 :  homo ludens  
  


         .    ,     ,     .     - ,  ,         ,     .

      ?         ?      ?

       .

      :   , -      .            ,  ,           .        ,    .

  XXI.        ,       .     .        ,    ,    .

      .





  

 :  homo ludens  





.  ,  ,  


        ,     ,      ,     .

.?. 


    ,      ,    ,   ,    ,    ,     .    .   ,          ,             ,     ,        .       ?          ?      ?

 ,  ,  .    .    ,     ,  , -      .  ,      ,     .

   ,         ,  , , , ,      ,    ,       .   ,       .     ,   , ,   ,     ,  ,         .

  .   .           ,        (Cluckhohn, Kroeber, Meyer 1952).       .  ,   ,         :    ,   , ,     ,  ,   .      , [1 -  //   . . 1. ., 1957. . 864.]    , ,      , [2 -  //  .  . ., 1881. . II. . 6.].        , ,  ,     ,        ,     .        ,       ,           (  . 1894. . XII (a): 790792).

          .     ,      ,     ,    ; ,     ,  ,    ,      [3 -  //   . . 1. ., 1957. . 864.],       .

  ,      ,   .    . .  ,          ,  ,    ,      ,     (Schlosberg 1947).

  . ,     ,         ,   ,   , : ? ,    ,                             ( 2007: 173).

  .          ,            ,    ,  ,        ( 1999: 5).

               ,  , , ,           .     . ,     .        :  ,     ,  ,  , , ,      ,       ,     .      ,    ,       ,       .              (.  2002: 3435).       , ,   , .?. .    .?.       (,    ,    ):         ,          ( 2002: 12).        ,      ,        .           .

        ,    ,              .             ( 2002: 77),   ,     ,       ,       ( : 9899).       .




 


    (  )      ,      .               .               .

     ,   , -       ,         .         :              ;           .      .    ,               .

      -       ( 1996: 144153).     -          :

             .       ,   ,    ,     . ,    ,   ,       ,     .         ?

                 ( 1996: 149).      ?

,         ( : 145),            ,            .    ?

     ,      ,          . .?.                        .  ,   ,    ( 2010: 134142).

                       (. IV, . 3; . V, . 4; ).

        .           ,    -       .        ,        ,      (. II, . 1, 3; . III, . 1, 2).

    ,     ,        ( 2010: 58).       .    ,         .   ,       ,          ,   ,   .            .  ,          ,    ,    (. I, . 2, 3).        ,    ,  -,  ,         .    ,     ,   ,      (  . . .)  ,      ,        ( 2010: 141).

              (    ) (. II, . 1, 2);        (      ),          ,    , ,     (. III, . 4, 5; . IV, . 1, 2; . V, . 2, 3).

,     ,   ,  ,         ,                    ,     -       - ,   ,       (. III, . 3, 6; . V, . 4, ).          1950- .,                ( 2007).   ,     ,    .

       ,      .           ,     .

        -   ,           ,      ,     .         ,       .           .      ,           (. V, . 4; ).          .  ,       .




    


      .   XIX.       ,    ,        ,     XVIIXVIII.           ,    ,       .   ,      .       , ,        .   ,   ,  ,    ,     , ,  ,           ( 2009).

 XIX ,     ,   ,   , ,         ,              ,         ( 2012).

              . ,   . -.   (1560) (. .1  .2).   ,     ,  ,    :    ,   ,     ,    ,     ? .    ,           ? ( 2012; Hindman 1981). .            :              :    , , , , ,  , .  ,  , ,        ( 2007: 61).

      .     ,             .        ,         . .-.     ,    (1762)        ,       .   XIX          .?. ,  ,  .?. ,    ,    [4 -  .?.                ,          (1913).]. .       ,     ,    .

        - .     .     ,   ,         ;         ,     .    ,      (.?.  )   ,    ,              .   . --      (1873)   ,      ,  ,    :                   ,            ,   . . --      ,      ,          ,   ,     XVIII : Bibliotheca lusoria, auctare H.?J. Clodio, Lipsiae, 1761.     ,     ,        ;  ,          ,   ,    ,  .      . --,       ,           (1877. . XIIXV).     ,  .      ,    . ,   , Liber de ludo aleae (1564)[5 -    ,        .].   ,  .    ,        ,        .

   -       XIX.                , ,   ;    , , , .  1847.           ,        ,    (,  2004: 22).         . ,    ,   ,          .      .?.  (      (1868)), .?.  (  ,  ,  ,      , ,    (1887)), .?.  (,     (1903))     , .?. , .?. . .?.   .?.           ,  .?. ,      ,      ,      ,     .

   -                        .    XIX        ,     ,      .









 I.   





 1.    


             

. 




    


                  (1896)    (1899)        .   .     ,  ,          ,    ,         (.  1999;  1978: 6667).     ,       ,     ,  [6 -    .   ,   , . :  .?.  . ., 1978. . 6592.].                     .    :     ,    ,   . ,  ,      ,    (. :  1978: 67).   . ,    1930- .  ,      ,  :  ,     ( 1978: 77).       XIX   XX.       ,            .

     ,    . .   ,   -,       .           -  ,      ,  . .        ,       :        . ,               .          , ,   ,   .      ,    , ,  .  .     ,         ,      ,    ,      .

                .  Homo ludens,   1938.            ,   黠   ,    ,              .

   .          - ,      (,     ,       ),   ,       , ,      .  1958.   .    ,      ,    (        ).  1961.   .?.  ,    ,          :     ,       ,    ,         .  ,     , ,   ,            .

           ,         -  :   ?

                 ,      ,        .




 


             .        ,   .  XIX.,          ,  ,      ,   ,      , ,  , , ,    -  .   . ,   , , ,  . , . , . ,    ,    :      ,     ,   ,      ,   ,    . . - ,           ,            ( 1976).

      -    ,        . .         ,      .        ,     ,  ,         .




 


      ,     ,    .       ,     (. ,  1976).       ,           .         .

     ,  ,       :         ,  ,   .        :       ,         .

    ,  ,  .   ,     ,       ,    ,           :   ,     , ,   ,      ,   . .       ,    ,    ,   . ,            ,     .




      


-             :   .      , , ,           .     . ,        .        ,              .         .?.     -    ( 1976).

   ,      . ,                        .      ,   ,     ,    ,        ,     ,    ,      (.  1999: 4650).

      ,     ,        :  ,   ,       . ,          ,   ,       -.

.?.   ,   ,                ( 1978: 89).              .  ,          ,     ,       ,   ,  .            .           -,    ,        .

            .                 ,     ,       .   ,     ,     . ,  ,    ,      ,   ,  ,     -.        ,       .

      . .         ,       . .?.   .?.             ,       ,    .

          .           ,    ,   ( 2007: 46).       ,      ,   ,        ( 1979: 106111).   .?. ,  , ,      ,   .               ,    .

.  -      .   . ,     ,    ,   , .       ,          ,   ,      ,    . .     -   ,        :   ,       ,            ( 1999: 291).       . ,  . ,     ,         ,      .      ,           .       ( 1999: 291).        .     :       ,    .

       .    -    .     , , ,  ,       .

  , ,         .    ,   ,    ,   ,        ,    ,        .


* * *

             ,     ,    :            ( 1999: 114).     .      .      ,      ,            ,     .  ,          , ,      ,   ,      . .?.          ,        ,   ,        .      .?.     .              ,    ,      :       ,        .    ,     ( 1993: 44). ,    . ,  .    ,  ,     ,    ,   

       ,   .    ,     .  ,    ,     ,     ,    ,  ,           .      ,      ,           .




 2.   


 ,   ,   , ,      ,     .

. 


.        .    ,   .    ,     .      ,      ,   ,          ,    ( 1992: 72, 368).




   


   ,   . ,       :   ,   ,        ,       ,      ( 1992: 9).    ,     .   :         ,    ( 1992: 62).

. ,     ,    ,  ,        .    lila         ,    ,      ,     ,         lila.       ,       ,     ,    ( 1992: 73, 126127).    ,   . ,       ,     .        .

    .    , -.         ,  ,            ,         ,         .  ,  , ,          .    ,  . ,   ,  :         ,    ( 1992: 92).

    ?    ,    ?




 


             ,    ,      .

        . :  ,  ,  , , ,  ,        ,      ,     ,   ( 1992: 20). .   ,    ,     ( ); .?.        ( 2004: 207, 211). .  ,       ,      ,         ,        ( 2007: 46).

,     ,      ,  ,     :     ,    !;    ,     ; ,        .         ,        .

           ,         .    ,  ,     .  ,   ,       ,         ,    ,   .

           .       .      ,     .  ,     ,       .     ,       ,        ( 1992: 17).              :   씅    .      ,    ,    ,    (.  2007: 3538, 45).    .   : ,      ,   , ?     , ,      .




   


          .  ,         ( 1975).     ,    .          ,          .   .?. ,      黠   ,    ,         ( 1975: 140148).       ,    -     . ,    , ,           ,         , , , .    , ,  , ,   -         ,  ,         ( 1994: 67).         .        ,  ,     - ,         .  ,  ,          .   ,     ,          ,    .

 ,               ,            .     ,            .

 ,        ,        ,     ,  .?.  ( 1991: 40).         ,     ,    ,      .  ,   .?. ,    . ,   ,    ,        ,   ,  ( 2005: 16).   ,      ,         ,    . ,          ,   , ,   ;             .              .        ,   .         .

,       ,     .        ,      ,       ,      .          ,     ,                  .

       .

            ,     ,        ,      ,      ,       .


* * *

  .  .       ,          :   ,        ,   .     ,   ,  , ,            腻 ( 2007: 93). ,     ,  .        ,   ,         .

    .      ,          ,  .     Homo ludens.   ,   . , .            .

  ,    ,     ,       ( 2007: 33).       ,      .            :   ,   ,   ,          , ,           .       ( : 45).

        .        ,    ,      -   ,  .    ,  .

        :   ,     ;     - ,                 .




 3.      


  ,   .




    .             :                  .?.  (1984)  .?.  (1981);        .?.  (1978);        ;            ( 1992)           , , :  ,  , ,    .?.                   ,      .      , .       .?.           .                ?      ,    (       )?      ,          ?




   


         ,                 . ,         (    ),          ( 1981).         ,     ,    ,           .             .?. , .?.      .

,  .?. :     ,   ,  , , , ;   ;     ,      .                ( 1981: 502).    ,  ,    ,   ,    .         ,       :    ,  ,   ,           .         ,     ,         ,  ,         ,  ,    .  ,      , ,         ,   ,   ,     ,  ,  .

.?.  ,             ,       .           ,        ,        .   -      ,     ,     ,  -,   .

     ,     ;    ;   .       ,       ,   ,               .

,   ,   ,   .

         /              . .?. ,    ,    ,        :   ,         ( 1978: 290).

            .       .        ,          ,   ,          , , , .     ,              ,      !                        !




     


     ,  ,            ,   ,      .

   .   1970-   򻠖   ,            .         ,    .      .               .       .    ,  ,   .    ,     , ,   ,      .    .     ,          ( 1975: 9597).

 ,      ,        ,   ,      ,    , , ,  - .      ,    ,   ,    !.             .          ( 1984).   ,         .

     !    ,  ,    ,  -.

      ,       ,      ,       .         ,     .    ,    . ,    :   ,   .


* * *

 ,      ,          .     /  ߻      :      :          prise de conscience ( . . .)      ( 1978: 290, 291).        ,           .

  ,   ,    ( 1996: 57).    - ,     ,       .             , , , .

             ,    ,               . , ,            . ,  ,                    ,         .  ,    .      ,       ,       .            ,  . ,      [7 -         .:  .   //   . ., 1995. . 273596.].









 II.     





 1. . . 


, ,  ,   , ,        []   .

. 




       


     .   ,              ,        ,       ( 1991).   ,       ,     : ,   ,    -  (         ). , ,   ,  ,    .          , ,   ,       ,    ,        ,      (.:  1983;  1991;  1983).

       ,    .   . ,    ,     ,                 ( 1983).                   (,  2004: 40).            .  , ,            (.: ,  2004: 472500;  .,  . 1981; Spenser, Gillen 1968).                ,           . (.:  2000;  1978: 146155; ,  2004: 692).

             ( 2000: 146).                , ,   ,    , ,             ,      ,   ,  .            :       100,    5;    ,   ;           ( 1991;  2004; . .4).  ,    , , .           .               ,    ( 1991: 914).

        ,     ,   ,   ,    -      .

     ,  , ,        :        ,     ( 1996).           :       ,    . , ,   ,   ,       . ,       ⅻ ( ).

        .  ,  ,       ,       ,    ,      (. .3  .7).

  (),         :      ,    .     ,   ,               ( 2009: 4344).      (, ,    5. ),      XVI.,    ,       ,          ,        ,      .         ,          ,         ( 2009: 4358).                 !          -.       , , ,              (     );                 ,     ,         , ,   .              .    ,    ,  ,       ( : 167169).   ,  .?.       ,      ,               ,  .

         .         ,     , , ,      ,    ,      ,     ( 2000: 124160).

   (, ),       ,   ,      ,    ,       ( 1996; ,  2004: 649).

    (-)       .      ,  ,  -         ,    ,   60   ,          .      ,     ( 2014: 62).

  ,    , ,        ,    .        ,          ,     ,   , ,        (,  2004: 172).

     ,     .    ,     .




      


        ,             .               .

  ,       ,  ,    ,      : , ,     ,      ?   .

     ,          .

      ,              .   ,     ,   ():         ,     ( 1993: 226).        ,      .

         ,     ,      ,      .

            - .  - :    (     ,     ),  ,   ,    (. ,  2004: 643732).   ,  -,  ,  ,   ,  ,  .

  -,       ,         (    ,   ,  )      .

, ,      (, , ,  )     .          ,          ( : 653).      .    ,         ,          ( 1978: 124).         ,  ,      ,     .   ,  ,        ,    .

     ,    ,        .  ,       ,               ?

           ,       .      ,   , ,   ,    ,      .

 ,               ( 1992: 106117; 196).          ,   .                      .   ,    ,            .

                :            ,    ( ).

         ,  ,            .   ,             ,   .      ,    ,    ,  ,    .  ,          .        ,    .   ,           .      .       ,      ,   ,         .

,       ,   ,  . .                  .      ,        .  [      ]      ,     ,  ,    ,   ,         .         .                ,    ,         ( 1980: 312313).       ,    .    ,    ,  ,  ,    ,       .

            .        (      )      ,      ( 1992: 126138;  2005: 155170).

  -     , , ,  ,   ,     .  .?. ,       ,     ( 1996).        ,      (  ,    ,  ,   )    ,          -.             ,        - .      ,       .      ,   ,    ,      ,      (.  1996).  ,    ,   ,     .




 


,     .       .

      .      -  ,         :     ,   ;     ;    ,  ,  ,  ,    .      .

  ,      .  ,        . ,      ,   ,    ,    ,      ,          (,  2004: 748).       ,          (,  2004: 653).

   ,     ,        .         .      ,    ,  ,         .       ,       , ,   ,    ,      .

 ,    -     ,     ,      -  ,      .




 2.    


    

 ,   ,        ,    .




        -        ,     , , ,   ,      .




  


         :

?,   ,    ,         ;

?,            ;

 ?,  ,  , ,    .

    ,     :   ,   ,   ,            .

               ,       (. .9).         ,    ,       ,             .        ,      ,   ,        .       :         ;      ,     ;  ,      .       ,        ,  ,   , ,   ,      .            ,  ,       ,   .

              .  ,   ,  ,        :          ;              (  ,       );       ,            (  ,      );    ,    ,         ,         ,   ( 2004: 914).       ,      .     ,       ,   ,  , ,              -.   ,       ,       ,   ,            .        ⻠      ,   XIX.    ,       ( 2004: 2327).

    ,   ,     ,  ,   ,     ,    (       ).         .     ,        ,  , .  ,  ,       ,  ,                ( 2004: 1344, 98).

 .?. ,  .?.  ,        :         ,        (  ).           , , ,     (, . :  2000: 147).

               , , ,      . , ,         .                ,  ,  ,  .            ,      -,    (, ), , ,       .   -           ,       .       ,   ,  .        ,      ,       ,         (, 2004;  1991;  1978; ,  2004: 39).

       ,  , ,    ,   .     ,    ,   :          ,   ,         ( 2000: 120; .   1983).          .




   


       .    (, , )   ,             (,  2004: 43).     :    ,  ,   .     ( ):  , ,   ,       :      ;     ( 1992: 247).       ,            (,  2004: 668).

          ,      ,   , ,    .          .      ,   , , ,      ( ,  2008).

       ,            (.:  2000: 1629).               .               .       :                     .     ,    ,  ,   ,            ;        (. :  2000: 24).

     ,          ,  .   ,  ,  ,  ,         .   ,    .     ,  ,  ,   ,   .     ,  -,  , .       .      ,    , , ,  ,   .                ,              .

         ,        ,   , .   ,   ,   ,      ()       (,  2004: 650, 652).                   ,   , ,     . ,           , .

,  ,            ,     .             .




     


       ,  .   , , ,     ,    ,   .      ,    .        ,    ,     ( 2005: 2325).              ,   .    -       .        ?           .        ,    .

,      ,   . .         ,      .          ,      ,    (  )      ,     ,         (van Gennep 1960).

  ,               ,             . ,      ,    ,  .   , ,              ( 2004: 14).  -   ,      .




    


         ,   ,             .       .          . ,  ,    軠     .  ໠            ,    (,  2004: 572574).

,     ,  .?. ,         ,  XIX. -         黠   .      ,   ,  , ,        ( 2000: 1822).            .          /  /  / .      :   ,    , ,         .    ,  ,    .      ,          (,  2004: 559572, 761).       :       ( ) ,  ,         (, . :  2000: 82).          ,      (,  2004)        .

      ,   ,          ,  ,      -  ,   ,     ( 1996;  2005).  :       ,            (, . :  2000: 82).

     ,  .?. ,  ,    ,     ,              ,   ,   .  . . ,           .                ,      ( 2000: 86123).

.?.       .   ,    ,  .?. ,                ,               .       , ,    ,     ,                        ,       [8 -         ,  ,   . .:  1978: 5479; 158162.],      .

                  :      1    ;     ;            ;  , , .            ,    ,       ,       ,    ,  ,      ,     ,    .      ,    ,    ,            ( 1978: 81138).  .?. ,     ,     .                              .

      ,        ,     ,         ,    ( 2000; ,  2004).

       ,         .         .     , , , ,    .  컠      ,    .       ,     ,      ,  ,     ,     ,     (,  2004: 239243; 575585).

            .       ,      ,   .

        (  )     , ,       (,  2004: 612619).   ,       ,     , , , , ,        .           (   ,   ).         (.:  1986).          ,     ,  ,              . -    ,    .      ,          .        ,      ,  ,  ,  ,   . (       ,   . , ,     ,       .)

     (,  .?. .   . 1984). ,       ,  ,     ,     .  ,      :  ,           ,       ( 1995);  , , ,         (,  2004: 763).

       , ,   ,           ,     : ,   (   ),     , ,          .

       ()   :          ,   , , , , ,   , , ,  ,   ;       ,         ,          ,      ,      () ;  ,         ,    ,   .   ,     ,   ,   ,  ,      ,            ( 2002).

, ,            ,      ,              .              ,            ,     ,   .

 ,                 ,    .     ,   . ,  ,  ,  ,       .




 3.     


    .

. 


        ,     . ,   ,       ,          ,       .  XXI.      ,         ,       ( 2005: 1417),          ,      ,         (. .8),         .




   


           .            ,     ,      ,     - .

   ,   ,   :

?,      /   ,    ,  ,        .    ,       ;

?,              ,            , , , , ,  (          );

 ?,     ,     ,   ,       .




  


           XIX.       ,     ,             (,  1903. . XXXVII (74): 576).     ,      .        .      ,    .              (-- 1877: 5868).           ,     ( 1984). ,    ,  ,  ,        ,  -   ,      ,       ,  XIX.    ,        . (,  2004: 168169).      .           .

          , ,    ( 1912).           ,        ( 1978: 68, 9394, 119). ,     ,   ,          (.   . 1984; ,  2004: 543562; . .6).

                   .               XIII.   XIV.   ,     ,     ( 2001: 11).                 :  ,   ,   ,  ,  ,  ,      , ,  .   1551.       ,    ,     ,        ,      ,  ,     ,           ,                ,  (, )       ,     ; ,       ;      ,       ,    ;    ,   ( )  ;     ,      ( 1915: 291).        ,     , ,             .

,     ,       1648.,              ,     ,       :                   ,         ,      ,           ,            ,    ,     [9 - . :  .?.  . .: , 1975. URL: http://www.bibliotekar.ru/rus/1654.htm.  :  2014.].  ,           ,  ,     - (     )   ( 1915: 292293).

  XVXVI.           , , ,     ( 1987: 24, 30; ,  1987: 205219; , 1988: 220224).

                  .            ,       ,     ,   ,   .    -  ,      .

                      ,       (, ,  1984).           , ,         .




  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/m-v-tendryakova/igrovye-miry-ot-homo-ludens-do-geymera/)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .



notes








1


 //   . . 1. ., 1957. . 864.




2


 //  .  . ., 1881. . II. . 6.




3


 //   . . 1. ., 1957. . 864.




4


 .?.                ,          (1913).




5


   ,        .




6


   .   ,   , . :  .?.  . ., 1978. . 6592.




7


        .:  .   //   . ., 1995. . 273596.




8


        ,  ,   . .:  1978: 5479; 158162.




9


. :  .?.  . .: , 1975. URL: http://www.bibliotekar.ru/rus/1654.htm.  :  2014.


