Kilka słów o piosence
Tadeusz Boy-Żeleński


Ciesz się klasyką! Miłego czytania!





Tadeusz Boy-Żeleński

Kilka słów o piosence





Kilka słów o piosence


„Sokrates, warum treibst du keine Musik?…”[1 - Sokrates, warum treibst du keine Musik (niem.) – Sokratesie, dlaczego nie uprawiasz muzyki; cytat z Narodzin tragedii F. Nietschego, wyrażający wątpliwości Sokratesa, w jakim stosunku pozostaje wiedza i sztuka, to, co logiczne i to, co intuicyjne. [przypis edytorski]]

    (Nietzsche, Geburt der Tragödie[2 - Geburt der Tragödie (niem.) – Narodziny tragedii; tytuł dzieła F. Nietschego. [przypis edytorski]])

Było to w Paryżu; któregoś wieczora wałęsałem się wzdłuż bulwarów, gdy nagle zbudził mnie z zamyślenia głos przeraźliwie donośny a zachrypły, który śpiewał, a raczej mówiąc ściślej, darł się co następuje:

		Moi j'aime
		La femme
		A la folie…[3 - Moi j'aime la femme à la folie… (fr.) – kocham tę kobietę do szaleństwa. [przypis edytorski]]

Zdumiony tym niespodziewanym publicznym wyznaniem zwróciłem głowę i ujrzałem następujący obraz: mały sklepik, o ścianach pokrytych od podłogi do sufitu edycjami piosenek, zaś na środku olbrzymi gramofon, z którego mosiężnej gardzieli wychodziły chrypliwe, a bezprzykładnie namiętne dźwięki słyszane przed chwilą. Naokoło tłum ludzi, mężczyzn i kobiet, przeważnie ubogo lub skromnie odzianych i powtarzających półgłosem za tym idealnie cierpliwym i niezmęczonym nauczycielem kuplet piosenki. Za chwilę fala ludzka wydobyła się na ulicę, nucąc już płynnie:

		Moi j'aime
		La femme
		A la folie…

a wraz nowy tłum przechodniów opanował sklepik. W ten sposób „piosenka dnia” znajduje się w przeciągu kilku godzin na ustach wszystkich, aby nazajutrz ustąpić miejsca innej i zginąć w niepamięci.

I nigdy tak wyraźnie jak wówczas nie odczułem, czym jest we Francji piosenka: jedną z elementarnych potrzeb egzystencji, artykułem spożywczym tak ważnym i niezbędnym jak wino i mąka. To tło trzeba czuć, aby zrozumieć ów genre[4 - genre (fr.) – gatunek. [przypis edytorski]] literacki, który wykwitł z wrodzonej potrzeby odczuwania nie tylko gwałtownych wzruszeń, nie tylko wielkich smutków i radości, ale wprost najpowszedniejszych zjawisk życia codziennego w rytm piosenki.

Stworzenie temu kultowi piosenki trwałej świątyni, a zarazem rynku zbytu było dziełem głośnego Salisa, twórcy Chat noiru[5 - Chat noir (fr.: czarny kot) – paryski kabaret funkcjonujący w latach 1881–1897, skupiający ówczesną bohemę artystyczną. Ważne zjawisko kulturalne, wpłynęło na atmosferę Paryża i całej Europy. [przypis edytorski]]. Salis[6 - Salis, Rodolphe (1851–1897) – twórca, właściciel i dyrektor paryskiego kabaretu „Chat noir”. [przypis edytorski]], przy całej „bohemie[7 - bohema – tu: niezorganizowany i niemoralny sposób bycia właściwy artystom. [przypis edytorski]]” obdarzony wielką praktycznością i niepospolitym talentem organizacyjnym, przeczuł kopalnię złota w tych fajerwerkach dowcipu i szalonych pomysłów, spalanych codziennie z wielkopańską rozrzutnością wśród koleżeńskich zebrań malarskich pracowni i knajp literackich. Rezultat przeszedł najświetniejsze oczekiwania – i dla niego samego i dla nowego genre'u literatury. Z otwarciem tego krateru z żywiołową siłą wybuchnęły talenty zdumiewająco silne i różnorodne. Sentymentalna, urocza piosenka Delmeta[8 - Delmet, Paul Julien (1862–1904) – fr. kompozytor i piosenkarz. [przypis edytorski]], szerokie, dramatyczne akcenta Tyrteusza Montmartre'u




Конец ознакомительного фрагмента.


Текст предоставлен ООО «ЛитРес».

Прочитайте эту книгу целиком, купив полную легальную версию (https://www.litres.ru/tadeusz-boy-zelenski/kilka-slow-o-piosence/) на ЛитРес.

Безопасно оплатить книгу можно банковской картой Visa, MasterCard, Maestro, со счета мобильного телефона, с платежного терминала, в салоне МТС или Связной, через PayPal, WebMoney, Яндекс.Деньги, QIWI Кошелек, бонусными картами или другим удобным Вам способом.



notes



1


Sokrates, warum treibst du keine Musik (niem.) – Sokratesie, dlaczego nie uprawiasz muzyki; cytat z Narodzin tragedii F. Nietschego, wyrażający wątpliwości Sokratesa, w jakim stosunku pozostaje wiedza i sztuka, to, co logiczne i to, co intuicyjne. [przypis edytorski]




2


Geburt der Tragödie (niem.) – Narodziny tragedii; tytuł dzieła F. Nietschego. [przypis edytorski]




3


Moi j'aime la femme à la folie… (fr.) – kocham tę kobietę do szaleństwa. [przypis edytorski]




4


genre (fr.) – gatunek. [przypis edytorski]




5


Chat noir (fr.: czarny kot) – paryski kabaret funkcjonujący w latach 1881–1897, skupiający ówczesną bohemę artystyczną. Ważne zjawisko kulturalne, wpłynęło na atmosferę Paryża i całej Europy. [przypis edytorski]




6


Salis, Rodolphe (1851–1897) – twórca, właściciel i dyrektor paryskiego kabaretu „Chat noir”. [przypis edytorski]




7


bohema – tu: niezorganizowany i niemoralny sposób bycia właściwy artystom. [przypis edytorski]




8


Delmet, Paul Julien (1862–1904) – fr. kompozytor i piosenkarz. [przypis edytorski]


