18   
 


 18      ,       .     ,  ,  ,    .            ,    .

 -,   .

  a4.pdf    .





 

18   



     , , , 2019

   -, 2019

    , 2019










  ?


     ,      ?       .

 1930           :          , ,      ,      .      .

  ,               .       ,               :       XX .

       ,       ,     .      ,        ,        ,      ,     .                     .

          ,            ,    , ,    .           .  ,        ( )         ,         ,      .      ,              .

 ,   ,             (     ) :    ,    ,      .   ,       ,    , ,  ,    唻.      ? ( )        , :         .

,        ,   ,  ,      ,   ,    .       ,             ,       .  ,           .

  ,   ,              . ,                    .    ,       ,    .

        ,    .  ,  ,  ,      ,           ,   ,        ,  ,   . (           ).  , ,         ,      , ,     . , , ,   ,   ,              .  ,   ,      .




  


  ,     ,  ,    ,            ,     ,          .

   ,      ,        ,    -   . ,   19831997.      ,       - .     ,    . 22  2000         ,      , , ,              .

   (),   ( ),   ( ),     (  )   ,      .   ,              (  ),  1980  1994           ,   .   1997          ,       ,    ,   2001       ,  ,    . ,        ,    , , ,    .

      ,     . ,             , ,  ,  ,  ,          ,   ,           ,    -      .        , , , ,    .  19801990        ,      .

 1990-           ,       ,    ,    (   ),  ,    (   ),    ,    (    ),    ,     (     ),  ,     (    ),  ,      (     ),   ,      (     ),  ,     (   ),  ,     (   )  .     .

          ,           ,  ,  , ,   ,  ,   , ,  ,      .      ,   ,         ,                 .      ,           :          .




   (      )


               .              .     ,     ,       ,       .

       ,      851 , ,       -   (                , , ,    ),          .


     

       .

       ,     ,  ,      .,       .      :            ,   ,    ,      .                      - .  ,    ,      ,       .   ,    ,      ,     . , ,          ,       ,        ,     ,         .        ,                         ,   .  ,   ,     ,     ,      .

     .

      ,            .        (  )

       (  )         ( ),     ( )        ( ),        ( )     () , ,     .     ,  ,    ,       ,   .              ,     :                  ,     ,    .       ,      : , , ,  ,       .                      .                .  ,           ,     .   ,                    ,    ,    ,     .


     

     .

,                , ,      ,        .  ,   ,      ,    ,   .            , ,      ;        :        .    -       .          ,    ,                   ,   .

 ,        ,    ,          .   , ,           .         ,    ,  ,      .      . ,   ,          ,     .          .    ,     .

    ,       ,     .

 1900             4061002 .   ,    ,   .       ,    .  ,           .            ,    50 000         , , , ,    .          ,      ,       ,        .      ,        ,     ,    ,           .     ,     ,    ,                      .                  .

          .           ,     ,      .    ,   .         ,    ,     ,       ,    .  ,               ;     ,          ,     ,           .  ,               .          ,             .         (  )   ,       .   50 000  ,            ,      .              ,        ,       .

        .

    ,          ,   .    ,        .  ,        ,         .  ,             .  ,        , ,     ,         .       ,               .        .          ,       ,      ,          . -          ,      ,     .

   . ,         ,      ,     - .         ,         ,     ,        , ,     .    , ,     ,  ,         .

        .        ,        , , , ,        .      .




  


 .    

     ,     ,                     .

 .      

   ,     .        .   ,              .  ,      ,        ,       .

 .            

          ,       ,   ,        1907     ,      .

 .        

     ,    ,       .   ,        ,     .

 .     

     , , , ,    ,     ,        .

 .    , ,   

 ,          ,            .      , , , ,      , , ,    .

 .     

       ,       ,   ,       ,          .

 .     

 ,      ,       ,         ,          .       .

 .          ,    

      ,              .        ,     ,    .    ,    ,  , ,    .

 .     

           :  ,   ,    ,  .       ,    

  ,            .

 .          

             .        ,     ,    .       ,     ,    - .

 .       

             ,     -      ,        .                  .

 .           

             , ,       .            .

 . ,   

          ,        ,   ,    .  ,       ,       .

 .       

       ,  , , , ,     .

 .       

              ,  ,    ,     ,       .

 .   

         :  ,  ,    ,     ,  .          ,         .

 .    

        .   ,    ,          ,       .



    ,       .

     .         ,   ,     - ,           , ,       ,        ,     .

        ,        ,    , ,     .              .






 1.           (  [   ], . 925)






 2.        (  [   ], . 925)




 

   



      ,     ,        .   ,       ,   .                 .




     


             (475221.  ..).        .              :              ,             .      (. 221207.  ..)           - ,           .    ,    ,         [  ( ):  110, 123].

             :         ,    ,          . ,    ,           .              ,     .       ,      ,         ,     .          ;       ,                      [ ].

           .  140.  ..      -,      .    ,         ,  121.  ..               .         ,     :         .      :    ,      ,    ,     (   [ ]. . :     [ ]).          .

            ;     .   ,  111.  ..,        , ,   [1 -       :  .   [ ]  - [  . - ].     . .].         ,        ,      ,      .          .     ( .  ):   ,   .

                    .      ,            .          : , , , ,               -  .    I. ..   11 200    38 335 ,        (  ).          0,3    ,    .        ,    .       ( )            ,       ,    ( ),        .               .






.1.    ()     (  [], 2000, 5, .42)



  -  104.  ..            (  )      ,      ,   ,           [ :  123].     ,  ,   ,        ,        [2 -                    .] (.1).              ,    .             .

    ,     ,  ,     ,   ,    -  .        ,         .         ,       .       ,      ,     .     ,     ()   ,     .                 [30; 4],   137. ..     .  ,           .




    


    ,          (,   ),       .         ,        (291306.),    - (311.),      (316.)      (318.),     ,       .      (304439.)         ,  ,  ,     .

      ,   -   ,          .        - (227.)       ,  ,         ,      ,      (   :  16.   .    [ .   ]).  249.      ,           ,          ( ).

    (313376.)             ,   -         .  345.  , ,   ,           ( ),    ( )     ( )       ,     ( )   [25:  9]    .           [     ]   ,      ,        ,   ,      ;    ,         [3 -     . . .],  .         ,             ,     .  ,        -       ,     [4 -     . . .],   [26].

     (376387.),   ,     .  376.     ,    ,   382.       .       ,  385.          ,        .          .

        .              () 

  (386403).  395.    ,               ,        .            -    ,     ,   [26];          .

 400          ,      .      ,      .          ,               : , , , .  ,              500  [26].  ,               [26].    .               (401439.),          .            ,   405.    ,       ,    .  420       ,    ,   ,         .  421       ,    ,     ,     ,   .  ,     ,   ,         [25].    ,   ,      .

             (    )     ,            -  .

 439.   -        (),     ,            . ,  441 ,       ,                ,        .   ,   442            .          .      ,       ,         .  ,      ,   ,     (-).  443        ,        ,    444   ,    .               [5 -           ,     .:  .         //   . 5, 1998.].   ,          ,        .

,        ,             .

 442         ,      .             ,         .  ,  444 ,     [25:  4],         ,      (        [   | ???? ? ?]),          .  445.          ,   448.         [25:  4; 500].  ,  450 , ,     ,           ,     ,               [25:  30; 500]. ,  460 ,      ,        [5].  ,          ,       .  472474.    ,       ,              [25:  7].                  .      , ,  ,       ,      [25:  42]. -            .  485.    ()   ,         [25:  27],       .            -       487    .  488.         .  492.        .    ,          ,      .       (518520)     ,       [25:  69],      ,      .






 2. P.2143,     (Serinde, p. 172)



 524.       ,      -  :     ,    ,      ,     ,     [25:  9].  -      (    ).              : , ,    (        [   | ????? ?]).         ,   525.    -          .  529.       ( ).               .  534535        ,               544 ,    -.               .       ,     (.2),          ,           [34].

               ,  ,       (    )  ,     ,        ,     [34].   545.        ,                   ,   546         .      ,           .

 557.             ,      550.          .   565576         ,              .      :      [34].  574.  -     ,       .




      


 577      ,   581      ,   -.  589  ,   ,  ,        .  601.  -            ,           [6 - .       ,    [  ]         [  ].].         [16]   ,         .  -        

(               ,    )  ,   -       ,   (   []:  67;    [  ]).                 .  ,   -     ,       .  617.             .           ,         - ,   619.        .

        .  620.         ,   622.         ,          ,        .  623.           ,        ,       ,     .        .             ,           ,        ,                  - ,      ;                     [38].

 630.         -  ,              .  635.        ,        ,      ,     .         ,  ,          .  640.  -        ,              .  -  ,  139 ;       ,    -     (    )  .     ,      ,       ,        .                       :            ,   ,          ,   ,   ;      .  ,                 .

 644.       ,   648.    .    -   -  621. -          ,          .      657.           ,  - .  658.       ,   , ,           [7 -        .:  .               .].   662.      ,     - ,        .  670.     ,          ,    675.     ,    .       ,      ,  675676.             ()       ,     .  ,           ,   ,           .           (  )       ,      [15].

             . ,  676679.       .  679.         ;      ,     -     .      -         .   ,   686.      .  692.   [8 -          .:  .      ,    .]  ,     ,          .     ,    VIII ,      ,         .

                 .           (   )  ,     (  ; .3),    714.    ,         ,    ,    [26]  ,        .      P.2625      (  ),       :   ,   ,        ;  ,      ,          ,     ;  ,  ,     ,     ; ,  ,                [36].             ,       ,     ,   ,        . ,  239                  (       ),   ,     ,     ,     .          (710.)         [32].                    ,        .

                   .  711.       ,       ()   .  742.       






.3. P.2005,     [  ],  3 (Serinde, p. 59)



73000   19400  ,                 [7].

    ,       ,    .         ( ),   .               ,     .          ,   5  , 84  ,    .    ,               ,     .   ,      ,             ,      ,    ,     .  216   ,   (   )       :         []     ,   ,      ,  [] .       .  742755.   6395     32 234  (  [ | ??], .  ; ..  :     [  | ? ??] ( 174)),        .

    (755.)    ,                 ,   :         ,    ,     ,   764.  ,          .  766.     ,            ,    776.       .               ,   786.    [9 -       782  787 .   ,     786 . .:  .           .],           ,   .      .




    


  755  796 ,      ,     .      (  ) :       (dBas bTsan bzher mDo lod)             ,     [ - ].  [ ]    ,    .      (mThong khyab)           (bDe blon).         781  , , ,   ,  791    790      .            -      .

      ( ),        (ru, )    (stong sde, ).   5   61  ,        (Khri dpon).    ,         ,  ,                 .          ,            .

              (Khrom),       :         ,     -  ,       ,     ,         .         ,        ,              [1].      790 ,   ,       -     .       ,  ,      .   820        (   )    ( ),   824      [42].    (),       (),     ().            ,      .  ,   ,   , , .               ,     ,      ,       .     ,   .             ,               .     ,          .       ,          [39].

          .        ,           .       . ,       9  , 4    ,   310 ,          17,       ,         25  .     848 ,           (844845.),         .




     


               .

      ,         ,     842          .                  ,     ,         .

   -  848.       ,      .        ,      ,      .  851.    ,          ,     , , , , , , , , ,   ,       (     [  | ???]).       ,      .   ,             ,     .         ,             .

IX            - .    (840.)           , , , , ,    ,            .      ,                  ,    .

                [11].

   ,      -  , ,       ,          .   849850    ,   .       ,      ,     .        ,  858.    -           861.   (.4).  ,      ,    ()     (  )  .

          .   ,          ,     ,        ,        .   863.       ,    . ,   ,   -     .  866.      , , ,          ,           .

 867.,         ,     ,    ,   .       ,     ,     872.       ,        .       ,    ,  ,         .   ,      ,  876.       ,           .         ,      .       882.     ;       -  .   886887               ,     ,          .  888.          ,             .  890.  ,       ,         .

 890.           ,     .           ,        ,                 .  894.   ,     ,             .    , ,           ,   896.,    ,     .

               ,         .       ,          ,           .  900.     ,     ,     .              ,       .      ,          .






.4.    ,     156 (Cave Temples of Mogao, pp. 2627)



 907.           .  910.      ,     ,     .       ,    ,           ,   .        ,   911     ,      .

 914      ,             .       , ,        .  918.     ,                   ,            ( 98).  925.  ,          ,       ,     ,           .  ,        ,    ; 932.         ,    ( ) (.5),         .  ,        -    934       ,  .

    (935.)   ,        .        ,           .     (939.)    ,         ,         ,   ,     ().        ,     ,           .






.5. P.3805,             (    [   ])



 944.   ,         ,         .        ,            ,  ,     ,           ,   .  970.     ,            .  974.   ,     ,  .  976.   ;        .

         .          ,       .     (1002.)            ,     ,       ,   ,        ,   .            .  1014.   ,        .  1036      ,       .




      ,   


        ,      ( . . .),                .  1002      ,        .  1004    ,       ,               .  1028          .

 1030            ,   1036    .          . ,              ,                ,     1052.  444        1046.,     , , ,             .

 1038.         ,      ,   . ,  1052            .         444       1070  [41].              (  ),   ,      .              ,    .

        .  1205      ,  1224           ,   .    1227    ,           .            (   []:  122, 60).

 1271 ,     ,     .  1277           .             .  1280     ,     ,      (   []:  60),             .            -.      ,      ,  ,       ,       .  12911292            ( ),      .

 1368     .  1372              ,    -    .     ,            ,      ,      .  1391       ,       .  1404      ,   .  1446     ,              200   1230 ,     .     1515           .  1524     ,   1529   .          ,       .

 1644   ,         .      .  1723       ,   1725       2400       .       ,       (     ).  1760             .   ,       .    1831.    [  ]        [29].







1.Uray Gza. Khrom: Administrative Units of the Tibetan Empire in the 7th-9th Centuries. Tibetan Studies in Honour of Hugh Richardson, , 1979, C. 310318; .        - [   ], 4, 1986, . 106113.

2.        [      ],       . .7.    , 1989. . 86.

3.     [  ].  71.

4. .    [  ] //    [ ]. 3 1981.

5. .    .    [  .  ]. :  , 1998. . 45.

6. .      ,     [     ]. :   , 1992.

7. ,   [   ],  215,      .

8.  [ ].  174,     [ ],    .

9.   . . 3, . 4:  :   [  ], 1932.

10. .                [          ] //         [     ]. 1990. 5. . 339354.

11. .      [  ]. :   , 1996. . 346385.           [   ], ..       .

12. .    [ ] //    []. 1990. 33. . 124.

13. .         [       ] //    [ ]. 1998. 5. . 7579.

14.    [].  16,   . .    [    ].

15. .      [   ] //       [         ],   , 1974. . 9197.

16. .      [     ].      , 1990.

17.  ( ).  110,    [  ];  123,    [  ].

18.   [].  4,     [  ];  7,     [  ];  9,    [   ];  27,    [   ],     [   ]. 30,   [  ];  39,    [   ].  69,    [   ].

19.   [].  67,    [   ].

20.   [].  490,     [  ].

21.   [].  28,   [  ] / .  .

22.   [].  87,   ,    - []  [  -   ].

23.   [ ],  60,   [  ].  122,    [   ];  60,   [  ].

24.   [].  97,     [  ].

25.       [  ],   ;         [        ], . 1819.

26. .         [       ]. :   , 1998.

27. .         [       ]. :   , 1998. . 30. 28.       [    ] /   .  , 1986. . 169.

29.   [ ] / .  ,  .  . :   , 1966.

30.   .:  . ,           [            ] //       (19191979) [    (19191979)]. :  , 1983. . 335360.

31.   ,   [      ],  119,       -    .

32.,    [  ]. :  . . 7. . 549. . 3. . 567.

33.      . .  [      ], 5.

34. .     :   [-    ( )].  :         [    ], 4- ., .   , 1988.  :  .      [  ]. :  , 1996. . 244259.

35.        [  ].  40,    .

36. .  -     [     ]. :    , 1986. . 100102.

37. .    [   ] //   [ ]. , 1959. 29.

38. ,  .    -    [---    ]. :  , 1983. . 1. . 1217.  99,    [  ].

39. .            ( )   [  ?  ?         ] //        [  ]. 1981. 1. . 157170.

40. .            [       ] //     [ ], 1985. 1. . 17.

41. ,  .          [    ] //   [ ]. 1982. 4.

42.  [? ? ??].     [    | ????? ? ??] //    [  | ????]. . 2:   [   | ?????]. :   p, 1980. . 227228. .195232.




 

     



      ,  -   .                         .




         


               .    ,       [10 -        .:      ;  .  ,       ;  .               .],       ,       ,       VIV   ..           [1].                .        ,                           [67, 68]. ,  ,          ,     -     ( ).

-    :       ,       ,             ,     .  138.  ..        (.1).   ,     ,  ,             .          ,      ,  ,   ,      ,       (  [ ]:  123;    [ ];    []:  61;    [  ]).                 . ,   ,                   ,         .      ,       ,      .






.1.       ,     323 (    [    ], . 126, . 105)



       :       (       ( ),      ),             ,          ,          ,  ( )      .         , ,   ,          (),        .      ,        .     ( ),    ( ), , ,  ( ).        ( ),  (),  (    ),  ( ),  ()   ().            ( ),        ( ),  , ,  ( )      .      -    ( ),  ( ),   ( )    (    ).            ( ),       ,    [11 -          .:   [ ]:  123;    [ ];    []:  96,     [ ].].       ,         ;   ,       .  1974               []   (  ),       (      )       .  1990            ,               .   ,  ,            [51].

            ,        ,            .                ,   ,    .






 3.    (    [   ], . 2, . 307)



      ,          ,         ,         .       -      ,          ( )   .          ,  ,          .     ,   ,    ,       .

           ,    .     ,       . , ,     [12 -          . . .]       . ,     ,     ( ),            [40].      ( )     ,         .              ,            ,   .          , ,           ( ),       ( )          ,        .                       .         [44; 64],        .                     ,         (    ).                    .




     


           .    ,   ,      ,   .      ,   ,    ,       .  227233      ,       ,        ,      ,           .

          .          ,     .         ,            .           .   ,                  . , ,            .                ,       .     ,    ,

 ,  ,  ,  ,    ,      .             ,                      [65].

               .              ,     ,   [13 -    . . .] [2].          -      ,         () [34; 60].  S.6825 -    (-  ) [62]                   [54].     , ,              ().

             ,            .                 ,           -  ,       .   ,    ,   ,       ,  ,                ,   ,       .        ,                 ,       .        ,               .                      ;      .          ,     ,   .        ,        .

     698.       (    ),  366.    ,     ,   ,        ,         (.2).            .       , ,      [14 -             .         366.   ,       ;      P.2691    [  ],  ,        ,    (50    . . .).   ,        ,   353 .      , ,   366        ,    ,      ,   344 . .:  .          .  ,            ,       .].          .          ,   ,          ,        ,              [3; 4].     ,    [15 -   ,   267  272      ,       ,         ,          ,         . .:  .      .],         [37; 26].






.2.       (  [  ], . 7)



       ,  -        V     .                .            .

               .           ()              (    |    ),  479.,      [63].  ,      ,                (.3) [12].     525.        ,           .             ,      .            ,        [61].           ,         .

 ,     ,      ,         ,            






.3.    ,      ,    ( [ ], . 238)



      . ,  399              ,   404       -       .  518              . ,      , :      ,            .        ,      ,  ,       ,  ,   ,  ,      ;    .

  ,          .

    (Aurel Stein)          -         ,  -          (Sogdian Ancient Letters, .4).       ()  ,     ( ),         ,  .   ,       ,              ;         , ,  , ,   ,   , ,    [9; 10].  ,       ( 312.) [16],        .         ,            ,           IV .    ,           ()       .  ,       ,         () .  ,     ,  -        .    ,        (srtpw), , ,      (          . . .).  ,   ??npt,    (    . . .)   ( ).    ,      .   ,        IV     [20].  ,  ypsr  nkrm,   ,      .  ,    ,    IV       ,         .   ,             ,      ,         .






.4.    (H. Reichelt, Die soghdischen Handschriftenreste)



                ,          .




          


      , ,  ,          .   , -  -,   .     ,        30     7080  ,      !        .

  -            ,      .          (  )         (  )            ( ).      (),  ,    ,                .      (),       ,   ,         ,         .         ,  (),  (-),           (),     .       ,  ,   ,      ,     [5, 6].          ,   ,     .

       ,         ,      .  ,       ,          .    -             ,                   .   ,      ,          .          ,   ,  ,      .            , ,        ,     .        ,      , ,    ,   .   ,   ,       ,     ,       .       ,         ,         .

            .          ,            .            ,          .        -       : ,   .    -  -  ,     :              .            .

      -   .       ,    ,       (.5). ,     ,                ,     .            [24].                         .      (691.)   ,       , ,         ,        .           ,                 [33].

 ,     ,      ,    .          ,      .           -         ,   (    ),  731.,        .

 ,    ,   .             ,   ,   ,    .              ,     .






.5.         ,         45 (Cave Temples of Mogao, p. 14)



     ,       (         (   )),  749.,  [16 -     ,   ,        755 . . .]       .   ,    ,       ,     ,        ,     - .    ,     ,         ,      ,   ,    ,  ,      [8].   ,  ,         ,    ,  ,    ,       [21].

  ,           .    ,  , ,        .  642.,         ,        ,      ( 220).           , ,                   [36].




  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/zhun-sinczyan/18-lekciy-o-dunhuane/)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .



notes








1


      :  .   [ ]  - [  . - ].     . .




2


                   .




3


    . . .




4


    . . .




5


          ,     .:  .         //   . 5, 1998.




6


.       ,    [  ]         [  ].




7


       .:  .               .




8


         .:  .      ,    .




9


      782  787 .   ,     786 . .:  .           .




10


       .:      ;  .  ,       ;  .               .




11


         .:   [ ]:  123;    [ ];    []:  96,     [ ].




12


         . . .




13


   . . .




14


            .         366.   ,       ;      P.2691    [  ],  ,        ,    (50    . . .).   ,        ,   353 .      , ,   366        ,    ,      ,   344 . .:  .          .  ,            ,       .




15


  ,   267  272      ,       ,         ,          ,         . .:  .      .




16


    ,   ,        755 . . .


