  
. . 


   ,    ;      ;    ,   :       .    ໠    ,     !





  



- . . 



ISBN978-5-0051-5810-9

     Ridero




 I.  


Ѡ(. obverse, . avers ? . adversus  ),   (/) ,  ,  .    ,   ,        . :

		    ;
		. ;
		    ;
		 -- (, 
		);
		 - (, 
		);
		 ( 50).

    ,      .   ,    . ,    .   ,    ..  / ,   ,       .   .

    ,     ,   ,    ,     .

 (. reverse ? . reversus ),   (/)   () .

() (. bank + note ) / 


,    ,    , .  ,   ,    . 堖    ( ), ,   .,   .  .    ( ),  VIII.

       .  -    .   .  ,  ,  -        (   ).

       ,   .,  . .  .    ,    - (   ). . ,  ,  


;  , 


.

 (. coupure ? couper ) , . /.     /  .

۠(. bon)  -,           .    -     ,    .    . ,  ,  /   ( ). .  


.

,  (. borte , kante )  ,    .   ,  ,     .   ,  .     .   . .         . . 


.

ܠ(. wezel) .  ()   ,      .   . 


.          ,  .     ,    ,  젖  .






. 1     I.  ,   ϻ  I; B ,    ϻ  I 



 ܠ  ,      ( ,  ..).

 (. ????? +??????) .,   ,    . 


.        .      .

 ʠ(/), ܠ(. filigrana ?filum +granum)  . ,      (       ). /        .   . . /砖   ,   ,  .

      . ,      ,     , .,  .  


( , , , ) .    ,  .       . 


.

Ҡ(. gurt , ), Ҡ(. rand)   () , ,  ..    .    .   ,       .     . 


  .    :

		ɠ   ;

		-ɠ   
		 ;
		ɠ    ,
		 ;
		 ()  
		,   . ;
		ɠ .  ;
		.






. 2  



 ¨   .  ,  ,   . . , 


.

      .         ࠫ ,         . ,  . ,        ,  ,    . .   -  ,           . . .        ,    .

 ,    ,   .  ,  .         


,           . . , 


.

Š(. clich)  ( ,  )           .        .  ,     ,    . . 


.

    ,   .     ,   蠫 .  ,      - () .        ,  ...  


;  


; 


.

(. moneta ,  , ,  ) /,  .  .   ,  .  ., , ,   .

    ,  ,      - , . 685. ..   


.       .        XII . . .,     . .  ,  ,  ,  


; , 


;  


.

    ,        . ,  XII XIV .   , . .   -  ,  .    .

 ͠(. jeton) .   ,   (, .  , ),     ( ),  . .  ,  


.

 (. token , ;  ; )   (, ),     .    


.       , 蠖   , .  . 堖 . . , ,  


;  ,  


.

   ,     .     :   ,   ,  ,    .

      ,    -          - . . .    -


.

ֻ    ( . )    /  ,  . .      .     .    .       ,     .  (  ,  /).






. 3 -.  /   12. (1917)



(), (. contre +marque) ,   ,        ,       .

,  .     ,        . .   90- . .   -   .   ,     . . 


;  


; 16541663,   


.

 ۠   ,     (  ,   ).      .        . . 


;  ,  


.

Ƞ(. regalis)   ,   . .    ,  . .  


.

 ʠ    ,   ,   .

͠(. feston, . festone?. festo , festum)            ,  ...       ,    .

(.-. ??-????? ,  ) , .   . ,   (  ),    軠     .




 II. ,  


͠() (. )   . . ,   1375.    . .,  .       .   .   6.  ()  3  (). Ѡ16541718.   .   -     , 頖  . . , 


;  


.

, ,  (.   )   ... IX XIII .   ⠫  ,   ⠫ .  1/6 (.  . . ). .   ~ 1/3.   .  2  .-. .

.-.   .    .    (  ).    .  .-. -     ,      .

(, ) (.-. ࠖ  .  ? . grivna?griva ?.-. griva)  . . .-.    (XI .)    (.) 


,    .,  .-. . , ,      (   . ). . . 


  12,5  . ѠXVI XVII .   10. Ѡ    I     .






. 4 .-. 



  (. ) . . . . .   (1996.),   .-. .  100.

ؠ(ʻ) (. grosz? . groschen? . grossus <denarius> <>)   . . .  -.

 . 軠 4  2.,       (1654).     .    2.   .  17241727.,    I I,   2-.  .     ,  .  ,      XVIII . ,   ,   2-.    .   . , . -   . .  XIX     . . . 16541663,    


.

(, ) (. t?nk?), , Ƞ ? . .   XIV . .   ,     .   . ,    ,     .     : 1838. , 18391848. 1/2, 18491866. , 1867. 1/2.

 ()  ,      .  (m


~ 0,4),     () 


.  .        .

,  ? .  ? .    .   XIV .,  XVI .   ,     . Ѡ17001810. 18501866.     , 18391846. 18671916. ? .

    . . 


; 1535,    , 16981718,    I


.






. 5. A  ()   III; B   ()  IV.



ɠ() (. denarius  ) . . . (  268. . .).     ,      .  .-.  X.      ,     (, ,  .),    .  . .

̠() (. ໠ ,  . )  . . ,    VII .    ⠖ 8001012.      . ,   - . .   . .  


.

Ҡ(. ducato ?. ducatus) . . .  . -.    1284.  .    .     ,         .     700  ,   - (m~ 3,5,   ~ 980).   986-     .

 ,     ,      . ,   . ʠ  .  XVI XVIII . . .

  .   . ,      .    I -   .     . ,     17351867. .  


;  


.

( ,  ), ( ).  .   , Р


,  (1?100.),  (1?100.).       IV,    .      - (m 0,8),   .

  . 


 . XVI . ,         .

     ࠖ  (. q?pik 1?100).   .  . . .  


.

(1. . ໠2. . cuneus ,  .)  . .,   ,   IX XV . . .    IX .    .  .  (m 2,73),      . ( , 68,22)   堖 1?25.     .    : 1 = 1?25 = 2 = 6.

() ,  (. ໠  ,   ). ,  . .  .-. . ,  ( )   .  (3,41).   . 堖 1?20. .   X .   ,   .  : 1 (68,22) = 20 (3,41) = 25 (2,73) = 50 (1,36).

      .     . (),     ().

Π(, )(. follis  . )     (m ~12,5)  XIV XVI .,      .      .      ,     1/60.      :  ,   ..   , , , ,    ,  .

    . ,    ,    (    ).  .  1650- .,     ,        ., . . 50100    (    ).

ˠ    ,  XIII XV .  .   ..,  1/100.

(.-. ???蠫) ..   .   ? . .     ໠   ,    ()   .  .-.      (?, ?.).   ,         . .

 IX .   1/50., XII .     ,        ?5, 1/50.    ,      .    XII .,     .  . .

    ,     ,   (m~ 1,02),   ()    ( XIV.).

 (˨)(), ͠(.  -, ), ɻ (.) ?  ,  . XVII .  .  XVI .    100.  200.  -.  1654. 


,  .   .   I   .   . .     XIII .,        ( ~ 200)   .

  .  ,  .  100.

()     . .,   III, 젖 50.   . .  19241927.       ʻ.  .  蠖 50-. .

()   25.   1654. ? .    , . .     16.    .   1701. Ѡ1827.   25.

Р(. Taler ? Tal )  . ,  XVI XIX .    .   . .     ,   , , .     .     (    XVI .   ). .  


.

֠( ? . czerwony, )  ,  .  (m~ 3,5),  XVIII . (1701.) 


.   , .    . .  .     ,  2.    . .

 1923.    .     


   .   1922.  1924.   , 1925    .    .  19751982.        . ,      . .  


.






. 6 2 ( )  I(1701)



 ( ) ()  1922. .  1947. (     1937).  .   . , ,  10 .,    . Ѡ1925.    10.        .  (1, 35.). . 19221924,    , 1947,   Р


.




 III. ߻  Ƞ


 ˨,  ,   ( ) .   2.     


.     I,  I II 17181728.  ,      .-. .   , 堖     . . 16981718,    I


.

    .-. .-. , 젖    .

ߠ(an- +. ????????),     ,   . ʠ    . .






. 7   1723.



,  ܠ(. assignats? . assigno)  . .  


,  17691839.   ,    . . .        ,        .  18101812.   .  20.,     30. .  


; 1769,  , 18391843,   


.

ߠ()  () .  1796.  ̻,  ,   .     .  .   25. .

   ,  .       . , 1991.   .






. 8   . A 25. 1769.; B 50. 1769.



,   (. billon   . .)  (, ) ,        .    堖 ,    . (  )   ,  .    堖 .  500-  ,   .,  ,  .

  1867.     10, 1520. (   868-  750- ).  1930- . .     . .  ( )


; 


;  


.

  (˻, )(. bi-metallic coin)    . ( ).      .  II . ..

.-.    .     .  1992.        (20),   -- ( , .  , .   ,  ).  2006.  .  Pobjoy Mint   .  .  - ( +  +  + ).

Ҡ(. bractea),   .-. . ,  .   ,      .    XII .  . XV .      .           XVII .  - XII XIV .     ,    (.    ).   . .

       . ,     (   IV VII .).  ,       .

 Ƞ /  (   . ),   100% . 


 .  .    ,        .

 ۠  .-   .  (., ., ., ., ., . . ).  .      .    ,   VIII XIII.

 ۠  . ,   .-. . .-.      .

  ۻ ()  45-  10-.   ,    .      .  ,  - (d 


 22, s 


 2,2, m 5,63)     10-.   ,  2009.  Ѡ 10 . ( ).

      , . ,           ,   ,    ,    -.

  ,       .

     .     -,  ,  . .          Ҹ,   . ..

 ʠ(, /),   (. token money)   ,    ,   . . / :  () ; .   . .  ,  


.

Š(, ) ۠(. dono),  ۠  .    ,     ,   ,   . .  .      ,   .    , ,   (  . .   ). .  


.

ʠ(. joachimstaler ) .  . ,   XVI XVII . 1654.        ..

 1654.      . .        1. (m 28) 


.






. 9.   .   (1654); B   (1655)



 Ѡ.  1655.        :  , 


.         .     ,   64.    64..

 1798.,     I,       ڻ.     ,     .-. .

   . .,        .       . .,   .        ,      .,      .

 ,     (   ) . . ,  17671867.     . .    


.       ,   .  . -    ,    .     .        . .  ,     . .     .

     25 .     ,       .  -.  1869. . -  .       ,   .

ʻ, ʻ, ɻ .  .    (3,33,5  )  ,  . XVIII XIX . . 


;  


.






. 10 .  .  (1849)  . 



 ,  , ߠ  . .,           () . .  ,  ,          . ., ( [1 - ,   ,         ,    . 1.   =31,1034768.]).   ()     ,    .

 ., ., .   .       1967. 


,   


. ʠ    ,    . .,     . . 


.






. 11  (, 1967),   



 ۠    (Р 1, 35.),       ,    ,   .     . .  


.

Ȼ,    1917   2040.  1917. 


,     -   ...

         10. 


          . .      /     ,  40. (5?8),  ,     .      ,    ,     .

           ,     ,     (  ),     .   ,   ,   .     ,     .  .






. 12. A ; B   



 ۠ ,   ,   , .     -    ,  , - ..  . . (, ,  .). ʠ   ,   .

 ܠ   . . 1825.,      


  ,   ,    (     ).   . .  5.   3 .






. 13  . (1825)



  Ƞ۠   ,     .   1114  (: ϸ I,  VI ϸ III).  ,          (. .     ).

  ,         ,    ( ),     ,  ࠫ. .   


.

 ۠ . ,       . .,  ,   .  ,        .

 ܠ   1.,  .     ,     ,  堖    


.






. 14   ( .  )



         .   :

-   .    .  17251726. ;

  ܠ - (m~ 930, d 72,5, s 26),      17701771.,   .  II.    ,  .

 ߠ   ,       1988.  .  . .

  ,  () ,    , ,  ,  . . . ,  ,  .

  (˻) ,   . ,  ,  -.        ,        .






. 15   . A .  (1923); B  (1982)



 .   .     :

.  . . ʠ    ., . 1927. (.  1914.)    .  ,    .   ;

  .  ,     . .         (,   


,  19751982.).

RESTRIKE     .  .    ,  ,   Novodel.

  ,   - .      .

  () ,    .       .

  ,  -          . .         ,      .       .

       ,  . . ʠ.    .   I1722.,   1825. .  .   


1958.,    .  1961.,   ,        . . 1961,   


.






. 16   5. 1956. ()  5. 1958. ()



   ,  5. 1763. 7 1781.    .    , , ., 2., 5. 


 10.    [2 -     -    (.  .),  17661847.]  [3 -        .  2- . XVIII .       - .].

, ר  ,    ()     19191924.,   .  ().        .

   ,  .   , , ,   .      ,    .   ,   , . .   .     ,    .        1922.  1922.,      . . .       ,  .

       . .,       .      . ,    ,     .  . :    (, , , , , , , ,  .), ,   (, , , ,  .).

    ,     ,      .      ,  . , ,    .           ,   .      . .  


; 


.




IV.  








, Al (. Aluminium)    . - , ,   , , . .   .

  Al ()  . .,   .  .

, Fe (. Ferrum)  . -   .  : Fe          .    Fe ,    .      .   Al.

   Fe    ࠖ .

, Au (. Aurum) . .  ,       . (T





~ 1060C),    Ag


.

  .     I1911.,      . . 16981718,    I


.

, Mn (. Manganum) . - .  Fe    .

   Mn    (,    ).

, Cu (. Cuprum) . - ,       .  ,  Ag (T


 1083C).

   .,    .    I. Ѡ1920- .   ,  5. 19972009.  .

, Ni (. Niccolum) ,  . - ,    .

     .    XIX . XX .     .        5.

, Sn (. Stannum) , ,    . - .  젖   .

   ,  ,      . .   


.

, Pd (. Palladium) . ., , - ,   ,   .

       19771995.

, Pt(. Platinum)   . . - .

Pt       (3, 612.) 18281845.,  19771995     .

, Pb (. Plumbum) ,    . -   . Pb .

 ,       .

, Ag (. Argentum) ,   . - .      (T


 962C).   ,  - .

Ag  .   1890-.

, Zn (. Zincum)  . - .    蠖 - .

 Zn   .    XIX .,       .







 , CuAl  ,  Al    .,  Cu (  ,  Cu  Sn,  ,   Zn).  Cu 85%.

 19261957.     1, 2, 35.

,  , CuAg .  Ag ( 50%)   Cu.    ,    ,   . .

 . 1867.      10, 1520. (  Ag 868-  750- ). ʠ         1960- . .  100- .

, CuSn  Cu (~ 95%), Sn (~ 4%) Zn (~ 1%).  - . C 1958.    Zn (- ).

     .

, CuZn  Cu Zn,  Cu  ,  .

 19972006.      1050., 2009.    10-. .  ,       20002016.

- , CuNi  Cu Ni,  .    Cu,   . (Zn, , ).

   .  1931.

- , CuZn  ,   - Cu, . 15% Zn Sn.

(. melchior ?. Maillot-Chorier   ), CuNiFeMn  Ni (30%), Fe (0,8%), Mn (1%) Cu,   .

 .    1990-.         .

() (. neusilber ), CuZnNi  Cu (~ 60%), Zn (~ 30%) Ni (~ 10%).  - .   Zn     .  . - .

     10.  1931.

(. stahl), Fe (C)  Fe C


(. ),   45% Fe   C   0,022,14%. C    ,   .

  ,    .     ,        . . , 


.

(. tombac?. tambaga), CuZn  Cu Zn  Cu 8897%,   .

         1050.

 (),  , AuAg (AgAu) ,   Au.    Ag Au (1669%).  - -.   ,       . .

      


( ( . ) VII  . .).      ,       .  ,       .






. 17   




 V. ۻ


 .,   /      . . Ѡ .  . ,  ,       .

 ( , ).  , .

      :  VIII .; - 812.     : 1 .  1924.     : 1.,     II 1915. -       .

  19191921.   .   .    .   1921.   . . ,          堖  1  


. .  


.






. 18  1 ,  (1921)



.   ()

  . .         .   . .      .     . , . , 5. 1931.       .    .     - ,     .  .      .

.  

 蠖    


,       .             ,    .        ,      .           .     ,   ,  .       - ,   .        . ,      .

    (d 7 3,6; s 0,33; m 4).         ,    .






. 19    1906.



, ,   ()

 (. Notgeld / )   ,      ,   -  19141924.    ,   .   ,      ,  ,    .          .

     (, ).       젖  , , , .  ,    .    ( , , ,   ).   .  ,   .    ,   




  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/m-s-ivanov/spravochnik-numizmata-i-bonista/)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .



notes








1


,   ,         ,    . 1.   =31,1034768.




2


    -    (.  .),  17661847.




3


       .  2- . XVIII .       - .


