  
 


 
  ,     ,            -.  ,        1736 , -    (16851763),      .  1715       . . ,  ,    ,     ,       .  ,     ,   1730  ,    - ,      I.         ,  ,      .         ,            .                  .       ,         1743 .  -   1772 ,        ,            ,    ,       .  ,        (1748),       ,       ,   .       ,             .





 

  











      I


       XVIII .   I        1736 .

 ,     ,  : Vita di Pietro il Grande Imperador della Russia estratta da varie memorie pubblicate in Francia e in Olanda (  ,  :  <: >   ,     ).    ,   .       , ,   ,    .        ,    (1739),         .

     ( ,  ),     ,  [1 -      ,     ,      (  . . ,     XVIII .,     ).] (. 16851763)           ,            ()         [2 -              .     , , ,    ,     -       .    ,  ,     - .].  1702 .    ,    (convictor; . .   )   . ,     .  ,     , :             ,   ,    ,    .

     ,        .   ,   1710 .      -  ()[3 -  ., . -        . ., 2018. . 215220.].              .     ,   ,      ,      :    ,  ( -)   .           :       ,         .

         -    , ,  ,             , /     .     7  . . 1710 .  I      -    .     ,     [4 -  .].

 -     ,    ,    ,    :        .    ,  ,   ,      ()   .  ,    ,      .

 1715 . ?                    :      . .   ,  .       ,              . ,   ,     ,        ,      ,        .

-    ,      ,        ( ).           , , , .

  ,  17251730 .,     ,       ,   ,    ,   .     ,  1732  1750 .,       ,         .    1734 .       (?????????? ???????? ???????????),            .  (??????? ??? ??????? ??? ???? ????????);        Storia dell anno ( ),  ,  ,    .                      I (. 820896),       ,        [5 - .: Losacco M. Antonio Catiforo e Giovanni Veludo: Interpreti di Fozio. Bari, 2003.].      :      ,     ,    II       .

   -   ,     .  ,           1953 .[6 - ???????-??????? ?. ???????? ??? ??? ???????? ???????? ?? ??? ????????? ??????? // ?????????? ???????. 1982. ?. 26. ?. 297310; ??????????? ?. ?. ? ??????????? ????? ??? ????????. ???????????, 1986.]

  ,     ,    1735 .         ,   (!)          ,    (. . ),   ,    ,  .

    ( ,   ,       )         ,        .  (Biblioteca Marciana),       ,     .        . , ,   ,  , ,      ( ,    ,      ,    ,     ).

    ,  - libri,   ;          .       :    350 .

   ,             ,      .                .

        -,    ,       [7 -  ,      -     (. . , . . )     ,   ,        .    ,      I    XII (17301731),      .  ,        . . .   ,         ,  .    () -.].         ,         .    ,       ,    :    ,      ,     .        , ,  ,       .                  [8 -  . .,  . .     :     . 16972006. ., 2008;  .  :  ,   : 16971698. ., 2008.].   , ,   ,  ,   .

            ,           .

     .  1735 .   - ,                 .    ,     ,    ,        ,     ,        ,         .

     . ,  ,  ,   ,        . ,   ,         .            1717 .        [9 - .: . .      I       1717  //    .  300-   I  .  IX   . ., 2019. . 358366.]. ,        Cattolica,     [10 -         :    ,   ;      .].

         ,       . .      ,   : ???? ?????? ??? ??????? ???????????? ?????????, ?????? ????????, ???????? ?? ???????? ??????????? ?? ???????? ?? ????????? ??????????,     [11 -   ,   ,   . ,     :    .]     .   ,             (     ),   ,              -    ?        ,       ?

 1742 .               ( )  (. 17081775). ,      ,          [12 -  ,          :        La storia dell anno ( ),       ,     1741 .        .].  ,     ,  ,           [13 - [, .]   ,    ?,  ,    ,     ,    ,      ,     :   ??   ?   . ., 1772 ( ,  ).].      :  ,       [14 -  . .   XVIII . . I. .: - , 1961. . 203.].        1743 .           [15 -  . .      //    .  . . LIX, . 1915. . 289291.   ,    , . . ,     - .],        .

    .    -- ,     ,  1725 .,    . . -      .   ,               1728 . .        -- ,   1731 .            ,                   [16 -    .:  . .   //    XVIII . . 2 (ʖ). .: , 1999. . 437438.].

,  1743 .   ,       ,         ,    :   ,    ?,  ,    ,     ,    ,      ,     :   ??   ?   .

      :       II,        .

    .  ,             -    ,   ,  ,  [17 - .:  . .        / .   . . .   . . . .: -, 2021.].       1772 .  ,   ,  .    ?  ,          , -   (, , )   .

 ,    :          .   :          35,       20,       10   . .      .        ,     ,  [18 -  . . . . . 203.].    Vita di Pietro il Grande          :      ,     ,  , .    ,    . . ,          [19 -  . . 204.]. ,            .      . .       (,        ).        :          I,  , ,   (  )    ,              ,      .

    Vita di Pietro il Grande   ,       ? ,               . . -,   . (    1738 .        .)

             ,          .        (1773 .),   ,      -             1730? .[20 -   .:  . .          XVIII :        //  . . II.           . . 1. ., 2008. . 470497.]   ,  ,       :           .

        ,  -    ,       .

   ,         (         30 )      (       )                       [21 - .. ,  ,           ,  ,     ; .:  . . . . . 268.  ,         ,    .].

       .  ,      ,   .    :            ,    ,       sine ira et studio[22 -     (.).],     ,        XVIII [23 -  . . . . . 263.],  :              <>     [24 -  .].

  , ,   ,     ,       : -    ,    ,   ()   .        ,     (   ), , .      ,   , ,   ,      ,              .

       .

            ,   ,      ,            Ruthenia.       , , ,    . ,       ,     ,     .        ,     ,      .     ,       ,         ,       . . ,   . - . .     ,    .        . ,       ,     ; Livonia     . .,       .

   ,        ,  : ,   ,       , 1686     1688?;       .  ,       1688 .,    1689,       ,  ,  . .

         ,    .             ,        , 200 .,    20 .,   (!)  .

       ,          .        ,  ,           .        I (     ),  :    , ,    ,   ,     . ,    ,         ,      ,    :      [25 -    :               -; .:  . .  :    . .: , 2007. . 164165, 378.].   ,      ,      , , [26 -  ,      :  Imperador (Imperadore)  Imperatore,  , ,    ,        ,       (,   . .).].     ,     ,  ,  ,   ,      :  .          . .

       .         (1697 .):     ,     ! . .      ,    1702 .,     ,      - .   1705 .     ,   -     ,           1708 .   ,   [ ],         .

   ,   II,    ,                   . [27 -  . .     . ., 1760.]    ,  [28 -  . .   . ., 1770.].

            .      ,   .   . .    , ,        :  ,         ,    ,        .

    . . ,   ,   :      ,        ,   , ,     XVIII      . ,       ,       ,    ,        [29 - . .             ,       ,    1737 . (    ),   -    , ,     I,  , ? .].         ,    :        ,    ,    .     ,            . .,  ,  :        ,       [30 -  . . . . . 437.].       ,       ,   (, ,           )


***

           ,   ,   ,           I,    .

   1736 .,     ,         ,   1748 .   ,       ,    ,   ,           : ,  ,  ,    ,            .       ,          (1737),      ,      .       .

      ,        .      ,    ,  -    ,     ,   .          ,    (    ) . ,           .



 




  


      ,       17351736 ., ,      ,   , ,    ,   :           .

      : 1)    ; 2)   (,           ); 3)    ,        .

          :       ,      . ,                     ,    ,    .               XVIII .  XXI.

 ,        .        ?

-,   ,   Vita di Pietro il Grande            ,             .            ,      . ,              (,  ,       ),     ,      .          ,     :  ,    (, , , , , )               . ,    .             .          ,         . , ,      , ,  .

-,         .           ,      .    ,     ,  ,   ,      , ,      ,               (,  ,    ).          ,    . .   1716 .              ,    XVIII .    (     17591763 .).            12-   ,   17881789 .,  18-     . ,      .            .   ,   Vita di Pietro il Grande     ,      ,       .

-,                  (   ),       ,              1730? .

-,     ,        ,      XVIII . (     . . ):        , ,     1730? .        ,            17101720? . ,                 .

, , .          ,     . .    ,   ,  -,   ,  ,      ,    .   , ,     ,  ,    .              ,    ,  .       .    ,        .


***

       ,       (   -),   ,  .

      . .   . .    :   . 16721725,    ,    ()  ,    .

     ,     :  . . , . . , . . , . . , . . .  ,        : . . , .?.   (A. M. Canepa Mordacci), . . , . . , .?.  (J. P. Nielsen), . . .

             . .   . . .

    . . ,     ,       ,   ,     .



 , 
 



 


  ,  :    ,      







,        ,   ,              ,                   ,                .     ,  ,  ,  , ,  ,    ,                   .        ,       ,      ,        .     ,    ,         -, , ,         ,          ,   ,    ,        ,       ,     . ,   ,     ,                  ,    ,    ,     .        ,    ,  , ,     ,    ,     , ,    ,      ,         ,     ,        .                    ,           ,       [31 -            .      ,   ,   6 .    40 .  (1/8    ),         1725 . 2530 . .   1720? .   ,     ,   ,   74 .,        100 . [, 1999, . 95; , 2004, . 263265; , 1978, . 106;   , 1955, . 102; .].],             .              [32 -   .      60   (20  5054-, 21  5866-, 6  7074-, 9  8084-, 4  90100-).       18  , 10    24 ,    ( )     39   2 . .: [, 19972002].]   [33 -    .   ,    1720? . (. .     I     I),        ,   : , ,     612;  (  )  26;  (-, )  116;    1695 .    1; : 755 ,       - . .: [, 19972002].],        ,         .      ,     ;       [34 -    (     )    1725 .,    ,      28 . . . 1724 .,      ; 1747 .,   ,         -.],    [35 -   ,       ?.    1715 .];          ;      ;         ,           , ,   ,       ,     ,        ,     , .       ,        ,           ,     [36 -    .: [, 2019;  , 2020].].  ,  ,        ,       .

 ,  ,            .         : Non omnia apud priores meliora, sed nostra quoque aetas multa laudis imitanda posteris tulit[37 - Tacit. Annal. 3. . .       , -          (.) (. . . 3,  55).][38 -    .: [, 1993, . 1, . 106].].         ,      ,      .  ,      XII,  ,   I,  . ,  ,       ,       :       ,  ,        [39 -     ,       1704 .    XII (    1709 .,   XII     ).],  ,   ,   ,    [40 -        .]   .    ,            ,    [41 - .     XII. . .][42 -    .: [, 1999, . 7].].                 ,      ,        ,      .        [43 -  I   XII              27  . . 1709 .  .],     ,    ,          .

      ,       ,    ,   ,   , ,   .    ,    ,          [44 -   (John Perry; : Giovanni Perri; 16701732)      1698 .     ;     1715 .  1716 .     The State of Russia Under the Present Czar [Perry, 1716]; . . .: [, 1871].].   , ,  ,        .            ,          .           ,   ,      .  ,       1715         .       ,    .     :    ,     ,      [45 -             17141719 . -  (Friedrich Christian Weber),      : [Weber, 1721]. . : [, 1872;  , 2011].].  [46 - .     , .?.    .],         ,    ,    [47 -    Chiesa Rutena ( ),              Ruthenia.]   [48 -   ,  ,      - ,    ,    ,  ,    ,       .].  , -    ,   ,    [49 -   XVIII .   , ,     (  ,    )     (        ,    ,       ),   , , .     ,       .         ,      .]    ,     ,     .      (    172    [50 - ,  ,     .?. : [Weber, 1725].])     ,    ,              [51 -          , ,  . (       ,     ,     ;     ,   ,       .)].       ,   ,      ,      , ,        ,          ,     . ,  ,      ,   ,    ,        ,  .       ,    ,         ,  ,    ,           ,  ,         ,      -,       .      ,    ,    ,     -,      ,       [52 - .        (Pensieri liberi sopra la Religione)       (Biblioteca Inglese). . .][53 -         - ,  ,    (Bernard de Mandeville; 16701733) Free Thoughts on Religion the Church and National Happiness (1720),   1723  1729 .,   1722 .       Liberi pensieri sulla religione, la chiesa e il felice stato della nazione (   ,     );   1985 . [Mandeville, 1720; Idem, 17231729; Idem, 1985].          .].  , -    ,       [54 -     , - .],     ,       ,        .

 1725              ,  [55 -  Mmoires du r?gne de Pierre le Grand [Nestesuranoi, 17251726],     1726 .    Iwan Nestesuranoi ( : Giovanni Nestesurano),      -- (Jean Rousset de Missy; 16861762),  ,     ,  ,  1737 .,     .].      ,       [56 -   dottrine cattoliche:       , . .        ,      (),     .],              ,     .    ,           :  ,     ,        ,    [57 - ,          ,    .],    ,       .  :     ? ,     ,         .    :   ,        , , -,    ,     ,        [58 -        (, ,   .),     ,   -,        .],  [Zembliani][59 - -, - ,   -    .]   [Laponi][60 - ,   - ,      .]?   ,      ,         ,      ,                 ,        ?[61 - . 11:9. . .][62 -          : ,       ,         ( . ).] Opertique sunt omnes Montes excelsi sub universo Coelo[63 - . 7:19. . .][64 - .  . :    ,     .].

     ,     ,      ,       ,     , ,   ,   ,   .          , ,  -    ,     ,      ,       ,    -          ,          .

          ,         [65 -         ,   .]   ,        ,     .  ,     ,         ,      [66 - ,    ,  ,   .],    ,        .     ,           ,      ,   ,     ,      ,    ,  ,             .




 





          ,   [67 -    .    -        .     18 200 .  (135 908 . )  1462 .  37 200 .  (277 790 . )  15351547 .,     (!)  (     ,  ,          XVIII .).     1725 . 280 . .  (2 090 890 . ),   15,4           [, 1818, . 6].],     ,   -,          . ,         ,     :        ? ,       ,   [68 -        ()    . .  .     ,     ? i,   1656 . (      ) [  , 1826,  3, . 12].]      ,       .  ,  ,   [69 -  ,      , ,    .      . . .   ,     ,     .      II . . .      (26     1477 .).                    ( )    1525 .       (. 45,5 ? 32,5 ),    ( ) [, 1994]    (  . ) [, 2020].      Moschovia nova tabvla (13 ? 17 )         1548 . [, 2013,  IV, . 9/1].   XVI .         69 (  , , 15981599).   ,       (, 1570),      1690 . (-  , ),  ,    .],   [70 -   .  ,       (II . . .),    ( )   ( ).      ,        . . . . .]    [71 -         ,   .                        1696 .          ,        1699 .           : Invicitissimo atque Augustissimo Imperatori. Serenissimo ac Potentissimo Principi Petro Alexiewicio dedicate et consecrate humilissimus Johannes Thesing, Amstelodamensis. Cum privilegio S. Tz. M. (55,5 ? 48,5 ).    Ao. Christi. Nati. 1699 [, 2013,  XLI, . 26/329/3].      .  (.   )          5420' ( )  4930' (  , . 1670),   ,       [, 1988].          . ,      .        5420' . .,      10'.            XVIII,   XX . [, 1950, . 182191],                .    . ,       OGRAINA, DIKOIA POLE  TARTARIA PRZECOPENSIS,   250  [, 2005].  ,        50,    ,   .   ,        ,          XVII   XVIII .      [, 1948, . 147156]. . . . .]   [72 -        1734 .         (    ),   77 . .      .    .         -    1596 .,     ,   ,       [, 2011, . 6668].     De hoeck van Begheerte.       Tabula terrae Nouae Zemblae, in qua fretum sinusq Waigats Authore Gerhardo de Weer (17,5 ? 24,3 ),              1599 . [, 2011, . 164165].     70 . .           .     7  777 . . . . .],        , . .    [73 -       (          XVIII .)    .  (. ),            ,  -   .      . . .  (16761747),        [, 1966, . 77, 86],  . .  (16861750) [, 1950, . 114115]       .   XIX .    .   ,       ,    ,    ,           ( ). . . . .],    ,             [74 -   C.     :            2,  8  ,       32     165      [, 1788, . 2]. . . . :          (16411717)          16641665 .  1690 .          Nieuwe Lantkaarte van het Noorder en Ooster deel van Asia en Europa Strekkende van Nova Zemla tot China door Nicolaas Witsen. Anno 1687 (115 ? 125    ) [, 2013, . 73],    ,           [, 1960, . 8795].  1692 .      Noorden Oost Tartaryen;           2010 . [, 2010].  ,       ,      1726 .  (,      )   1730 .  . . .         ,       ,         .       110?   .  ,          ,      1730 .      .            1735 .].  ,        ,  , ,     .

    ,        ,     .      ,    :        ,            ,  ,       .      ,         ,        ,   ,         :  ,       ,          .          ,      :  ,      ,  ,        ,   ,     , ,   ,   .

,    ,     .  ,   , ,   ,              .      ,    [75 -         .  (, 1549),        ,         .   Carte de Moscovie. Dressee par Guillaume De-l Isle de l Academie Royale des Sciences. A Son Excellence Monseigneur Andre Artemonides de Matueof, Ministre d Etat de sa Majeste Csarienne L Empereur des Russes A Amsterdam, chez Iean Covens et Corneille Mortier. [1720?] (96,5 ? 62,4    ),         XVIII . . . . .],          :     [76 -    XVII .    .     ,    ( ),   I.      .                      1730  1731 . - () .          . . .],    . ,     ,     .     ,                    -        ,     ,         ,           .  : ,    ,   ,     ,    ,       .

     .  ,      ,         ,   ,    ,      . ,   ,          .   ,  ,   ,    ,   [77 - .],    , , , , , , ,    ,    .      , , , [78 - ,  (  Tigri  .  [, 1788, . 5]).], , , ,     ,       :            .

    ,   ,  ,   ,     [79 - . 10:2. . .][80 -      Mosoch   .],   ,  ,  ,         [81 - . 38. . .][82 -      Ros   .],        [83 - Maurocord. histor. sacra. lib. I. . . ,  . . 1 (.).][84 -  ,     (16411709)   -, , ,  , ,  ;       (. 1650?  1664);  ,   .].      ,    ,  ,     .   ,      ,   ,    [85 -      XVIII .   :     1704 . (Nova Tabula Imperii Russici ex omnium accuratissimis multum emendavit Everardus Ysbrants Ides (68 ? 50,5 ))       [, 2013,  XXVI, . 27/328/3],      (Sarmatia et Scythia. Russia et Tartaria Europaea (23 ? 24,8 ))  .    ,    (15271598)   Amazonum        1595 . Alexandri Magni Macedonis expedition (36,3 ? 46 ) [Van den Broecke, 2011,  222, p. 276]. . . . .],    .     ,     ,   ,      ,   ,  :         ,       6370, . .,   ,    ,    862,   [Rurich],    ,     .      , ,    [Olla],     [Dama di Plescovv],      .      ,     ,          [Dreuliani], ,      [Cosacchi][86 -   .    (. 878945),       841844 .    845 .      ,      ( 920  942   972),   ( )          (). ,       (.          ,        :  [, 1788, . 6]).].

     [Svatoslao].        ,    ,      , ,      .      ,    .   941     ,    ,     .           [87 -    . .  (9??978)  .   (9??977) .],  ,  [Vlodimiro],      [provincia di Novogorod]:          .        :   ,      . , ,   ,      ,    ,    ,    ,  ,       .      ,      . ,  ,             .    1005 [88 -     1015 .],  [89 - ,        ,      ( )  . .      .]          15 ,  11?         ,  .

    ,       .  ,    ?       ,        X    .  ,        ,   ,     ,   :   :   ,      , ,        ,       . ..     ,            ,      ,       . [90 -  ,   (Philipp Cl?ver; 15801622),   XVIII .    .     ,       ,      ,         ,  ,    [, 1955, . 182185]. . . . .],    ,     .     [91 -   (???????? ????????)   ,   XI .   XII .,  ??????? ???????? ( ).]  .       ,      ,        . ,    ,     : ,      ,      ,     .          ,     ,    :    ,  ,  ,    .        , ,   [92 -   (15341611)      ,  ,     1582 .     [, 1983].     .: [ , , 1967, . 311313].       ,  ,   .: [Tooley, 1987, p. 105107; Redaelli, 2007]. . . . .],      (     XIII[93 -   XIII (   ; 15021585),    1572 .   ;  ,   .]      [Giovanni Basiloviz][94 -   IV  (15301584),  .]),       ,        ,  :    :    ,   ,         .       ,     ,     .      ,    : Non tentabis Dominum Deum tuum[95 - . 4:7. . .      (.).].

 [Jeroslao],  ,   [96 -      (. 9781054)   ,  :  (10201052),  (10241078),  (10271076),  (10301093),  (. 1030?  1060),  (10361057).],     ,   II[97 -    (10201052)   ,    .],      ,      .    ,     ,      [98 -  1045 . . .][99 -       1043 .,       1046 .;  .      .],   ,    ,        ,     : ,        ,    , . . [100 -  .     ,        ()    (  ) - (. 1518)        (. 1520).   , . ,   ,    :       ,  ,   ,      ;          [, 1788, . 10].  , ,          (10531125),       , ,      IX .].

   [Vesevolode][101 -     (10301093).]   [102 -    ,         (10781093),         (11541212),   ,      : , , , , , , , .],       ,    ,          .     ,    [Basilio Demetrovitz][103 -     (13711425),   .]     ,    ,     .      XIV  , ,        [104 - :         (          .  [, 1788, . 10]):          (13741434)        ,   (14151462),     (    ).],     ,   [Basilio Basilovitz],      ,       .    . ,   ,      ,      . , ,     ,        .            :      ,    .            ,          .

 [Giovanni][105 -  III  (14401505),     1462 .],  ,      ,    ,      [106 -      ,    ,  - (14401503),            .].      ,   ,  [107 - ,   ,  (. 14551503)    ,    III .  ,  ,       XI    ( ).].    ,      1505         [Basilio Juanovitz][108 -  III  (14791533),     .].               ,   1514   I,  ,     ,     [109 -    .].           ,    [110 -     ,  .]    [111 -   I,   III  (, ,      ),    I  1718 .        .].

 [112 -     IV  ().]    [113 -    .]           .   [114 - ,     (. 15081538),  (,  ),     .] ,               ,   1548      V,          ,    .                 [Regno di Casan].            [Astracan] (       , , , , , ,    ),   [115 -     ,        .]   [116 -    ,    .]      [117 -      1552 .,   (   -,  ,  12    ),  1556 .].    ,     ,      ,    ,   [118 -      ,   (    . ).           .].     ,     ,    ,            .                 ;              [119 -  :  IV           ,     ,      .].        ,       , ,   ,       ,    ,   [Polocz],      ,  [120 -    1563 .].          ,  .   ,     ,  secundum scientiam[121 - . 10:2. . .][122 -   . 20:2.    :   .]. ,  ,       ,       ,     .     . ,  [123 -  II  (15201572),    1530 .],     ?  ,    ,         ,            .  [124 -   (15331586),    1576 .,  ,     (Bthory Istvn).],  ,   :        .               ,   ,     ,       .  XIII,      , ,   ,     .      ,    ,   ,   .    ,        ,     ,     ,      ,     .     ,      ,    ,  ,          .    ,      ,         ,      [125 -    19  1581 .].           :     ,         ,        ,             .   1584 .       [126 -      53 .],   : [127 -    (15571598),     1584 ., . .  26 ,   22,    .],    ,  [128 -   (15821591)     IV      .  1584 .      ,     .],           [Bogdan Bielchi][129 -    (  1550?  1611)   (1605), ,   IV.].

            ,        [Boris Gudnow][130 -    (  ; 15571603),     (15521605),   15871598 .    ,   1598 .    .         1604 .],    . ,  ,    ,          ,        [131 -        .].      ( Grandi)          [Uglitz],      [132 -  ; .      :  ,      [, 1788, . 17].]. , ,   ,  ,  ,      .    ,   ,                 .      ,   ,        ,     ,         .  ,   ,     ,           .         :     -,       ,     .     ,       ,         ,       ,  ,   1597 [133 - :      1598 .].    ,      .

      ,   ,     ,    .    ,  ,    ,          .    .                ,      ,     .   , ,     .            ,  ,       ,   ,                  .        ,  , ,   ,        ,   .                   ,      .    ,    ,     ,      ,          .  ,      ,    , ,    . ,        ,    [134 -   ,  (  , . 15251607).]    ,     ,    ,   . ,    ,    ,       . ,                 (Imperium cupientibus nihil medium inter summa aut praecipitia[135 - Tacit. histor. lib. 2. . .  ,       ,            (.) (. . . 2,  74).][136 -    .: [, 1993, . 2, . 82].]), ,   ,        ,           .            ,     .      ,     ,           1604     .         ,    ,      .     , ,     , ,    ,           .      : ,    ,     ,     ,   ,     [137 -    (15891605)   ,   - (. 15521605),   , 10  1605 .  .].      :       [138 -      ,  31  1605 .              .],                ,              [139 -  (    []  )  (15881614/1615).],      .

 ,     ? ,      ,   .       [Teodoro Zuschi][140 -      (. 15521612),     16061610 .]:      .    ,                     .  ,      , ,      ,   , ,      ,      .        ,       ,       . ,     ,  ,   ,        -.             ,         .            ,    ,  . ,    ,      ,      .          ,             ,     [141 - .      ,        (  15601640),           .].    ,   ,      :  ,          ,     .      ,  ,   ,  ,          . ,        ,     [142 -    (  ) (15531611).],  ,         ,  ,    ,    .        [143 -     󻠖 ,     .].

  ,         .        ,         : Summa scelera incipi cum periculo, peragi cum praemio[144 - Tacit. Annal. 12. . .   ,   ,       (.) (. . . 12,  67).][145 -    .: [, 1993, . 1, . 223].].      ,   ,   ,     ,          [Grisca Utropoia],           ,  ,    ,    .           ,  ,                ,     ,   .  ,   ,    ,   .     ,     ,     :  ,              .

  [146 -    II    (15??1610);  ()   .],    ,    .      ,       ,        .      ,         ,       . ,   ,      , ,    ;    ,    ,       [Ladislao],  ,  [147 -  IV  (15951648),      III (15661632),  16101612 .   ;          .],     ,        .           ,          .     ,        [Coluga].

   [148 -  III (,    ; 15??1612).]   .  ,       ,   ,      ,      ,  ,      ,      .          ,       ,    .       ,              .    [Plescovia]   , ,     ,     ,      ,    ,    :        [149 - :      .].

      [Michele Federovitz Romanof][150 -  1612 . .  [   1613 .].],         :       ,     ,     ,        .               ,    [Teodoro Romanof],     [151 -     (1553(54?)1633)       24  1619 .,     ,         II,    1608 . ,   , .             [, 1788, . 29].].           :         ,           .         ,     , ,   ,     ,      ,     , ,       [Senatori]    .          ,      ,    .       , ,   ,      ,         :            ,      [Alessio],         [Teodoro],  [152 -    (16611682)        (16631681)    (1121  1681),   .],  [Giovanni],     [153 -   V  (16661696)   ,   ,       :  (16891693)   (16901691),      :  (16911733),   - ;  (16931740),  ,   (16941731).   ,    , .  :       [, 1788, . 31],             . . -.],   ,      .      ,  [Catterina],     ,   ,  , ,   ,     .

,   ,       ,   ,  .      ,        ,         II,   ,    ,   ,   ,    [154 -  .  II        21  1610 .,        .  ,  ,     (   1610     1611 .)   .   . . , , ,    ,    1612 .     ,       .      ,  1614 .        ,    1614 (  1615?) .         ,     ,    (. : [, 2005, . 315]),     .].     ,   .         .       [Eudossia Lucanowna][155 -  ,   (16081645)      (1626).],    ,   .     ,       ,   :          ,      .     [156 - .]     ,     .       ,      :           , , ,         ,     ,         ,      .         ;         ;          ,  .       ,     .     ,      [157 -       (  16171654),    ,   .     .     1643 .,     .     16441653 .      -  (      -,         16391640 .).].        .         .       ,        . ,      ,     . ,       -, ,   ,       , ,  ,  ,   .      ,  ,           , ?       .               : Rerum novarum cupidine, & odio praesentium[158 - Tacit. Histor. Lib. 2. . . -       (.) (. . . 2,  8).][159 -    .: [, 1993, . 2, . 53].].        .  [160 -         ,  94  128 .],   [161 -    (?69)     68 .   .],   ,  ,     ,  [162 - .  <>     ,        ;        .        ,               .  ,   ,      ,    [ -      ],     (. . . 69; .:  . .:  2 . . II. .: , 1993).]: interfectus, quisquis ille erat: corpusque in Asiam, atque inde Romam pervectum est[163 -          ,       ,     (.).].     .        12 [164 - : 13 .] 1645 .

        [165 -     28  1645 .]   ,     .  [166 -    (15901661), ,  ()   ; 16451648 .   .],      ,   ,     .   ,            [Elia Miloslauschi][167 -  ,   (16241669).].               .       [Plesoff][168 -    (?1648), ,   .],    :     ,        . ,       ,         ,        ,     ,             ,        .  ,        1654        [Smolensco],     [Vilna].               [Czernicovia]     [Chiovia],  ,   ,   .            ,       ,     ,       .

         [Stenco Rasino][169 -   ,      (16301671),   16671671 .,     .],  ,  ,  ,    [Dolgoruchi][170 -    .    (16101682).]    [171 -       (162?1665),     .]          .            .        .   ,       .     ,      .   , ,              ,     [172 -   ,      ;      .    ,     , .  ,  ,      ,      .].      ,        :  ,   ,   ,        [173 -    .  (         ; . ,  ,    [, 1788, . 37])  .    (16181670)       ,    .      .    (. 16321670)   .].   ,        [174 -  16-   (16541670)  9-   (16611718)    .  ,     .].    ,     ,   ,      .       [175 -    . . . .]    ,   .    ,   ,       ,     . ,       ,     ,            1671 [176 -        ,    ,   ,   1671 .         1671 .    .  6  1671 .      27  1671 .].

       ,       ,     ,                ,    .    ,       ,  ,    ,          ,        X[177 -  X (    ; 15901676),    1670 .   .], ,   ,       .      .         :      ,   ,        .  ,                          .             , ,      [178 -        ,    ; .      [, 1788, . 38].]   ,      .     ,                   .  ,     ,  , ,  ,     :       ,        1675 [179 - : 1676 .]   46 .    .   ,  ,     ,   ,        [180 -     .    ,   (16481649),  (16541670)   (16651669).],   [181 -   ,         :  (16501712),  (16521707),  (16551659),  (16571704),  (16581718),  (16601723),  16621713),  (2628  1669).],      [182 -     . ., : [, 2001, . 210278; , 2008, . 129172; , 1994, . 2844; , 1999, . 1136; , 1999; , 2007; , 1991, . 252453; , 2007, . 166220; , 2001; Aust, 2000; Bushkovitch, 2001, p. 125169; Hughes, 1985; Hughes, 1986; Hughes, 1990; .].].   ,     [Cirillo Narischino],        [183 -     (16741677).].

         .     ,     ;           ,        [Sabarofschi][184 -    (16631681),      ,  .    .].     1681 .     ,                 [Maria Apraxin][185 -  ( ,   )   (16641715).].        ,     ,      [186 - ,     ,      ;     ?  .].   , ,   ,   ,   ,  ,       .                     ,   .           .  ,     ,   ,    ,   ,          ,   [187 -    . .      12  1682 .].  ,             .

    ,         ,        .      ;         .            ,  ,         ,       ,        .        .  ,  ,    ,     ,       . ,    ,      ,      ,      ,  . ,       ,    ,       [188 -       ,    . . . . .].

     [189 -          10 :     27  1682 .,   30  1672 .]:          [Natalia Narischina] 30  1672    ,    :    , ,     .   ,     ,     ,   ,    [190 -    ,        .],   ,       .  ,     ,       ,     ,         :         ,          .        ,          .                 .

  ,     ,          .    [Covanschi],    [Camera degli Strelizzi][191 -  .   ,    (  1620-  1682)      ,     ,  16  1682 .        , . . . .]    ,    ,       ,     .       ,   ,    [192 -  ,  ,     ,     17  1682 .     1682 .         [, 2007, . 43].],     .    ,     ,  ,     .          ,         ,    ,   ,     .  ,         , ,   ,     ,      .    ,   .           :     ,      [corona]   [193 - 27      ,           25  1682 .],           [Czar e Signore di tutte le Russie].

      ,    :         ,     ,            . ,   ,        ,      .      :  ,       ,      .          ,         [Dolgoruchi]  [194 -     ,          ().    29 ,     23     ,  26      [, 2007, . 43].].

,   .   ,  ,        ,      .  ,          ,       ,     ,   ,       .   ,           .             .     ,   ,       .   [Golovino]     [195 -          .      ;        (16501706),    1702 .;  ,            ;          19    :   -     [, 2007, . 44]. .       ,         .].    ,    , ,        ,          [196 -     .      ,  (. 16311682).        :    ,      ().   15  1682 .,      .].           .      ,       ,   ,          ,    ,     ,   ,      ,       ,         :     -   ,      .    ,         ,             ,       ,     .               ,            [197 -     .    ,      1682 . .  ,   ,    ,         1682  1689 .].

    ,  ,      ,         ,   ,    .          ,       - ,  , ,      .  ,     ,  ,          ,  ,   .  ,   ,   ,   ,       [198 - ,      ,  . . . . .].           ,    ,    ,       ,   .  ,            ,       ,         [Catterina],   .  ,                     .          :  ,         ,        [199 - ,   ,          ,   (1530(32?)  1560).           .].         ,         .      ,    ,       ,   .          , ,   ,     ,    . ,         ,                 .     :      ,          ,       .   ,    ,       ,      .           [Basilio Galizino][200 -    (16431714)  ,    ,       .],     ,      ,       .      .    ,   ,  ,     ,  .       ,   [201 -             . . . . .].

     .    . ,    .             ,    ,     .        :      ,       .          ,      :     ,  ,   .      [202 -     ,       ; ,       ;  . :    [, 1788, . 50].]   ,                 .         .     ,    ,   ,  ,      [203 -           . ,       .        ,   . . . . .].

     ,     ,   ,      ,      ,     .            ,      .       .                ,   ,      [204 -        ,     . .      [, 1788, . 51].],          .          ,    [Borgo]  [205 -  ,   ,     . . . . .].         ,     :    ,    ,        . ,   ,   ,     ,          .     ,        ,                .         .       ,   ,   ,       , , ,        .    ,    :   ,      ,       .       ,    [206 -  -        .   ,           .].

    ,      ,     .         ,   .           :      ,     , ,             ,    [207 -    . . . . .]. ,         ,        (     ).  ,  ,   ,        [208 -        . . .           ,     ,     ,   .],   ,    ,    .        ,         . ,     ,   ,    .      ,        [209 -      ,    . . . . .].     ,    ,  ,       ,       .    ,   ,         [Techelavito][210 -    () (. 1640?  1689),  ,     (16821689),     .].  [211 -    .    (16541714),  1689 . .    1689 .  . .   .],   ,     ;       ,       ,   .               ,     [212 -  . .   . . . . .].


  




 





    ,       ,      :       [Cardis]  1662    ,    [215 -    ( ),   -  16561661 .,      (. Kardis;   (. K?rde), ) 21.06/01.07.1661,    1662 .].           ,       .           ,         .         ,   XI         .

    [216 -    . . . 131  . 322.]     ,        ,  :        ,        .          ,             ,     [217 -  (!)       22.10/02.11.1721.]          .    ,      ,         .               ,            [218 -        . . . . .].       ,         ,           .  ,    ,      , , ,  -         ,       .           ,      ,     ,      .         [Lago di Perislavia][219 -     .          1688 .,            1689 .],     [Ducato di Rostou]:   ,    ,  ,   ,           .  ,                .

       [Techeli],  [220 -   ,  Ҹ (16571705)   ,  - ,     .      1699 .          .],   ,      [Maomet] IV[221 - ,  , IV (16421693)    ,   16481687 .],     .  [222 -  I (16401705),        1658 .],      ,    ,          .   ,        ,       ,            ,      .       .         [Sobieschi][223 -  III  (16291696)    ,        1674 .],   1676        ,             [Caminizza][224 -   1676 .       , , ,    ;        ,    -.].             ,        ,         .       .     ,     ,  .     ,   1684   ,   ,  , ,       .         [225 -       (!)    ,    26.04/06.05.1686      .],               ,                        ,  ,   ,        .      [Seremetov][226 -       (16521719),    - (1701),  , , .     20    ,  1706 .]    ,    ;   [Dolgoruchi][227 -     (16591720)    ,  ,  1700 . -,   -,  1711 . ---.]     ,      .       [228 -       ,     16831684 .  1686 .       , ,           1697 .  ,     1687  1689 .   16951696 .     ,     .]   ,  ,         .

   [Senato di Russia][229 -     .]  , ,              ,        [Podolia]   [Volinia],  [230 -         ; .        [, 1788, . 60].]       ,         ,     ,      [Taurica Chersonesus].       ,    . ,       ,   ,           [231 -         (. : [, 1996, . 139]).   . . ,    (16651740)    1686 .,    21 ,   ,  ,      [ , 1995, . 3637].].   [232 -     . .       22.02/04.03.1687       [, 1875, . 119120].]                 [233 -    , . : [, 1996, . 77, 140].   . . ,   . .   100 . .,       50 .  [, 1991, . 380381].].        ,          ,     ,    [234 -  I  () (16311704)   ;      16711678, 16841691, 16921699  17021704 .]        [235 -        , . : [, 1996, . 77, 140],    50  (50 lle?es).  ,       (  , , ).   1690? .,  ,     ,  2000 ,  3898  (1  = 1,949 ).  ,  1/25  ,  4444,4 ,    XVIII .  50   ? 195 . .        [, 1788, . 61].],       ?          .            ,      ,     ?   .       [Atman][236 -    (    ),  ,     .], . .  ,                 .      [Giovanni Samueleviz][237 -   (1630?1690, )         16721687 .].      [238 -    ,          ,         (    ,       ;   ).   2225  (. .) 1687 .   ,       .    ,       .  .: [, , 1994, . 262; , 1991, . 385390].]  [239 -    (16391709)    .],       .    ,       .                ,     .  ,          ,             . ,      ,    ,       .        :           [Novobogrodilla][240 -  ()    1688 .       ,       .            . ,    . .].

     [241 -       4/14  1687 . [, 1878, . 122].],                 ,         ,     , . .   [Imperadrice][242 - : . .    ,   ,      [, 1788, . 63].]   [243 -   (. ; 16511694),   , ,   I.].  ,    , ,        (      ,  ),   ,       .  , ,        ,         .      [244 -      . ,    ,              ,    ,   ,    ,    ,  ,       ,   .],        ,           :    [245 -                   , , ,   ,   ,        .         .],     .   ,    , ,       ,           .  ,  , ,   , ,    ,     ,     ,        ,        ,    .    , ,  ,    .  ,   ,  ,   , ,  ,      ,      .  ,         ,     ,   .         ,      ,         :       .     ,   ,             ,     ,       -.    ,     ,  ,        ,         .       ,          .           ,               .           ,   ,     ,     .         ,        . ,      ,       [246 -  (    ; 16411691)       , ,  .]




  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/antonio-katiforo/zhizn-petra-velikogo/)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .



notes



1


     ,     ,      (  . . ,     XVIII .,     ).




2


             .     , , ,    ,     -       .    ,  ,     - .




3


 ., . -        . ., 2018. . 215220.




4


 .




5


.: Losacco M. Antonio Catiforo e Giovanni Veludo: Interpreti di Fozio. Bari, 2003.




6


???????-??????? ?. ???????? ??? ??? ???????? ???????? ?? ??? ????????? ??????? // ?????????? ???????. 1982. ?. 26. ?. 297310; ??????????? ?. ?. ? ??????????? ????? ??? ????????. ???????????, 1986.




7


 ,      -     (. . , . . )     ,   ,        .    ,      I    XII (17301731),      .  ,        . . .   ,         ,  .    () -.




8


 . .,  . .     :     . 16972006. ., 2008;  .  :  ,   : 16971698. ., 2008.




9


.: . .      I       1717  //    .  300-   I  .  IX   . ., 2019. . 358366.




10


        :    ,   ;      .




11


  ,   ,   . ,     :    .




12


 ,          :        La storia dell anno ( ),       ,     1741 .        .




13


[, .]   ,    ?,  ,    ,     ,    ,      ,     :   ??   ?   . ., 1772 ( ,  ).




14


 . .   XVIII . . I. .: - , 1961. . 203.




15


 . .      //    .  . . LIX, . 1915. . 289291.   ,    , . . ,     - .




16


   .:  . .   //    XVIII . . 2 (ʖ). .: , 1999. . 437438.




17


.:  . .        / .   . . .   . . . .: -, 2021.




18


 . . . . . 203.




19


 . . 204.




20


  .:  . .          XVIII :        //  . . II.           . . 1. ., 2008. . 470497.




21


.. ,  ,           ,  ,     ; .:  . . . . . 268.  ,         ,    .




22


    (.).




23


 . . . . . 263.




24


 .




25


   :               -; .:  . .  :    . .: , 2007. . 164165, 378.




26


 ,      :  Imperador (Imperadore)  Imperatore,  , ,    ,        ,       (,   . .).




27


 . .     . ., 1760.




28


 . .   . ., 1770.




29


. .             ,       ,    1737 . (    ),   -    , ,     I,  , ? .




30


 . . . . . 437.




31


           .      ,   ,   6 .    40 .  (1/8    ),         1725 . 2530 . .   1720? .   ,     ,   ,   74 .,        100 . [, 1999, . 95; , 2004, . 263265; , 1978, . 106;   , 1955, . 102; .].




32


  .      60   (20  5054-, 21  5866-, 6  7074-, 9  8084-, 4  90100-).       18  , 10    24 ,    ( )     39   2 . .: [, 19972002].




33


   .   ,    1720? . (. .     I     I),        ,   : , ,     612;  (  )  26;  (-, )  116;    1695 .    1; : 755 ,       - . .: [, 19972002].




34


   (     )    1725 .,    ,      28 . . . 1724 .,      ; 1747 .,   ,         -.




35


  ,       ?.    1715 .




36


   .: [, 2019;  , 2020].




37


Tacit. Annal. 3. . .       , -          (.) (. . . 3,  55).




38


   .: [, 1993, . 1, . 106].




39


    ,       1704 .    XII (    1709 .,   XII     ).




40


       .




41


.     XII. . .




42


   .: [, 1999, . 7].




43


 I   XII              27  . . 1709 .  .




44


  (John Perry; : Giovanni Perri; 16701732)      1698 .     ;     1715 .  1716 .     The State of Russia Under the Present Czar [Perry, 1716]; . . .: [, 1871].




45


            17141719 . -  (Friedrich Christian Weber),      : [Weber, 1721]. . : [, 1872;  , 2011].




46


.     , .?.    .




47


   Chiesa Rutena ( ),              Ruthenia.




48


  ,  ,      - ,    ,    ,  ,    ,       .




49


  XVIII .   , ,     (  ,    )     (        ,    ,       ),   , , .     ,       .         ,      .




50


,  ,     .?. : [Weber, 1725].




51


         , ,  . (       ,     ,     ;     ,   ,       .)




52


.        (Pensieri liberi sopra la Religione)       (Biblioteca Inglese). . .




53


        - ,  ,    (Bernard de Mandeville; 16701733) Free Thoughts on Religion the Church and National Happiness (1720),   1723  1729 .,   1722 .       Liberi pensieri sulla religione, la chiesa e il felice stato della nazione (   ,     );   1985 . [Mandeville, 1720; Idem, 17231729; Idem, 1985].          .




54


    , - .




55


 Mmoires du r?gne de Pierre le Grand [Nestesuranoi, 17251726],     1726 .    Iwan Nestesuranoi ( : Giovanni Nestesurano),      -- (Jean Rousset de Missy; 16861762),  ,     ,  ,  1737 .,     .




56


  dottrine cattoliche:       , . .        ,      (),     .




57


,          ,    .




58


       (, ,   .),     ,   -,        .




59


-, - ,   -    .




60


,   - ,      .




61


. 11:9. . .




62


         : ,       ,         ( . ).




63


. 7:19. . .




64


.  . :    ,     .




65


        ,   .




66


,    ,  ,   .




67


   .    -        .     18 200 .  (135 908 . )  1462 .  37 200 .  (277 790 . )  15351547 .,     (!)  (     ,  ,          XVIII .).     1725 . 280 . .  (2 090 890 . ),   15,4           [, 1818, . 6].




68


       ()    . .  .     ,     ? i,   1656 . (      ) [  , 1826,  3, . 12].




69


 ,      , ,    .      . . .   ,     ,     .      II . . .      (26     1477 .).                    ( )    1525 .       (. 45,5 ? 32,5 ),    ( ) [, 1994]    (  . ) [, 2020].      Moschovia nova tabvla (13 ? 17 )         1548 . [, 2013,  IV, . 9/1].   XVI .         69 (  , , 15981599).   ,       (, 1570),      1690 . (-  , ),  ,    .




70


  .  ,       (II . . .),    ( )   ( ).      ,        . . . . .




71


        ,   .                        1696 .          ,        1699 .           : Invicitissimo atque Augustissimo Imperatori. Serenissimo ac Potentissimo Principi Petro Alexiewicio dedicate et consecrate humilissimus Johannes Thesing, Amstelodamensis. Cum privilegio S. Tz. M. (55,5 ? 48,5 ).    Ao. Christi. Nati. 1699 [, 2013,  XLI, . 26/329/3].      .  (.   )          5420' ( )  4930' (  , . 1670),   ,       [, 1988].          . ,      .        5420' . .,      10'.            XVIII,   XX . [, 1950, . 182191],                .    . ,       OGRAINA, DIKOIA POLE  TARTARIA PRZECOPENSIS,   250  [, 2005].  ,        50,    ,   .   ,        ,          XVII   XVIII .      [, 1948, . 147156]. . . . .




72


       1734 .         (    ),   77 . .      .    .         -    1596 .,     ,   ,       [, 2011, . 6668].     De hoeck van Begheerte.       Tabula terrae Nouae Zemblae, in qua fretum sinusq Waigats Authore Gerhardo de Weer (17,5 ? 24,3 ),              1599 . [, 2011, . 164165].     70 . .           .     7  777 . . . . .




73


      (          XVIII .)    .  (. ),            ,  -   .      . . .  (16761747),        [, 1966, . 77, 86],  . .  (16861750) [, 1950, . 114115]       .   XIX .    .   ,       ,    ,    ,           ( ). . . . .




74


  C.     :            2,  8  ,       32     165      [, 1788, . 2]. . . . :          (16411717)          16641665 .  1690 .          Nieuwe Lantkaarte van het Noorder en Ooster deel van Asia en Europa Strekkende van Nova Zemla tot China door Nicolaas Witsen. Anno 1687 (115 ? 125    ) [, 2013, . 73],    ,           [, 1960, . 8795].  1692 .      Noorden Oost Tartaryen;           2010 . [, 2010].  ,       ,      1726 .  (,      )   1730 .  . . .         ,       ,         .       110?   .  ,          ,      1730 .      .            1735 .




75


        .  (, 1549),        ,         .   Carte de Moscovie. Dressee par Guillaume De-l Isle de l Academie Royale des Sciences. A Son Excellence Monseigneur Andre Artemonides de Matueof, Ministre d Etat de sa Majeste Csarienne L Empereur des Russes A Amsterdam, chez Iean Covens et Corneille Mortier. [1720?] (96,5 ? 62,4    ),         XVIII . . . . .




76


   XVII .    .     ,    ( ),   I.      .                      1730  1731 . - () .          . . .




77


.




78


,  (  Tigri  .  [, 1788, . 5]).




79


. 10:2. . .




80


     Mosoch   .




81


. 38. . .




82


     Ros   .




83


Maurocord. histor. sacra. lib. I. . . ,  . . 1 (.).




84


 ,     (16411709)   -, , ,  , ,  ;       (. 1650?  1664);  ,   .




85


     XVIII .   :     1704 . (Nova Tabula Imperii Russici ex omnium accuratissimis multum emendavit Everardus Ysbrants Ides (68 ? 50,5 ))       [, 2013,  XXVI, . 27/328/3],      (Sarmatia et Scythia. Russia et Tartaria Europaea (23 ? 24,8 ))  .    ,    (15271598)   Amazonum        1595 . Alexandri Magni Macedonis expedition (36,3 ? 46 ) [Van den Broecke, 2011,  222, p. 276]. . . . .




86


  .    (. 878945),       841844 .    845 .      ,      ( 920  942   972),   ( )          (). ,       (.          ,        :  [, 1788, . 6]).




87


   . .  (9??978)  .   (9??977) .




88


    1015 .




89


,        ,      ( )  . .      .




90


 ,   (Philipp Cl?ver; 15801622),   XVIII .    .     ,       ,      ,         ,  ,    [, 1955, . 182185]. . . . .




91


  (???????? ????????)   ,   XI .   XII .,  ??????? ???????? ( ).




92


  (15341611)      ,  ,     1582 .     [, 1983].     .: [ , , 1967, . 311313].       ,  ,   .: [Tooley, 1987, p. 105107; Redaelli, 2007]. . . . .




93


  XIII (   ; 15021585),    1572 .   ;  ,   .




94


  IV  (15301584),  .




95


. 4:7. . .      (.).




96


     (. 9781054)   ,  :  (10201052),  (10241078),  (10271076),  (10301093),  (. 1030?  1060),  (10361057).




97


   (10201052)   ,    .




98


 1045 . . .




99


      1043 .,       1046 .;  .      .




100


 .     ,        ()    (  ) - (. 1518)        (. 1520).   , . ,   ,    :       ,  ,   ,      ;          [, 1788, . 10].  , ,          (10531125),       , ,      IX .




101


    (10301093).




102


   ,         (10781093),         (11541212),   ,      : , , , , , , , .




103


    (13711425),   .




104


:         (          .  [, 1788, . 10]):          (13741434)        ,   (14151462),     (    ).




105


 III  (14401505),     1462 .




106


     ,    ,  - (14401503),            .




107


,   ,  (. 14551503)    ,    III .  ,  ,       XI    ( ).




108


 III  (14791533),     .




109


   .




110


    ,  .




111


  I,   III  (, ,      ),    I  1718 .        .




112


    IV  ().




113


   .




114


,     (. 15081538),  (,  ),     .




115


    ,        .




116


   ,    .




117


     1552 .,   (   -,  ,  12    ),  1556 .




118


     ,   (    . ).           .




119


 :  IV           ,     ,      .




120


   1563 .




121


. 10:2. . .




122


  . 20:2.    :   .




123


 II  (15201572),    1530 .




124


  (15331586),    1576 .,  ,     (Bthory Istvn).




125


   19  1581 .




126


     53 .




127


   (15571598),     1584 ., . .  26 ,   22,    .




128


  (15821591)     IV      .  1584 .      ,     .




129


   (  1550?  1611)   (1605), ,   IV.




130


   (  ; 15571603),     (15521605),   15871598 .    ,   1598 .    .         1604 .




131


       .




132


 ; .      :  ,      [, 1788, . 17].




133


:      1598 .




134


  ,  (  , . 15251607).




135


Tacit. histor. lib. 2. . .  ,       ,            (.) (. . . 2,  74).




136


   .: [, 1993, . 2, . 82].




137


   (15891605)   ,   - (. 15521605),   , 10  1605 .  .




138


     ,  31  1605 .              .




139


 (    []  )  (15881614/1615).




140


     (. 15521612),     16061610 .




141


.      ,        (  15601640),           .




142


   (  ) (15531611).




143


    󻠖 ,     .




144


Tacit. Annal. 12. . .   ,   ,       (.) (. . . 12,  67).




145


   .: [, 1993, . 1, . 223].




146


   II    (15??1610);  ()   .




147


 IV  (15951648),      III (15661632),  16101612 .   ;          .




148


 III (,    ; 15??1612).




149


:      .




150


 1612 . .  [   1613 .].




151


    (1553(54?)1633)       24  1619 .,     ,         II,    1608 . ,   , .             [, 1788, . 29].




152


   (16611682)        (16631681)    (1121  1681),   .




153


  V  (16661696)   ,   ,       :  (16891693)   (16901691),      :  (16911733),   - ;  (16931740),  ,   (16941731).   ,    , .  :       [, 1788, . 31],             . . -.




154


 .  II        21  1610 .,        .  ,  ,     (   1610     1611 .)   .   . . , , ,    ,    1612 .     ,       .      ,  1614 .        ,    1614 (  1615?) .         ,     ,    (. : [, 2005, . 315]),     .




155


 ,   (16081645)      (1626).




156


.




157


      (  16171654),    ,   .     .     1643 .,     .     16441653 .      -  (      -,         16391640 .).




158


Tacit. Histor. Lib. 2. . . -       (.) (. . . 2,  8).




159


   .: [, 1993, . 2, . 53].




160


        ,  94  128 .




161


   (?69)     68 .   .




162


.  <>     ,        ;        .        ,               .  ,   ,      ,    [ -      ],     (. . . 69; .:  . .:  2 . . II. .: , 1993).




163


         ,       ,     (.).




164


: 13 .




165


    28  1645 .




166


   (15901661), ,  ()   ; 16451648 .   .




167


 ,   (16241669).




168


   (?1648), ,   .




169


  ,      (16301671),   16671671 .,     .




170


   .    (16101682).




171


      (162?1665),     .




172


  ,      ;      .    ,     , .  ,  ,      ,      .




173


   .  (         ; . ,  ,    [, 1788, . 37])  .    (16181670)       ,    .      .    (. 16321670)   .




174


 16-   (16541670)  9-   (16611718)    .  ,     .




175


   . . . .




176


       ,    ,   ,   1671 .         1671 .    .  6  1671 .      27  1671 .




177


 X (    ; 15901676),    1670 .   .




178


       ,    ; .      [, 1788, . 38].




179


: 1676 .




180


    .    ,   (16481649),  (16541670)   (16651669).




181


  ,         :  (16501712),  (16521707),  (16551659),  (16571704),  (16581718),  (16601723),  16621713),  (2628  1669).




182


    . ., : [, 2001, . 210278; , 2008, . 129172; , 1994, . 2844; , 1999, . 1136; , 1999; , 2007; , 1991, . 252453; , 2007, . 166220; , 2001; Aust, 2000; Bushkovitch, 2001, p. 125169; Hughes, 1985; Hughes, 1986; Hughes, 1990; .].




183


    (16741677).




184


   (16631681),      ,  .    .




185


 ( ,   )   (16641715).




186


,     ,      ;     ?  .




187


   . .      12  1682 .




188


      ,    . . . . .




189


         10 :     27  1682 .,   30  1672 .




190


   ,        .




191


 .   ,    (  1620-  1682)      ,     ,  16  1682 .        , . . . .




192


 ,  ,     ,     17  1682 .     1682 .         [, 2007, . 43].




193


27      ,           25  1682 .




194


    ,          ().    29 ,     23     ,  26      [, 2007, . 43].




195


         .      ;        (16501706),    1702 .;  ,            ;          19    :   -     [, 2007, . 44]. .       ,         .




196


    .      ,  (. 16311682).        :    ,      ().   15  1682 .,      .




197


    .    ,      1682 . .  ,   ,    ,         1682  1689 .




198


,      ,  . . . . .




199


,   ,          ,   (1530(32?)  1560).           .




200


   (16431714)  ,    ,       .




201


            . . . . .




202


    ,       ; ,       ;  . :    [, 1788, . 50].




203


          . ,       .        ,   . . . . .




204


       ,     . .      [, 1788, . 51].




205


 ,   ,     . . . . .




206


 -        .   ,           .




207


   . . . . .




208


       . . .           ,     ,     ,   .




209


     ,    . . . . .




210


   () (. 1640?  1689),  ,     (16821689),     .




211


   .    (16541714),  1689 . .    1689 .  . .   .




212


 . .   . . . . .




213


     1687 .;    1689 ., . .   ,    . .      ,  :   < >      [, 1788, . 55].




214


        1689,   1698 .   1698 .      .  ,        .  . : [ .,  ., 2013;  , 2021, . 1819].




215


   ( ),   -  16561661 .,      (. Kardis;   (. K?rde), ) 21.06/01.07.1661,    1662 .




216


   . . . 131  . 322.




217


 (!)       22.10/02.11.1721.




218


       . . . . .




219


    .          1688 .,            1689 .




220


  ,  Ҹ (16571705)   ,  - ,     .      1699 .          .




221


,  , IV (16421693)    ,   16481687 .




222


 I (16401705),        1658 .




223


 III  (16291696)    ,        1674 .




224


  1676 .       , , ,    ;        ,    -.




225


      (!)    ,    26.04/06.05.1686      .




226


      (16521719),    - (1701),  , , .     20    ,  1706 .




227


    (16591720)    ,  ,  1700 . -,   -,  1711 . ---.




228


      ,     16831684 .  1686 .       , ,           1697 .  ,     1687  1689 .   16951696 .     ,     .




229


    .




230


        ; .        [, 1788, . 60].




231


        (. : [, 1996, . 139]).   . . ,    (16651740)    1686 .,    21 ,   ,  ,      [ , 1995, . 3637].




232


    . .       22.02/04.03.1687       [, 1875, . 119120].




233


   , . : [, 1996, . 77, 140].   . . ,   . .   100 . .,       50 .  [, 1991, . 380381].




234


 I  () (16311704)   ;      16711678, 16841691, 16921699  17021704 .




235


       , . : [, 1996, . 77, 140],    50  (50 lle?es).  ,       (  , , ).   1690? .,  ,     ,  2000 ,  3898  (1  = 1,949 ).  ,  1/25  ,  4444,4 ,    XVIII .  50   ? 195 . .        [, 1788, . 61].




236


   (    ),  ,     .




237


  (1630?1690, )         16721687 .




238


   ,          ,         (    ,       ;   ).   2225  (. .) 1687 .   ,       .    ,       .  .: [, , 1994, . 262; , 1991, . 385390].




239


   (16391709)    .




240


 ()    1688 .       ,       .            . ,    . .




241


      4/14  1687 . [, 1878, . 122].




242


: . .    ,   ,      [, 1788, . 63].




243


  (. ; 16511694),   , ,   I.




244


     . ,    ,              ,    ,   ,    ,    ,  ,       ,   .




245


                  , , ,   ,   ,        .         .




246


 (    ; 16411691)       , ,  .


