1, . 11, . 21 ].




229


     1925.  ,   .




230


     . .    ,          .  (      )    ,      - [  , . 7, . 76].   1920- .    ,       - .           1919.        -,     .      ( 1936.)        40 .     ,      ,    .          .




231


 ,   ,  ,   ,     ,          .. .      ,      ,       .     -    ,       [, . -5826, . 1, . 155, . 9].




232


       .      ,       ,        .         ,              [  , . 7, . 555],    .        .




233


 ,         ,   ,  ,  , -,            .                  .   ,   ,    ,        [, 2001, . 84].      ,           ,          .  ,  ..  ,            ,     .     ,    .   ,   , ⅻ [. : , 2003, . 190].




234


    ,  ,   (   ),        ,             - .




235


        ,  , ,        (,    ).   1919.        ,   .    ,             .  1925.         .




236


         1920- . , ..   .. ,       .   1920-   30- .          ,  -        ,         .  ,      ,      [ ., 2010, . 370]. ,      .




237


           ,    -  .             .       ,      - ,   , ,  - ,       .     . ,   1924.    - ,           (    )  ,  , ,  [  , . 7, . 724, 725].




238


       1918.      .    ,            1919.               ,       .  ,      1920.




239


  1930.   - .. ,   ,  ,         19241925.      ,       ,     ,    ,        ,     . . [BAR. ROVS Papers, box 68, f. Far East to Central Office (19271931)].




240


  , 1881. .          (1902).  -    .  1-   .     .   1918.  ,    .   ,     ;        (1920).  1920.   . ,      (19211937).




241


  ,          ,     .         ,       (19011917).      ,  . ,    .  1918.           ,    ,         .             (     )          .   ,      ,  ,   (      ),         ,   ,   -   .  IV .    [, 2016, .177344].               ,   .        (  ,  ,     )   [  , . 7, . 147[.    ,      .




242


     ,    ,    .  ,          ,     ,   .   ,          1920.    1921.         ,         .    1924.      ,   ,   .   ,       [, . -5826, . 1, . 139, . 2, 3].




243


    (1925),  , :     ,          ,           [ , . 137, . 77].




244


        :    .    ,   .     .          ,        .  ,     ,           ;  ,         ,    .  [HIA. Lukomskii Papers, box 1, f. Report].




245


       -     .          .




246


      (1876. .).     ,      .   5-    (17- ) .




247


            .




248


     1926.       .   ,        .    ,  ,         ,      ,     ,              [ , 1926, 20 ].




249


  , 1888. .,   .   . . - .        . -.       .     ,   . .  1918.    ,   .    . .        ,  ,     [, . -9145, . 1, . 215, . 8].




250


..        ,        .   1920- .       .




251


  , 1884. .     (1902),     (1904)     (1914).  -    .    102-  , -     9-  .   .  IV .  (1917).     .   1-   ,  4-   . - (1919).    (  )   (   )  .   .  III .    .        ,  - .           .    1920- .     ,    .    ,    ,    [  , . 7, . 150].




252


          .          ,       .    .. ,             .        .           , ,            .    ,                  .                   .     , ,    ,        ,             .          ,       .. ,   .    ,   ,   .            .              ,      .          ,      1918.   , , ,      .   ,       .           ,      ,                    ,     .             ,   ,        - ,    1922.  [, 2014, .190367].




253


            ,           ,    ,      .       (),      1931.     .


