Dyferencja
Władysław Syrokomla


Ciesz się klasyką! Miłego czytania!





Władysław Syrokomla

Dyferencja











I


		Starzy szlachta tam pod miedzą
		Na naradzie ważnéj siedzą,
		A wokoło młodzież wrząca,
		Tysiąc gniewnych słów wytrąca, —
		Lud się na dwie strony dzieli,
		Błyszczą ostrza karabeli.
		Pan komornik z sznurem stawa[1 - stawa – dziś popr. forma 3.os.lp: staje. [przypis edytorski]];
		Woźny wznosi papier w górę,
		Słowem jakaś tu rozprawa,
		I de hajda[2 - hajda (z ukr.) – okrzyk popędzający, zagrzewający do ruszenia w drogę, do ataku itp. [przypis edytorski]] – i de jure[3 - de jure (łac.) – z prawa; według prawa. [przypis edytorski]].
		At, mospanie, któż i kiedy
		Przywileje szlachty zaćmi?
		To jest zatarg między braćmi
		Przy podziale swojéj schedy[4 - scheda – spadek. [przypis edytorski]].
		A u szlachty takie chucie:
		Że gdzie sprawa, tam i wrzawa,
		A gdzie wrzawa, tam i bitwa,
		Potém kończą na statucie,
		Potém kielich i modlitwa. —
		Szlachcic poczciw – bo ma duszę,
		A wrzaskliwy – bo szlachetny,
		Urodzony – nie sławetny,
		I nie straszne mu ratusze!
		Process w sądzie – to nie boli,
		A zabawka niezła wcale; —
		Więc brat z bratem przy podziale
		Zabijacko się warcholi. —
		Ich się ojcu niegdyś szczęści,
		Dość zostawił dla nich mienia,
		Co dziś dzielą na dwie części,
		Wedle Boga i sumienia. —
		Dzielą słusznie jak wystarczy,
		I grosiwo, i śpiżarnię,
		I oborę, i owczarnię,
		I nabytek gospodarczy. —
		Potém z obu stron namowy,
		Pan komornik przez zagony
		Ciągnie sznurem na dwie strony
		I wydziela dwie połowy. —
		Zabił wiechę strojną w liście,
		Wsunął cérkiel za popręgę[5 - popręga – pasek noszony na wierzchnim ubraniu. [przypis edytorski]]
		I zawołał zamaszyście:
		– «No, skończyliśmy mitręgę[6 - mitręga – trud. [przypis edytorski]]!
		Waść sądowy jenerale[7 - jenerał – tak zwano woźnych; [jenerał: dziś: generał; red. WL]. [przypis autorski]],
		Mości strony i starszyzna!
		Niech mi teraz każdy przyzna,
		Żem wydzielił doskonale. —
		Ot jak z boru do sosenki
		Idzie ścianką ta drożyna,
		Stefanowe z prawéj ręki,
		A co z lewéj – to Marcina,
		A zaś młynek i zatoka
		Służą obu jednostajnie. —
		Równe schedy jak dwa oka,
		Nawet pręta[8 - pręt – tu: daw. miara, wynosząca 12–15 stóp, tj. ok. 4 m. [przypis edytorski]] nikt nie stracił,
		Mierzę słusznie, nieprzedajnie,
		Bo mię żaden nie zapłacił,
		Nie skaptował, nie przyodział, —
		Ot i sprawa, i rozprawa!
		Pytam trzykroć wedle prawa:
		Czyli zgoda na mój podział?»
		Stefan krzyknął: «Nie masz zgody!
		Bo mi krzywda w oczy kole, —
		U mnie piasek – a tu pole,
		Że choć zaraz siéj ogrody!
		Mórg[9 - mórg – morga (z niem.: morgen: ranek), używane spolszczenie: jutrzyna; daw. jednostka powierzchni rolnej, początkowo oznaczała obszar, jaki jeden człowiek może zaorać (zasiać, skosić itd.) jednym zaprzęgiem w ciągu jednego dnia roboczego, czyli od rana do południa); na terenach daw. Rzeczpospolitej wynosiła 0,5–0,6 hektara (ok. 500 m²). [przypis edytorski]] pod lasem… tak daleko…
		Co ja zrobię z tym kawałkiem?




Конец ознакомительного фрагмента.


Текст предоставлен ООО «ЛитРес».

Прочитайте эту книгу целиком, купив полную легальную версию (https://www.litres.ru/pages/biblio_book/?art=23551834) на ЛитРес.

Безопасно оплатить книгу можно банковской картой Visa, MasterCard, Maestro, со счета мобильного телефона, с платежного терминала, в салоне МТС или Связной, через PayPal, WebMoney, Яндекс.Деньги, QIWI Кошелек, бонусными картами или другим удобным Вам способом.



notes



1


stawa – dziś popr. forma 3.os.lp: staje. [przypis edytorski]




2


hajda (z ukr.) – okrzyk popędzający, zagrzewający do ruszenia w drogę, do ataku itp. [przypis edytorski]




3


de jure (łac.) – z prawa; według prawa. [przypis edytorski]




4


scheda – spadek. [przypis edytorski]




5


popręga – pasek noszony na wierzchnim ubraniu. [przypis edytorski]




6


mitręga – trud. [przypis edytorski]




7


jenerał – tak zwano woźnych; [jenerał: dziś: generał; red. WL]. [przypis autorski]




8


pręt – tu: daw. miara, wynosząca 12–15 stóp, tj. ok. 4 m. [przypis edytorski]




9


mórg – morga (z niem.: morgen: ranek), używane spolszczenie: jutrzyna; daw. jednostka powierzchni rolnej, początkowo oznaczała obszar, jaki jeden człowiek może zaorać (zasiać, skosić itd.) jednym zaprzęgiem w ciągu jednego dnia roboczego, czyli od rana do południa); na terenach daw. Rzeczpospolitej wynosiła 0,5–0,6 hektara (ok. 500 m²). [przypis edytorski]


