
  


  
  ?

      ,   ?

   ?

    , , , ,               ?

    

  ?  ?  ?   ,  ?



  PDF A4   .





 





Jared Diamond

UPHEAVAL



 Jared Diamond, 2019

     AST Publishers, 2020


* * *


         ,              







.  -





 ,              ,    (  )  ,      .       ,           .       (,  )          .      ,       ?

       ,           . ,          ,            .      ,            -,        .  ( )      ,             -.

   1942              - (       Cocoanut[1 - . Coconut ( .).  , ,  ,         ,      (cocoa).    . .]),      .     492 ,    , ,    (.  0.1).                   ,       ,    ,  , , ,      ,      ,    :   ,     .  20  15        ,        ,  ,    (  ,     ).  23:00   ,      ,  ,  .         .    ,   ,     .      ,       .      ,     ,      (  ),            .        : ,    ,       .

            .     .  ,     ,          ,     ,   ,      ,        .   ,     ,    . ,               ,         ,   .                ,   ,      .

   -      .       ,              ,       ,        ( .  1).           ,     .  ,     ,          ,    -   492 .

      .   1950-   1960-     ,      ,    ,         .      ,          ,    ,          ,         .  ,  1950-    ,  , , -     ,                 .       1956-  1961 ,       ,       ,              ,   [2 -   19561957.,      .             .]          .                ,   .                  .

,   ,       .    ,   ,     ,                 .           ,         (     ).    -       , -       , -              ,  ,    .

       .               ,         ,        .      , ,          ,            (    ).     -  , ,  ,  ,      .          .     ,     .

   .   ,       ,    ,     .         ,  ,           ,         .   ,   ,         .   ,   ,           .         ,       .         ,       .     ,  ,      ,     ,        .

          .     ,     .


* * *

   ?     :    (crisis)     krisis  krino,    : , ,      . ,       :   ,         ,       .    ,    ,     ,       ,               ,             .

    .  ,        ,          .      ,   ,   ,    .      1,                    , ,       . (    ,     ,      1973 ,   2017-   ,   .)

    ,   ,  ,         ,        .                    ?      ,         .

           ,   ,   ,  , ,                .   .                  509    .       (264241  218201.  ..),     ( 23.  ..)   ,      ( 476. ..) ,             509      476     ;  -        .

  ,    UCLA[3 -    -.]      -           ;           ,      ,  , .   ,   ,            12 ,                         .  ,            :   ,         ,    ? ,        ,     ,     ,        ,       985-       .

  ,      -,           .           .     ,   ,      .  ,       ,     ,     .   ,         ,    .

  ,     ,     -   , ,   ,    ,     ,  (   )  11  1973 ,       ,      [4 -    ,   .    ,      2011.  .].     ,   ,    26  2004 ,       200000 ,        ,         ,      ,    .           ,     . ,       ,           .         ,      .    -   ,  (     7)             1972 ,     ,     ,   .


* * *

        ;        .  ,   ,           ?    ?

 ,             ,   ,        ,    -.             .

     ,           ,      .            ,       .  ,           . ,         ,  ,   ,       .            ,    ;        ,    ,    .            ,      ;       .


* * *

,  ,  .    ,   ,     ,         ,        ,     . ,  ,              . , ,     ,        ,     .  ,   ,          , ,         ;               , ,   ,       ,     , , -    -  .

           ,        .      : ,     ,  ,          ,    .     (  )   ,        ;  ,          .     ,   ,         ,   ,  . (,     ,             1930 [5 - 13 1930.       ,    . ,        .  ,     .],      ?)       ,    .           ;          .         (    1973 )    (      ),      .

 ,      ,   ,       ;           .

      ,   ,         ; , ,   ,        .        ,       .






.1.  



    ,        ,          ,                 .   : , , , , ,   .

      .

  .      - ,    . ,    ,      .             .        .   ,    ,    , ,         ,         ,       .

    ,        :       R1   ,      R2   ? ,      ,    ,         ,     ,    ,         ,  ,    .         ,       ,         ,         .           ,        [6 -       . ,     (2006)       .].  , ,           .

          , ,     ,       .       ,    ,   ,       :     ,      .                11000 .   ,     !      :            ,     ,   ,     .  ,        ,      ,     ,   .

    , ,  ,    ,        ,      ,   2400  .   ,        ,   ,  ,    ,      .             ,     ,   ,  ,      (    )    .

       .           ,   ,             [7 - Barry Rolett and Jared Diamond. Environmental predictors of pre-European deforestation on Pacific islands. Nature 431: 443446 (2004).].    -  ,            ,      -[8 - Jared Diamond and James Robinson, eds. Natural Experiments of History. (Harvard University Press, Cambridge, MA, 2010).]. ,                .

       - ,    .      ,      ,          .    ,           ,     ,     .  ,   ,  ,       .    ,        ,       ;       ,     .      , ,  ,    .

   210         ,    .      .          ,     70  .   (  )     .     ,           ;            ,           .      ,  , ,                .          ,           .        , ,  ,             ,          .     ,               ,        .

,   ,        ,           .         ,          ,  .    ,   ,  ,    (-  )  , -.    ,              .          ,           ,    ,    ,        (  )   .

       ,    ,          . ,     ,  , , -, ,         .     ,           (18681912).        ,           ,        ,                 .

,             .        ,    ,  ,          .                      ;           ;   1789     ,           1806 ,      ,    .     ,     ,  ,  ,       (,   ),      ,  1973 ![9 - Gabriel Almond, Scott Flanagan, and Robert Mundt, eds. Crisis, Choice, and Change: Historical Studies of Political Development. (Little, Brown, Boston, 1973).]     ,  ,      ,      . (     ,        [10 -        ()  (.   .).          (),      .].)

      ,      .                  ,   .      ,    ,       .          ,       ,          .


* * *

      , ,            ,    . ,  ,       .     ,  ,    ,                ,            . ,            ,      ,     ,       . ,    ,    ,        .   ,   9  10          ,             ( ,  , ,  ,   ,   ).


* * *

 ,      .        ,    ,       .   ,            ,       .     ,      ,   .      ,            ,       .    .     (         1),    ,      .          ,    .

  ,   :     !          ?  :  ,                   .  ,  ,    ,    ,  ,   .       ,    76 ,    ,      ,    ,             .   ,          :     ,     ,    ,     ,    .

     (   )  ,      .        (  ),       .      ,  ,      ,   (   ).      ,   ,  , ,    (   ),    - ,    .

  ( 2)        30  1939 .       , ,  ,  ,   ,  -        ,         40  1[11 -     1939.    170 ,       3 700 000 .].         ,   ,     .             ,      :   ,    ,    ,         -,     .          ,      .   ,                 :        ,   ,        .

  , ,  ,  ,  ,         8  1853 ,                     [12 -         ..    . .            .] ( 3).           ,              .  ,             .           ,    ,        ,    .             ,     1930-   ,           .

 4  ,    ,    ,      . 11  1973 ,     ,             .         17 .   ,    ,         ,     ,     ,    ,    .  ,      ,       ,        .         ,      ,      .    ,         ,       :   ,         .

         5,  ,                   1  1965 . ,      :      ,      .         ,    :  ,        ,     ,       ,    .

    ( 6  7)      ,     ,    .               .    -    ,           ,       ,                ,     .  ,            ,     .     ,    ,     -  ,        .    ,       6  7,   ,            ,        ,    :             8  1945 .           ,       ,      .

   ,    ,  ( 6)            ,                .                  ,         ,        .

      ( 7),          ,       .       1964 ,         ,               ,    .      ,          ,    ,  ,       .          ,         ,         ,          [13 -      1999.,          45% .].   ,        ,   :  -   ,    -   ,       .

  ,     ,       (,   ,  ),          .           ,     .     ( 8),        3.       ,          ,      .    -      ,       . ,              .

   ( 9  10)     .     ,              ,  -   . ,         :       ,         .   ,         ;  ,   . , ,    ,     ,  ,        ,  ,                .      ?

      ( 11). ,      ,   ,      ,    :   ,             .      ,      ,       ,      - .   ,    ,   ,       ,    ?

   ,               .     ,     ,    .       -,    ;        ?   ,         ;        ,         .            ,           .







 . 





 1.  






            .          :  -   ,   ,      ;       .       (  )[14 - .   ,   ,        , ..  .    ,   1635., . , . , ..  (  )    .],      ( [15 -      ,        .]).    ,       ,                 .    -         ,       .   1958        ,          .              ,         (      ,   ).

     ,     ,             .     (      )     ,     .        (   )    .      . ,       .           .  ,         ,      ,     ,   -     ,   .

            .             ,     .         .      ,        .

   ,        ,            ,   .    :                   .      !        ,          ,       , ,    .   ,  1959 , ,     ,     ,   ,        .             .        ,            ,         .   ,        .

      1959        .           ,      ,     .    .        ,     .

   ,       .        [16 -    .  ,     (1854)    ,                .].   ,     ,    :            . (,       !)    ,         .     :  ,        ,     .      ,         .    ,       , ,      ,     .

         .      ,        .       ,     ,   ,    ,      .   .          ,         .

          ,        (    ).       ,                .        ,      ,           -.    - . ,   ,    , ,   ,           .

        ,        (    )            ,        .  ,            . ,  ,        ,    .

   ,          ,  ,           .        , ,      .       - .       ,        .          ?      ,                 ?  ,    ,        1960 ;        .

       ,   .          (   ),      .           .     ,  ,    .

   .        .     .     ,     ,       .  ,    ,           :    ,     (      )   . -          ,    ,        :       ,         .

            .        ,           .      ,   ,   ,             (  ,    ),    .

      ,    . ,           .        (1980-  2000- ),      .      ,          .              : ,  -      -   ,        ,    . ,    ,   ,       1959 ,       .


* * *

           ,    ,       1959 .   ,    ,        ;   ,   . ,         ,        ,       ,         .        .  ,      ,       .

,  ,           ,   ,   .        ,        ,      .         -     (,     ),   -        .              -.     ,   ,    ,     ,   ,    ,     .    ,         ,    ,          . ,       ,       ,         .

    .       : ,      ,           .      :    ?   /    ?      ?        ?        ?            ,          ,     ?

   ,          ,     ,     .     :     ,     ,  , ,  ,      . ,         ,      ,            .

     ,      ,    ,             .                (    ).             ,       ,    .        ,         ,    .      ,       , , ,   ,       .   ,   ,     ,      ,     ,         .

    ,   ,   .          .          ,   :           ,   .                 .      ,   :      -,       ,     ,      ,  ,  [17 - ,           ,          .           ,            ,    .].         :    ,   [18 -     Ecce Homo:   ,    ,   .].        ,  :      !

  ,   ,  ,           ,   .                            .     ,   -    ,    ,         .           , ,      ,           (      )   .

,        ,        : (1)  ,     ; (2)      ; (3)     ; (4)     ,    ,          .  ,         ,   .          ,       ,   .            .        ,           ,       .     . , ,          ,                   ( ) . ,      ,      ,     .        ,      ,      .


* * *

   ,    ? ,     ,      ,      ,    ,     .        .        [19 -              .]      -,        ,           ,              ,   .        ,            ,           ,   ,    . ,     ,    ,         -,   ,      .     ,       ?     ,     -      .   ,  ,   .

        ,    ,           -      ,  .     1942        ,        ,  ,  ,     .          :   ,               .

 ,       ,    ,        .    ,     ,       . ,            ,     ,    ,     ,   ,         .  ,        ,    : ,  ,  -  -    ,        .      ,          .              .  ,      ,          ,   .

            ,        ?    :                ,   - ,   ?  ,    , ,    -,     ,       .      ,    ,   ,          ,      .

   ,     ,        . , ,        .        ,      ?     -   -  ,     , ,  ,  ,    -    .            ?    ,          (   )    .      1959 ,        , ,      1959-   ,          ,           .

,           .       ,   -                .              . ,       ,     ,           .            ,    .           ,       .        ,           .


* * *

      ,           (.  1.1).    ,      ,         .




1. ,     


      .                 .  -  : ,     (      ),        .    1959    ,                   .



 1.1. ,     



1. ,    

2.     

3.    ,  

4.         

5.      

6. 

7. 

8.   

9.

10. 

11.  

12.   





2.  


    .    : ,    ,     .        .                ,         .                   . ,      ,    .      .  ,     .   ,        ,   - ,        .      ,     - .




3. 


    ,               ,        ,        ,   .        ,          .    :      ,     ?    ,  , ?           ?   ,           ,   .




4. 


  ,   , ,          ,      , ,  ,     .         ,     ; ,        ,   ;      ,   ,          .     ,         ,        .

               :    ,   ,    .   ,       ,       ,     :     ,       ,   .          :      , - ,    ,           ,  ,   .       ,      ,      .        ,                      .       ,     -           - .




5.   


                . -,    ,   ,     ,              ,  .        ,           ,    ,   . ,     ,     ,           . ,          ,     ,              ,   -       .




6. 


,           ,   ,     .      ,     .     ,       ,   ,    ,          .        ,    ,   ,       .             ,     .      ,   ,    ,   ,  ,     ,   ,          .       ,    ,   ,        .     ,     .




7. 


     ,    .           ,   ,      ,  ,  ,  ,   .     ,         .           ,  ,  ,   ,      .

          1959 .             .   ,       ,     ,    -.    ,       ,    .               11 .     ,    -,        ( )   23 .   ,         ,       ,     , -   .       ,        ,  .           ,     ,              .          ,   , ,       .

    1959    ,   ,        .                 .                .  ,   ,       .      ,       .            47-             ;            .  ,    ,     ,      ,            ,    ,            .

     ,  , , .




8.  


      -    ,     ,       .     ,        : ,     ,     .   ,           ,   . ,        ,        . ,      ,  ,       . , ,    1959      :       .     1980-  2000-     .      ,         1980         2000 .      ,       ,  , ,  .




9.


       ,       ;  ,  . ,               . ,      ,    ,  ,            ;      . ,         , ,     ,  ,       .      ,     :         ?,     .   ,   ;     .




10.


          ,     ,  .        -  . ,              .  ( )    ,  ,   ,           .           .

      ,   ,         ,        .        ,  ,      . ,     ,   ;         ,  ,    ;     ;    ,   ,      .            -  -;   ,  ,   ,   ,     .        ,  ,            ,   :     ,         .




11. 


 ,     ,      ,   ,       ;           ,    .    ,       :      ,     ?      :  ,     ? ,     ,     ,   .    ,     , ,        .

       ,   ,   ,      .   :   ,   ,        .              :     ,  ,   ,   .          ,   ,  ,        .       ,  ,  :      ,        .   , ,   .       .

 ,        .   ,        ,        .   ,    ,        ,  ,     .




12.  


 ,    ,   ,        .      ,           (,  ),     -    ,       . ,   ,     ,      ,     .  1959   ,        ,    -  ,         .      ,         ;              - ; ,       .


* * *

 ,         ; ,     .     ,    1.1,      ?

  , , ,    .  ,        ,   ,     ..,       .

  , ,   ,               ,      .           ,  ,       . ,       ,     ,  ,  ,      ,   .      (     )     ,   ,  ;  ;      .     ,    ,  ,      .

    ,               ,    .   ,     , ,         ,      :  , ,    . ,               ,    ,        -,    ,      -,         .        ,    ,   ,          .     , ,  ,       -    .        -  , ,   .    ,    ,      .

       .  , ,      ,       ,          .          ,        ,     .           ,     (      ).     -      ,     ,       ,     .

      ,            ,                 ,       ,      .   ,    ,       ,   .

  1.2  ,           .    1.1,   ,        , ,           .



 1.2. ,     



1.  ,     

2.    

3.     ,   

4.       

5.      

6. 

7. 

8.    

9.  

10.    

11.  

12.   


        .

 1. ,   ,     .          ,        .

 2.                       ,       .

 3.                 / ,   ,  ,      .            .

 4.              .    (  )    .

 5.           ,          .

 7.        (  ).      ,     (  )   .

 8.    ,            .

           .

 9.   ,    ,        ,     . ,  ,                 ,          .           ,        ,  .

 12.          ,      ,    - .      ,     , ,        , -   -  .

             .

 6.       ,   .      ;      .     ,     .      ,           .      ,   ,       ,            .

 10.    ,   ,    (  ,  ).     ,    . ,          ,       ,       .           .  ,        .  ,            ,  ,            (.   3  6 ).       ,     .       .

 11.     ,   , ,    .    ,      ,         (,   ).       ,     (     ). ,         ,       ,               1940 [20 -         ,      1940.          ,   - ;       .  - .      .].        :    .

     ,     ,            .  :

      ;

         ;

    ;

  ,             ;

  ,       ,      ,        ;

  ,             ;

   (  ,      )  ,    ;              .

     ,           ,      .  ,  ,            1959 ,   ,     .




 . :     






.2.  




 2.     





  ()    6   ,          .             [21 -  ,         ,        (     1910- .).].    ,              .        ,   - ,           .            ,       ,               .        :   -,                        .         .

            ,     ,     .      ,                    ,      .           ,    .           .   ,   ,          ,       [22 -   .     .   1942.     (      )  .]    (18671951).

                  (.  2.1).      ,     ,     ,    ,  ,     ,          .   ,             .       ,         ,        [23 -     -  -  .].

          .         ,       .      , ,        ,    :    ,   - ! , ,   ,    :            .     ,      ,        .

      ,         .    3000   ,      ;    ,   .               (     );    55       715 :  ,     ,          .    ,   ,       ,    .           ;               .    ,     .

   ,    . ,     ,       ,     ,  , ,     :  ,     ,    .        .            1939  1944 ,       .     1920-  1910- ,   , ,    ,    20- .      ,   ,  -     50    . ,     4  1885    15  1941 ,  11    56-  .    30  1888    19  1943    55 .      22  1929 ,       15  1943    13 ,      14-  .         ,  ,      50 ,    (.  2.2)?

       ,  ,             .          1940 ,    1941 ,   - 1944 .       [24 -  .] ,     ,    , , ,   .  ,                  ?

 :       ,                1939/1940  (   ,  1941  1944 ).  1939           , ,   .     ,   ,     ,         50.     ,      ,         -  ,    .         :        - 1940 ,       1941          1944  (.  2.3  2.4).

         100000 ,   .     ,      ,      100000            (,   )     20  ,          [25 -         ,           19     23   .  2011.              26,6  (   8,6 ).    ,    1939  1945.   14  (   4 ).],          .   2,5%    ,  3700000 ,  5%     .   ,  9000000      -      10         240-  .        , 14  2017 .      -   70   ( 1944 ),          ,   .       ,            .   ,  ,     ,      ,    .   ,         ,  :      - .

        1959 ,   15    -        ,       - [26 -       30  .].     ,       ,           .           .           ,      , ,       (        ,       ).    ,         ,      ,    :         ,       ,        ,  ,       ,              .


* * *

        .     ,     .       75%    ,      ,    25%     [27 -     ,         ( ) ,   ,    ,    (  )   .].  ,        ,     .   ,        :         .   ,       (    ,  )     .  ,         .

  100            ,     [28 -              ,     - (-,         ).]   : ,   ,            .     -  .            .    [29 -    ,             (),   . .              (   )      .]    , ,  ,       .           ,      .     ,         .       ,  ,  .

         .  k     :  200   -  31   ,    k. (     : Kullervo, Kalervon poika, sinisukka aijon lapsi, Hivus Keltainen, korea, kengan kauto kaunokainen[30 -   . :  , , /    , / , ,/    .  32.].)      k, , ,   ,    ,     (, kk),   ,    (, k).            ,      - ( ,   ).            . ,    (tapaa)    p,    (tappaa)    p.        ,     p,   ,   .

          . ,  - raja    a,      ()  raaja    a,     ,                 .   , a, o  u,    ,   ,    ,       a  ?, o  ?, u  y.          ,  ,   ,   ,  . ,   ,    ,   ,     (y?t?),          (uoma).

            ,  , ,       15 ,       .             ,   -     ,        (     , , ,  .);     (p?yt?)   (p?yd?ll?,  !)  ,    (p?yd?ss?)  ,      (p?yd?lle)     (p?yd?lt?),     (p?yt??n)    (p?yd?st?).

            .    ,    ,     :     (ich schlage den Bal).    ,      -,  ,        (   )      (   ). ,   ,        -  .    ,  ,   , ,      . ,     ;      ,        ,      ,     .       1959    ,     ,     -.   ,          ,         ,     .   ,   1950-,            ,   ,      .

      ,      ,       ,   .      ,            .

       ,    ,      .          XX .         . (     -,       TWA     -;      ,   .)    ,       -     ( ),          ,       .    1924         1500 ,       5000 ,         10000    ,          3000 .          .   ,           .                   ,    .


* * *

          ,    .   ,           1100   ,       .       ,       1809 .     XIX       ,    ,  ,  ,      .       II  1894         [31 - -        ..         ,   .] (    1904 )       . ,             1917 ,   .

     ,      (),    ,         ,   ,   - ( ),     ,      .        1918 ,    8000  ,   20000       ,     .     ,   ,               1994 .       ,    ,       ,   1926      - .            ,           .

 1920-  1930-     ,         .        :           .  ,       .  ,         ,    ,     .           1930- .                   .      ,     ;          ,  ,     .

 1930-            ,        .      1939       ,    ,   ,   -   ,       .               ,     ,       ,        .  ,   ,       ,           .

             ,               .     -     30      (.  ).          1918 ;            [32 -   .  -                 (.   ).]     (         -)    1850- ;         1700- ,     .   1930-       ,      .         .      ,      ,     .  ,        1938 ,     1939     .  ,               .

  1939          ,            -   ,    ࠖ .   (  ),          ,   ,      .         ,  ,   ,     .             ,     .

  1939   , -   ,            .       ࠖ ,       :     (,   ),   .                  .      ,    ,    .            1940 .   ,    1939       . -, -         ,        (       ,     1918 ).         ,    -        . -,       -     ,   ,        .

             1939 .       ,      ,        :       (  -   )      . ,       ,   ,         .          (  ,  ,   1940        ,   ).

      ,        .  ,                  .               ,   -              .      ,   1938          ,          1939 .

 ,       ,   ,          .  ,   , ,        -  .    ,      ,         50 .               .            ,  ,   ,    .  ,     ,         ,     ,   .

  1939         ,            . (  ,            ,    [33 -      ,  26  1939.        ;        . ..           .. ,  ,   ,    .].)  ,     .         - ,          .          10%              .           ,            ,   ,      ,       .           ,       .


* * *

    30  1939  ,  ,          .    170   ,      3700000 .        ( 500000 ),           .    ,   120000    .       ,      ;     ,   ,       .    ,        ,       ;      ,     .

     ,       ,      .   ,   ,     10  ,      ,     ,         . ,     ,  ,       .  ,     ,        ,   ,   .  ,     ,    ,        ,      .

      ,  .                          .   ,     ,    ,        ,      ,  ,   .         ,      .       ,             .  ,          70%  .

     ,        ,     .          ,       .    ,          ,  ,          (.  2.5).    1959    ,        .            ,      ,  . (, ,         ,      .)           ,     (.  2.6).        ,      ,    ,     ,   .


* * *

              ? -,     :  ,     ,     ,     . ,         ,        ,   ,     ,        ,    ,     . -,         ,     ,     . -,    , ,       ,         . ,  ,     ,       ,    ,         ,     .

       -  .                    ,        .                .       ?

   ,      ,  12000  ,    ,     .           ,   .        . ,     ,          .      ,       .        ,    ,     , ,   ,        .    ,         ,        :    ,    ,      !

    ,             ,  , , ,   .  ,           ,          .               ,         ࠖ .     ,        ,     .

,          .  ,    ,      .         ,          ,    ,   ,   .            .                  ,      .                .                      .

            ,    ,       ,         .           .          ,  ,     ,    .


* * *

  1940              .            .  ,         ,        .                   ,      ,      .            ,             .               ,     .  ,    ,    ,     ,      :    ,    ,   ,          ,  ,      .

   1940 ,        ,    -    . -      ,        50000 ,  100                 .         ,       .

   ,        ,   ,    ,     -       ;  ,       ,         . -    ,       .       ,         ,   .     ,   ,     1940    .

,       1940 ,    ,      1939 .       ,      -         - .          ,   ,    10%  ,        .        ,    1945       .          ,           .       ,            .

    1940           ?      ,      :    ,   ;             .             :         .      ,        ,               .   ,        1940         ,     1939 . ,  ,   1990- ,   :                  1939 ,    ,         1940 .       ,                   1940 .


* * *

    1940        .        1940 ,        ,         .                 .

       , 1941 .  -              .       ,   ,     :                    .   ,        .           ,   -        .         ,      .             ,   ,   ,         . ,         . 21  1941 [34 -   . ,          (,         21 ).]     .   ,    ,  25      [35 -             .       ,        ,     ,        .],     ,      .

     ,    ,    -.               ;  ,           .    ,             50000000 .         16  50 ,        .    ,   ,    15  64 ,      ,  ,       .            .

        ,     ,        ,   . ,      ,       ,      .  ,      ,      (,   -    )     ,     .    ,                   (. )[36 -         ,     ,     ,        .     ,          ,        .       1944.     ,    .   ,         ,         ,           ;      ,      .  .:  ..    . 19411944. , 2002; Henrik Lunde. Finlands War of Choice: The Untidy Coalition of a Democracy and a Dictatorship in World War II. Casemate Publishers, 2011.].

     :      .    ,  ,         ,        .               ,  ,   .       .              ,             .

   1941     ,   -            .   ,         .   ,       ,       .         ,  ,       .   1944       .      , ,     1941 ,    .   ,  ,            ,     ;       ,         :            .    ,    ,       .   1944 ,    1941-,    ,     :       ,   ,       ,   .        ,         .

        1944 ,             .            1941 .       -     .            [37 -      ()    ,  ,     1918.        1920.].      200000  ,   ,        .      ,           .       1959 ,       ,      .

        -   100000  .    ,      ,    9000000 .  94000    , 30000   , 55000    , 615000    .    :      8000000 , 2500000   , 500000   ,  50000000   .  ,           80000      (   ),      ,      (.  2.7).      ,    ,       ,    ,   .         :  ,       .     5000  ,     ,               [38 -   64188      (19016  ).].

            ,    .                .        ,        ,   .     ,       :      ,  ,    ,         .          , -     [39 - .         ,    .         .],   ,   ,      .         ,          .

        300000000     .              226000000 ,      ,    .   ,     ,     ,    . ( ,         -,   ,     :   ,  軠 .)     ,    ,          (   ) .

  ,          ( 20%     ).       .      ,          .               ,      ,        (     )   .      ,       ,    . ,  1959          ,   .         ,    ,       .     ,          . :    ? :  ,    ,    ,   ,        !


* * *

  19451948   .     ,   ,         .         ,     .      ,    ,                1945      .        ,         (, ,   ),          [40 -            (   );  ,         ,     .].     ?         ,      .   :  ,     ,      ,           .      , ,      ,        ,   .    ,    ,    ,             .

            .       蠖 ,     ,   ,          35  (   : 19461956;    : 19561981).  蠖       1930-    .      .    ,   ,      ;         ;       ,             , ,        .                  ,    ,    ,    ,    .

                (1939)   (1940),     (1944) ,        .    ,         ,     . ,         ( / -)         ,     .         ,      .       ,    . ,                   ,       . ,           ,   , ,    ,           ,       ,  :   ,    ?

           :            ,       [    ]  .      ,     ,     ,   ,     , ,  ,           ,         ,        ,          ,     -       .             ,          ,     ,       .           ,        .

           ,    (  )     70 .      .           ,    .          .  1955     -        ,  10   .              ,      (  )    (   ).             .        ,    ,        .


* * *

     ,  ,  ,          .    ,   -  1944              .       ,      ,          ,       ,      ,  , , -          .

   ,      ,   ,    ,           . ,               .          ,          ,            ,      .

       ,            (   ).             .        , ,         ,    .             .          ,        ,   ,           .

       ,      ,     ,             35 .      10         (  86 ),       25 ,            81 .       1973 ,      ,     :    ,            .          ,               ;     ,   1974 .

            ,       . ,          ,      ,      .        û    .     1971  -   , ,          ,      ( )           ,       ,           .          ,          .

         .        :  6        ,    90    330  . ,     ,           ,      ,        .         ,       . ,          ,    .

             ,    ,     ,    .        ,    .    ,           ,    ,                !                    ,                 ,     ,    ,   ,            .  ,         ,     .        :     (  )    ,        .       ,     :       ,   96%         .         ,     :       -.

       .          .       .      (  ),         (     ),        ,      .          ,    ,  ,            .            ( 3,5%  ,        );       ,   ,      .             ,              .             ,   ,         10 ,   ,      .


* * *

      1959 ,            ,     ,       ,   ,    ,      .  ,    ,  ,    ,      .    ,        ,       .       , ,          1939 ,    ,  ,  ,  ,  .      ,               ,             .

     .    ,           .  ,   -  1979 :    ,                 ,   . ,   ,    .

          . ,          ,    ,        ,     ,      ,     .   ,       .

         .      : ,  ,         ,          .      ,          ,    :     ,     . ,   ,   ,    ?   ,      ?

 ,      ,     ,          ,  , .     ,     ,      ,            .        :     .

  ,          -   .     ,    70              ,      ,  .              . ,  ,   ,      -      (   ).       ,         -.               3035  (  ).   15%            50  .


* * *

  ,     ,   ,       (.  1.2),    ,      (.  1.1).      ,    ,    ,   ,       ,     ,    .

 ,         , :   ( 2),   (3),    (6),   (7),    (9),  (10)     (11).   ,   ,    ,          .    ,     ,  ,          .   ,        ,      .       :   ,       ,        ,        ,   ,            ,           .       .  ,          ,           .

          ( 3).      1944 ,      ,        .             .      ,       -.   ,  ,  ,   ,      ,     , ,        .

      ( 6),    ,  ,    ,       ,      .            ,    ,     ;    ,    ();       ,      ,   .           , ,   .               .         ,        ,   [41 -   ,   (),     ,    .         ,   ,             .].  100-    2017  ,  ,          ,      1917 .    :        4        ,        1776 .

                  ( 9).        1939 ,          ,    .       ,      ;      ,        .   1944 ,              ,    ,       ,  ,            ,    .

   ,   ( 10).    ,   ,     :          ;        ,         ;       ,     .      .         :         ,      , ,  ,   .   :           .

  ,      ,    ( 11):       .       ,      .    ,     . ,      , ,   .   1939 ,   1941-,   1956   , ,  ()       ,      :          . ,   1938 , ,     1939-     1945  , , ,    ,         .    ,         ,   ,  .

 ,    ,     ,     ,     ( 1).   1930-             ,   1939  ,       .   1944      (  ),                    .

  ,   ,   ,     -   , :     ( 4),    ( 5)      ( 12).    ,    ,      ,  :           ,       . (,     8000       -,   ,  ,         -.)        ,       :             ( ),      (   ),      (  ),     ,   ,    (       ).                  (   ).               ;           ,        .

 ,         ,       :      .                .  ,  ,    ,        ,               . - ,             -,        ,      ,    ,   ,      . (       1944 ,     ,          -.             1940 ,       ,          1941 .       1944 ? ,       ?)   ,      ,                 ;         .

 ,    ,         .      1918       ,        (.  4),                1965  (.  5).      ,   ,            .        1965 ,               ,           .         ,   ,    :   ,          ,         .

      ,       .   ,  ,           ,     ,  ,            ,     ,         ,    .




 3.   





    ,    ,       ,                 . ,               ,           .         ,  ,    ,      ,     ,           .             (   -),      .       ,      -,      ,       ,           .        ,          ,  -          .  ,  ,     ,          .

               ,   ,      ,   /  .    , ,        (   )     /  .  ,   ,    :  (  ),     ,    ,       -,  ,     ,  ,     ,   ,  ,     / ,    ,      ,  ,     ,  .

       ,       .     ,  8  1853 ,        1868  (  .  ),        ,   .    , ,        ,          .     ,       ,         (   ).  ,         ,    ,      . ,    ,            .          ,     .


* * *

               (, ,    )   ,    .             ,        ,    ,   ,       (   ).    ,     ,          ,  ,         .     .  , ,  ,     8000                (    ).

 1542       .     ,    ,  -     ;     1542  1639 ,         1853 .          1853 . ,       ,    .          -      :        ,     ,      .

         ,   ,    ,    .  1639  1853        ,          ,    .     ,             .

          .  , ,      . (   ,  .)   ,      ,        ,   ,  ,       .                 .   ,           1066 ,           XIX ,     [42 -              (15921598).].    ,  3000  ,       ;          .          ,     ,  , .          ?

        .            ,            (110   22   ),   50%  ,     .            ,         ,   .          ,      ,              .     ,     ,   1639      .

         1514-   1542  . ,        ,         : , ,   .         ,            - .  ,   ,      ,    .         1542          [43 -   ,    .],    ,       ;   1600      ,   ,      .        1549 ,   1600     300000 .

              .             ,   .      ,             ( ). ,      1636  1639 ,         .    .         .  ,                ,     ,         .       ,        (     )  ,         . (   ,      .)             ,          ,      .   , ,    ,     (         ,   [44 -     ,     (- 1945.),      95 000    12 000  ,        .]).              .         .

            .     ,           .             .    ,   ,     ,      , , , ,    .       ,           .       ( )   ,      ,    .

 ,  1853            .


* * *

 1853      ,       1900 .    ,  1853       ,   ,     ,       .      (.  3.1)   ,     1603       .      ,  ,     .   ,   ,        ,    . ,           ,              ,    ,      .            250 ,        ,       . ,     ,      .

          ,     ,   ,   .       ,       ,           .    ,     :              . (,        -;      ,     ,      .)    ,     ,              ,       .  ,        .

     18391842     ,          .             , ,          .  ,          ,       ,       .     ,     .

    ,   ,      -          .     1853 ,       . ,          ,      ,     ( )  1848 ;   ,         .            .        ,         ;  ,     ,       ,      .   ,          (     ).

              ,       ,        . (    ,    .) 8  1853         (    ),   ,         ,       .

             :    ,         .            ,   ;     .        ,   ,          ,     ,        ,   .      .

   13  1854 ,          ,          .       ,     ,      215-  .       ,        ,           .        ,   ,   ,      .


* * *

 ,    1854 ,       ,    ,        . [45 -  .]      ,    .      ,             .  ,   ,      ,           ,    .

     ,            .   1858             ,        , ,   .        ,   ,    ,      ,     ,    . ,       ,         .           .

    1858        .        ,       ,    .   , ,       ,      ,  ,     ,             ,  ,     .   1858            (   ),          ,      .

    1854     .  ,       (    ),      , ,   ,   ,        . ,       [46 -                  -               .       1600.   1860- .              .           1868.,  ,  1870- .,       .],     ,    ,     ,    ,        .       , , , , , ,   ,    , , , ,    .       (  ) ,           .

        ,     ,     .                   .        .   ( )         . ,           ,         ,         ,   . ,         ,       ,   .

       .        :   ,     .     ,    ,    ,            .     .  ,       ,      . ,      1858   ,       .

        :            ,    .      :    ,   ,      ,    .   1859  ,                  .       ,     .   , ,   ,    ,  ,     .

      1861      :     ,   ,       ,   ,      ,    ,     ,    .           ,      ?..    , ,     ,     ,    ,             .  -       ,     ,         .

      ,     ,      .  1860       [47 -   ,          .],        .       18621863      . 14  1882  28-             :        ,       .      ,     ,    .                  ,  ; ,  ,  1500  .       1863 ,               ,          .     17 , ,            ,      .

                             .   ,        .   ,     ,         .

,  ,     ,  ,         ,     .    ,          ,             .      .      ,           .    ,         ,     .

     1866           ,              .        .      1867 ,     15-  (.  3.2).                . 3 1868         ,  ,      ,      .        ,          . , ,    ,        ,    .


* * *

  ,    ,         . ,    ,     .     ,  ,  ,      .               1869 ,         .           .

        .       ,     ,       (     ),     ,  .  ,    ,   ,    ,            . -      , -  .      ,           .

               . -,       ,      ,    .  ,     ,  ,        .  ,    ,   ,      ,     ,        ,    .

-,       ,   .               ,    ,       . ,          ,          [ ]     []    ,        .  ,  26      ,         .

              ,       .    ,   , ,    .        : ,      , ,       .            : ,             ,         .

       ,   .         : ,   ,     ,         ,        .            .  ,          ,    18711873  (.  3.3).      50  ,       ,    ,         ;      ,        .          ,    , ,        .   1870   - ,           :  ,   .

              ,         .  ,       ,       1880- ,   (   )      ,    ( -)     .      ,       ,      ,    (    1867   )       .

          ,          ,       . ,    1889      ,    ,         ,      , []     .     ,       ,    .

               ,          .    ,        ,       1868 .     ,         ,             ,        .       ,         1877 [48 -     30 000 ,    6000   ,  2700   .].        1870- .       -  ,   .           ,       . ,  ,  ,           1869 ,         .


* * *

  ,          .        : , ,  , , ,  , ,  , , , , ,  ,   .   , ,     ,      ,      ,  ,            .     ,  ,      .              ,       .

       ,          ()           .          :    -        ,         ,         -   (   XIX       ,     ).   :       ,    , ,        ,                           .

    ,   1873      ,  ,      .           -,    ,          (.  3.4). -          ,     (    ),       ,         .

        .    ,      .    ,    1868         ,    ;   -   ().    1868   ,       ,     ,            .          ,              .    1871      :    ( ) ,       .     10%           ,    .         ,    .

  :      .         :      ,   .  45    [49 -   ,  ,      , .]  102        ;         265     (16031868)!

      .          .      1872 ,        ; 1881    ,   1886       .           ,   1879       ,   1886    .      :           (99%),          . ,       ,      :             .

 ,                    ,       .  1880-         ,       ,      .                ,     ,           .    14           :        ;        .

               .        .        ,     ,                    .       ,     ,   ,  ,        ,   -   (   )       .   ,          ,  .      ,   3-  .         ,       ,    .     ,   ,        . ,             1%,     12%    ,       44%  .

            .       1871 ,      1875 .  ,               .       ,     ;      ;      ,    ,          .             .  ,        ,      . ,          ,      .

        .  1872     ,            ,   1873      .      .       ,     , , ,         .   (18941895)              ( , ,  , , ,     ).

               .     1885 .   1881   ,      (   ).   ,     ,    .     ,        ,   ,          .   ,     ,          .       , 11 ,   2549-   ,   ,            -   .         ,       :       ,      .  (    ),     .

     ,          .               (.  3.5, 3.6). ,         1872 ,           19        ,         ,   ( )      ,        (.  3.3).  ,   , , ,     ,       ,  , ,  ,   .

   ,         .        ,      . ,    , , ,  ,    ,     [50 - ,    ,         from rags to riches (.     ).]




  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/pages/biblio_book/?art=63996091)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .



notes








1


. Coconut ( .).  , ,  ,         ,      (cocoa).    . .




2


  19561957.,      .             .




3


   -.




4


   ,   .    ,      2011.  .




5


13 1930.       ,    . ,        .  ,     .




6


      . ,     (2006)       .




7


Barry Rolett and Jared Diamond. Environmental predictors of pre-European deforestation on Pacific islands. Nature 431: 443446 (2004).




8


Jared Diamond and James Robinson, eds. Natural Experiments of History. (Harvard University Press, Cambridge, MA, 2010).




9


Gabriel Almond, Scott Flanagan, and Robert Mundt, eds. Crisis, Choice, and Change: Historical Studies of Political Development. (Little, Brown, Boston, 1973).




10


       ()  (.   .).          (),      .




11


    1939.    170 ,       3 700 000 .




12


        ..    . .            .




13


     1999.,          45% .




14


.   ,   ,        , ..  .    ,   1635., . , . , ..  (  )    .




15


     ,        .




16


   .  ,     (1854)    ,                .




17


,           ,          .           ,            ,    .




18


    Ecce Homo:   ,    ,   .




19


             .




20


        ,      1940.          ,   - ;       .  - .      .




21


 ,         ,        (     1910- .).




22


  .     .   1942.     (      )  .




23


    -  -  .




24


 .




25


        ,           19     23   .  2011.              26,6  (   8,6 ).    ,    1939  1945.   14  (   4 ).




26


      30  .




27


    ,         ( ) ,   ,    ,    (  )   .




28


             ,     - (-,         ).




29


   ,             (),   . .              (   )      .




30


  . :  , , /    , / , ,/    .  32.




31


-        ..         ,   .




32


  .  -                 (.   ).




33


     ,  26  1939.        ;        . ..           .. ,  ,   ,    .




34


  . ,          (,         21 ).




35


            .       ,        ,     ,        .




36


        ,     ,     ,        .     ,          ,        .       1944.     ,    .   ,         ,         ,           ;      ,      .  .:  ..    . 19411944. , 2002; Henrik Lunde. Finlands War of Choice: The Untidy Coalition of a Democracy and a Dictatorship in World War II. Casemate Publishers, 2011.




37


     ()    ,  ,     1918.        1920.




38


  64188      (19016  ).




39


.         ,    .         .




40


           (   );  ,         ,     .




41


  ,   (),     ,    .         ,   ,             .




42


             (15921598).




43


  ,    .




44


    ,     (- 1945.),      95 000    12 000  ,        .




45


 .




46


                 -               .       1600.   1860- .              .           1868.,  ,  1870- .,       .




47


  ,          .




48


    30 000 ,    6000   ,  2700   .




49


  ,  ,      , .




50


,    ,         from rags to riches (.     ).


