 
 


 2.0
 ,   ,     ,   ,         :  ,    ,     ,   ;   ,       ,        ;     ,     ;            .

  PDF A4    .





 

 .         


 



 2019 by Richard Wrangham

 . ,    , 2022

 . ,  , , 2022

   Ҕ, 2022

 CORPUS 

18+







       ,         ,    .  1970-               .

               ?            1987               .

      ,    .        .      ,        , .  1990-       . ,       :          .       ,      ,          ,      ,         ,    .     .          , ,    ,      .      ,             :         .

    ,  ,     ,      .  1996     :                      .  ,       ,   ,   ,  .          ,    ?           .

 ,      ,   ,                ,      .   ,         .            .  ,     ,    .      ,       :           .       ,       , ,   .   ,                     ,       , Homo sapiens.

 ,   ,   ,       .           .    ,            .   ,        ,     .          ,   ,       ,     .            . ,   ,                ,    ,     .




.      


 ,                  , ,      ,       .       :   ,       ,   .

            .          .

  ,   ,       ,      .          ,         .

-       .       , ,           .         .        .            .      ,   .

 1958            .              .    ,      ,  ,  ,       .   , , ,  , ,   ,       ,      


.

        ,     ,     , , ,   ,   .    ,    ,       ,      . ,  ,   :





     ,  ,        ,   .   .      ,                .




  ,          ,      .       ,             ,    ,   .         .

 ,          ,      ,    .          .      ,     ?       ,        ?

         .      -,      ,            ,      .            .      ,                 ,      .    ,            -   .               ,         .    ,           -   .   ,       ,   .

      .    ,    ,              .         ,   ,     ,    .

         .     ,        .     ,             .    ,       :   .

  ,        .   ,     ,    ,        .                 .   , , ,      ,   ,   .   , ,    ,         .

  ,     .            ,         ,  , ,     ,      .

        ,       . -         .    ,      ,     ,      


.

     .   ,    ,       ,   ,     ,      ,   .      ,  -                 .

      ,     .        ,   ,       .         , ,  ,   ,         .

    ,         , ,     ,      . ,  ,             ,     .     , ,   .

 ,           .         ,    ,     .    :  ,       .         ,      .      ,  .          .      ,          .

  ,     ,    ,          .   ,   - ,        ?    ,    ,  ,        .       ,   ,     ,   .     ,        ,         ,     .    ?



   ,   1873             :      ,     . ,   ,      ,     .    :    ?

  ,        ,        


.       ,    .  1863   , ,   ,           :   ,             .      :     :       ,            


.      ,        .  2003      :   ,   ,       -  


.

 ,      .     ,  .          ,     .       ,      .     ,  ,             .   ,     -,   ,      -  .         ,    1995 .     


.

 : ,      ,        ,     ,   .       .

  ,     .         .   ,    ,  ,  ,  ,    ,    .    ,    , ,   ,   .            .

  ,         .                  :                   .    ,  ,    ,        


[1 - . :  .       . .: , 2001.   . . .].

 ,       ,    -,    ,        ,           1960-       .           ,      .    .       ,         .               .             .

     ,     .       ,   ,     .                :     , ,    ,   ,   ,  ,         .           ,     -     ,        ,          .    , ,       ,        ,   .    ,       ,   -.         ,     :     ,  ,   ,  ?



  1     ,     ,   .   ,      .     ,        .    ,     ,               .      2,      .        ( )      ( ).       ,        .       ,    .         :           ?        ,     ,    .

            .      ,       ,    .     .   3  ,      ,  ,     ,         .

         ,         ,     . , ,  ,   ,      ,    ?   4     ,         .          .   ,       ,   .      ,    ?    ?

  .   5    ,  ,   ,     . ,     .       .   ,   ,   .   , -,     .    ,        .    6   ,    ,      Homo sapiens       300   . ,    Homo sapiens,   .      ,           ,      ,        .

  ,   ,  , ,  ,      .         ,        .          .  ,            .            ,      .           :      .   7  8  ,     ,       .   , ,   ,  ,        ,         Homo sapiens.

           ,             ,   .   9    .  ,            ,             .      , ,   ,       ,    Homo sapiens.   9    ,   ,   Homo sapiens     ,   .      ,  ,    ,  Homo sapiens    ,   .

         .        .     .   10   ,   ,    ,     .    ,              ,     , ,     .            ,      .

   (   )           ,          .   11    ,          ,       .       (   ), ,              .            .     .         ,        .

           .    12  ,         .      ,       ,       ,    ,  ,       .

  13   :        ,  .          ,    :     ,  .      .  ,     ,       . ,        ,  ,   ,   , ,    .     :       ,    ,    .      ,        [2 - . :   .   .  . .  :   ,   . .: , 2001.].    .             .      ,   


.




 1. 


          ,        .       ,  ,  1980 ,             ,   .

        .      ,      :    - .           ,        .       .        -  ,           ,   .

    ,     ,        .       , ,    ,    ,     .         .      .  , ,         .

   ,             .           ,            .      ,   .          .  ,               ,       ,              .      ,        ,        ,    ,          .

     ,    .         .         ,   ,     -  .            ,   ,   .  ,   -      ,     .       .      ,    .    - ,       .        ,         .

      .   ,   ,      .    , ,     ,           .  , ,     .         .     ,    .           ,    , ,  ,   ,  .       :     ,       ?            .      ,     


.

         ,        ,  ,   .  ,             ,     ,  .              :    ,  - , ,  ,   ,  ,   ,  ,  ,      ,     .

,         .      ,         ,       .  ,         ,     ?  , , .     ,    .         ,     .

   ,     ,   .     ,      .        .   - ,         ,            ,      .   , ,    ,      .      ,    ,    , -    .  ,          .

 ,        , -         ,   ,     ,  ,  -     .



        ,    ,                  .     ,   ,    ,       .

       .   1961           ,       ,     ,        ,      .      1944    ,    .       ,      ,     -     ,       - 1933   .        .     .     


.

           .     ,     ,   ,        .   ,             ,   125   .    ,  ,       ,  ,      . ,       ,     .   ,   ,        ,       ,   XX   100 ,        


.

              ,    .          ,     -        .        ,    .   ,    ,     .   ,  ,          .       ,    .          .             ,       


.

  ,          ,        .    , ,     .     ,    ,    .     ,          .       ,    


.         ,        ,        ,       


. ,      ,        . ,       ,         :  ,     ,          .

     , ,    ,      .      30 ,   1960- ,       


.       .          ,               ,          


.

          -      ,         .  ,              .      .     ,             ,     ,     


.

,     ,          ,   .  , ,   ,    .  16061607           .          , ,   ,        .      ,  .   ,               .       .        :  XIX       ,   .        ,                  ,   . ,       ,       ,        ,         !




   ,       .   XVII ,    ,      .   , ,        


.  1929          ,    :       ,      .





   ,    ,     ,       ,          .       , ,        ,           ,            .      ,   ,      . ,   ,      ,      ,              .  ,      ,               


.




  ,        ,      .     1936  ,    , .            ,        .      .  ,          ,    ,    ,     .          


.

  ,              .   ,      ,       .   , ,     ,      .



       ,      ,  .         ,      .           ,             .        . ,      ,     


.

               .  ,      ,      .      .    ,   ,     ,    .    ,        .                   ,        -.         , ,   ,    .             ,      .          


.

       .    ,      ,    ,  .      .      ,         ,   ,      ,   .  ,        ,   ,        ,   .                     .         


.



         ?     .          .           ,               . ,  .     ?

     -       (    )      .  ,  ,         .           .  ,      ,        .           ,     ,            ?              ,    ?




,                  .  2005             ,              


.       , , , ,   , ,        .    ,       ,    31%,  13%    49%  .      ,   41%.  50  81%        .       :       , 24%  ,        


.    , ,        -   : ,        ,   ,     ,    ,     ,  


.      ,    .   2013  ,   10    ,     ,    41%    51%   .      36%


.

,       ,  ,        .  41  71%            .               . 100%         


.   ,   ,  ,     ,     .   ,      ,    ,          


.    -               ,    ,      ,   ,     (      ),   .               .

     ,   ,     ,    -. ,      ,      ,       


   


.         ,        .  -,             , , ,        ,        ,      . ,            ,          ,              


.

  ,       .    :          ,           .



, ,    .                    .       1994               .    1996  2008         .      .      ,      .              5  ,      


.

        .    ,  ,  ,  ,       .   ,    ,    -  ,       ,    .  ,        ,   , , ,       1900  1990 ,          


.       ,        .     ,             


.

        ,             .     :  ,     ,        ,        .       .




 2.   


      :    ?  1965    ,  ,     .                ,    -  .       ,          .      , ,             .      :       ,      .  ,   ,        .

    .

   .  ,     .       YouTube.   .     ,    .    .

 ,    .

     ,  ,           .       .  ,  ,     ,    .    ,          ,      


.      ,     ,    1965         .        .

          .     .     -.    ,    ,   .    ,   ,  ,     .

    1960-    ,    ,      . ,   ,         ,      .        ,          .        ,           :   ,   ,   .            


.

      .    ,    ,        .      ,  ,  ,        .            ,            .     ,   ,      


.            ,   .  ,  ,  .    .

  2015 ,    ,               .      ,     .   ,      .    ,   .     .      .      .    ,     ,      .         .    .

   .     ,    ,   ,  .     .     ,   :     .      ,   ,   .       ,    ,       


.

        ,       .           ,    -      ,        .         .  ,        ,     .     ,     ,         .  1958              .  ,           35%    ,       .        


.

     , , ,   .            .    :   , ,     .    ,    ,    ,    .   ,      ,    ,     


.

  ,        ,   .  ,    ,     ,  .        .      ,         .  ,     ,    ,     .          , 12%  -             


.       13  29%         . ,  , .    ,           ,      ,                                


.



         , ,    ,   .    ,             .      -,   2007      -,      .      ,      .  2008            ,     .    ,       .        .       ,       .

     ,           .    ,   .   2008   ,      .    .       ,        ,          .       , ,     ,    .    ,    .       . ,      .    , ,    .          .            


.

      .      , ,   .     ,     ,       ,        .         ,                 .     ,      .                , ,      .  ,   ,    ,     ,     .

     - ,  ,   ,   ,  ,      .   ,      ,    ,  .         ,  ,   ,           .    , ,   ,   , .      :       ,                 .   ,    ,        ,  ,         .                 


.

  ,    ,      .   ,   , ,   ,     ,  ,     .  , ,      .  ,        ,        ,       .        :       ,        .          :  ,      ,      


.  ,       ,   ,     ,     


.

             .  ,      ,           .

      (  )    ,       .    , 35%        .  ,        ,   ,  5%     ,    


.     40%,  ,     60%      .        (14%),     (12%)   -  (11%)


. , -      60%   ,     .    ,      34%   ,   ,    ,       ,     


.    ,     5%,  ,  :          , , ,    .      ,    35%        .  ,  ,  ,     5% 


.

           ,   ,         .           , ,       :   ,        ,     


.       .        :    .  , -    .    ,     -       -       .            ?   , :  XIII  XIV ,     ,     


.

      .     ,   .     ,       ,      ,        .    ,        ,      .    ,        ,        .          ,   ,     ,        ,            .   , ,     ,   -     


.       ,   -           :        ,      .     ,            


.  , ,            ,           , ,   


.  ,           ,    ,  ,    ,   .    ,          -  .     ,    , ,     , ,          .



       ,        .      ,       ,  ,     . ,  ,  ,  .      1682 ,       .        ,       .       1682  1683 ,             ,   ,  


.

      .        1705     ,  ,    ,     .  ,         :





  ,   ,          ,   ,        , , ,       ,     


.




     ,     .         ,      .

,     ,   .           ,    ,   ,                 ,           ,      .   ,     ,   ,         .

   .  1874     ,         ,   .     ,    ,    ,   .      ,                ,   . ,      ,          .  ,     ,   .           .         .

       .           .     -,   ,   ,       ,  ,        ,   .        .   , ,  ,  :  , ,   ,       ,     .        --  .    .        ,        ,       ,    ,   . ,    ,   ,          .

, ,    .  ,  ,   ,      ,     .              .      .      .            ,   , .    ,   :       . ,       ,    ,       


.

       ,    ,      :   .          ,          (   ),      (   ),       [3 -     (homicide)    ,  ,  (murder)  ,  ,  (manslaughter).  ,   ,   ,  ,     (voluntary manslaughter),   ,     (involuntary manslaughter). (. .)].

(1)     . (2)    .

(3)          ,        .

(4)        


.



,  , ,       .       ? - ,        ,   .       .       .         ,     ?        ,       ,           .  ,  ,      ,     ,  ,     .  ,     ,  ,    .     ,      .            ,            ,    , ,     ,    


.



  ,     ,           ,     - . ,     ,            :   .        ,        .   XX             , ,     .  1993 ,            . ,   ,    -  


.

                 ,    .                  1980 .         ,   / .       ,      :   ,    ,    ,  ,    ,      .  , ,    ,    ,    , .                 


.

       .   ,        ,      (       ),     .     ,         ()   ().       ,          ,     .  , ,      ,     .         ,  ,     ,       


.

 ,            .         .  1994           ,  ,       ,     .  ,    .       IQ 129.         12 ,   1983 ,        .      ,   ,  ,    ,          .     .     .    ,           ,      .      .      ,    ,       ,   .  ,   , , ,    


.

  ,         ,       .      ,     ,     ,     .       ,     .  ,     ,  .   ,  ,     ,  ,     .   ,          .   ,    :     () ,     ,          ?  ,  


.

         - .    ,       , ,   , ,     .     ,    (         ).        ,       ,     ,    ,     .

        .                        ,    .    ,          .  , ,           .            .    ,        :    .

        ,    .  ,     ,   ,        .      ,    .       ,  .



          ,      .    ,       ,      . ,  ,     ,     


.

    .    ,    ,    .      ,  ,        .   ,     .             , ,   ,    ,       .     ,   , ,  ,      . -           .  ,  ,         .  ,    ,        .      ,     .  ,    


.

          1% , ,  ,    .        ,         .     .        , , ,        .      ,        


.

         ,  ,      ,      .               ,      : , ,   .       ,   ,        .         ,  ,         . ,           .  ,        ,   


.

    .     ,     ,     ,  ,         .       ,      ,    ,     :          ,        .         .  ,  ,                  .  ,    ,       


.

        ,          - .     ,   .               ,         . , ,    ,   ,    .  ,       .         ( )          ().                    .  ,    (   )        







  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/richard-rengem/paradoks-dobrodeteli/)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .



notes








1


. :  .       . .: , 2001.   . . .




2


. :   .   .  . .  :   ,   . .: , 2001.




3


    (homicide)    ,  ,  (murder)  ,  ,  (manslaughter).  ,   ,   ,  ,     (voluntary manslaughter),   ,     (involuntary manslaughter). (. .)


