.  ?
  


   
       .   ,    ,    ,         .     ,    .        .       ,       .   ,          ,          II,  ,   ,     ,       .   ,   - ,          蠫   .





.. 

.  ?





 1

     -


  ?      ,  ,     1936.       .        XVI .         ,    1936.    , .

        -   ,   .   ,         .       ,      ,     ,     .

   ,                 .         () ,   ,  .

              .      ( ),  (),  (),  ()  .

      :          ,      ,     ;  , , 70       ,    ,          .

    .     (    )        ,                   ,          (       ).           (.   .),           ,   ,          (    )   ,   .

      ,    ,           VIII  ..

,       ,         , , ,         III   ..,    . ,       .

   ,   VI    V   ..   .          ,    .   . -,  -   -    .

               .     :     ,   .

   V   ..          .       ,       .

   ,    I  ..    .

     ,    .      .   ,  74. .. XV       .  ,  50- . XX         XV .

            .

   III  ..    ,     , , , .

 ,  I  ..        .        ,      .  325.            .       ,     407.  .         ,   IVV .          VI : 20-    (   ),      .

    IV ,        V   VI .

   V      .

   VII      , ,   ,     .      .  711.         ,       .

 738.         -,     ()        .     ,             .

  ,        .   737.          (),     . -            ,      .   ,       ,      .       ,        .

      ,        .

      .         .

         л[1 -   .   IXXV.  . . I /  . .. , .. , .. . .:    , 1953.].   ,  983 .          (IX   XIII ).    50 .         .

  551:        .

     (), ,    III (9751001),    (-).         ,          

-     .    ,    III (9751014), 

     ?  (9751001)   (975 1014)?

-    : ,    ,       .  ,   1991.      ,    19401960- .     ,    . ,       ,  (!)     -   .

      IXXIII ?   ,  IX      .        ,    .            ,   ,  ,    . ,    630.  1122.  ( 1936. )  ,    .             .

     -    II (929960).        ,   ,   .    II     15     :  III,  III    ( ). ,       .      975.        II .

          .        ,  , , , ,      .        ,          .          II. ,     II,    III,       I (887899).        .

,   ,   ,  II  .            ,   , ,      ,      .       III.

       ?          .      ,      .

   .    ,    , ,  ,   () .              .  ,          .

  ,  III       !   ,      ,    -   . ,  ,   ,    .

   ,   -,   ,  ,  .             III (9751001)     II (   III).

  II      - .     II (III)       ,     .      ope-  ,     .

               .     XXIII     ,         .     I  .., 軠   VIII ,   IX ,    XI .      XVI .    ,    ,         ,  , -   .  ,       ,    .  ,   ,        .

    , ,           ,    -  .

    ,     :           ,     ? ,    .  ,            .

  II (III)   I,   IV,   II       (     ).      ,  ,   ,     .

 1064.       -.        ,    ,   IV       .            .    -           XII      .    XII    IV        ,   1018.     .

 IV                .           .  ,  IV         - ( ).

    .   IV (10271072)      ,    IV (10891125)     .      ,         .

   IV     .  1122.     .          .

  IV  III (11561184)   ,     .     ,     ,  1178.,     .

        . ,   ,          993.      .   ,         .

,               .  XXII        .

, ,   ,  1154.                   . ,          I,   ,        .

    .      1620 .        .       ,    ,         . (       .)

           ,      .      ,  .         .  29  1174. -   ,          .     ,  ,  ,   .

     .    ,   1185.     .  ,     ,    .      ,      ,    , , ,   .      -            .      .

     . ,   , ,     ,         [2 -  ..  . ., 1957. . 1. . 73.].      . :  ,    ,    ,   650  ,      , : ,   ,     . ,        .  ,          ,          .

   ,      ,      ,  ,   ,  . , ,                 .  ,       .

        1190.   .         ,   .     (  )   , ,       .         .

         IV    .

            .          ,    ,    .

       ,    ,     -   .     .     ,          .

   ,     .

 ,   ,  1203.,     1210.,     1213.           ,       .  -, ,   :      ?   ,  ,  XXI , ,      ,        .

  XIII     ,    XIII    XIV       .

  XII   XIII       .     ().    .           . ,   ,  XIIIXV        .

  XIII          .   1169.             ,        .

        ,              .




 2

   


   XV          :       (    ),  (  ,    )   (  ).  1490.        (  )   .

 ,     ()  (),  (    )  - (   - ).         (),          ,    .

         .  XVXVI             .      -,        .     ,             .     ,           .       ,                  .

         ,     .      (),   .

 ,  -   ,    () ,     XVI .   ,        ,   .      ,   .

     軠  , , , , , , , , , , , , .         ,      ..      :  ,    ,      ;     ;  ,    ,    -;  ,   ,      ;    ,    ,       ,  ..

           .

       (  , , ). ,             .     ()   ,      ..

,  ,       -    .         (  ),  ( ,          ).

 XVXVI           .  1555.       ,         :  (    )   (,     ).   -  1590.      .   1612.      ,        .

         XVXVIII     .        ,        .

  ,  ,     1991.    ,         , , , ;  ,      .      .    -   -   .

,        ,      ,        ,       ,   .      ,     ,               . ,       ,   ,         ,    .

        ,              ,          ;    ,   .

,    ,   ,             ,    . ,      ,   ,    ,         (   ),       [  ] ,  [ ], , ,      .           .

       ,      ,               .    ,       ,   ,    ,          .           ,          . ,         ,  ,               . ,   ,  ,    .

       ,     ,     ,     ,                  .        -.

             ,   ,    ,    . ,    XVII       -           .             ,        ,   ,          ,   , ,              :

		   ,  ,
		   ,   .
		       .

           ,      XVIII      [3 -  .     ?     .   http://www.vesti.ru/doc. html?id=204707].

  XV ,      ,          ,       .    .  ()         .              .       .     XVI     ,   .

  XVI         ,         .        ( ) ,             .    ,         XIX .

        .           .     ,         .    ,   XIXVII        ,   . ,              XIIIXV .

   - ,     ,          ,    ,        .        ,             .

             ,  ,        .     ,                  ,   .




 3

 ,   


 1492.    I    ,   ,         III    ,     .     ,     XV    ,      .

      ()  II,     ,     ,     ,         ,     .  [ . . .]    :      , , , ,         ,  ;     :   .      .   ,         2500 ,   :   ,   ,      [4 -  ..     . . IV. . 78. .: , - , 1960. . 278.].

          .      ,    .     .       -      .   ,    .           ,     ,    [5 -  . .278279.].

 ,    II  ,        ,   .

               .    ,                 ,    .                  ,     .

 1602.              ,     .                  ;             ,    .

                      .      ,                 ,                     ,   10  1605        .        .     ;        .

    , , ,       .

        .  1605.         II        ,         .

 ,   ,        .       ,   , ,    .  ,   ,     ,          .    ,       ,      .          ,   .

  ,    ,  1619            ,        ,      ,  .             ,    ,            ,     , ,      .   ,    ,           .

     ,     -  ,        1625   ,     ,      ,  1622          .        .   1634         ,   ,         .

12  1638.           :       5    -    2 ,    3-           ,  .  -    -,      ,     ,       .  -           [6 -   .    / ., . .. , .. . .:  , 1992. . 182.].



 .        - ,                .

 黠 :    I,    II,    III; :    II      ().



  1635.    I                 . 23  1635.     ,  8  1636.  . 11  1636.         .

      ..    .         25  1637.     ,      I. 10  1637.     , 5  1638.    I      I, 2     ,  9      I.

   23  1639.    I    ,  28     ,      1639.[7 -       /  . .. . .: , 2003. .112122.]

 1648.    III                 .            ..    .. .         10  1650. 10     ,   15  1651.  III     24  1651.      .  28      .

14     III      . 9 1651.  III   :              ,   ,    ,  ,   ,   ,   ,    (),     ,          ,  ,  ,  ,   ,                             ,  ,      .

10  1651. ..   ..      .               [8 -   .   . . 195.].

 1653.              .

  1657.   ,        :             .  ,          ,     ,  ,                        ,         .     ,      ,   ,      [9 -  . . 196.]

 1658.    .           ,        .     V         .    ,       .      74   1663.

  50-  XVII    ()    .    II,     I,     .    80  .       .    .     ,       .     ,   .       . ,        .         :         ,         .         ,    .

       .         .      .        .         .

   :  ,  ,      .    :      ,           .

          ,    .    1660.         .     ,   .          .        .    .       .      .      V    . ,       ,        .   II    ,      .

18  1662.       .               .        .

        V.      -    ,      .

 1658.      .           ,       .       .

         ,    ,     V.     ,        .        .       ,   ,  -  , -       V.          ,     .      .

 1664.      (      --).       ,   ,   .     .   ,  [10 -  (, ,     )   .   , ,  .          ,      .]     ,      ;         I    .

 1674.      .      .  ,          ,           .

     .      V,       ,     .  1675.  V     .

   V,   ,     .    ,        .     1680.     ,        .          . 30  1683.      ,                .  1684.        ()  ,       .          ,     ,  -      .

          ,     .    ,    ,    ,   ,        .     ,         , ,  1691      .    13-       ,   -     .     , ,   ( 1699 ),     ,   1713 .

           ,  ,     1703   V.              ,           ,     .    ( 1719 )    ,  ,  ,   ,  .     ,                .   ( 1723 )      ,        .

      1724   ,   ,            .

         1732              1736        ,    .              ,     .          ,    .

 ,      ,      :  II ()  1699.,  VI ()  1722.  II ()  1761         ,            .

        . ,      -     IX   .  1709.         -.        IX .

 1723.         .           ,  I        .   -   :         ,    , ,      ,    ,             ,       .   1000 ,    ,          ,     .    ,  , ,      .

  1723.      .     ,  ,       ,    .

   ,            ,          .

    .   ,   ,     .        . 22    ,          [11 -       30,5   8,2.     ,          .]   .     ,  28   .

          .     80 .     700     .    .

             .

   ,   1723.,       ,  , ,   ,   .

    ,     ,     .  17351739.      ,     .

 1723.             I       . 10  1724.  :             ,         [12 -   .   . . 202.].

       , , ,      .      ,       .

 1768.    I,    ,    II      .       ,           .      1769.   I   II (   )             .

       ,  ,  ,   ,     ,     .         , ,  ,        .

     ,   ,  ,  3- ;   500 .     -   12  1769.                - .

   ,  29        .     .          ,     .     ,   ,    .

  ,      ,    .   ,    ,       ,       .      .

 4             13       .

            .  ,  ,    ,     1770.         ,   ,   ,   ,        ,   ;  3767 .

17  1770.,     ,                     ,   .

      ,   ,           .             ,        ,     ,   .          .         .

       .        ,   3,5-    .   1772.      .

,  30  1771.        II    .         21  1782.

,  ,    ,    ,    .  1782.    ,      .   :  -                 [13 -  .     - . .: , 2006. . 29.].

24  (4 ) 1783.     35                    ,    .

             ( -)   ,       -,     .

  ,          .  ,       .

,    .                 ,          ,       ,                 ,   .   (    )   :  ,     .

          II       - ,            ,           II ,     .

             1783.  ,       II,    II,     ,   .        ,    .             .                ,           ,        ?

 ,         ,                    ,        .              , ,     ,  ,   XIX.,         ,        .

                  ,         .    ,          ,    XIX.  ,           [14 - .. , .. .   http://www.abkhaziya.org/ today/sun/history/etnos5.].

         - .   1783.   ,  3            4 .

 1794.   ,  -,    .     .           :      ,        ,  -     ,        .

11  1795.         -.   .

         :          ,     셻      ,    ,     ,   ,     ,      ,  ,         ,        ,    ,  , ,       ,     .       ,       ,   ,      .

   II  1796.         .    (6 , 4    21 )    ,   (2 , 4    6 )   .

      .

7  1796.   .        .  I         .

  -   II         .

11  1798.    II,     ()       XII.




 4

    


           ,         .         .        .      XII ,      II .

         .           .

     --   XII  ,    , ,            .          ,   ,              .

    I    -       -     ,     .    26  1799.    ,  12        XII   .                    .

--,     ,    -    .                - .         23  1800.   .         .              -      XII  .

   1800.      -  20  .    .    -    ,     ,     . 7   -     .  -   ,     .

12     ,    XII  .     ,        ,        I, ,          .

      18  1800.,  28    XII.       ,               ,   ,         ()  .

  I      ,          .  12  1801.  I        ,   :      ,                   ,         ,    ,                 .        ,     ,     ,      ,            ,   -     ,             

          ,       ,       .                .    ,  ,           ,     ,     [15 -   .   . . 260261.].

     - ,        .

     ,      500   .          .       II  , , ,   .        ,    .     ,        .           .  1803.,         10-     ,       ,    .          .

   ,    1801.        .      .   ,   1801.       ,    ,   .          ,   .   , ,  ,              ,  ,   .

         ,        II     , ,    .

2  1803.        .    : , ,   ,   , , ,    ,    ,    ,                       ,  ,               [16 -   .   . . 263.].

     :        [ II] 1786   11- ,       ,  ,        ,    ,        [17 -  .].

      ,      컅 .          . ,  ,   .             ,       .

   ,          II,       .          ,          .

       .  1802.         ,      ,          .    ,   1803.   .

        .   1803.              3  1804.   .          ,     :  ,  , .     ,      .       ,       ,     .

 ,     ?     ,      [18 -  ..   .  4 . . 1.     17001814 . .: , 1999. . 208.].      ,          [19 -    1918.    ,   1938.   .].

            .   1804.  -    ,      .            3600        12 .   ,     .    1804.    ,   .

 1805.     .  -    ,        [20 -  ..   . . 1. . 209.].     8  ,       .          -   40  .     .            17-    .  24   7     20  ,      ,    ,    ,   .    493 ,        150.        , ,      ,   .    28         -,         8 ,    ,  .  ,     ,  20 ,  , , .

       28  1805.   (    )   -,      .

               1050 , 332       10 .   ,      -   ,       . 8 1806. -    ,               .       .

  1806.         .   -   ,  3      . ,          ,  ,   1806.            .          (    ) - .

       ,                 (      )         .

  1806.   ,    ,   ,   ,   .

 1807.          .      .          ,   ,     .   -  20-    .        18      .

 1808.   .   ,  ,  .         .

    III      .              (),      ,         .            .

 -  18061811.    ,       :    .

    XVIII                 ,        .    -   .

 - -  1808.  ,        .

  1810.           -    .    -     ,       .    -        .     -          .

19  1810.        - .     66-  ,  ,  (- )    .       . 9        ,      .

         .              109 .     62      .        -   .5  1810.    .  ,             .

   -    -.

23  1810.       : , ,     - ,      ,           ,     . . .,       ,  .[21 -   .   . . 299.]

 ,    ,           .

             .  1802.   I     .

           .       ,   ,   .         -,      .      .        .

 -    : , ,    .        .     -.

   .   ()  ,      .

     ,            - ( )    ().

         .

        , , ,   .   (-)    .         ,         .      .

       ()    .  1810.         .    .             .     , ,   .        .

       , , , ,   .         , ,   .      .     .

    ,      .    -,         ,         VI.

 I,      ,   ,               ,      :    !    .     ,    1897.          ,    ,  6,6  ,      12,3  ,    [22 -  1913 . - . .: , 1995. . 215.].

   XIX      250  ,   56%  .   40      .         IXXVII   .

      ,     .       ,  ,  ,   ,     56%  ? ,    ?

            VI,     XVIII .    :   ,   ,    ,   ;           ;          ;   ,   ,    ,     ;          ,            ;            ,            . ,   VI,   ,    -; ,       -.

,     ,       .

 1824.  ,              ,         VI      .   , ,        .      ,   ,   ,         VI .

        ,      .             .

         :  ,     .       ,           .

  ,   20- . XIX          ,       .      ,        ,        ,      .

       ,      ,     :

1.       3 ,  1  ;

2.   ,   15-  20-  ,        ,   5     5 ;        ,         ;

3.        ,          10  ;

4.   ,    , ,   ,   : )             ,  40.; )      ,  ,    1  ; )       ; )              ,  ,   ,   ,     ; )          5  ,   ,    ; )      ; )   ;

5.        .

,           . , ,             ,   .       ,    .      ,    ,        ,    .

       ,                .

       1802.  ( ),   .      .         .    : , , , , .  ,         ,    II,     ,    -        ,   -          .

             ,   69 .       12  1801.     .           .       - ,     .

    .   .       .         ,          ,    .    ,   ,           .     - ()       ,          ,    .

   -,              .     .           .

              ,          .   ,   XIII         .   19  (2 ) 1803. -      .

        :      ()          .       ,    .  ,     ,      .    ,         .    :             .    ,    ,     ,        ,  ,   ,     .

             . .                   .           ,          .            .

  I     .        .. ,   ,                ,    ,       .

  1803.       .         :  , , , ,        .

  I          ():           ,                ,     , ,    ,    .

     ,     ,    ,   ,   .

       250   !

   ,  ,  ,   1865. -    85    (     ).  ,        .  ,         .

,         ,     .      -   ,      ,    .

         I            .   ,   ,   ,        -       .

          .  1811.           -   .   .       .    ,     .

    1851.    ,  ,     .

  1804.,      ,      -      ,               .

      .      .          -     28    , ,   ,         ,  .

          ,               .

         .   - ,      - ,    ,        .

      500  , 200       1804.       .    300 ,    .       .

           .      ,        .          ,         ,              .

       .     ,     .

 1811.          II   .    -         .      1814.         ,       -  .         .

        .        ,        .            -,      .        ,        ,              .

      1812. ,   ,    .    ,       . ,      ,           .

              ,       .           ,   .

        ,            .   22-          ,          .    600 ,    ,  5 ,   ,      , , .           .

     [23 -   /  . .. , .. , .. -  .  18. , 19111915. . XI. . 225.].    :   1812           . 4       .     ,   .     .              .    .

,      600   4   . (      :   )     ,       .

  1812.          .         ,        .     -  .

 ,         ,    1812.  ,     .     . 11    - 200.       ,    .

   1813.  -  (1600 )       , 3                 .

12  1813.           ( ).     , , , , , , ,  , , , , ,   .

 ,        .     ,    ,               ,             ,               .[24 -   .   . . 304.]

           .         ,      .

  1819.  ,   ,  .       .     ,   .            .

       .      .    ,   ,      ,   .

   ,        .            I  .

  1-      .   1820.            .     .       .

  20- . XIX        .   1821.     ,         -.               , 13        - ,     ,   .

 1823     ,    .    1824.,   -,      .         -,        - . 12-    .       .

  (     )   - 1      .  ,  ,   ,          ,   ,   .

10     .      -    ,     800        24 ,   ,  ,     -   ,     .

      ,     -.       .             ,        .       ,       .     .

 1826.        -.        ,  16     .   - (40. )    .

      ()   .        .                .     2000    42-   .

3  1826.    (3. )        15-    5   .

      .13     ..      .  35   (  15   )  24     10 319 ,   24 .    2000  ,  1019          .  .   295 .

     .    47-   ,    1826.      .

   1827.  I     .. ,         1816.        , , ,   .         1826.         .

  1827.             -,  20-     .

-   7 ,       .    20-   ,       4000 .         . -      .         ,        .   16      -,          .     24   1130  .          .

  ,     . 19  1827.      , 23      1    .   48   4 .    3  ,      -.

          .      ,    .    650     100   .   14 .

       100 .      7-     ,             2- .

     .   1827.     - . 14    ,  21    .

     ,  13  1828.       .     ,      .              .             20   ,              .

          .          ,         .

   .   , ,   XIX    1991.    .       ,    .

           ,               .

        .      .            ,       .      .      .    ,     ,        .

     ,      ,       .

, -   (),    , :     ,     ,                !     ,     ,       ,      ,       ,  [25 - . :  .       .   http://his.lseptember.ru/2003/21/l.htni]




  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/aleksandr-shirokorad/gruziya-zakavkazskiy-tupik/)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .



notes








1


  .   IXXV.  . . I /  . .. , .. , .. . .:    , 1953.




2


 ..  . ., 1957. . 1. . 73.




3


 .     ?     .   http://www.vesti.ru/doc. html?id=204707




4


 ..     . . IV. . 78. .: , - , 1960. . 278.




5


 . .278279.




6


  .    / ., . .. , .. . .:  , 1992. . 182.




7


      /  . .. . .: , 2003. .112122.




8


  .   . . 195.




9


 . . 196.




10


 (, ,     )   .   , ,  .          ,      .




11


      30,5   8,2.     ,          .




12


  .   . . 202.




13


 .     - . .: , 2006. . 29.




14


.. , .. .   http://www.abkhaziya.org/ today/sun/history/etnos5.




15


  .   . . 260261.




16


  .   . . 263.




17


 .




18




 ..   .  4 . . 1.     17001814 . .: , 1999. . 208.




19


   1918.    ,   1938.   .




20


 ..   . . 1. . 209.




21


  .   . . 299.




22


 1913 . - . .: , 1995. . 215.




23


  /  . .. , .. , .. -  .  18. , 19111915. . XI. . 225.




24


  .   . . 304.




25


. :  .       .   http://his.lseptember.ru/2003/21/l.htni


