.   
  


  ,           ,   30-        ,     .      ,         :    ,     ,  ?             ?           ?    ,           ,   ,   ,        .    ,          ,       .      ,                    ,      .





 

.   . 



 ., 2015

 .,  , 2015    һ, 2015  CORPUS 


* * *


   (19612013)











      ,    ,  ,   ,   ,   ,    .      ,  (   )       ,      ,        .

        .     ,       .            ,      ,      ,    .                .   -       .              .       ,      .

         ,       .            .     .      .     ,     ,    ,   [1 - SouvarineB. Stalin: aCritical Survey of Bolshevism. New York, 1972; UlamA.B. Stalin. The Man and his Era. New York, 1973; TuckerR.C. Stalin as Revolutionary, 18791929: A Study in History and Personality. New York, 1973; TuckerR.C. Stalin in Power: The Revolution from Above, 19281941. New York, 1990 ( .    ); MedvedevR. Let History Judge: the Origins and Consequences of Stalinism. London, 1976 (  1990-    .     ); McNeal R. H. Stalin: Man and Ruler. New York, 1988.].

        .        .  ,   -  .               ,     ,     [2 - .     ? ., 2002; KunM. Stalin, An Unknown Portrait. Budapest, New York, 2003; ServiceR. Stalin. A Biography. London, 2004; KuromiyaH. Stalin. Harlow, 2005.       .: .. .     . ., 2010; O.., .  .     . ., 2011.      : ..   . ., 2002; ReeE. van. The Political Thought of Joseph Stalin. A Study in Twentieth-Century Revolutionary Patriotism. London, New York, 2002; .. , , . ., 2011.                : .., . ,   . 19361938. ., 2009.          . ., : .. , , :     1940- . ., 2006; ..  :         . ., 2011; .  .      , 19391953. ., 2014.                   .].

          .      .            ...  -       .[3 - ..   .   ... . 12. ., 1989; . . ., 1997.].               .        ,        .            ,    ,   .

            .[4 - . .   . ., 2005; .  . ., 2014.].             .     ,  ,   .

   , ,     .             .     .      ,       .            ,        .   ,    .

      (    )        ,   .       .       ( ,    ),    -    .   ,   ,      ,    ;      [5 -  .  4  .].

             .           ,                .     ,     .      ,     ,       .                     ,        .

,    ,   ,               .     ,       , ,    , ,  ,    û.              .              ,    ,     .           ,          .          .        : ,  ,   ,   .

               . , ,          ,    .   ,             ,   .      ,      .  ,     ,       .

        ,      ,         .           , ,      ,   .          .     ,           -    .   ,       ,      .         ,       ,        .      ,               .  ,   ,   .

 ,           ,    ,            .        .        .       ,  ,   ,        ,       .  ,        ,     .   ,   ,    ,   :     ,         ..              .         .       .       .

,          ,      ,       .               .   ,    ,        ,   .       1920-    1930- .         . (  ,       .)     ,    ,     ,       .   ,  .   ,         .          ,   [6 -     :  .. ... 19251936. / . ., .  . ., 1995;   . . 19311936. / . .., ..  . ., 2001.].

           [7 -    .  ()  ,  .. (19241953.) /  . ... ., 2008.].     ,       .        .      (  ,   ..)      . ,      ,      (   )  .   , ,   ,            ,       ,          .   ,        (   )     [8 - .. .       . ., 2010. . 113114.].             .

        .   ,            ,       ..   ,          .         .

 ,           .      , ,      .        :  ,  .          ,     . ,           ,      .                     -  (   )[9 - . . 558. . 111.  11    ,         (,   ).].             .

    ,      . ,         .          2. .       ,     .  ,            .       ,     ,      .          ,       ,      .  ,     ,       .   ,    ,      (  )      [10 -        ,     ,       .].          .        .      .   ,    ,    .

     , ,   .      ,        .      ,   .        .     ,        .          .

             [11 - .. . . .  4 . ., 1999; ..  .   . ., 1999.].      ,     . -  (,      )     .          .      :    ,     .   ,           ,    .  ,      ,         ,       [12 -  ,      , .          (Slavic Review. 2001. 60 (1). P. 141).        :      (Slavic Review. 2001. 60 (4). P. 917).      .     ,      ,     ,       ,   . , ,      ,      .].

          ,            .   (,  )        ,    .

           . ,  ,    ,     1960- [13 - .    . -, 1967.].         .    ,     . ,    ,          .         .     .        .  ,                .         ,   .   ,        [14 - ..          //    .   . ., 1996. . 155178.],   .          ,      .         ,       ,      .     .         ,         .       ,   .

         ,         ,    .     ,       ,   .          .         .          ,     ,      .

           ?  ,     (,  ),    .     ,   ,        .     ,        ,       .      ,           ,       .

 ,     .          .    ,           .   - .     ,   .          .      .       .       ,    .   ,    .            ,   ,    .

   ,  , ,    .   ,    .                           .      ,  .              .          .   , ,    .                 .    ,      .




  

   1  1953.

 

  


  28  1953.         .., .., .., ..[15 -    (19021988)  ,       .          1930-     .                .          ,        .        .    ,   ,       .          .    ,  ,  .   (18991953)     ,   ,     ,   1938.         .              19371938.           .      ,         ,  .            .     .   ,      .                ,       .                 .   (18941971)   ,      ,       .          .   1930-            .         ,       .    ,                .     .  ,     ,    ,      . ,  ,      .   1964.      ,   .        .   (18951975)    ,    1930- ,         .                 ,      .    ,    ,    .          ,   .   ,           .].                 , .     .    : , , [16 -    (18901986)        .       ,     .  19301941.     ,   1941.,        ,    .      .         .                  .       ,     ,   .      1957.,     ,    .   (18951978)    ,       .        ,       .   1952.       .              .              1962.        .      ,      .   (18811969)         ,   1920-        .        ,           .            ,     .          ,   1957.  .      .]    .     .

   ,      ,     .          ,  : , , , , .             .           ,    ,   .     ,      .                        .    ,       ,            .  ,                . .            [17 - GorlizkiY. Ordinary Stalinism: The Council of Ministers and the Soviet Neo-patrimonial State, 19451953 // Journal of Modern History. 2002. Vol. 74. No. 4. P. 699736.].

            ,       -   .     ,          .                 .                  .               .         ,           ,  ,  .      ,   .      ,   .

          .    ,        .   ,    ,             .       ,      ,    ,           .       .            .         .               ,      :   ,   ,      . ,       [18 - .    . ., 1989. . 433.   ...].          3. [19 -    . . 7.].         ,       , , ,  ,   , ,    ..        .

  28  1953. , ,   ,    ,     .      ,       .      20   7,5  17 ,   1934.      .             ,          [20 -     . ., 2009. . 310313.].      .      .  ,         19341936.,           ..[21 -             .    :  . 19281953 / . .., ..  . ., 2005. . 9191053.].                .                 .

,  ,       .       .       .           .    .        ,           .       .     .         ,   .       ,            ,             .  ,              .

     1937. ,   -      .      1938. .   ,        . ,                 .        28  1953.

          .    ,    ,   .    .       -   ,   ,      .      .          .

        1933.               .    1930- ,      ,      .   1932.     ..[22 -    (19011932)    -,   .  1919.    .          ,     .  .       .].   ,       .

       .            [23 -          : 1953 .    .  . ., 2003; ., ., .   .   . ., 2011.].  ,    , ,     , [24 - .    . ., 1990. . 20.].  ,    ,  .   ,       ,        .      76 .        , , , ,   , .         .     .         .   ,       .       .   ,    ,  .       .    .        .      .      ,   .

        .         .        .       ,  ,    .           .     , , , ,  .    ,        ,    .    ,       ..:



7 1950 : )        10 , )         [] 20 : []         []            ,   .     []     , ,   ..


 ,   ,   [25 - ., ., .   . . 287.  , ,    .  ,             .].  ,     ,      ,     .                .         ,      [26 -        .. (.. . . ., 2001. . 137).].      ,  ,   .     ,       : ,     (     )     ( ).  .         !      [27 -   . . . 117.    24  1931.].

               155 . .                .      7- ,     12  6 . ( ,  ,   ,    1953.  16  ,         4,5 .   .)      .              .          .

   ,        .    .    .            .              .     .     .          .     .       ,        .        [28 -  . 1990. 8. . 73.      ..   .]. .,        1948.,   :  ,     ,  ,   ,  []   ,      [] , ,     ,    ,    [29 - .  . ., 1992. . 108.].

   .      ,  ,   ,    [30 -  . 1997. 3. . 117.    ..].    ,     ,  .      . ,  ,   [31 - 1953 .    . . 75.]. [32 -    (18961948)      ,       .       1934.,     ().      .              .        .]    .  ,   ,      ,          [33 -  . 1990. 4. . 62.].       . ,    .     , .     1948.        .   ,             ,  .       2700.     .  ,   ,  .    .       [34 -  . 1991. 12. . 55.].

    .         .             . ,         .    ,      .       ,  [35 -  . 1992. 1. . 53.]. ,           ,       .           :   - .     .        ,      .     ,    ,   ,     .    ,         ,     .        ,    [36 -  .    . . 5. ., 2013. . 118119.  ..,        1952   1953.].

,           ,     .       ,   ,     .   ,            ,     ,  [37 -  .    . . 124.  ...].           . []        []   ,           .     ,  [38 -  . 1992. 1. . 53.]. , ,    ,            .

 ,      1     .    ,          . ,  ,    (      ,          ).      ,   ,     .     . []  , ,   ,     ,  .       ,     - .      ,         [][39 -  . 1992. 23. . 91.]. .. ,       .       [40 - ..   . . 2. . 2. . 192193.].

            .       .          ,   .       ,     (  )            ,      ,     .

 74                     .  ,    ,          .              ,       [41 - .  ReeE. van. The Political Thought of Joseph Stalin.].          ,   [42 -                . ., ,    ,     : GellatelyR. Stalins Curse. Battling for Communism in War and Cold War. New York, 2013.].       .    ,           .           .   .     ,      ,  .    ,    .           .  ,    ,    ,  -    ,   .

       .   :       ,    ,    .  ,            ,   - ,   .      ,         .       ,       ,         ,             ,  ,   ,    .

 :   ,         [43 - .    . . 151.    10  1950.].           .        .                  .        ,    .         ,    .           ,       .          .         -,       .

              ,      .        .          ,  .       .           .        ,     .           ,   .

  -             .   1937.   :



    .     .         .             .      .   , ,     ,     []    [][44 - . . , 1997. . 128.].


      ,          20-    ,    .   ,    ,      ,  .     .,     1945.      ,  ,         .  :     [45 - ..   . ., 1999. . 371.    .]. , ,   .            ,       .

     ,          -?    ,    ?  ,  ,  ?  ,     ,      :    .  ,    1917.    ,        39 ,       .




 1

 





 


   ,    1879.        .  , , ,     .       ,      .              : 6 1878.       ,          .  1920.           1878-.    ,   ,  1879.   ,      21  1929.         .  ,  ,   ,      9      6 .   1990.      [46 - ..   :     // . 1990.25 ;   . 1990. 11. . 132134.].       .  : 1920-       .  .

    .            ,  ,  ,      III,           ,  .     .         .    ()    1856.   .      1864.         .   18-        () .       .  ()   ,   .     [47 - .     ? ., 2002. . 8889.        ,         .    : KunM. Stalin, An Unknown Portrait; MontefioreS. Young Stalin; SunyR.G. Stalin and the Russian Revolutionary Movement (  ).         ,        1930- ,      (.    . ., 2013).              .].

       .      ,    ,      .   ,          ,          .            .               ,      .          ,       .,   .

    ,      ,      .     -,    ,     .        ?           .  ,    ,     ,    -        ,  .            -.      , , ,       .            .    [48 - .     ? . 8688, 93, 99.].

,     ,        ,       .      .    ,      .     (  !), ,      ,       .  , ,        ,   1950.        .    1894.   ,        .          ,      , ..   8 ,      [],   [49 - . . 558. . 11. . 878. . 73.].       .  ,      ,  ,       .             .

,    ,     . ,   , ,   ,   ,   . ,    ,        ,                  [50 - SunyR.G. Beyond Psychohistory: The Young Stalin in Georgia // Slavic Review. 1991. Vol. 50. No. 1. P. 52.]. ,           ,    , ,            .          ,       .        ,     .           .        .     ,    ,     .   ,            ,    .   ,           .

         :     ,        [51 - .. . . 13. ., 1951. . 113.     . 13  1931.]. , ,    ,      . ,     ,   .   ,   ,  . ,   !  ,   ?     , ,   ,   , -  ;     !   ,   .    ,    ,       ,       [52 - .. (.).     .   . ., 1993. . 619.].     ,    .        . ,     1937.   .     ,    ,       .    ,       :         ( )[53 - . . 558. . 11. . 1549. . 83.].

     .   ,         .       .          .         . ,  ,  .      ,   .  ,         ,        [54 -      ,     ,       (.    ).].

            .           .       ,    .       .             .     .      .  ,          ,         .  ,       .




 


        ,        ,      .       ,     , ,     .    ,     ,  .      .,       .        .  ,      ,      .     ,           . ,        :            .

             ,  1888  1894.         .         ,      - . ,     ,   .      , , ,   .   ,    .    ,       .        .    ,       :   ,      .           ,   .   ,    ,    ,    [55 - .     ? . 9697, 102104.].   ,  1949.,     ..        .      ,         ,  .     ,      ,              ,         [56 - . . 558. . 11. . 876. . 12.]. ,      ,    ,    .

  1894.    .      ,   ,     .       :   ,  ,       ,         ,     ,     ,  ,      .   ,        [57 -  . . 4. . 4. . 1; . 5. . 1.].     ,      ,   ,      .   ,            .            . ,          ,        .             .       .   1944. 65-  : 1)     40000, 2) 30000  , 3) 30000  ; !      []  [58 - ..   . . 1. . 1. . 4041.].  -,         ,        .

                      . ..[59 -    (18791940)        ,  ,   .      ,        .               ,    . ,  1927.       .      ,     .       1940.    .],        (  )  ,   ,     ,    ,   [60 - .. . . 1. Benson, 1985. . 3233.].        -            .

  1894.,         ,        .        .        ,      .       ,          .            .       [61 - .     ? . 108111.].           ? .    ,      ,    .

         ,   1894   1899.         , ,   .       ,       ,   .   .  ,     .        ,  8-        5-   .       [62 -  . . 124125.  . ..   (18941899) //  .    . . XIV. ., 2013. . 170193.].

,  ,        .    ,           .          .    .   1931.    .  ,       :



       ,    ,        ,   [] ,   : 9    ,   ,       , ,            [63 - .. . . 13. . 113114.].


         :



    ,    ,     2030  []        .      .    ,    ,      []        .     .      ,      .       .      ,     ,      ,       , [64 - ., .    : , ,  //  . 1939. 12. . 65.].


 , ,      .          .           .  ,    ,      .   ,  ,  ,    ,     , .        .     .  ,    -,  .       .             .        ,   .        .

  , ,  ,              .      ,     .     -.       ,   .      .   .           .       - ,       [65 - . .   . 18791929.   . ., 1990. . 8285.].       .    ,           .

  ,     ,       .               .     1895.    .         . ,    ,     .     ,        [66 - . . 558. . 4. . 600. . 17; . 71. . 10. . 266. . 711.].        . ,  ,          :

		   
		 -.
		    :
		,  ,
		,  .
		 , , 
		 .

     -, , ,     -.    ,       .          .        ,   ,      .        , , ,    .      ,    1896   1897.        ,      [67 -  . . 4. . 32. . 12.]. ,      ,   ,          .

      .         .       .        .          .   ,   1898.,    ,     - ,      .        .  ,     .    ,       .       ,  ,  ,     .                   . ,         .      .    (    )     .

       ,   ,       .       .            ,         .        II,   ,   ,    .   ,     ,   .  1903.      .      ,       . ,             [68 - . .   . . 9091; .     ? . 130131.].

       1898/1899          . ,     ,       .       .           .          ,         .            [69 - . . 558. . 4. . 53. . 115; .     ? . 148.].

       1899.         . .     ,       ,   1939.[70 - .     ? . 149.]   ,         .    , ,         .         [71 - ., .    . . 8485.].     , ,  .  ,      1899.     [72 - . . 558. . 4. . 53. . 13.].      ,   ,          .           .        .       .

    ,    .       .  -          .   1899.         ,     [73 -  . . 60. . 13.].      ,      -          .

           1951.:



 !    ,      ,  ,        .   ,      []  ,       : ,  ,       []  ,      ,       []     ,  []      . ,  [74 -  . . 11. . 879. . 45.].


   .        ,    .         1899. , ,   1939.    ,        .      ,     ,   .  ,    ,   ,       ,    .          ,    ,  , ,    .  , , ,     .  , ,  ,   ,  .    ,    .          .      ,    . ,     .

             .   1899.                .         ,      ,     ![75 -  . . 4. . 65. . 14.]             .    ,        .        ,            [76 - .. . . 1. . 44.]. ..,    , ,        ,     [77 - ..  . . 190193.].              . ,       . ,         ,          .  ,                 . ,        ,       .      ,   ,      .   .




, , 


                  [78 - .     ? . 154155.].   ,       ,   .     ,       1899.       ().           .    ,  .  -      .   ,       .     ,      ,    22        ,   .          . 19001901.       .   .           .       .      .

    ,       .                         .          .       .         .   ,   ,    ,    .        ,      .           .   ,    ,      ,    .

      ,            [79 - RieberA.J. Stalin, Man of the Borderlands // American Historical Review. 2001. Vol. 106. No. 5. P. 16511692; RieberA.J. Stalin as Georgian: The Formative Years // S.Davies, J.Harris (eds.). Stalin: A New History. Cambridge, 2005. P. 1844.]. ,        ,        ,        .  ,   -,   ,      ,         ,       [80 - .   .   . ., 2010. . 15.].       ..,     -  . ,   ,         ,     .         -.           [81 -  . 2012. 14. . 16.    ..,  ..  ...].

   ,        , ,  .    ,       .     ,        ,    ,      ,         .              ,      .                   .       .

,    .       , , .       ,       .     .  ,  , ,       ,           .   ,         ,           .

    - ,    , ,       ,    [82 - . . 558. . 4. . 72. . 9.].       .    .  -   .       . ,    , ,         ,   .          .         .   . 9 1902.      ,    ,   .   13 ,  .     .       .

  ,    .  ,         .       ,      ,           [83 - .     ? . 188189.]. , ,    .   ,            ,        .   , .   ,    .     1902.,  -   ,         .            ,     12         ,       .             .        1903.     .  -     ,   ,   ,     ,        -   [84 - . . 558. . 4. . 619. . 175177.].

   .    ,    .   1903.,     ,       .  ,   1904.,    .      . ,     ,     .            .              .

   ,                 [85 - .     ? . 212218.].         -,   . ,       ,          .            - . ,        ,  .        ,     .

  ,       ,  -    .    ,       ,   ,    .         ,      .   , ,    ,       .     -.       ,    .  ,              ,   .           ,  ,    .         ,           .          .         .       .    ,          [86 - ReeE. van. The Stalinist Self. The Case of Ioceb Jughashvili (18981907) // Kritika. Spring. 2010.Vol. 11. No. 2. P. 265266; SunyR.G. Stalin and the Russian Revolutionary Movement. Ch. 4.].  ,           ?         .

  ,   1905.,       ,        .          .       .  ,      ,    . ,  ,      .      ,  .         .  ,           [87 - ReeE. van. Reluctant Terrorists? Transcaucasian Social-Democracy, 19011909 // Europe-Asia Studies. 2008. LX. No. 1; SunyR.G. Stalin and the Russian Revolutionary Movement. Ch. 9.].      .    ,    ,    ,         .        .

  1905.       .       .   : , , ,  .   ,   -     .       ,   -.          .     .   ,    ,      .        .             -      1906-.  , ,  ,    .              ,      1907.          .    ,       .   .       , ,       ,     .  ,        1907.      [88 - .     ? . 254.].   ,      .    ,  ...         .     ,    .   ,   1947., ,   ,    :



  1907.,       ,      .  .    :   (     [])    .         .         510 [89 - . . 558. . 11. . 896. . 115.]


, ,    .        .   ,         .    -        ,      1906.,   ,      1907.,     ?  , ,   .

      , 13  1907.,               .   ,        250. .          ..-   .      ,            [90 - . : .  .].          [91 - .Suny R. G. Stalin and the Russian Revolutionary Movement. Ch. 11. .     ,       (KunM. Stalin. P. 7779).]. ..,    , ,                .         .   ,   ,          .       ,          [92 -  . 2010. 7. . 34; 2010. 9. . 11.].    ,   .

-,   (   )     .               ,     .      ,        .  ,       ,      .   ,            .       -.      1907.     ,    ,   ,  -  .         .      .      ,    .   -   .        , ,   ,    .        .

  -     .         .               ,       .      .    .              . -      .     .

,    ,   -   .     .    .    ,    .   ,     ,     .            .       .   1908.  .      ,    .  ,              [93 - .     ? . 292.].     .   ,   ,        .     ,     1909.   .

   .   -    .          .         .                .  ,  ,     . ,          .      .         .  ,     ,     ,      [94 - ..    (18801917.). ., 2000. . 242274.].

,            .  1910.   .       .            .          .      ,    .    ,        ,      [95 - .     ? . 329330.].  ,        .    1910.                     .    .          1911.

  ,      1913-,       .         1912.       .        .   ,         ,         ,   .         .               ,      .      ,    ,  ,       .       .              .          .       1913. ,      .  ,      .    ,      -       .

      . , ,     .      -   .     .  -  ,      ,          .

, ,       .           , , , , ,    ,  .         - ,     .   ,     ,    .   1913.     ,    - , :        [96 - ..   . . 246.].      ,  ,   .     ..[97 -    (18761918) -,  ,   .    .  1912.     ,  1913-    .       .     1914.   .  1918-    ,   .   .]     ,  ,       .




   


  1913.        ,   ,   .         .       .                  [98 -             .         (.     ? . 396398; . . 558. . 11. . 1288. . 1214, 18, 28, 3235).]:



,      .   ,  -        (37  ),   ,    ,  ,  ,   (         ) [] ,   ,     ,  , ,   ,     .    []  .           ,       ,       [99 -  ..,   1913.].

    ,    ,   , -   .  ,  ,  . ,   ,   .    [100 -  .., 20  1913.].


,     .              ...      ,     .  ,         .   1914.          ,    ,     .       .     .

    .    1914.      ,           :      [101 - . . 558. . 1. . 52. . 1; .     ? . 402403.].    , ,    .     :



[]               (60 . ). ,  -, ,  ,         . !     ,         ( 1917.). -   ,     ,  [102 - . . 558. . 1. . 5394. . 23;  . . 19121927 / . ..  . ., 1996. . 19.].


    .            ?         ?       ,    ? ,       , ,            .

 ,       ,     .              .            :     []  ,       .     .      [][103 - ..  . . 1. ., 1957. . 227.].     .   ..,    ,   ,        , ,    ..      ,   [104 - .. . ., 1946. . 115.].     ..:



 :      []     ,   .      .    .    ,    . ,    :     .  ,  , , ,      ,      . ,     ,   ,   .    [105 -  . 1992. 1. . 5960.].


,         .   ,        . .. ,  ,    ,   ,        [106 - ..   . . 111.].        ,          ,    .   , ,        . ,     ,     ,       ,      [107 - ..  . . 1. . 280.].         ,     . ,    35 ,    ,        , 14-  .  ,            .    .  , ,   . ,    ,           ..,  ,   .  ,       :          .         ,     ,     ..[108 - . . 558. . 11. . 1288. . 1516; ..   . . 289, 291, 294, 297; .     ? . 393.].   ,  1930., ,         ,     .  . ,  ,       ,                  [].    .          : [] .      ,    ,    ,  ,  ,        [][109 - . . 558. . 11. . 773. . 7982; ..   . . 297298.].

  ,    ,          .      .   ,     [110 -   ,         .        ,       . ..   . . 310.].   1930.   ,   ,      ,       .      ,     ,        .    ,    ,    [111 - . . 558. . 11. . 851. . 15.].

  ,   , ,        ,    ,    .     .    .    .   .         .     :       45 ,          1915. [112 - . . 558. . 1. . 55. . 2;  . . 21.  .., 25  1915.]

   ,        .   ,            .  ,      67 ,     ,    .        ,  .      -           ,       [113 - .. . . 1. . 248249.]. ,              ,   1913   1917.

 ,   , , ,   .   ,     ,    ,   .            .      ,   .                 [114 -  . . 1720; .     ? . 397401, 412413, 415.].   ,   , .  1914.      .         .  ,            ,      .    . ,   ,     .     ,        .   1915.,      ,           :  .    .              ? []      ,     .  ,   [115 - . . 558. . 1. . 54. . 1.].       ,   ,    ,    .       ,   1915.  :     ?;  :  []   ( ??  )[116 - ..   . . 49. ., 1970. . 101, 161.].

            .      ,   . ,                   .        .     38- ,   .  ,      .




  

   1  1953.

 

 


     1  ,  ,  .  ,    [117 -         ,   .     ,   ,     ( . 1992. 23. . 9091),   .  ,     ..  . (..   . . 2. . 2. . 193194; . . . 613618).      .. ( .    . . 5. . 171173).       .].     .                  ,   .   1952.        335 [118 -        .: . . 17. . 166. . 858. . 220.    ,             .              ,   .].  73    .        .         .     ,     , , ,    ,   .         ,    ,   .       .

      1    .    ,    ,       .     .    ,       .   18 ,   ,     .    .    .   .  ,    .    .

    . ,    ,      (    )   .           ,    .    ,     ,   .         ,       .        .

              . ,     ,     .   1920-      ,   ,     ,             .   1930.     ,      ,    .    [119 -   . 19212011. ., 2011. . 162163.].

  1930.         :  .       [120 - . . 17. . 162. . 9. . 54. .   ---.  1922   1936 / . ..  . ., 2003. . 255256.].  ,      ,     [121 - ., ,        1930.,              ,    ( .. ... . 187188).],  .   ,  16  1931.,             .   ,          ,  - .    ,      [122 -       ,     ,       .       ,         ,    .        ,   (. 1996. 3. . 161162; .  1922   1936. . 286).].    .           .      :  .   .     .     ,   .    ,         .

      1933.      [123 -   . 18812006.  . ., 2006. . 4749.].         ,    .   .   ,        ,      .    .   ,    ,            .

     [124 -    (18861934)  19211926.   .               .  1926.            ,    . 1  -.] 1  1934.   ,         .       ,          ,     .  19361938.    ,     .    ,     .        .          .   1937.        .    19371938.       .  ,  . ,   1938.   ,    ,   ..[125 -    (18961967)      ,      ,      .         ,    .  1919.   ,      .   19371938.,  ,     .  1952.  .           10 .  1956. .]. ,  ,         13 .       ,    6  1942.

     ,   ,         .      ...   .       .       .  ,      [126 -        1950.].   ,   ,     .                ,   -  !     .       .     [127 - .. .       . . 161, 164167.].

   .     ,        ,    .           .   1952.     14,3. ,    672 .    .       ,           ,     (),     ,     .  1951.  80 .            14    (     ).       .       1951.  26,3 .    ,  ,     ,   .

       .    ,   ,  1951.    5,3. . .                 660.,       1950.  90. [128 -  . 19451953 / . ..  . ., 2003. . 501; ..    . ., 1993. . 146.].    ,   ,    .   ,       .       .  ,    .        .

       .      .      ,        .  1947.         ,               ,   .  ,        ,     .       ,   ,      [129 - ..     . ., 2005. . 8789.].        ,   .               . ,  1950.,   ,         [130 - ..  .     . ., 2000. . 152.      1955.].        .

    ,           .        . 19  1952.   ,                    .  ,       .    .                  [131 - . . 17. . 166. . 858. . 28.].   1952.   .            ..[132 -    (19041983)   ,    .       1935.       ().       .  1950.         ,    .  1951.              .        .          , , .    ...       ,   1960.  .].

, ,   , ,    .       .     ,   .           ,   ,   -    .

 ,       ,     ,     -.        ,     ,       .       .           .            . ,    ,      .      () ,       ,    .         .     ,       .   1952.,     ,    53. .            , ,    ..     ,     ,   ,      .  1  1952.,   ,    350. [133 -      (). . 5. . 29. . 3. . 2; . 16. . 94, 108.].

         . ,         .  ,  -      ,         .                 .    .        ,      .        ,       .     ,   ,     ,      (   )     ,    .      ,            [134 -       - 1980-  (., : GettyJ.A. Origins of the Great Purges. The Soviet Communist Party Reconsidered, 19331938. Cambridge, 1985).              (..  . , , , . ., 2000; ..  .      19331937. ., 2003).   ,          ,    .].

  ,  .       .        ,   .     ,   ,       .      ,      ,     .            .            [135 -      .: ..   .      //  .    . ., 2011. . 6365.].    ,  19301952.    800. .        ,           ,               ,   .  20   19301952.       ,   .   ,   6  (     )  19301952.   . ,               .

,           .   ,         -      ,         ,          .  ,  26 ,   ,        ,         ,             ..  ,                 60 .

         ,     19321933.   5  7 .      , ,    ,     .

         ,  ,          1920-  1950-      [136 -      1937. 162,    1953. 187 .   , ,  . ,  1937.  100.].     ,        , , ,       .

   ,             ,      ,        .           ,     .        ,   .   (   )    (  )      .          ,     .       ,          .    ,    .        ,    ,      .  ,    .            .            .

           -.       .      ,               .                     .      ,    --      ,    ,     19371938.,  .       ,       .          ,        .    ,   ,    ,      .         ,   ,     .

   ,     ,  .

5  1940.               ..[137 -    (18901950)       .       .  1940.  .      ,        ,      .  1942.         .    .      .  1947.        ,        .  1950. .] -.     ,  ,    .        .     ,     .     ,    ,      . ,      ,     ,      .      .   .         .   ,      .        ,         .             ,       .  ,   ,   , , ,    [138 - . . 73. . 2. . 17. . 128148.      ...    .  1940.; ..   . ., 1998. . 272276.]  .

      ,    ,         .     -,   1939.,         .       ,     [139 - ..   . . 267271.].       1948.      .[140 -    (18901948)   ,  .          ,          .             ,     .                  .],         .           .    ,      [141 - ..   .   . ., 2001. . 388392.].        [142 - .. . ., 2011. . 6668.].      ,    .           1940.

    ,     .    ,            .          ,   ,   .    ,         .       ,         . ,           1920- 1950- [143 -                .    .: .  .   . ., 2014.].

   , , ,     .     ,         .            .        ,         :            [144 - .. . . 307.       ,  27  1953.,   .].        .  1930-  1950-       .    ,       .

            .          1917.,       .




 2

 ,  





 


         .     ,            1917.        -     .     ,         .     .  ,     ,    . -           .           .         ,             .

    .    1917. ,      ,              ,           .   -      .       ..[145 -    (18831936)    ,      .      .      .         .   1917.        .        .       .        1934.         .   1936.           . .]     .  1925.,             ,       .           .  1917.       .      ,    .   ,          .

 - ,                   .     .   ( )   .        ,         .              .     ,     ,  ,   .       - ()  - ().       ,   ,  ,      .            .      ,     -  .  ,           ,         .     .  ,  ,           .

,             ,  ,   ,  . ,      ,      .    ,   ,      ,     ,   ,       ,     .                   .            1917.   .       ,      . ,  ,      ,         .       .     .      :    ,       .

   ,      ,  .      ,       . , !    , -.   .    .    !    ,      ,   ,           1912. [146 -  . . 16.]  ,      ,         .

         ,           .   ,         .       .    ,               .      .        ,     .  ,          .

 ,               .   ,    .  ,     ,    :    ,     .   ,  ,     ,       .    .          [147 - ..   . . 31. ., 1969. . 1122, 504.].

 , ,       .           .                 .           .   ,    ,    ,      .     ,        .

          .          .         ,      .       ,      .  ,    ,       ,       ,    ,   .    .       ,       .   ,       ,        .        ,         .                .   ,        ,          .

  ,         .          .            ,   .    ,    ,       .    .     ,    .   ,      .

 ,             ,          ,       . - ,       ,   ,    .        .        .      :            ,          .                   -  [148 - ..   . . 31. . 103112.].

       ,     .   .        ,    .       ?      ?  ,  ,   ,     ?          .    ,      ,        .   ,                    :   ,   ![149 - ..   . . 2. . 3. ., 1991. . 16.] ,    1917.,      ,       .              .      ,     .

,           .              .       .      ,   ,    .    .     ,    .    .  ,        .          ,          .   ,     ,     , , ,    .        .        ,      .

      ,              1917.: .       []      [150 -  ()    ().     (). . ., 1958. . 323.].  ,            [151 -    (18831936)     .        .        ,     .  ,  .  1934.           .   1936.           .].     ,       .  ,       .

    ,        ?               . ,  ,    - 1917.,    ,     .       ?         ,          ,  ?  ,               -?          ,     ?      ?  ,      1917.,      ,     ?     ,     .    :      .          ,     ,    ,      .




   


       .            .  , ,    .         ,     .          .   ,        ,       ,   .      ,          .    .           :   ,     ,   ?         , ,   -   .     ,         .   ,   򻠖   ,      .               .

      ,   ,     .        ,      :   ,     ,     []      ,       .      .     [152 -    ().  1917. . ., 1958. . 250.   3 .].      ,      .          .  1917.,    ,           .      .            . , ,        .  . ,        .

      ,  .                 .     ,    ,        .           .   .      .      ,       .       ,           ,    .  ,        ,   ,        .

      ,         .         1917.      ,    .        .  .    ,         . , ,   . ,   ,  ,       .      ,        .       . ,  ,      .     .   ,      .      .         .        ,    .        .       .

       .      ,          . ,     ,  .       .       .      ,   .

          .   .     .           ...         .    ,   ,     ,    .      ,  .   ,    ,     .        ,    ,    ,  .        .

 ,     ,  .          1930- .    ,        .       .   1945.         .          :  1917.      ,      .     [153 - . . 558. . 11. . 890. . 8.].                .   ,         .  ,      .        [154 -    ,       , .: ..  . ., 2010. . 261264.].   ,    .  1952. 81-          .  ,        .       ,          [155 - . . -5446. . 87. . 1238. . 14; . 86. . 3451. . 4953.].        .

           .     1917.      .      ,   .    .       ,     .            ...   1917.         ...             .  ,   ,    .      .  ,      ,  .       . ,    .

                   .  , , .         . ,   ,       .            .    ,    ,  . ,      ,     .            10  1917.      ,   .             .

    .        . ,      .    :   . ,                 . , ,     ,     ,   ,  .     .           .                       .      ,       .              .           ,    .    ,          .           ,    ,   [156 -    ().  1917   1918. ., 1958. . 8792.     11  1917.].

           ,    .      .  ,     ,  ,    ,  .     ,          .     ,             ,    ,       .                          . ,    ,   .  : 18  1917.,       ,                     [157 - . . 558. . 1. . 66. . 1.].

     ,       ,  ,     :         .   ,   ?       ,   .             .   ,    ,    ,     ,    .  ,      ,   ,          .

 (,    ,   )   ,       .      ,            .    .        .     ,      .  ,                    .    ,     ,   [158 -    ().  1917   1918. . 115.].      ,          .    ?   ,           ?   .           ,         .  ,  ,    .      .

..,      -,            .       ,        .    ,        .            .         .   ,      ,  .                .    ,     (           1905.)   . ,  ,    1917.     .      .         .    .    ,    ,      .    ,            ,      .

      ,          .   ,    .      ,   ,        .    ,     ,    ,            .    ,        .   ,          ,      .         .     ,         ?     ,      ,     1917.

          ,    .     , ,      ,  .      .   .   .    25  26  1917.            .    ,      .

             .  ,   ,     .          . ,      .      ,            .    .      .           ? ,       ,     .   ,   ,       ,           .       .      ,    ,  .      ,          .      1920-, ,  ,      .     ,    .




 


    ,       .  ,        .    . ,   ,         ,     ,  .           .     .   ,     ,  ,   ,      .   ,     ,       1918.,             .        ,      ,  , ,   .           .         .     ,    .    .     ,             ,  1918  1920-.

                   .  16 , ,   ,  ,   ,     19141922.,    (8)         19181920.  ,         .   19211922. ,        ,    5 .      (19141917.)            [159 - The Economic Transformation of the Soviet Union. 19131945 / ed. by R.W.Davies, M.Harrison and S.G.Wheatcroft. Cambridge, 1994. P. 6264.].         ,    . , , ,              .

           .            ,     .       .  .         .           .        :    .

, ,     .      ,     .            .  ,   ,    ,      .  1919.      ,            70 .             . ,      ,     .   19181920.     .    .  51    1919.     14,  75   1920.  33[160 - .    (. . 17. . 3. . 1125).].

      1918.                  .           .        .      .  ,        ,  .         ,         .       ,    .       ,    ,      ,         ( )    .         .            .   .         .                    .

          .       ,       ,    -  ,     .         ..,   ,     ,  .          .           :



     ,      [161 - . . 558. . 1. . 5403. . 1;  . . 40.     , 22  1918.];      (!)     ,  ( ,  . . .)    ,     ,    ,   [162 - . . 558. . 1. . 248. . 1; ... . . 4. ., 1947. . 118119.   , 7  1918.].

[] ,   ,       ,     ,   ,           , [163 - . . 558. . 1. . 1812. . 12;  . . 42.     , 11  1918.];      ,         .     (     . . .)     [164 - . . 558. . 1. 5410. . 1;  . . 52.   , 3  1918.].


   (  )         .    .              .          .   ,  ,           ,    ,   , ,      .           ,    .            .

  1918.     .         ,          .       .    ,       ,    ,    ,    .              ..,    ,      ,        .         .      ,       .

 ,        ,                  ,   ...            .            .         .        .     ,      , ,   ,   .    ,  , ,     ,    :



  : [] ..,       []     ,    ,         [];    , ,   ,  .

   ,  ,    ,    ,   :   ,  , ,         ,          .

[]         []  .          ,     400.        .   ,       ,      .  30 ,  70  ,  40 ,        ,     .  ,    ,     ,    ,      4     .     [][165 - . . 558. . 1. . 5718. . 177, 178, 191, 195, 197.]  ..


   ,      ,    .   ,      ,       [166 -  . . 196198.].             .   [],     ,  []     [] [167 -   . 1989. 11. . 160.    VIII     1919.].   ,        . 31  1918.                     .    [168 - . . 558. . 1. . 5408. . 4;  . . 46.   , 31  1918.].

    , ,   ,   ,    , 30 ,    ,  ,   .       .        -            , ,       .              50 .   -  ,   ,  102 ,   52      [169 - ..       1918 . ., 2006. . 151, 170.].

          ,     .            .            . ,          .               .

   ,             ,          .     ,     -    .   ,   1919.,    VIII  :     ,  ,   , ,    [].   ,    :

 . ,     .     VIII       ,   ,      [170 -   . 1989. 11. . 157, 168.].  ,    .     -            .  VIII       ,       . ,          -  .

       ,        .        ,   .          .         ,               .       .    4  1918.  :



[]      ( . . .).    ,    .    ,        []     ( . . .),  .      ,  ,   ,      ,     .      24        ;   ,   ,     [171 -  . . 54.].


     .           ,           [172 -  . . 5253.].    ,            .    .         .   1918.     .          . ,       .                .

  ,  ,   ,       ,        .         , ,   ,   .      -         .       16  1919.       :



  ,          (        . . .).       .                ,            .    ,        ,       [173 - ..   . . 50. ., 1970. . 389.].


 ,   ,  . ,           ,    ,   ,     : ???     [174 -  .].

         .    1920.    - .       ,      , ,    - .         .     .           ,   .  ,   ,  .        ,     (-!)    .     ! 13  1920.            :



   ,   , ,    ,    ,      , ,   ,      []  ,       ,  ,    ,       ,  ,      ,      ,    [175 - . . 558. . 1. . 1815. . 24.  . . 142143.].


  ,   ,     ,     . 24  1920.  ,      ,                ,  ,  (  )[176 - . . 558. . 1. . 5521. . 2;  . . 148.].      .    -            .      ,      .    .    .        - .   ,        ,      . ,     ,         ,    ,              .      ,    .              .

       .    .     .       .        .   ,     ,     . ,          .  ,        ,   ,   . ,             -    -  ,   .      . 13  1920.       ,   ,     ,         .     ,     ,  .     ,   [177 - . . 558. . 1. . 4137. . 1; . 1943. . 1;  . . 155.].

             .  1920.                 ,   .  , ,  .       .                   .        .

        .   ,   ,         .                    .  ,        . ,  ,     ,      . 25  1920.,       ,          .         :  ,    ,   . ,   ,      ,    .   , ,    :             [178 - . . 558. . 1. . 1961. . 12; .. . . 4. . 346350.].      ,        .          . 29  1920.      :          ,   []     (29 )   [179 - . . 558. . 1. . 4681. . 1.].

    ,          ,      . ,   ,  . 30        .     ,    ,         [180 -  . . 4458. . 13; .. . . 4. . 348350.].       : ,          , ,  [181 - . . 558. . 11. . 126. . 4.].        .                [182 -  . . 1. . 5213. . 1.  . . 156.].           ,    .   ,      ,       ?    ,    ,    ,      .

 , 1 ,       .   : ,         .   .            .            .    :       ,         [183 - . . 17. . 3. . 106. . 5.].            .                .    ,    ,  .



   ,    1  1920. (     )  .      ,       ,   ,    .        .  ,     - .    , ,  .        [184 -  . . 3, 4.].     . 20          .      ,  []      [185 -   . 1991. 3. . 167.]. ,     . ,    .      IX          .    ,       ,  .

                    .                  .   ,     ,       ,    .        ?[186 -   (). . ., 1972. . 6061, 7677; ..  . 18911922 / . ..  . ., 1999. . 382, 390.] 23  1920.        .       .        ( ). ,   , ,        . . , ,  ,   ,    ,   ,     [187 - . . 558. . 1. . 5541. . 12.  . . 160161.].  ,    ,   ,     ,   .  ,         ,    .     .       .  ,    ,  .         .        ,     1920.   .  ,    ,   .

         ,          .     , , ,    , .      ,     .     .   ,   ,      ,   .       .           .

           .            .          [188 -           1920.      .       ,      ,      .]     .          .        ,  .




 


          .        ,      ,  .      .       ,       ,   .              .       .      .    ,     ,    .          .       1917.        .

   ,     ,       .  19211922.         ().     ,     .       .         .         ,   .       .         .          .          .     ,   19211922.         .

             .     ,              . ,  ,    ,  ,     .   , , .           -.      ,   , ,  .    -             ,   .         .          .

        :    - .           .           :  ,    []  [189 -   . 1991. 4. . 170.   XII  ()    25  1923.        .: SmithJ. Stalin as Commissar of Nationalities // S.Davies, J.Harris (eds.). Stalin: A New History. P. 4562; .    .     . 19171938. ., 2011. . 8491.].      .   1921.             .    [190 - . . 17. . 3. . 234. . 2.].         ,    ,     1923.  ,  1922.,        - .              .       .

             ,       .  ,       ,   .        ,         .       ,           .  , ,   ,   .           .          .    1920.    ,       ,       .   .    ,         .  X     1921.    .        ,      .    ,       .        -  .   1921.         .  ,  ,  ,          .

 ,    ,    ,          .         1922.    ().    .         .     .      .     .        .

      .            . 31  1922.     ,       ,  .        ,       4-    [191 - . . 17. . 3. . 310. . 2.].      .          12     [192 -  . . 318. . 4.    19  1922.].         .  ,        .

    ,        . ..[193 -    (18861937)       .  1920-    ,            .          .  1930-     .      .         .   1937.    ,         (. : ..   .     30- . ., 1995).],   ,    1920-    ,     ...  1922.          :



   ?  ,  .   ,            ,   ,     []   ,    , ,  ,  ,    ,     ,     .   ?  []     .   ,       []      .     []     []   . ,  ,     []   ,    ,   ,   ,        []     . ,    ,  .   [194 - . . 85. . 1. . 13. . 6, 10;  . . 256, 257, 262, 263.   , 14 ,  9  1922.].


     :    []     .        ;       ,       ϻ[195 - . . 85. . 1. . 13. . 7, 10.  . . 259, 263.   , 12 ,  9  1922.].          .  ,   ,   :   .    ,         ,      , ,  ,  [196 - . . 85. . 1. . 13. . 10.  . . 263.   ,  9  1922.]. ,             .

         . ,      ,     .         .            ,      .   ,  ,          .           -      .

   ,         ,     .       .   ,    ,    .               1921.    .          .    .         .  -  ,   , :     !   [197 -   . 1989. 4. . 196.  ..,    1925.,       .].  -,   , ,     ,        .     ,    .         ,        .

30  1922.  ,         .  ,  ,         .     ,       .                    ..[198 -    (18881938)       .      ,   .          .       ,   .        .          .     1937.  1938.  (C. :  . 18881938. ., 1988).].    ,      .     ,         ,    . ,    ,    ,    : ?    ,   ,   [199 -   . 1989. 12. . 198.     .. .:   . 1991. 3. . 188.].

      .      ,   1922.     :    .     ,  ,      .    [200 -  . 1989. 4. . 185186; . . 17. . 3. . 303. . 5.].              ,     .     .          .    ,    , , , ,    ,    .[201 -   . 1989. 12. . 198.           .      ,  ,     .         .]

          1922.




  


     . ,   ,    .        .    : , , .     .         .           .      ,       ,    .          .

               .         .    1922.     ,       .        .                 ,       .    ,      ,       .

       .                .    (, , , , )               .         .            .  ,        .          ,    , ,    .      . ,             . ,            .         ,       .

  1922.   ,     ,    ,    .   .  ,   ,     [202 -  . 1989. 9. . 191216.].    .      ,     ,       .        .    28         :



:        [] : , -,    [] : ,    ,   .

:  .     [203 -  . . 209.].


 .     ,   ,   ,   .        1922.        .     6       .      . ,      6 ,     . , ,    .

      .             .       .       ,     .    .   .            .     ,   ,     . 21  1922.,             ,      : []        ,   .       .            ,      [204 -  . 1989. 12. . 191.].    ,    ,      .

        .    .           .  ,              . ,   ,   .   ,       .       .  18 ,     ,        ,     :  .               ,   [205 -  . . 189, 191.].    .       .         .

   ,    .        ..,     .       ,    :



      []      ,     !    -.      .    -.


   .     :



   -,    ,  ,     []       ,  ,     .    .

 ,  ,      ? ,    . , ,  ,    , .    ,     [206 -  . . 198199.].


..    ,      .      ,     1922.   1923.           ,    . 24      (     ),           .       : . ,  ,      ,    ,         [207 - ..   . . 45. ., 1970. . 345.].     4      .        ,    [208 -  . . 346.].

    ,       .            ,         . ,         ,   .      .               .   1922.      .         .           ..[209 -    (18771926)      ,     ,    .      ,   .  1920- ,   ,       .    .].       .  ,   ,   .  ,           .

                ,      .       ,       . ,           .   1922.           ,       . ,            ,      .         .

   ,       1923.            XII  . 5 1923.,   ,           :



 . !              .         ,        .   .         ,      [210 - ..   . . 54. ., 1975. . 329.].


   , 5 ,          ,    1922.   .   .    :



 . !            []       ,    ,    ,          .    ,              [211 -  . . 329330.].


                  . , , ,    ,  ,    .       .:                [212 - . .   . 18791929. ., 1990. . 252.].       :   .        ,       .            .

  , 6 ,     .        ,       .           .  !  .      .        .      [213 - ..   . . 54. . 330.].

          .          :       ,      [214 -   . 1990. 9. . 151.  .].      . 7      5    .  ,    : ,   ,         [] ,     , , , ,    ,    , ,   [215 -  . 1989. 12. . 193.].    , 7 ,      .   ,       .        :   [] , [216 -  . 1990. 9. . 151152.].      ,       ,    .

        ,     ,    .             [217 - ..   :     . ., 2003. .    :  . 2005. 2. . 162174.].        ,      .        :          !

        ,   ,       .          .      ,             ,     -  .            ,      .

 ,            .      .          ,  ,  ,  .    ( .)                .     ,   .   ,                       .     ,   ,       .        ,    .   19221923.          .

        1922   1923.       .             .       ( ,   ).    ,           ,  .             ,      . ,     ,      .    .               .  ,           .      ,           .         ,        .

           ,    ,          .         .        ,          .     ,  ,   ,  .    :    ,  .    ,   .    ?    ,       ,   ? ,   ,       .       .

,  ,       ,  .          .      .      .    ,           .         .       ,                  1924.




  


    ,  ,   ,     .            .   ,   ,    ,  ,    .   .      .       .     .    ,    ,          .

          ,  ,   1923.   ,            ,          .   1923.    ,    , ..             .    30  1923. ,    ,     :



      (,  )      .     ,   ,   []      (    ,   . . .),    .     .     ,    [218 - ().     .   . 1923 / . ... ., 2004. . 129.].


        ,    .     ,    ,       .        :     .           .         ,      .        ,      .      .    .          .        ,    .   ,      , ,       .     ,       .            .

,    ,   , ,  .         ,        . 3 1923.,     ,     :



[] , ,    ,    []      ,    ,        []  , , :        []     ,   , ,     .     .    ,  [219 -  . . 135136.].


   ,                 1923.        ,          .        .  ,      :   .         ,        .

      .        .        ,       .   , ,          ,  ,    .        ,   ,      .              .

,     1923.,         .       ,         .              .      ,    .      ,   ,           .     ,     .    .       ,     . 9 1923.,       ,       ,            [220 - . . 17. . 3. . 370. . 4.].  , ,  .     21 .

      .   ,           .                  .        ,     . ,    21 ,          ,          .    ,     . ,     , :



     ,       ,     ,   ,                    []        ,    ,        .   [221 - . 1995. 5. . 118, 124.          21  1923.].


 ,    ,     ,          . ,      .      ,    ,  .    ,  ? ,     ,      .          .      ,        .           .      :   (  . . .).      .     .    [222 -  . . 126.].                 [223 -    (18811938)  ,        .      .      ,   .             .  1937. ,  1938. .].       :  ,     .      []  [224 -  . . 126.].

 ,                 .   ,    ?!   ,       ,       .  ,   ,    .        1923.       :        ,     ().            ,               -.

      ,      .                ,      .          .      .    [225 - ().     . . 147151.].

        ,         . ,      ,    ,   . ,     ,   .     .        ,       . ,       .          .          , . , ,            .

  1923.         .          ,           .      .   .     ,      ,      .             .           .

                .     1924.      .         .           .        ,     [226 -   ().  . ., 1963. .XXIXXII.].    .     .  .      ,    .

    ,      .      .       ,      ,       . ,        ,     .  .     .     ,    .             .     ,             .   1924.      ,     ,    ,     .

            .       . ,        1924.        .  ,    .          19  1924.,      [227 - . . 558. . 11. . 126. . 68.].    .  ,                   .                 .          , ,    .       .  ,    ,        ,    ,  -    -  .

,         .    !      ?         ,   .        .  ,    19 ,     ,    .            .      ,      ,   20 .     ,  ,         .      ,  ,     [228 - .   ? //   . ., 1991. . 6870.].     .    ,             .   . ,    ,              ,    .   ,      .

          .  (, )      .             ,   .            .                        .       ,       .

,          ,      19241925.     .                .             ,   .            .       ,      .

         ,     .     ,    ,       .                 .      :               . ,          ,       .




   


            ,     .   ,     ,    .     , ,   .              : ,   .           .  ,   ,         ,     .

                   .   1925.           ,       .       .     .       ,     . ,   ,       ,    ,    .          .        :        ( . . .),   [229 -   . 1991. 8. . 182.].

,    ,           .  ,         .       ,           ,      1925. [230 - . . 558. . 11. . 777. . 2728.]      .                .         .   1925.      .

  ,                 ,      ..        ,       .   ,       .   ,       ,       . ,           :    ,   ,         .      ,    ,    ..,          ,     ,    .       .     , ,    ,    .  ,             ,    .

    .  ,        ,    .             .   XIV     1925.             ,       ,       .   .    .          ,           .           ...  ,   ,     :



[]  ,    ,       []      .   !    ,  2200  (     . . .).   .   ,         ,    ,       .          ![231 -  . . 315, 318.   , 10, 16  1926.]


    ,  ,     . ,               . ,      ,       .     1926  1927.   ,  1926.            ,   .   ,    ,     , ,     ,      .       ,    .      ,   . -         .        ,     ,      .

    ,     ,   ,    . , ,      ,   .         . ,      ()     ,              .              1930- ,      ,      .

6  1926.       70   ,    .  ,        .      ..,  ,        .    ,     ,  ,     .       . ,    ,          . , ,   .       25  1926.                  [232 -  .. ... . 7274.].         ,   ,    ..        1926.,       ,      .    ,               [][233 -      ,    . . 4. ., 1984. . 4950.].                   ,        .

     1926.           ,         .    ,   1926.,        .     .        ,      .     .          .     .   1927.   , ,    ,   ,          .            ,     .   .      .                  ,   [234 - ., ,   ,     20  1927. (. . 558. . 11. . 797. . 8485).].

  1927.         .    .      ,      ,      .    .   10-   , 7 ,       ,   .      .   1927.  XV       .     .      .        .    ,         .   ,  ,   ,       1930- .   1940.        .

      1920- ,                .       ,        ,   .      . 1 1928.,   ,     ,     ..[235 -    (18871938)  ,    ,        .               .           .     .]      ,        [236 - . . 558. . 11. . 780. . 1214; . 1994. 6. . 88.]:



  ,

  ,  ..[237 -    (18871937)   ,      ,  1920-    .  1928.      .       1935.  1935.  ,  1937. .]     -   (,   ),  ,    [238 -    (18871937)   ,     .        .  1920-    .  1928.       .    ,    ..,   1935.  1935.  ,  1937. .], ,      ,    .        ,        ,    ,        .

     [239 -    (18731923)    -   .        .  1903.    .    - .      .  1917.   ,      ,     .  1920.    .   .]     ,      ,       .   ,   -  .         ,   ,           []  ,                ? -, .   ,   1)    ,       2)   ,      []

       []            [].


   , 3 , ,  :



. !

 ,  ,  ,      ,  ,  -  ,            .    ,    .       . ,        ,          .


          ,    ,      ?      ,    1928.      1930-.      ,   . ,     ,    ,      , ,  ,      .      ,  ,    ,    :  ,   . ,      . ,              ,     .







  ,           .       ,     .       .         ,      ,         .    , ,            .

       ,     ,     .      19211922.,     .         ,        .         ,        ,   .     .        ,   .        ,   ,  ,   .     .          1920-    .

   , ,     .  ,           ,   .        ,     .       .  ,      ,   .    ,          ,      .   ,  ,     ,  ,      ,           .        .                ?         ?              ,     .    ..[240 -    (18881939)   ,    ,    .      .         1920- ,        . -     .  1927.     .      .      .]    ,       .  ,        ,   : , ,   , .

       .      .               .            - . ,  ,              ,       .   ,       .

 ,   19261927.,      ,        .     ,          .             [241 - . : .. ,  . ., 1998.].    ,        . ,      ,   ,        .         .    ,      ,  .

          .        1927.:           ,        ,        ,         1918.,     ..,     .                     ,   .            ,          .

    1927.        ,    ,      .    .          .     8      :     .   .     .   .              1914.,      ,  ,     , [242 -     XV     1927.                (.. . . 10. . 281, 288).].         ,        :



  ,        ,    .        , ,          .                        .                  .         [243 - . . 558. . 11. . 71. . 24 .].


       ,        .       ( )         .               1930- .

 ,   ,    .     . 10  1927.           .         .         .       .           .       ,       .

         1927.      .         .           ,    - 1927.   .         .           ()     .      ,           . , , , , [244 -    (18871938)  ,      .        .      .]  ,    (         2 ໻,      4  1927.).       ,  ,    [245 - . . 558. . 11. . 767. . 3539, 4548, 5660.].        . [246 -    (18751946)  ,           (,  ,    )       .        ,   .     .      1930-         .], ,    ,             1927.       .                , 20  1927.         [247 - . . 558. . 11. . 767. . 3539, 4548; . 71. . 11, 1314.].         .             ,     1927.        4  1927.    :



      7-[248 -    ,         ,       .         .].    ,  ,  ... (-  . . .)    []   []  ,         1-  []      ,        []  .     -  ,   ,   []  ,   .       ,    [249 - . . 558. . 11. . 767. . 5660.].


      ?   ,      :      .     [250 -  .. .. . 108109.].        .                ,  .       .        ,         . ,         .          .        .             .      ,         .        .

            .              .     ,          .              ,          .   ,       ,         .




  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/oleg-vitalevich-hlevnuk/stalin-zhizn-odnogo-vozhdya/)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .



notes








1


SouvarineB. Stalin: aCritical Survey of Bolshevism. New York, 1972; UlamA.B. Stalin. The Man and his Era. New York, 1973; TuckerR.C. Stalin as Revolutionary, 18791929: A Study in History and Personality. New York, 1973; TuckerR.C. Stalin in Power: The Revolution from Above, 19281941. New York, 1990 ( .    ); MedvedevR. Let History Judge: the Origins and Consequences of Stalinism. London, 1976 (  1990-    .     ); McNeal R. H. Stalin: Man and Ruler. New York, 1988.




2


.     ? ., 2002; KunM. Stalin, An Unknown Portrait. Budapest, New York, 2003; ServiceR. Stalin. A Biography. London, 2004; KuromiyaH. Stalin. Harlow, 2005.       .: .. .     . ., 2010; O.., .  .     . ., 2011.      : ..   . ., 2002; ReeE. van. The Political Thought of Joseph Stalin. A Study in Twentieth-Century Revolutionary Patriotism. London, New York, 2002; .. , , . ., 2011.                : .., . ,   . 19361938. ., 2009.          . ., : .. , , :     1940- . ., 2006; ..  :         . ., 2011; .  .      , 19391953. ., 2014.                   .




3


..   .   ... . 12. ., 1989; . . ., 1997.




4


. .   . ., 2005; .  . ., 2014.




5


 .  4  .




6


    :  .. ... 19251936. / . ., .  . ., 1995;   . . 19311936. / . .., ..  . ., 2001.




7


   .  ()  ,  .. (19241953.) /  . ... ., 2008.




8


.. .       . ., 2010. . 113114.




9


. . 558. . 111.  11    ,         (,   ).




10


       ,     ,       .




11


.. . . .  4 . ., 1999; ..  .   . ., 1999.




12


 ,      , .          (Slavic Review. 2001. 60 (1). P. 141).        :      (Slavic Review. 2001. 60 (4). P. 917).      .     ,      ,     ,       ,   . , ,      ,      .




13


.    . -, 1967.




14


..          //    .   . ., 1996. . 155178.




15


   (19021988)  ,       .          1930-     .                .          ,        .        .    ,   ,       .          .    ,  ,  .

   (18991953)     ,   ,     ,   1938.         .              19371938.           .      ,         ,  .            .     .   ,      .                ,       .                 .

   (18941971)   ,      ,       .          .   1930-            .         ,       .    ,                .     .  ,     ,    ,      . ,  ,      .   1964.      ,   .        .

   (18951975)    ,    1930- ,         .                 ,      .    ,    ,    .          ,   .   ,           .




16


   (18901986)        .       ,     .  19301941.     ,   1941.,        ,    .      .         .                  .       ,     ,   .      1957.,     ,    .

   (18951978)    ,       .        ,       .   1952.       .              .              1962.        .      ,      .

   (18811969)         ,   1920-        .        ,           .            ,     .          ,   1957.  .      .




17


GorlizkiY. Ordinary Stalinism: The Council of Ministers and the Soviet Neo-patrimonial State, 19451953 // Journal of Modern History. 2002. Vol. 74. No. 4. P. 699736.




18


.    . ., 1989. . 433.   ...




19


   . . 7.




20


    . ., 2009. . 310313.




21


            .    :  . 19281953 / . .., ..  . ., 2005. . 9191053.




22


   (19011932)    -,   .  1919.    .          ,     .  .       .




23


         : 1953 .    .  . ., 2003; ., ., .   .   . ., 2011.




24


.    . ., 1990. . 20.




25


., ., .   . . 287.  , ,    .  ,             .




26


       .. (.. . . ., 2001. . 137).




27


  . . . 117.    24  1931.




28


 . 1990. 8. . 73.      ..   .




29


.  . ., 1992. . 108.




30


 . 1997. 3. . 117.    ..




31


1953 .    . . 75.




32


   (18961948)      ,       .       1934.,     ().      .              .        .




33


 . 1990. 4. . 62.




34


 . 1991. 12. . 55.




35


 . 1992. 1. . 53.




36


 .    . . 5. ., 2013. . 118119.  ..,        1952   1953.




37


 .    . . 124.  ...




38


 . 1992. 1. . 53.




39


 . 1992. 23. . 91.




40


..   . . 2. . 2. . 192193.




41


.  ReeE. van. The Political Thought of Joseph Stalin.




42


               . ., ,    ,     : GellatelyR. Stalins Curse. Battling for Communism in War and Cold War. New York, 2013.




43


.    . . 151.    10  1950.




44


. . , 1997. . 128.




45


..   . ., 1999. . 371.    .




46


..   :     // . 1990.

25 ;   . 1990. 11. . 132134.




47


.     ? ., 2002. . 8889.        ,         .    : KunM. Stalin, An Unknown Portrait; MontefioreS. Young Stalin; SunyR.G. Stalin and the Russian Revolutionary Movement (  ).         ,        1930- ,      (.    . ., 2013).              .




48


.     ? . 8688, 93, 99.




49


. . 558. . 11. . 878. . 73.




50


SunyR.G. Beyond Psychohistory: The Young Stalin in Georgia // Slavic Review. 1991. Vol. 50. No. 1. P. 52.




51


.. . . 13. ., 1951. . 113.     . 13  1931.




52


.. (.).     .   . ., 1993. . 619.




53


. . 558. . 11. . 1549. . 83.




54


     ,     ,       (.    ).




55


.     ? . 9697, 102104.




56


. . 558. . 11. . 876. . 12.




57


 . . 4. . 4. . 1; . 5. . 1.




58


..   . . 1. . 1. . 4041.




59


   (18791940)        ,  ,   .      ,        .               ,    . ,  1927.       .      ,     .       1940.    .




60


.. . . 1. Benson, 1985. . 3233.




61


.     ? . 108111.




62


 . . 124125.  . ..   (18941899) //  .    . . XIV. ., 2013. . 170193.




63


.. . . 13. . 113114.




64


., .    : , ,  //  . 1939. 12. . 65.




65


. .   . 18791929.   . ., 1990. . 8285.




66


. . 558. . 4. . 600. . 17; . 71. . 10. . 266. . 711.




67


 . . 4. . 32. . 12.




68


. .   . . 9091; .     ? . 130131.




69


. . 558. . 4. . 53. . 115; .     ? . 148.




70


.     ? . 149.




71


., .    . . 8485.




72


. . 558. . 4. . 53. . 13.




73


 . . 60. . 13.




74


 . . 11. . 879. . 45.




75


 . . 4. . 65. . 14.




76


.. . . 1. . 44.




77


..  . . 190193.




78


.     ? . 154155.




79


RieberA.J. Stalin, Man of the Borderlands // American Historical Review. 2001. Vol. 106. No. 5. P. 16511692; RieberA.J. Stalin as Georgian: The Formative Years // S.Davies, J.Harris (eds.). Stalin: A New History. Cambridge, 2005. P. 1844.




80


.   .   . ., 2010. . 15.




81


 . 2012. 14. . 16.    ..,  ..  ...




82


. . 558. . 4. . 72. . 9.




83


.     ? . 188189.




84


. . 558. . 4. . 619. . 175177.




85


.     ? . 212218.




86


ReeE. van. The Stalinist Self. The Case of Ioceb Jughashvili (18981907) // Kritika. Spring. 2010.

Vol. 11. No. 2. P. 265266; SunyR.G. Stalin and the Russian Revolutionary Movement. Ch. 4.




87


ReeE. van. Reluctant Terrorists? Transcaucasian Social-Democracy, 19011909 // Europe-Asia Studies. 2008. LX. No. 1; SunyR.G. Stalin and the Russian Revolutionary Movement. Ch. 9.




88


.     ? . 254.




89


. . 558. . 11. . 896. . 115.




90


. : .  .




91


.Suny R. G. Stalin and the Russian Revolutionary Movement. Ch. 11. .     ,       (KunM. Stalin. P. 7779).




92


 . 2010. 7. . 34; 2010. 9. . 11.




93


.     ? . 292.




94


..    (18801917.). ., 2000. . 242274.




95


.     ? . 329330.




96


..   . . 246.




97


   (18761918) -,  ,   .    .  1912.     ,  1913-    .       .     1914.   .  1918-    ,   .   .




98


            .         (.     ? . 396398; . . 558. . 11. . 1288. . 1214, 18, 28, 3235).




99


 ..,   1913.




100


 .., 20  1913.




101


. . 558. . 1. . 52. . 1; .     ? . 402403.




102


. . 558. . 1. . 5394. . 23;  . . 19121927 / . ..  . ., 1996. . 19.




103


..  . . 1. ., 1957. . 227.




104


.. . ., 1946. . 115.




105


 . 1992. 1. . 5960.




106


..   . . 111.




107


..  . . 1. . 280.




108


. . 558. . 11. . 1288. . 1516; ..   . . 289, 291, 294, 297; .     ? . 393.




109


. . 558. . 11. . 773. . 7982; ..   . . 297298.




110


  ,         .        ,       . ..   . . 310.




111


. . 558. . 11. . 851. . 15.




112


. . 558. . 1. . 55. . 2;  . . 21.  .., 25  1915.




113


.. . . 1. . 248249.




114


 . . 1720; .     ? . 397401, 412413, 415.




115


. . 558. . 1. . 54. . 1.




116


..   . . 49. ., 1970. . 101, 161.




117


        ,   .     ,   ,     ( . 1992. 23. . 9091),   .  ,     ..  . (..   . . 2. . 2. . 193194; . . . 613618).      .. ( .    . . 5. . 171173).       .




118


       .: . . 17. . 166. . 858. . 220.    ,             .              ,   .




119


  . 19212011. ., 2011. . 162163.




120


. . 17. . 162. . 9. . 54. .   ---.  1922   1936 / . ..  . ., 2003. . 255256.




121


., ,        1930.,              ,    ( .. ... . 187188).




122


      ,     ,       .       ,         ,    .        ,   (. 1996. 3. . 161162; .  1922   1936. . 286).




123


  . 18812006.  . ., 2006. . 4749.




124


   (18861934)  19211926.   .               .  1926.            ,    . 1  -.




125


   (18961967)      ,      ,      .         ,    .  1919.   ,      .   19371938.,  ,     .  1952.  .           10 .  1956. .




126


       1950.




127


.. .       . . 161, 164167.




128


 . 19451953 / . ..  . ., 2003. . 501; ..    . ., 1993. . 146.




129


..     . ., 2005. . 8789.




130


..  .     . ., 2000. . 152.      1955.




131


. . 17. . 166. . 858. . 28.




132


   (19041983)   ,    .       1935.       ().       .  1950.         ,    .  1951.              .        .          , , .    ...       ,   1960.  .




133


     (). . 5. . 29. . 3. . 2; . 16. . 94, 108.




134


      - 1980-  (., : GettyJ.A. Origins of the Great Purges. The Soviet Communist Party Reconsidered, 19331938. Cambridge, 1985).              (..  . , , , . ., 2000; ..  .      19331937. ., 2003).   ,          ,    .




135


     .: ..   .      //  .    . ., 2011. . 6365.




136


     1937. 162,    1953. 187 .   , ,  . ,  1937.  100.




137


   (18901950)       .       .  1940.  .      ,        ,      .  1942.         .    .      .  1947.        ,        .  1950. .




138


. . 73. . 2. . 17. . 128148.      ...    .  1940.; ..   . ., 1998. . 272276.




139


..   . . 267271.




140


   (18901948)   ,  .          ,          .             ,     .                  .




141


..   .   . ., 2001. . 388392.




142


.. . ., 2011. . 6668.




143


               .    .: .  .   . ., 2014.




144


.. . . 307.       ,  27  1953.,   .




145


   (18831936)    ,      .      .      .         .   1917.        .        .       .        1934.         .   1936.           . .




146


 . . 16.




147


..   . . 31. ., 1969. . 1122, 504.




148


..   . . 31. . 103112.




149


..   . . 2. . 3. ., 1991. . 16.




150


 ()    ().     (). . ., 1958. . 323.




151


   (18831936)     .        .        ,     .  ,  .  1934.           .   1936.           .




152


   ().  1917. . ., 1958. . 250.   3 .




153


. . 558. . 11. . 890. . 8.




154


   ,       , .: ..  . ., 2010. . 261264.




155


. . -5446. . 87. . 1238. . 14; . 86. . 3451. . 4953.




156


   ().  1917   1918. ., 1958. . 8792.     11  1917.




157


. . 558. . 1. . 66. . 1.




158


   ().  1917   1918. . 115.




159


The Economic Transformation of the Soviet Union. 19131945 / ed. by R.W.Davies, M.Harrison and S.G.Wheatcroft. Cambridge, 1994. P. 6264.




160


.    (. . 17. . 3. . 1125).




161


. . 558. . 1. . 5403. . 1;  . . 40.     , 22  1918.




162


. . 558. . 1. . 248. . 1; ... . . 4. ., 1947. . 118119.   , 7  1918.




163


. . 558. . 1. . 1812. . 12;  . . 42.     , 11  1918.




164


. . 558. . 1. 5410. . 1;  . . 52.   , 3  1918.




165


. . 558. . 1. . 5718. . 177, 178, 191, 195, 197.




166


 . . 196198.




167


  . 1989. 11. . 160.    VIII     1919.




168


. . 558. . 1. . 5408. . 4;  . . 46.   , 31  1918.




169


..       1918 . ., 2006. . 151, 170.




170


  . 1989. 11. . 157, 168.




171


 . . 54.




172


 . . 5253.




173


..   . . 50. ., 1970. . 389.




174


 .




175


. . 558. . 1. . 1815. . 24.  . . 142143.




176


. . 558. . 1. . 5521. . 2;  . . 148.




177


. . 558. . 1. . 4137. . 1; . 1943. . 1;  . . 155.




178


. . 558. . 1. . 1961. . 12; .. . . 4. . 346350.




179


. . 558. . 1. . 4681. . 1.




180


 . . 4458. . 13; .. . . 4. . 348350.




181


. . 558. . 11. . 126. . 4.




182


 . . 1. . 5213. . 1.  . . 156.




183


. . 17. . 3. . 106. . 5.




184


 . . 3, 4.




185


  . 1991. 3. . 167.




186


  (). . ., 1972. . 6061, 7677; ..  . 18911922 / . ..  . ., 1999. . 382, 390.




187


. . 558. . 1. . 5541. . 12.  . . 160161.




188


          1920.      .       ,      ,      .




189


  . 1991. 4. . 170.   XII  ()    25  1923.        .: SmithJ. Stalin as Commissar of Nationalities // S.Davies, J.Harris (eds.). Stalin: A New History. P. 4562; .    .     . 19171938. ., 2011. . 8491.




190


. . 17. . 3. . 234. . 2.




191


. . 17. . 3. . 310. . 2.




192


 . . 318. . 4.    19  1922.




193


   (18861937)       .  1920-    ,            .          .  1930-     .      .         .   1937.    ,         (. : ..   .     30- . ., 1995).




194


. . 85. . 1. . 13. . 6, 10;  . . 256, 257, 262, 263.   , 14 ,  9  1922.




195


. . 85. . 1. . 13. . 7, 10.  . . 259, 263.   , 12 ,  9  1922.




196


. . 85. . 1. . 13. . 10.  . . 263.   ,  9  1922.




197


  . 1989. 4. . 196.  ..,    1925.,       .




198


   (18881938)       .      ,   .          .       ,   .        .          .     1937.  1938.  (C. :  . 18881938. ., 1988).




199


  . 1989. 12. . 198.     .. .:   . 1991. 3. . 188.




200


 . 1989. 4. . 185186; . . 17. . 3. . 303. . 5.




201


  . 1989. 12. . 198.           .      ,  ,     .         .




202


 . 1989. 9. . 191216.




203


 . . 209.




204


 . 1989. 12. . 191.




205


 . . 189, 191.




206


 . . 198199.




207


..   . . 45. ., 1970. . 345.




208


 . . 346.




209


   (18771926)      ,     ,    .      ,   .  1920- ,   ,       .    .




210


..   . . 54. ., 1975. . 329.




211


 . . 329330.




212


. .   . 18791929. ., 1990. . 252.




213


..   . . 54. . 330.




214


  . 1990. 9. . 151.  .




215


 . 1989. 12. . 193.




216


 . 1990. 9. . 151152.




217


..   :     . ., 2003. .    :  . 2005. 2. . 162174.




218


().     .   . 1923 / . ... ., 2004. . 129.




219


 . . 135136.




220


. . 17. . 3. . 370. . 4.




221


. 1995. 5. . 118, 124.          21  1923.




222


 . . 126.




223


   (18811938)  ,        .      .      ,   .             .  1937. ,  1938. .




224


 . . 126.




225


().     . . 147151.




226


  ().  . ., 1963. .XXIXXII.




227


. . 558. . 11. . 126. . 68.




228


.   ? //   . ., 1991. . 6870.




229


  . 1991. 8. . 182.




230


. . 558. . 11. . 777. . 2728.




231


 . . 315, 318.   , 10, 16  1926.




232


 .. ... . 7274.




233


     ,    . . 4. ., 1984. . 4950.




234


., ,   ,     20  1927. (. . 558. . 11. . 797. . 8485).




235


   (18871938)  ,    ,        .               .           .     .




236


. . 558. . 11. . 780. . 1214; . 1994. 6. . 88.




237


   (18871937)   ,      ,  1920-    .  1928.      .       1935.  1935.  ,  1937. .




238


   (18871937)   ,     .        .  1920-    .  1928.       .    ,    ..,   1935.  1935.  ,  1937. .




239


   (18731923)    -   .        .  1903.    .    - .      .  1917.   ,      ,     .  1920.    .   .




240


   (18881939)   ,    ,    .      .         1920- ,        . -     .  1927.     .      .      .




241


. : .. ,  . ., 1998.




242


    XV     1927.                (.. . . 10. . 281, 288).




243


. . 558. . 11. . 71. . 24 .




244


   (18871938)  ,      .        .      .




245


. . 558. . 11. . 767. . 3539, 4548, 5660.




246


   (18751946)  ,           (,  ,    )       .        ,   .     .      1930-         .




247


. . 558. . 11. . 767. . 3539, 4548; . 71. . 11, 1314.




248


   ,         ,       .         .




249


. . 558. . 11. . 767. . 5660.




250


 .. .. . 108109.


