      IX   XIX 
  


     
               .       ,        ,      ;    ,     ;   .     , , , ,   ,         .





 

      IX   XIX 



        

. .  (. .), . . , . . , . . , . . , . . , . . , . . , . . , . . , . . , . . , . . , . . 



 . . , 2010

 -   , 2010







       . ,       ,         .         ,    .      ,        ,   ,  ,   ,   ,      ,     ,     .            ,    -     .

            .       -            - :    -      .   ,      ,          ,        . ,           ,  ,  ,               .    ,             ,         .       ,    , , ,   ,        .    ,   ,        ,    ,   ,      ,     .             ,    ,         .     ,       ,  ,      ,  .

   . -,        .              .        . -,                   .   -       , ,       ,    . ,        .       ,           .[1 -     . ,  .   XIX   XX. / . . . . ., 2001  .] ,         .      ,        .  ,   . . ,       ,   ,          ,         .[2 -    . ., 2003. . 15.] . .   . .       ,     .       ,   ,   ,    - .[3 -  . .,  . .     //   . 2003. 1. . 7.]   ,  ,  ,      .[4 -  . . 8.]      ,  ,  ,           .

-,       .  ,    .   ,     ,       .       ,      , ,            .   ,           ,          ,   ,    .       , ,   ,    .                  .

   IXXV.     ,      IXXV.   ,     .., ,       ,       ,       .

        .        ,       XV .

   -    IX  XV.            .          XII.,    XII  XV.     .     ,    , .         .

     ,                IXXII. XIIXV.                  . ,    ,            .             .               IXXV.            .   ,        ,         .

   XVIXVII.         ( IXXV.   ),             .

            .    XV.     ,   ,       ,      .             XVI.           .            XVI.    ().

          XVII. ,           ,     .          .   ,           .      ,           .

   XVIII   XIX.   XVIII   XIX.        ,      ,    .         ,       .     XVIII   XIX.      ,  .

     ,      ,  ,   .  ,           XVIII.         XVIXVII.   ,     ,      ,      ,  -.        ,      ,    .

 ,         XVIII.,             1766.               XVIII.    ,           20- ,  ,     .           ,         .

                 . ,          ,      ,            .        ,      :              ,       .

-,        .            . ,     .          , ..            ,    - ,     ,      , ,     ,    .                ,      ,        .

 ,              .

-,       ,   .     IX   XIX.,      ,   ,        .     ,    .      -        .

 ,      ,    ,     ,   .       .   . . ,       ,  , ,    , , ,     .[5 -  . .         //   . 2000. 3. . 60.]  ,          .

 ,      ,              .

-,                 .        XX.[6 -         / . . . . ., 1999. . 49.] ,           ,         .         .     ,  ,   ,     ,   ,        .  ,   ,       ,               .

         -   ,    . . , . . , . . , . . , . . , . . , . . , . . , . . , . . [7 -    . ., 2003;        . ., 1999;     . ., 2001;  . .,  . .     .    . , 1998;  .    . , 1999;  . .     . , 1999;  .    : , , . , 1999;        /  . . . , . . . -., 1997;  . .,  . .     //   . 2003. ;  . .  . .  .    . ., 2001;  . .  .     . , 2000;  . .         //   . 2000. 3.]  .

-       ,    ,    .         ,       ,     ,       ..,  ,    , ,        XVI    XVII ,   II .,      , ,  ,      .    .        ,    ,   ,   ,  ,    ,       .

       ,        ,       .          .

 ,                      .                         ,  . . , . . -, . . , . . , . . , . . , . . , . . , . . , . . , . .   .[8 -  . .   . ., 1999; - . .    . --, 1995;  . .    .  2. , 1899;  . .  . ., 1890;  . .     4 . ., 19891990;  . .   8. ., 19571959;  . .       XVI. ., 2000;  . .     ., 1997;  . .    4. ., 19651966;  . . .  18 . ., 19931994;  . .      ., 1949.]             ,    ,            .             . . , . . , . . , . . , . . , . . -, . . , . . , . . , . . , . , . . , . , . .   .[9 -  . . -   35. ., 19091912;  . .  .  . .-, 1997;  . .  . ., 1949;  .       . ., 1926;  . .   . ., 1991;  .   .  -      XVI. ., 1960; - . .   . ., 1988;  . .     .    .  . ., 1993;  . .           . , 1886;  .   . - . ., 1873;  . .        . ., 1894;  . .  . ., 1975;  .   XVI  ., 1962;  .    12001304. ., 1989;  . .  .       . .-., 1995;  .  .  - . ., 1980; Hughes L. Russia at the age of Peter the Great. New Heaven and London, 1998;  . .    :  -    . ., 1996.]

 ,  ,    .           -         .     . . , . . , . . , . , . . ,  (.), . . , . , . . , . . , . , . . , . , . . .[10 -  . .      (   XII  XIII ). ., 1906;  . .      . ., 1980;  . .   .    . .-., 1936; Birnbaum . Lord Novgorod the Great. Los Angeles, 1981; Idem. Novgorod and Dubrovnik. Two slavic city republics and their civilization. A complete sketch // Predavanja oddkana  jugoslavenskoj akademiji svezak 62. Zagreb, 1989;  M. M.       XVII.  2. ., 1912;  ().   . , 1831;  .         XIV . , 1891.  1991;  .     . ., 1792;  . . - .  - . ., 1987;  . .   . -      ., 1992; Pickhan G. Gospodin Pskov: Entstehung und Entwiklung eines stadtischen herrschaftszentrums in Altrussland. Berlin, 1992;  H. .  -       - . ., 1976; Robert . The chronicle of Novgorod 10161471. London, 1914;  . .  . ., 1946.]

             . ,              .          ,             .        . . , . . , . . , . . , . . -, . , . . , . . , . . , . . , . . , . . , . . , . . , . . , . . , . .   .[11 -  . .  . 1)   ; 2)      XVI   XVII. , 1910;  . .        I   II.  2. ., 1913, 1924;  . . . . . 89. ., 19071908;  . .    . //  . 1886. . 46;  .         . --, 1905; - . .  //      . . 1. ., 1909;  .        . //    . 1909. . 21;  . .     IXXIX .  . ., 1910;  .     XVIII . ., 1903;  . .      XVIII . - . ., 1887;  .    ,       -  . ., 1885;  . .      1616. //   . 1922. . 8;  . .          XVI . .-., 1957;  .  -   .      . ., 1969;  .          . ., 1869;  . .     . ., 1892;  . . -  ( )   XVI  //  . 1958. 5;  .               . , 1855;  . .      XVIXVII. ., 1978;  . .   16481649    1767  //  . 1862. . 145;  . .  . ., 1962.]

       ,         -     .   . , . , . , . , . . , . . , . . [12 -  .               XIV  XV . , 1882; Dukes . Catherine the Great and the Russian nobility. A study based on the materials of the legislative commission of 1767. Cambridge, 1967;  .      . ., 1854;  .    .      XVIII . ., 1858;  . . -     - . XIII   XV.: . . . . ., 1985;  . .                 . ., 1852;  . .  .       ., 1995.]               .

 ,    ,   ,   .       ,             . . , . ', . , . . , . . , . . , A. . , . .   .[13 - . .     . ., 1991; O'BrienB. Russia under two tsars 16821689. The regency of Sophia Alekseevna. Berkeley and Los Angeles, 1952;  .  . ., 1905;  . .  . ., 2003;  . .       .  3 . ., 19901992;  . .       16131913. . 14. ., 1911;  . .  . ., 1990;  . .  . ., 1979;  .     . , 1997.]

 ,    ,      ,   ,  ,  -        . , . .   . .               , . X.   .     ,      , . , . . , B. .   ,       1766.[14 -  . .       . .  //  . ., 1909. ;  .     . ., 1913;  . X.       XVII  //   . ., 1910. . . 29;  .        //  . 1909. . 1112;  . .            //    . 1887. . 251;  . .    ?   //  . 1879. . 1. . 1;  .            XVII  //  ,  . .   ,            . ., 1909.]

        .   ,        ,  . .   . . ,[15 -       . 1997; . 393483.] ,         ,    .       :   ,  -      .    . . . . [16 -  . .,  . .     . ., 1999.]           ,       .    -     ,          ,         ,   .

               .      ,        .


  

  ,     ,       -  .  ,  ,     ,   .     , -,              . -,         -  . -             . -,     - ,               .

  -     , ,          ,         .

       -.            (  ),       .          (  ),   -   .         ,      .

       ,      .      (,    ,     ..)    (,    ).

,      ,      .

       ,    .               ,       ,     ,         .

     ,  ,  ,           . ,    , ,         .

  ,    ,      ,       ,     .

             ,    ,      . ,        ,  ,   .   ,             ,   .

      ,      ,    .

 ,   ,      .            (        ),   ,     ,   ,  ,   ,      ,     ,    .

     ,       .      (   )    ,    ( ).

       ,    ,   .




 I

       (IXXV.)





1.     IXXV



         ,      IXXV.   ,     ..  , ,         .          .

,     ,  ,      ,    ,  .

       ,        , ,  . .    . ,  1069.[17 -        ,      .]    ,      , : "      ",[18 -     (  ). . 9.    . ., 1965. . 96.]  1095.        ,       ,[19 - . . 9. . 124.]  1177.                      .[20 - . . 10.    . ., 1965. . 1.] ,  : , ,           (, )    .

 ,       .       : 1069.        ,   .[21 - . .9. . 96.]  ,   ,      1181.,        ,        ㅻ.[22 - . . 10. . 8.]

              .         :   ,    ,   []        ,  [ ] .[23 -      (  ). . 1. .-., 1949. . 15.]

 ,        IXXV.       .

       ,     . ,      ,    .

        .      ,                    .

              .




1.1.       


 ,           .

       ,         , ,   .         :   -     , ,  .

      :        .[24 -  . .  . -  . 3. ., 1910. . 47.]    . . -,   , ,    ,    .[25 - - . .    . . 75.]

 ,       .              .

     ?

         XI   XII.     (. . , . . , . . , . . , . . , . . , . .   .),     1136.         ,  ,  ,        .

. .   . .     .  . .          XI. , -,     .[26 -  . .  . . 72.] . .             .       [27 -  . .   . . ., 2001. . 836.]     XI.,         .

        .

-,              .

           ,              .

-,              .

           ,     .            ,               .        IXXI.       , ,   , ,   IX.,    ?

            .[28 -  . .    . ., 1984. . 21;      , http: //www.hermitage.ru/html_Ru/11/b2003/hm11_4_107.html]                 VIII.        .

     VIII   IX.,             .       IXX.,     .         ,      .

 ,        ,  ,   -   .  ,    ,     .       ,            .

       .    . . , - ,   IXX.           ,  ,     ,   ,  , .[29 -  . .        . ., 1983. . 56.]  . .         - [30 -  . .    . -  . 4. ., 1910. . 37.] ,    , -   ,   .  ,      . .  , ,     . . .  ,      ,     ;[31 -  . .    XIXV. ., 1940. . 41.]  . .          XI    XII .[32 -  . .      //  . . 1938. . 1. 19. . 157.]

       ,         XXI.   ,   ,       XI   XII.          .               ?

        [33 -  . . -       //   . . 1. (11). ., 1982. . 88.]     ,    .[34 -  . .   . . 833.]

       ,     . ,  ,      .  ,       ,[35 - . .9. . 165.]          .    . . ,      .   , ,       ,       .[36 -  . . . . . . 1. ., 1861. . 10.]     .  ,           -,  , ,      ,       .

  ,        ,       .              .  ,       .

  . . ,        IXXI.       , ,               .[37 -  . .    //  . -.  9. . 1963. 3. . 15.]

,       . ,    ,          .    ,             .                       .  , ,   ,     .

,        ,  ,   .      ,   ,     .             . , . . -       .          .        .    (IXX.)          .[38 - - . .    . . 76.] ,     (XIXIII.) ,   ,         (   )     .[39 -  . . 77.]

                ,     .        , ,         .

       ,    ,      .

     ,         ,   ,      .  ,  1068.       .[40 - . .9. . 96.]

 1024.      ,     ,   1095.   ;   .[41 -  . . 78, 124.]      : 1078.,   ,  :     :  .[42 -  . . 109.] ,           .

,             .    ,         .  , ,      ,          ,    ,    .

   ,     ,         .

     ,    80- . XI.             .[43 -  . .     //       . 1997. . 224.]                :      .        . . -.[44 - - . .    . . 89.]

     , . .            XI,     XII.:  6627 (1119)          "    ".  :   , ,       ,       .  6634 (1126)  "    ". , ,         ,    6636 (1128)      , ,   ,    6637 (1129)  "     ".[45 -  . .     . . 4.]   . .    XII.       ,   1130.       .[46 -     . . 52.]

           1130.      ,     ,     1130.   .

          .

          1089., , ,    .        ,    :           1138.      酻.[47 -  . .  . . 201.]   . . ,       80- . XII..[48 -  . .    . . 230.] . .      :      , ,  ,        .         1191.   .[49 -  . .       //   . . 3 (13). ., 1989. . 44.]          .           .

          ,      .   . . ,            ,        .[50 -  . .       . ., 1905. . 27.]    ,      .

          .      (  )  1156.:       ,      .[51 -  . . 21.]            ,         .

         .

    ,     ,    ,    XVI..[52 -  . .      . ., 1911. . 260.]

    1510.,            ,    ,  1478.,   , ,   ,     :         ,   ,     .[53 - . . 6.  . ., 1853. . 215.]

   , ,         ?

  XIIIXIV.          IXXII.        XIII.      .           .      ,    ,         ,      .

-,       . ,               1305.,                 .[54 - . . 39.      . . . ., 1994. . 97.]

-,              . ,       ,                 .

             .                  .            .         .

         1480.        .

        XV. (14711480.),  ,             .[55 - ..        80   ., ..            ,         . .:  . .        //  . . 8. ., 1986. . 63.]

 ,           XV.    . . ,        - ,[56 -  . .  . ., 1994. . 29.]  ,           .  ,             ,           .

             . ,    ,  1602.,     .[57 -     XIVXVI. .-., 1935. . 91.]




1.2.    


    IXXV.   ,  ,    :              .[58 -  . .       . . 17.]

 ,    ,              ,   [59 -  . .     //    XIVXVII. ., 2002. . 180; . .   //       /  . . . -. . 2. ., 1910. . 50;  . .      : ,  //     . . . . 1. ., 1993. . 52;  . .    XIX . ., 1945. . 88;  . .      1136  //  . 1948. 5. . 242; Kaiser Daniel . The growth of the law in Medieval Russia. Princeton, 1980. P. 106  .]       .

,   . . ,         ,   腻.[60 -  . .   XVII . , 1960. . 3.]           :        ,                      ;[61 -  . .     . ., 2005. . 104.]               [62 -  . .,  . .     .  .  2. . 1. V  XX. ., 2003. . 128.]  ..   ,   .    XIX. . .   ,     ,          ,                 .[63 -  . .                 . . 72.] . ,  . .      ,     , :    .     ,          ;       2-  XII.              ,          ,         .[64 -  .    . , 1881. . 4.]

       ,              .

,         ,     : 1069.,   ,   ,      ,[65 - . .9. . 96.]    ;     ,      , : , ,  ,  .[66 -  .    . . 37.]      1133.      ,       .[67 - . . 1.    . ., 1846. . 132.]

      , . .  ,                    1202.,         .            ,             .[68 -  . .         XIV . . 308.]

. ,            , :   ,   .          ,     ໅ ,                              -          腻.[69 -  .    . . 2930.]  ,                   . . ,  ,   ,         ,        养.[70 -  . .  .       . . 1. .-., 1958. . 272.]

     ,  ,    , , , , , ,   .

,  1144.,      ,               .   ,   . .   . . ,       :      , ..      .[71 -  . .,  . . -  . ., 1988. . 135.]         .  1189.       ,      .[72 - . . 2.  . ., 1843. . 138.]

            1127.,        ,      ,    .[73 - . . 9. . 155.]              .    , . . - :              ,   :         셻.[74 - - . . . . 229230.]      . . ,    XII.      .[75 -  . .   // . . . 1946. . 99. . 203.]

   ,       .  1175.       ,      ,[76 - . . 2. . 117]  1298.        .[77 - . . 10. . 56.]  -   1157.  ,            .[78 - . . 1.. 149.]               ?      ,  :              .[79 - . . 9. . 252.] ,    ,        , ..  .  ,   . . -,  ,        ,    :     ,     ,      ,       腻.[80 - - . . . . 227.]  1177.                 .      ,      ,         :      ,      ;      ,    .[81 - . . 10. . 2.]

  ,         . ,               ;   .[82 - . . 9. . 124.]  ,          ,   ,      .         : 1023.      ,     ;       .[83 -  . . 78.]

     ,          ,         軠 ,   .   ,  XIV.    ,       .    ,    ,       , , ,          .




2.       IXXV



 ,      ,  , ,   ..   .           ,             .          ,        .




2.1.       IXXV


       IXXV.       .      , , ,       .

    .      (        ),[84 -  . . 163.]    (         29).[85 -  . . 109.]            . ,           . ,        , ,    .             .

           .         ,      .

          .    ,      :

),     .

         :      ,       ,               ,[86 - . . 10. . 6.]    ,            养;[87 - . . 9. . 136.]

)     .

       . ,  1168.             ;     ,     .[88 -  . . 236.]

,          , ,     ;

)     ,       .

, ,    1225.:       ,     [89 - . . 10. . 93.] .      , ,    ,  :         ,        ,    [90 -  . . 92.]    ;

)      .

       . ,  1117.            ,      .[91 - . . 9. . 150.]     ,  1295.,     ,      :      ,   ,    ;     ,  ".       .[92 - . . 39. . 69.]   ,     ,        .               ,     ;

)   .

             .       ,    ,       :      ,     .    ;         .[93 - . . 39. . 61; . 10. . 9.]

          .            ,    .

-,         ,    .

-,         .   ,             :      ;    ;      ,     ,     [94 - . . 2. . 117, 136; . 9. . 229, 211.]  ..           .

)    .

     ,    , ..      .  , ,    : 1135.               .[95 - . . 9. . 159.]         : 1159.      ,       .[96 -  . . 216.]

        . ,     ,    ,      .

        .     ,      .     ,      .

,           ,          . , ,        ,      .[97 - . . 10. . 140.]  1285.    ,  ,   ,            .       .[98 -  . . 165.]        ,    ,          . ,     . .   . . ,        ,       .[99 -  . .,  . . -  . . 143.]               -.    , -,   1146.:                    ,     ,       ,    :   , ,     ,           .                   ,                           ,  .[100 - . . 9. . 168169]

      ,      . ,  1220.         ;      ,    ,          .[101 - . . 10. . 87.]

          .              . ,  1200.    ,           ;      .[102 -  . . 32.]

,      ,      ,    :                .   , ,   , 腻.[103 -  . .      (   XII  XIII ). . 46.]

       ,    ,       ,       .

      .

-,   ,           .

      -    .              ,               .                : Toe                    , :             .[104 - . . 10. .3233.]  ,      ,            .

-,    ,      .

         . ,    ,   1158. ,            .[105 - . . 9. . 211.]    ,        ,   ,   ,  .

     .   ,    ,      .    ,     ,       .

 ,     ,       : 1157.   ,       .        , :   ,      ".[106 - . . 39. . 61.]

          . ,  1144. ,  ,        ,  (    )   .

         . ,  ,    1404.,  :     ,      .[107 - ,       6360/852  7106/1598          . ., 1781. . 104.]       ,    ,          .

            .

  . . ,   XII.  15 ;  XIII.  50,   XIV.              250.[108 -  .  XII. ., 1986. . 153.]

,       ,       .          .           .   ,    ,   ,  ,  ,  .          :         ,      .[109 -  . .  . . 1. ., 1899. . 352.] ,  1137.                   .[110 -  . .  . . 337.]    XII.,   ,    ,  1124.   .

     ,  -   , ,     .


* * *

,      .      ,     ,   , ..      .                  ,         .   ,        ,   ,   ,         .

        .

         IXXV.     ,    .                  . ,   ,      ,    .

 ,      (,   ..)   ( )  ,     .          ,      .

 ,    ,     .        .

 ,       ,    ,  .        .

,        ,    .       .


  

,             .       .

            .

      ,          ,    .

            .    ,           ,  .   ,                .

    ,         .      ,          .  ,           ,         :     , ,  ,       ;[111 - . . 2. . 97]              ,        .[112 - . . 9. . 160.] . .     .[113 -  .    . --, 1904. . 24.]  ,           ,      .[114 -  . . 24.]

     ,             ,    ..

        ,       .           . ,  1225.                  ໠  :           .[115 -  . 10. . 89.]

        ,     : 1158.             ,     .[116 - . . 9. . 211.]

         XIII.     ,       ,     .      1371.     :       ,    ;    [] []  [ ] ,          ,      .[117 - . . 1.. 30.]  ,          .

    ,          ,    .


  

                       .             .

       ,  ,     ,    .

              ,     .            .       ,      -  .    ,         ,   ,   ,   .

  (. . -, . , . . , . . , . .   .) ,     , ,     养,   ,[118 - . . 9. . 95; . 10. . 101.]      (      [119 - . . 10. . 32, 86.])    .   ,  ,    "     ,  . ,       ;            (. , ),           .  .[120 -  .    . . 5.]

 ,   ,           ,     ,   ..

  ,       :  "       :        .[121 - - . .    . . 7475.] . . ,      , , , ,     , ,   ,       .[122 -  . . - .  - . . 120.]

     ,     ,          .

            .

     ,      , , . , . .   . . [123 -  . . . . . . 6. ., 1859. . 112;  . .       . . 36.]         .            (     ),      (       ),[124 -  . . . . . . 6. . 112.]      .

,    ,         :     ,          녻.[125 -  . . ,  . ., 1967. . 26.]           :              养;           ; -                  养.[126 -    / . . . ., 1909. . 36;   XXX. . 1.   . ., 1984; . 304;  . .     XV. ., 1903. . 146.]

            . ,     : ,           .[127 - . . 1.. 175.]

      . , ,       ,    ,      .    ,  ,   . .   . . ,     .[128 -  . .,  . . -  . . 62.]          ,        .[129 - . . 9. . 74; . 39. . 87.]       ,             1170.:     , ,  셻.[130 - . . 2. . 97.]  1185.     ,  .

       :                 .

. .    ,  ,   .[131 -  . .  . . 182.]          .

,  ,           .  ,      ,   ,    ,      ,       .    ,   . .   . . -      .[132 - - . . . . 242.]  ,         .          [133 - Pickhan G. Gospodin Pskov: Entstehung und Entwiklung eines stadtischen herrschaftszentrums in Altrussland. C. 187.]    ,      .[134 -  . .         ? //  . . 4. , 1999. . 36.]

       .

    :           ,       .[135 -  . .    . . 232.]    ,   .             :   ,   ,      .[136 - . . 10. . 214.]                ,   . ,              .

    .       :     ,    养.[137 - . . 9. . 74.] ,    ,         .             .    - , , -     ,       :       ,        .      ,  : !     ( . . .),    ".[138 - . . 2. . 97.]

     ,     .

     . ,  1342.         ,    ,        ,   ,   .[139 - . . 10. . 214.]         :       .[140 -        (  ). .-., 1950. . 59.] ,  1384.            .

    , ,   ,      ,    .

       .       ,    ,     .

       ,     . ,          1175.  ,   .            ?.   ,  ,     . ,           .

       ,        -  ,    ,   . ,           .

  ,       ,             :            ,  ,         5 ,       .[141 - . . 9. . 161.]

          .

       .       . ,   ,     .

      :   ,          ,  . . -.[142 -  . .    //      . . 1. ., 1909. . 381.]     . . :             ,   .[143 -  . . . . 2. ., 1957. . 69.]     : ,    ,     ,   ,  .   ,      ,     ,     ,  .[144 -  . .        XVI . C. 202203.]

, ,   . ,      ,   :       ,     ,     .[145 -  .         IV //    . . . 1861. 5. . . 221.] ,     ,         .    . . ,  ,  ,      ,      .    ,       ,   .     ,        .[146 -     . . 37.]    B. . .           ,      .[147 -  . .      . . 252.]

          .     (. . , . . , . .   .)           :       ,    .[148 -  . .    . . 222.] ,       , . .  ,     (    )  (  . . . .)    , ,    .[149 -  .]  ,   ,    ,  ,  .  ,  ,     ,   ,   -     .  ,             .

              .          ,            .          ,  . . ,    ,   , ,    , . ,         .[150 -  . .     ., 1998. . 166.]   . . ,              .      , ,   .[151 -  . .  -       XIIXIII. . 105.]        ,   ,        ,   ,    . . .  ,          (,   ),       .

,        .

-,      ,          .

-,        .   ,     ,  .    ,       [152 -  .]    .

-,      ,     .

 ,         . ,   ,     :   ,  ,   .        .

         .  ,           ,   ,   . . ,       .[153 -  . .     //   .  -. . 3. , 1918. . 17.] ,      ,      ,  . . ,  , ,  ,     ,    ,[154 -  . .        (XVIXVII.): . . . . ., 1999. . 16]      ,    .

 ,  ,    , ,  ,  .    ,         ? ,        ,           ,[155 - - . . . . 237.]     .

 :       .     .          .     .           ,   ,     .[156 -  . .       . -  . 5. ., 1912. . 49.]         1384.: []           ,        .     ,      ,      ,   ,   ,    .[157 -  . 4.   . . 1. ., 2000. . 339.] ,      (     ),       .

           ,       .  1359.       ,       ,       .[158 -  . .  . . 183.] ,    ,     ,     .

       , , -,        (,   ).    1220.      . ,    :      .[159 - - . . . . 231.]

     -           .   ,            :    ,         .

          ,       .      ,  .   ,          ?          ?

.      ;[160 -  .               XIV  XV . , 1882. . 93.] . .  ,     ,    .[161 -  . .    . . 230.] . . -   ,     ,[162 - - . .    . . 80.]      .       . . , . . , . .      ,             .[163 -  . .       . . 101.]

   ,            .   ,  ,  . . :  ,              ,       .[164 -  . .     . . 11.]    . . ,  ,      ,     .      ,   ,         ,  ,   ,    .[165 -  . .       . . 48.]    . . :        ,     [166 -  . .  -     . . 106.]     :     ,    ,        .[167 -  .    . ., 2002. . 107.]     . .   . . -.      ,       . . :    ,          ,       .      ;  "    ,   ,      ,     .[168 -  . .     . . 11.]

     .  ,      .

   ,          . ,          1140.  ,            .     .           ,        :         .[169 - . .9. . 165.] , ,       ,  .          ,         .            ,            .

   ,       1016.       ,       ,  ,   ,  , ..  .     :     ,    . . ,[170 -  . .       . . 102.] ,    , ,      .         , ,    ,      ,       .

  ,     ,           .


    

       .          ,          :                ,            .[171 - . . 10. . 33.]       ,   ,  ,   ,   .

       .           .  ,          .                .

     . -,          . -,     ,     .        ,           .       ,      ,     1137.,       ,        ,      .[172 - . . 39. . 59.]

         ,           . ,  1200.            ,      ,   .[173 - . . 10. . 3233.]        : 1139.          ,            ,      .[174 - . . 9. . 165.]

    ,    .    ,   .        (, ,        1241.,     ).   , ,    ,        . , -          (,  1176.  ,   ,     , :      ;   [175 -  . . 254.]);    셻 (,  1140.       :       ,      ,   ).[176 -  . . 165166.]

     .  ,      .    , ,      .      ,  ,  .  , ,    .  ,  ,   . ,        : , ,  ,   ,    ,       .[177 -  . . 211.]        .

 ,     ,   .

  ,    ,      .             .

,    ,        :             .[178 - . . 10. . 148.]

   ,     . ,  1215.            ,    ,        ,        ,            .[179 -  . . 68.]

        ?

-,         .       ,        . , ,     ,      . ,     ,   ,                  ,      .[180 -  . . 124.]

-,  ,      . ,  1196.          ,     ,   ,      ;        ,        .[181 - . . 2. . 150.]         1342. ,      ,    :             [182 - . . 10. . 215.]        .

             ?

        ,        :          ,      .       .     ( . . .)            .[183 - . . 39. . 82.]            . ,  , ,     .

     , ,       .  1160.             .         ,     .[184 -  . . 61.] ,     ,   ,    ,   .   1241.          .

 , ,      ,         .      .     ,           . ,  1141.         :            ,   ,       ,       .[185 - . .9. . 166.]

        ,     .   ,        .  1159.   ,    ,  ,     .[186 -  . . 217.]             :       ,         .[187 - . . 10. . 125.]  ,            .

         .    ,  ,            .  ,   ,       ,         . ,        1340.,     ,           .[188 - . . 39. . 109]

,          .          .


       

           ,     ,     .       :

   ;

  ()   ;

;

   .

       .

      : 1158.         ,       ;[189 - . . 9. . 211]   ,   ,      .[190 - . . 10. . 125.]

    .  1142.,   ,     .    ,  . . ,      :   ,             ,          .[191 -  . .     . . 42.]

           :      "     .[192 -  . .     . . 403.] . .         .[193 -  . .  .      XIXV b. .-., 1947. . 29.] . ,      ,  ,                           ,   .[194 -  .         XIII. (   ) //     . ., 1989. . 5556.]

  . .   . . ,   ,              .[195 -  . .,  . . -  . . 65.]         XII.:   1169.         ,      ,   ,   ".[196 -  . . 65.]     ,    1154.: ,   ,     ,        .   ,   ,    ,      ,[197 - . . 39. . 60.] ..        .

     .                 .

   ,  ,      1154.      . . .  ,      .[198 -  . .      //     19021903. . . . 1. ., 1903. . 234.]    . . ,      :   ( ",  " ..)       (, ) .[199 -  . .     IXXI .   ., 1995. . 123.] ,   ,                   .[200 -  . . 122123.]

   ,               .

,        : 1159.         ; 1229.       ,    ,    .[201 - . . 9. . 217; . 39. . 75.]   . . ,      "  ,   .[202 -  . .      XV . .-., 1961. . 23.]       : 1285.           ,     腻.[203 - . . 10. . 165.]         ,    :           ;  ,  ,         ,  ,   .[204 - . . 1.. 28.]

. .      :         ,       ,     .[205 -  . .   . . 387.] . .        1126.[206 -  . .       . . 21.]     ,     ,      .

-,           ,         .

-,        .       ,       . . .   . .      :      ,  ,  ,  ,  ,         ,        .        .      ,      ,   "  .[207 -  . .,  . . -  . . 250.]




  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/irina-minnikes/vybory-v-istorii-rossiyskogo-gosudarstva-v-ix-nachale-xix-veka-10941922/)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .



notes








1


    . ,  .   XIX   XX. / . . . . ., 2001  .




2


   . ., 2003. . 15.




3


 . .,  . .     //   . 2003. 1. . 7.




4


 . . 8.




5


 . .         //   . 2000. 3. . 60.




6


        / . . . . ., 1999. . 49.




7


   . ., 2003;        . ., 1999;     . ., 2001;  . .,  . .     .    . , 1998;  .    . , 1999;  . .     . , 1999;  .    : , , . , 1999;        /  . . . , . . . -., 1997;  . .,  . .     //   . 2003. ;  . .  . .  .    . ., 2001;  . .  .     . , 2000;  . .         //   . 2000. 3.




8


 . .   . ., 1999; - . .    . --, 1995;  . .    .  2. , 1899;  . .  . ., 1890;  . .     4 . ., 19891990;  . .   8. ., 19571959;  . .       XVI. ., 2000;  . .     ., 1997;  . .    4. ., 19651966;  . . .  18 . ., 19931994;  . .      ., 1949.




9


 . . -   35. ., 19091912;  . .  .  . .-, 1997;  . .  . ., 1949;  .       . ., 1926;  . .   . ., 1991;  .   .  -      XVI. ., 1960; - . .   . ., 1988;  . .     .    .  . ., 1993;  . .           . , 1886;  .   . - . ., 1873;  . .        . ., 1894;  . .  . ., 1975;  .   XVI  ., 1962;  .    12001304. ., 1989;  . .  .       . .-., 1995;  .  .  - . ., 1980; Hughes L. Russia at the age of Peter the Great. New Heaven and London, 1998;  . .    :  -    . ., 1996.




10


 . .      (   XII  XIII ). ., 1906;  . .      . ., 1980;  . .   .    . .-., 1936; Birnbaum . Lord Novgorod the Great. Los Angeles, 1981; Idem. Novgorod and Dubrovnik. Two slavic city republics and their civilization. A complete sketch // Predavanja oddkana  jugoslavenskoj akademiji svezak 62. Zagreb, 1989;  M. M.       XVII.  2. ., 1912;  ().   . , 1831;  .         XIV . , 1891.  1991;  .     . ., 1792;  . . - .  - . ., 1987;  . .   . -      ., 1992; Pickhan G. Gospodin Pskov: Entstehung und Entwiklung eines stadtischen herrschaftszentrums in Altrussland. Berlin, 1992;  H. .  -       - . ., 1976; Robert . The chronicle of Novgorod 10161471. London, 1914;  . .  . ., 1946.




11


 . .  . 1)   ; 2)      XVI   XVII. , 1910;  . .        I   II.  2. ., 1913, 1924;  . . . . . 89. ., 19071908;  . .    . //  . 1886. . 46;  .         . --, 1905; - . .  //      . . 1. ., 1909;  .        . //    . 1909. . 21;  . .     IXXIX .  . ., 1910;  .     XVIII . ., 1903;  . .      XVIII . - . ., 1887;  .    ,       -  . ., 1885;  . .      1616. //   . 1922. . 8;  . .          XVI . .-., 1957;  .  -   .      . ., 1969;  .          . ., 1869;  . .     . ., 1892;  . . -  ( )   XVI  //  . 1958. 5;  .               . , 1855;  . .      XVIXVII. ., 1978;  . .   16481649    1767  //  . 1862. . 145;  . .  . ., 1962.




12


 .               XIV  XV . , 1882; Dukes . Catherine the Great and the Russian nobility. A study based on the materials of the legislative commission of 1767. Cambridge, 1967;  .      . ., 1854;  .    .      XVIII . ., 1858;  . . -     - . XIII   XV.: . . . . ., 1985;  . .                 . ., 1852;  . .  .       ., 1995.




13


. .     . ., 1991; O'BrienB. Russia under two tsars 16821689. The regency of Sophia Alekseevna. Berkeley and Los Angeles, 1952;  .  . ., 1905;  . .  . ., 2003;  . .       .  3 . ., 19901992;  . .       16131913. . 14. ., 1911;  . .  . ., 1990;  . .  . ., 1979;  .     . , 1997.




14


 . .       . .  //  . ., 1909. ;  .     . ., 1913;  . X.       XVII  //   . ., 1910. . . 29;  .        //  . 1909. . 1112;  . .            //    . 1887. . 251;  . .    ?   //  . 1879. . 1. . 1;  .            XVII  //  ,  . .   ,            . ., 1909.




15


      . 1997; . 393483.




16


 . .,  . .     . ., 1999.




17


       ,      .




18


    (  ). . 9.    . ., 1965. . 96.




19


. . 9. . 124.




20


. . 10.    . ., 1965. . 1.




21


. .9. . 96.




22


. . 10. . 8.




23


     (  ). . 1. .-., 1949. . 15.




24


 . .  . -  . 3. ., 1910. . 47.




25


- . .    . . 75.




26


 . .  . . 72.




27


 . .   . . ., 2001. . 836.




28


 . .    . ., 1984. . 21;      , http: //www.hermitage.ru/html_Ru/11/b2003/hm11_4_107.html




29


 . .        . ., 1983. . 56.




30


 . .    . -  . 4. ., 1910. . 37.




31


 . .    XIXV. ., 1940. . 41.




32


 . .      //  . . 1938. . 1. 19. . 157.




33


 . . -       //   . . 1. (11). ., 1982. . 88.




34


 . .   . . 833.




35


. .9. . 165.




36


 . . . . . . 1. ., 1861. . 10.




37


 . .    //  . -.  9. . 1963. 3. . 15.




38


- . .    . . 76.




39


 . . 77.




40


. .9. . 96.




41


 . . 78, 124.




42


 . . 109.




43


 . .     //       . 1997. . 224.




44


- . .    . . 89.




45


 . .     . . 4.




46


    . . 52.




47


 . .  . . 201.




48


 . .    . . 230.




49


 . .       //   . . 3 (13). ., 1989. . 44.




50


 . .       . ., 1905. . 27.




51


 . . 21.




52


 . .      . ., 1911. . 260.




53


. . 6.  . ., 1853. . 215.




54


. . 39.      . . . ., 1994. . 97.




55


..        80   ., ..            ,         . .:  . .        //  . . 8. ., 1986. . 63.




56


 . .  . ., 1994. . 29.




57


    XIVXVI. .-., 1935. . 91.




58


 . .       . . 17.




59


 . .     //    XIVXVII. ., 2002. . 180; . .   //       /  . . . -. . 2. ., 1910. . 50;  . .      : ,  //     . . . . 1. ., 1993. . 52;  . .    XIX . ., 1945. . 88;  . .      1136  //  . 1948. 5. . 242; Kaiser Daniel . The growth of the law in Medieval Russia. Princeton, 1980. P. 106  .




60


 . .   XVII . , 1960. . 3.




61


 . .     . ., 2005. . 104.




62


 . .,  . .     .  .  2. . 1. V  XX. ., 2003. . 128.




63


 . .                 . . 72.




64


 .    . , 1881. . 4.




65


. .9. . 96.




66


 .    . . 37.




67


. . 1.    . ., 1846. . 132.




68


 . .         XIV . . 308.




69


 .    . . 2930.




70


 . .  .       . . 1. .-., 1958. . 272.




71


 . .,  . . -  . ., 1988. . 135.




72


. . 2.  . ., 1843. . 138.




73


. . 9. . 155.




74


- . . . . 229230.




75


 . .   // . . . 1946. . 99. . 203.




76


. . 2. . 117




77


. . 10. . 56.




78


. . 1.. 149.




79


. . 9. . 252.




80


- . . . . 227.




81


. . 10. . 2.




82


. . 9. . 124.




83


 . . 78.




84


 . . 163.




85


 . . 109.




86


. . 10. . 6.




87


. . 9. . 136.




88


 . . 236.




89


. . 10. . 93.




90


 . . 92.




91


. . 9. . 150.




92


. . 39. . 69.




93


. . 39. . 61; . 10. . 9.




94


. . 2. . 117, 136; . 9. . 229, 211.




95


. . 9. . 159.




96


 . . 216.




97


. . 10. . 140.




98


 . . 165.




99


 . .,  . . -  . . 143.




100


. . 9. . 168169




101


. . 10. . 87.




102


 . . 32.




103


 . .      (   XII  XIII ). . 46.




104


. . 10. .3233.




105


. . 9. . 211.




106


. . 39. . 61.




107


,       6360/852  7106/1598          . ., 1781. . 104.




108


 .  XII. ., 1986. . 153.




109


 . .  . . 1. ., 1899. . 352.




110


 . .  . . 337.




111


. . 2. . 97




112


. . 9. . 160.




113


 .    . --, 1904. . 24.




114


 . . 24.




115


 . 10. . 89.




116


. . 9. . 211.




117


. . 1.. 30.




118


. . 9. . 95; . 10. . 101.




119


. . 10. . 32, 86.




120


 .    . . 5.




121


- . .    . . 7475.




122


 . . - .  - . . 120.




123


 . . . . . . 6. ., 1859. . 112;  . .       . . 36.




124


 . . . . . . 6. . 112.




125


 . . ,  . ., 1967. . 26.




126


   / . . . ., 1909. . 36;   XXX. . 1.   . ., 1984; . 304;  . .     XV. ., 1903. . 146.




127


. . 1.. 175.




128


 . .,  . . -  . . 62.




129


. . 9. . 74; . 39. . 87.




130


. . 2. . 97.




131


 . .  . . 182.




132


- . . . . 242.




133


Pickhan G. Gospodin Pskov: Entstehung und Entwiklung eines stadtischen herrschaftszentrums in Altrussland. C. 187.




134


 . .         ? //  . . 4. , 1999. . 36.




135


 . .    . . 232.




136


. . 10. . 214.




137


. . 9. . 74.




138


. . 2. . 97.




139


. . 10. . 214.




140


       (  ). .-., 1950. . 59.




141


. . 9. . 161.




142


 . .    //      . . 1. ., 1909. . 381.




143


 . . . . 2. ., 1957. . 69.




144


 . .        XVI . C. 202203.




145


 .         IV //    . . . 1861. 5. . . 221.




146


    . . 37.




147


 . .      . . 252.




148


 . .    . . 222.




149


 .




150


 . .     ., 1998. . 166.




151


 . .  -       XIIXIII. . 105.




152


 .




153


 . .     //   .  -. . 3. , 1918. . 17.




154


 . .        (XVIXVII.): . . . . ., 1999. . 16




155


- . . . . 237.




156


 . .       . -  . 5. ., 1912. . 49.




157


 . 4.   . . 1. ., 2000. . 339.




158


 . .  . . 183.




159


- . . . . 231.




160


 .               XIV  XV . , 1882. . 93.




161


 . .    . . 230.




162


- . .    . . 80.




163


 . .       . . 101.




164


 . .     . . 11.




165


 . .       . . 48.




166


 . .  -     . . 106.




167


 .    . ., 2002. . 107.




168


 . .     . . 11.




169


. .9. . 165.




170


 . .       . . 102.




171


. . 10. . 33.




172


. . 39. . 59.




173


. . 10. . 3233.




174


. . 9. . 165.




175


 . . 254.




176


 . . 165166.




177


 . . 211.




178


. . 10. . 148.




179


 . . 68.




180


 . . 124.




181


. . 2. . 150.




182


. . 10. . 215.




183


. . 39. . 82.




184


 . . 61.




185


. .9. . 166.




186


 . . 217.




187


. . 10. . 125.




188


. . 39. . 109




189


. . 9. . 211




190


. . 10. . 125.




191


 . .     . . 42.




192


 . .     . . 403.




193


 . .  .      XIXV b. .-., 1947. . 29.




194


 .         XIII. (   ) //     . ., 1989. . 5556.




195


 . .,  . . -  . . 65.




196


 . . 65.




197


. . 39. . 60.




198


 . .      //     19021903. . . . 1. ., 1903. . 234.




199


 . .     IXXI .   ., 1995. . 123.




200


 . . 122123.




201


. . 9. . 217; . 39. . 75.




202


 . .      XV . .-., 1961. . 23.




203


. . 10. . 165.




204


. . 1.. 28.




205


 . .   . . 387.




206


 . .       . . 21.




207


 . .,  . . -  . . 250.


