 .     
  


               .            .   ,      ,       .          ,  ,  ,   .               ,     .     ?       ?    ,    ,       , :   ,      ?





  

 .     



   

  

  . 

 . , . 

  . 

  . 

      

   Marian Brickner



 Frans de Waal, 2013

    , , .   -, 2014



       



      2002    ,    .            ,    .          - ,  -. ,     ,     .           www.dynastyfdn.ru (http://www.dynastyfdn.ru/).



  .                        ,         ,           .



       (www.litres.ru (http://www.litres.ru/))


* * *


,    







 1

 


    ?     ?

 


    [1 -  ,    ,   XII.     .    (. 14501516)      ( )  .]   ,        . , ,  ,       ,    ,    ,       ,          ,        ,     .

     ,     ,   .         ,      -,     .              ,      .    ,     ,    ,      ,         -    . ,           ,       ,  ,      ,     ,    , , ,   .        ,     ,       ,     . ,      .

,     ,  -    ,      . ,     ,     .        ?     ?      ,            .       ,    ,     ,  ,   .    ,     ,      .       ,  ,     .  ,  ,      -,       . ,                 (Christopher Hitchens)[1 -   (19492011)      , ,   .        .     (God is not Great: How Religion Poisons Everything)  .   . .:  -, 2012). (   ,  .)]:     ,  ,   ,  ,   ,   ,       ?       .                :   ,      ![2 -      :   ,   !]






        ,     ,  ,    .         ( ,     ).      1504.,   10   ,          



,    ,    ,     ,   .    ,   ,   ,     ,   ,   ?  -  ,           ?               ? ,           ,      [3 -        ,     ,  , ,   VIV.  ..,     VII.  ..].         .




 -


,   ,      The New York Times,    ?;       ,           -      .              ,  ,     ,    ;        ,       ,    .

      ,    ,  ,           .                  ,   .       -    : .  ,       ,     ,    .    ,             .    ,       ,            ;   ,   ,        .   ,         ,   ,  ,           .           .       ,       ,    :        .

        ,    .  ,    ,     ,       .       ;   ,              .          ,      .         ,   .       ,     (  ),  ,   .

    ,   . ,                   .  ,    ,       ,       .   ,     ,        .   -   ( )     ,           ,       .

   ,            ,   .      ,    ,      .      ,  ;   ,         .   -    :      ,          .

     ,      .        ,   ,    .      ,        ;   ,         .             ,    .           ,  , ,   ;     ,        .        ,       ,      .

   -   ,         ,    .      .      ,           .    ,   ,   , .  ,              ,       .     ,  -,     -      ?  , ,                .        ,       ,      -;      .         ,      ;  ,      .       .

         .   , ,     , ,  ,  ,      .            (),      .    ,       ,     -   !     ,       ,         .        ;          .  ,                .  ,  ,      ,         .         ,      .         - ,       .         ,       . ,      .

  ,      ,   , ,         .     ,         .       ,       (Paul MacLean),     ,     .  ,  ,   :   ,     ,    .      ;        ,  ,   : -!,      .         ,    ,   .

       ,      ,           .        ?  ,       ;  ,      -   ,    ()     .       !

    -  ,        ,   ,         .   ,     ,   -, ,    , ,     ,        .   . ,                      .            . , ,    ,        ,              ,     .    ,       ,      .    ,     .  ,  ,     ,      .






       ,      .        



       , -     ,     .     , :      ,     !          , ,         ,  ,      .       ,     -:    ,        .           , ,     .    ,       .




 


         ,        ,       .   (Richard Davidson)      ,       ,  ,  ,    ,   !  ,    ,       .      .         :           .

, ,    .             .  2005.  -       .           ,  ,        :  ,                     . ,            !

      ,      . , -     [4 -  ,     , , , .]     -,        ,       ,       .          ,   ,     ,    .      ,     ,      XVI.    ,        .      ,     -         ![5 -             .      .],   , ,         ,        . ,     ,  strappado,  ,        ,     .        ,    ,           .       ,     ,  , ,           ,    ,          .

 ,       ,          .         .   ,        1568.,           .      ,        .    ,    ,        .              -   ,      - :    !     ,         ,         Google Earth.

                [6 -  .],    ,       .   ,           ,       .   ,   ,       , ,       , , ,           .     1929.   ,     -       ,     ; , ,                .            :  ,      ,     .          ,     .         Pan,   .          :        ,       .    ,   ,  ,           ,      .

   -,   -  ,     .  ,          ,      -.       ,        .

    ,     ,   ,             .     ,      .   ,   ,  ,  ,   .    ,  -     .   ,                  ;  ,   ,  ,         . ,  ,   ,             ,    ,    ,   ,   .      ;    (Almost Human)         ,    ,         ,   .

          ,     .     ,        ,   - (  )    .     ,  ,    .      . ,       ,      .  , ,     ,      .       ,       .   ,           ,  ,    ,     -   ,    ,       .         ,    .






           .                    (    :       )



  ,      .   ,          ,     .     ,    ,         .        ,     ,  ,     :        ?! ,  ,  :         ,   ,             ,   -   -.   ,    ,      ,   ,   .      ,     ,       [2 -     ,       ,    ,   :   ,    ,  ,       .].

 :      !      -   ?  ,     ?         .  ,       ,     ,         ,    .    ,      -    ,          .   ,  ,    ?   ,   .        ,          .         ,        .

        ,             .  ,            ,         .    ,  ,         ,      [3 -          , ,      .].        ,     .     ,            , , , ,   ,       ,  .       ,      ,  ,    ,     .            .

      ,        (),  -   ,    Pan.        ,                .    ,         (Chimpanzee Politics)     .   ,     ,     ,    .    -   ,        ,           .  ,               -     :        .            ,         ,    ,   ,    ,   . ,   :           25  .                ,      ,         ,       .             . ,      , ,   ;       ,  .     :       ,    ,         ,  ,             .       (          ),          . ,   ,    .

 ,  ,     ,    ,      -    .        ,      ,   ,      ,      .                   ,              .         ,                 .   ,    ,      ,     .  ,       .       ,    ,             . ,    ,  ,       ,       -.         .             ,          .

       .          .      ,              .   ,    ,            ,                ,   - .      ,  ,        .     ,       .       ,   -   ,        .      ,                  ,   ,     ,         ,  ,    .

      ,       .                  .  ,          ,          .     .  ,      ,     ,    ,     . , ,   ,     ,        . , ,    -!   ,        ,     ,        ,       .   . ,   ,     :         .

 ,      ,  ,     ,    .         ,   , , ,     .        ; ,      .       ,       ,       ,       !         ,    .       ,    ,    , ,      ,  ,    .      ,   ,                         !      ,   ,       .

   ,               . ,           ,          10 .  ,       ,     ,          , ,      ,     .            .       ,         ,        . ,    ,   ,  ,    ,   ,    . ,      ,    -   ,   .

       ,             . ,  ,      -   .         ,       .      ,      ? -   ,               ;       .                      .         .  ,    ,      ?    - ?     ,  -      .      [7 -   (. 1929)  ,    .],      ,   ,   , ,   .  :    ,  - .




 


, ,  ,      .       ?        ,   ,     .      :         ,   ,    ,   . ,    ,   ,      .         ,  -    - .      ;       ,  . ,           ,    ,   ,          .

      .    ,       .         ,    ,      :     ,        .          ?         ,  ,     ?         ,           ?         ,            ? ,       ,             .       [8 -  ()  (17111776)  , , .]  ,     .       ,          .    ,     ; ,     ,    - .

          .   ,    .            ,         ,     ,    ,   .     .    ,     -  ,     .           ,          .            ,  .        :         ,   .

  ,  ,     .      :          ,             ,   .          [9 - . (19041990)  -.]   ,   ,   ,  ,      ,    .   ,      ,           ,      .              .

           .           , ,   ,     , ,   [10 -    (. 1941)   , , .       (The God Delusion, 2006,       2010.) ,      ,     .],      .    ,   ,     .    ,     ,        :      .    ,       .             , , ,   ,       ,    ,   ? ,    , , ,    ?         ,   ,     .    [11 -    (. 1948)  ,        ,  ,      .]   :    .     .       . , ,     ,        ,   ,   ,   .  ,     ,   ,   .            .

   ,    ,       .      ,       ,       .  ,           ,                .   ,       .   ,    -  ,       ,      .  ,     ,  .

     .  , ,               ,       .       ,             -  .        ,  ,          .    ,   ,     ,       ,           .  ,        ,    .         ,    .

  , ,   ,        .          ,    .  ,  ,          ,      ,       .  ,        ,    .            ,      ,     ,  ,    ,  .   ,     ,      ?  ,  ,               .






     ,   .           --        ,  .       



                   ?    .        ;    : ,      ,  ,    ,     .             ,    .   ,     ,  ,   .                 .        ,      ,  ?  2012.   [12 -    (. 1969)   ,     .    , ..   ,     .]       .        (Religion for Atheists)  :     ,      ,    ,      ,           .             .      ?       ,  ,   ,     .

      .            ,       ,          .   ,        ,      ,     . ,   ,        .  ,     ;     ;           .        ,   ,    ,  .            ,          .         , , ,    ,       .      ,       . ,              ,  ,              .  1930.     , , , , ,   .  ,    ,   . -          [13 -    (18221911)  , ,    .     .]            ,        . :  ,            .

        ,      .          ,   .   1970- .     ,          .        ,    ;     ,  -          .          ? , ,              ,      ,     ,        [14 -   (. 1967)  ,     ,   .]  :      (The Moral Landscape: How Science Can Determine Human Values).       ?       ?       ( )     [15 -    .  (19321972)     ,             ,       .];         .          ,           .

 ,          ,          .        ,     ,        .        .       ,           ,       .             !    ,         ?            ,    .    ,    .         ,   ,   ,     ;       ,  ,    ,    .

         ,    ,    .      ,     : ,    .        ;      ,    ,    ,  -      .          ,    -   ?      ,        ,   ?          ,  , ,       .       ,       ,       ,   ,    .         ,        ,    ,      .  , ,  ,    ,      ,     ,      ,     ,              .




 2

  


         ,          .

 


      ,    .  ,  ,  ,         ,       ,      .         ,            .      ,     ;             .  .    ,   ,        .     .

     ,   ,   ,     ,     ,       .      15%  .  ,  ,      ,        ,       . ,  ,      ,          .   ,   .       ,          ,    ;   , ,                   .  ,        .

         .               ,          ; ,  ,     60   ,     .     ,          .  , ,     ,   ,    ,    , ,    .      ,                  .          ,      .          .       ,  ,        .           ,              .

  ! ,  ,               - ,         . ,  ,        ,    ,      . ,           (    ,      ).  ,        ,        . ,      ,     .   ,     ,  ,       -  .       .             ,       ,     .      , ,   ,   .

    .        ,     .         .   ,     ,               . ,   ,      ,          ,     .  ,  ,    .  ,  ,           [16 -   (15881679)  -,    .],    ,    .            ,       .   ,       ,  ,     .     :            ?

    .    ,        .       ,      ,        ,       ,    ! ,       ,         .   ,    ,      ,       ,         .      ,   :         .     ,         .

        ,     ,     -  ( ,     ),     - .             ;   ,  ,    ,             .     150  ,          .




   


   ,     ,      .  ,        ,   ,   ,         .     [17 -   (. 1973)  ,  .]     :       (The Price of Altruism: George Price and the Search for the Origins of Kindness).

     ,   1967.         ,         .           .          (           ),       .          ,     .          .  50             .  1975.       .

  ,      .   ,     . ,    .  ,     ,    .       . ,  ,    .     .      -  ?      ?






    .      ()      ,       ,  .         ,       ,                .      ,       



       ,     ,         ,    ,            .               , , ,       -        . ,    .    .    ,  ,    ,   .       ,     ,      .   , ,        ,      ,        .            :  ,  :  ,       .    -    ,  -     .       .  ,      12 ,      ,   :  , ,  !.

      ,          ,            ,      .   ,               .  ,  ,      (        )                ,       .     .      ,       .        ,    ,  ,  . ,  ,            .

,     ,     .     ,  ,              ,        .          . ,    ,    ,   :            ,       ,   [18 -    (19362000)  -,       .      .],          .

    ,     , , ,        (-).   ,     ()     .     ; ,  ,    , : ,       ! ,          ,       ,    . ,  ,    .                (          ?),  ,  ,      .

  -       ,         ,    (,  ,    ).           .  -  [19 -   (. 1943)     . ,  ,   () .] ,         :  ,        ,       ,     .     ,        ,        ;     ,   ,         .          .

,           .   ,      ,      ,        .  ,          ,    ,   1955.         .   :   ,    ,   ,   ? , ,   ,    , ,   ,  -[20 - . .  (18421921),  , , ,   ,     .      ,           .].    , ,       ,        ,       .      ,                 ,         .               .    :

:  ,          ,       

:      .      ,    ,   (   ):  ,            ! -     ,    ,   ,   1960-,      ,  .     .

     ,     ,         ,            .         ,       .

        ,      ;    ,     ,          (             ,   养).     ,  , ,        .  , ,     ,   ,       .        ,      ,       .    ,        .   , ,                .   ,          .      ,    ,             . ,          .

,         ,      . -       .   : ,   ?,   :    ?          . ,   ,     ,   ,           ,    .        ,       ,   .      ,        

    ,          ,       .   ,    ,    ,         ,       .         ,      ,  ,        .           ,        .      - ,  ?        ,   ,      ?  ,    ,  :           ,   .             ,            .

         ,         .          .    ,     ;        . ,       .     ,             .   ,     ,       [21 -    () (18251895)  , , -, , .],     .




 


 ,  ,  ,      ,       . ,  ,        .         ; ,    ,           . ,       ,     ,  , ,   ,      .   ,       ,       ,    .        -.         .  ,  ,          ,    [22 -      .]  .       !      ,      XX.  [23 -   (19042005)    .         ,      .]    , ,         [4 -   (1997) :     ,               ,    ,  ,     [ ]       .].






  ,    ,   .        ,         :     (     Vanity Fair  28  1871.)



     ,         1860.     .     ,              . , , ,        ,        ,     ,      .

, ,        .  ,          ,      :     ,     ,  ,   ,   .   ,   ,  ,           ,    (Joseph Hooker),    :       .             ,      .  ,  ,     ,       .

,  ! ,      !      :            . ,   ,       .  , ,        .   ,       :        .

   ,   ,              .       ,   .     ,     ,    -  ;      .         ,        ,        .     ,             .   ,      ,  ,          ;       .      ,    :



 ,   ,  ,          ,            ,    ,   ,    ,      ,    ,      ,     腻


 ?     ?      (Lay Sermons)       ,   .     ,             .   ,     ,      ,     .              .    ,      ,   .  ,        ,   .      ,     ,    ,        ,    .

    :           .      ,        1893.,     :



 ,      ,      ,  ,       ,         .


 ,      ,              .        ,          ?    ,   ,   ,        ?       ,        ?           ;          ,  ,       .  :      .        ,          .    ,         ,       .

         ,  -      .          .           ,      ,       ,         ,     , ,        . , ,        .      ,   ,               ;       .      ,   1902.,     ;  ,       (  ),   . ,       ;               .          ,             .

         ,      .           ,      ?     ,  ,       .      ;  : ,   ,           .




     


 , ,          . , ,   ,  ,  ,        .  ,  ,   ,        .   ,         .

 - !           .      ,         ,  ,     ,   ,    .    ,         .       :  ,    ,     ,        ,     .     ,           .        ,     .      ? ,   [24 -   , ;  ,         .].       ? ,      . ,   ,     .   ,        :



  ,  ,           . ,      ,     -              ,  ,   []      ,     , ,    .     .


          ;          ,         ()     .        ,   .       ,                (The Moral Animal):         ,     .     -  , , ,   .     ,  ,        ,       , .       ,     ,  ,  ,      [5 -   ,   (1988) :   , ,  ,        .       .].

 ,       : 1)       ; 2)        3)         . , ,                     ,    . ,      ,     ;         ,     ; 1997.      ,             [6 -     (1997)    :   ,     ,    ,   ,            ,     ,        .].

        .   ,          ,        ,   [25 -   (. 1950)  -,       .],          .    ,       ,    ,  ,    ,   ,      ,     :            .

,              . - ,     ,          .      ,    ,  ,     ,        .       ,           ,      .   , ,        .         ,        .  ,    , ,         .       ,        ,     .           ,         , ,        .         .   ,       ,           [26 -  ( Cartesius,   )   ,       .                ()  ,          ()   .]   ,      ,      :  ,       ,  .

        .  ,  ,        ,  ,           .     ,      .   ,      ,       ,    ,    .      ,         .      ,                ,      .  ,       ,   ,      . , ,            .   ,        ,         .

   ,   ,           (Good Natured),       .          .  , ,   :      .       -  ?

    :   ,        ,   ,   .    ,     .  ,      2000.,    XX.          .       ,    .         :  .  ,   2001.    ,        (The Emotional Dog and Its Rational Tail).  ,    , ,        .         .          ( ,       );     .       ,       . ,    ,        ,           ,      .          :   ,      ,     .

    ,      .  ,            .     ,        .          ;         ,    Homo economicus ( );             , ,          ;  ,          .  2011.  ,       (supercooperators)[27 -          SuperCooperators: Altruism, Evolution, and Why We Need Each Other to Succeed.].

             ,         180 .     ,       ,                        .         ,  ,    ,     ,       ,      .            ,               ,     ,             .






-         .  ,       ,    .     ,     ,   .   , ,            ,    ,      



      ,    ,       ,     :     .           ,     2005.          -  ,   ,     ,   ,  -   .           ?  ?  ,   ?    ,  , !            :         ,      .  ,  ,  ,      ?

,     ,      . -    ,    .




  


        . ,       ,   . ,  ,            .    ?        ,         .           ,      .   ,     ,   ,       ,      ;         ,     ,    ,    .           .             ,         ,        ,  ,        .        .

 ,      ,     ,     ,         ,       ,     ,     .       .       ,         ,            .    ,   ,    ,     .         ,         .    ,  ,  ,       .  ,            ,    ,         [7 -          .].

       ,     .     .            ,         .        ,   ,  ,    ,    .            ,    ,  -       .         ,      ,     .    ,   .         .

 ,  .      ,     .           ,            .     -,    40      .     ,        .    ,            ,       ,   .         ,      .         . ,              :      ,        .     ,         .                  .

     ,      .         ,       .        .    ,  , ,  .      ,    .   :    ?     ?     ,   ,     ,        .        ,      .          ,   ,    .            .     , ,    , ,  ,  .    ,      ?

   ,      ,   .           ,    .         ,     ,     ,        .      ()      ,      .  ,          .   ,   ,         ,    ,     ,    ,     . ,  ,   ,     , ,      ,     .            ,     .

             .      ,  ,  ,      .              10   30 ,   ,    ,  ,   .  2012.  Disneynature  -  ,   , - ,      .        .     ,              ,        .    ,       -:     ,       ,      ,   .        ,         (     12- ).     ,         ,        ,         .    -,         .  .

       ,    .      -    ,    ,    .     ,   -        ?       ,    ,         .      ,        ,       ,         .          ,        .     ,  -               ? -  ,     ,       ,    .        ,               ?    ,      ; ,   .  [28 -   (18441900)  , ,     ,   ;           .],     ,   .  ,         ( ,   ,    )      - :  ,  - ,   ,      .

 ,    ,          -.       ,          .     ,    (    )    .   ,            ,   .     ,   ,         .                ,   , ,       .          .

  :           .    ,   , ,        ,              ,     .




 


 :  ,    .     , ,        ,         .        O2     .   ,      ,    ,       .           :      ,  ,  ,    .   ,     .    .      ,  ,   ,          ,        .  ,           ,    :       ,     .

,  ,            .  ,        .  ,       ,        ,        ,         . :  ,        ;           ,       .        ,        ,       .   , ,     ,     ,   .   .

        ,           -.  ,    ,     ,        ,    .         .        ,              ;            .         ,                    .         ,   ,   ,  ,            ,     . , ,    ,     .  , ?      ,    :    ,       ,    .  ,    ,         .      ,       .

            .               ,   ,               . ,    ,   . ,    ,          .        ,        ,     .      ,     ,   .      ,      .           .   ,        ,     ,    .

 :     ,       .       ?   ,     .        ,      ,        ,     .      . , ,  ,          ,         .        ,        .     .       ,             ,      .    ,      .  ,    -         ,   .           ,     ,      .        ,          ;     ,      .       ׸,    ,   ,          [29 -  ׸ (. 1943) - ,           .    .].  ,    ,   ,     ,      .      ,        ,  ,   .          ,   .

     ,       .           ,  ; ,   ,      .      ,  ,      ,     ,  ,  -,         .   ,  ,     ,   ,             (       ).      ,    ,  ,   .     ,        ,        .       .

,    ,     ,        ;       . ,       .   ,     ,    ,  ,     .           .     ,    ,          .     ,        .     ,       ,       ,     . ,         ,     ,        II.   (  ,   .    , ,  [30 -  .   . .  7 (74).].)[8 -  :     ,  ,   ,    ,     .     ,  ,      ?].   ,     ,      ,      ,  .

    (1996.)   (    )      ( ).       ,     ,          .         ,              , ,      ,     :    !   : ,      .  ,         !     .

   ,     ,       .      ,  .             .   ,    ,      . ,        ,    ,    .     ,        .   , , ,  ,     .        ,     .  ,       - ,   .      ,         .    ,  ,    ,    ,      .              ,   ,  ,       .

          ,   -     ,   :  ,      ,   .         .  ,        ,    .    ,        (߻)  .     ,    ,    .        ,      .      ,     .       ,  , ,  .      ,       ,    ,       .       ,     . ,          ,     , .      ,   ,  ,      .

        ,         ,      .  ,    ,     ,        . ,                ,      ;      .        ? ,   ,           ?    ,      ,   ?       ,    ,     ,    .

 ,         :   ,    ,             ,    . ,        :    ,      ,   ,    ,       ,  .  , ,   ,          , , ,  .  ,               .   ,      ,      ,     .         ,    .               ,       .    ,   ,          .        ,       .




 3

   


       [9 -     ,    ,        .   ,    ,     ,    :  , ,      ,   ?].

 


          ,           .     -  ,  ,         .         ,     .      .   ,         ,                 ,            !

 ,                     .      ;         .  ,      ,  , ,  .           ,   ,            ,     .    ,               .

     ,         .        .               ,   ,       .                  .   ,      ,       .          . ,     ,    ,     . , ,    ,     ,  ,  ,   ,  4%         . ,       .

     ,    ,              .     ,          ,   ,       .  ,      I, -2,       ---,  ,   -  .  ,   ,             .              ;   ,              .

    ,      .    ,      ,       ,  ,  .                  ().           ,   ,   ,      ,  ,    ,  ,   .

   ,  ,      ,    ,  , .  ,      ,   , , ,      ,      -, ,   .  ,  ,        ?   ,   -       -  -;    4000 .  ,     ,   (   ),     ( ) ,     ,   .     ,           ( , )  ,      . ,   ,     .




 


   , ,        , ,        .               ,        25  .

              (, ,   )     :   .             .          ,   .    ,          ,  .  , ,  - ,       Homo.  ,         ,      .    ,  ,    :     .          ,       .     ,     ,             ,   .      ,       ,  ,   .   ,      .        .   ,     ,   -     ,      6  .

       ( ,  )     ,  - ,  ,     .          .    , ,        ,             .       ,                ,    . ,   ,         .           ,          .     ,           ,  , ,     .   ,       ,     - - .     !






 1960- .       ,     ().  ,      (),      (Ch)   (Bo),    (Go)   (Or)



   ,       ,    -   1809.   ,   (       )    .           :



     ,      ,       -                                             ,            .


     .      ,              , -      [31 -   ,        ,       .].                ,     ,          .         ,       ;          ,          .  , ,   2009.,     ( )  -        .

   ,  ,        Ardipithecus ramidus,    ,  ,  4,4    .           !     ,    .             ,    .  ,         , ,    ,      . ,       [32 -        ,    ,          .]  -      ,          :  ,      ,         .   ,     ,   ,         (          ),          .   ,               .            ?              ,      .   ,      ,     ,  ,      ,  -    ,  .    ,      .            .          .       ,           :        .    ,      ,             .

                ,       .               .         .         , ,       .   ,              .                 ;        .  ,     ,    .             .

         ,   ,      ?            ,   ,        .          ?        ,  ,       ? , , -  ,      ,   , ,  ,       ,  .

          ,       (Stephen Colbert)   The Colbert Report      .  ,    ,            ,  .       .      ,         :  , ,         (   ,  , ,    ?)[33 -  : - sexy    (, ),   ().].       ,   ;  ,        .






       ;         .               ;           .            ,       



 ,       ,     ,       .




,   


,                ,  ,  ,   ,      .     ,   .     ,  ,      (),        .           .

,       .     ,       .  .      ,          The New Yorker  13    .         ,      ,        ,          . ,      ,        ,     ,        ,  .    ,               . , ,           . -     ,             .    Ē)    ,       ,         .




  .


   .

   ,     (http://www.litres.ru/frans-de-vaal/istoki-morali-v-poiskah-chelovecheskogo-u-primatov-2/)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .



notes









1


  (19492011)      , ,   .        .     (God is not Great: How Religion Poisons Everything)  .   . .:  -, 2012). (   ,  .)




2


     :   ,   !




3


       ,     ,  , ,   VIV.  ..,     VII.  ..




4


 ,     , , , .




5


            .      .




6


 .




7


  (. 1929)  ,    .




8


 ()  (17111776)  , , .




9


. (19041990)  -.




10


   (. 1941)   , , .       (The God Delusion, 2006,       2010.) ,      ,     .




11


   (. 1948)  ,        ,  ,      .




12


   (. 1969)   ,     .    , ..   ,     .




13


   (18221911)  , ,    .     .




14


  (. 1967)  ,     ,   .




15


   .  (19321972)     ,             ,       .




16


  (15881679)  -,    .




17


  (. 1973)  ,  .




18


   (19362000)  -,       .      .




19


  (. 1943)     . ,  ,   () .




20


. .  (18421921),  , , ,   ,     .      ,           .




21


   () (18251895)  , , -, , .




22


     .




23


  (19042005)    .         ,      .




24


  , ;  ,         .




25


  (. 1950)  -,       .




26


 ( Cartesius,   )   ,       .                ()  ,          ()   .




27


         SuperCooperators: Altruism, Evolution, and Why We Need Each Other to Succeed.




28


  (18441900)  , ,     ,   ;           .




29


 ׸ (. 1943) - ,           .    .




30


 .   . .  7 (74).




31


  ,        ,       .




32


       ,    ,          .




33


 : - sexy    (, ),   ().










1


 ,    ,   XII.     .    (. 14501516)      ( )  .




2


    ,       ,    ,   :   ,    ,  ,       .




3


         , ,      .




4


  (1997) :     ,               ,    ,  ,     [ ]       .




5


  ,   (1988) :   , ,  ,        .       .




6


    (1997)    :   ,     ,    ,   ,            ,     ,        .




7


         .




8


 :     ,  ,   ,    ,     .     ,  ,      ?




9


    ,    ,        .   ,    ,     ,    :  , ,      ,   ?


