   
 


Novel.  
    ,     ?

   廠     , ,   .

    -.      , ,   ,       ,    ,    .

    ,  .   ,    ,        .         ,    ,   .

     ,     ?     ,    ?





 

   



Copyright  Tina Makereti 2018

  .,    , 2022

    , .

  , 2022


* * *


 





    -,        ,    ,   .   .     -   ,    ,     .   ,    -,           .

  , , 6  1846 

, ,     . ,  ,    ,        . ,      .

   ,  

,  . ,  ,  . ,     ,   .        , ,     ,     . ,      ,     ,   ,   .       ,     ? ,   ,   ,        ,   -    .     ,    . ,      ,   . ,     .  ,   .     ,    ,    ,      .      .  .

     .     ,  ,     ,     ,   ,             .          ,    ,       ,      ,     ,       ? , ,   , ,     ,      ? .     .

   .   ,     .  .  .   ,          .        .  ,  ,  mokopuna[1 - ,  (). (   . .)]. .




 1


     ,      ,  , , .  ,     ,            ,   ,     . ,   ,             ,  ,        . ,          ,   .    ?       .     .

,  ,         .  ,      ,       ,         .     ,      .      :  ,     ,       ,       ,   .   .  ,  ,   ,     .      :     ,    ,       ,        ,  ,   [2 -      - ,   1827       ,   , -   .      .   1875.].    ,    ,  ,   ,   ,     .    ,      ,       .  ,   .

     ,     ,  ,    ,                 .         ,    .      ,       .  ,    ,        ,   ,     .           ,   -[3 -         .        ,  ,   ,  (Poneke),    - (Port-Nick). Ѡ1984   .].  ,            ,    ,   ,  ,   :  ,  ,     ,          .        ,        ,      ,  ,   .         . -       ,         .  -, ,      .     ,  ,   ,   ,   , ,     ,              .

        ,     ,    ,       ,    .          .    .

, ,  ,   !     ?        , ,    !      ,  ,       ,  ,   .

  ?     , :   ?    .

, ,  .     , ,   ?  .    ,   ,    .


* * *

 ,         ,      ,     ,  ,      ,  .

    ,  ?       ?

    ,       , ,      ,   .

,   , ,  .   , ,   ,          .     ,  ,      .

    ,   ,      ,    ,      ,            .

 , ,         .         ,        .    ,    ,       . ,            ,            .    ,        ,      ,     ,   .

    ,    .

          ,   ,      ,      .      ,   ,    ,    .

   , ,        ,      .  ,  ?

        .         ,         .     ,  .    ,  .   , ,         .     ,  ,     .    ,  ,    ,       ,   .    ,         ,   -    .          , ,    ,       .

    ,      ,     ,     .           ;      ,      .    ,   ,         ,           .

      ,             .  ,    -        ,            .          ,       ,    ,    .    ,    ,         ,   ,     -    .      ,      ,            . , ,     .        ,           . ,         ,     ,          ,  ,     ,  ,      .     ,    ,     ,    .  ,        ,     ,       ,       .

        ,     ,   ,    ,    .      ponga,        .    ,        .   [4 -             .]   ,     ,       .   ,      .    wariki  ,          .  kete[5 -   ,        .]      ,    ,         .        ,    muka[6 -   ,    ,          ,  -.]   ,       ,           ,      .

,       kete, -   .  ,     ,     -   .            , ,    ,   .  ,  ,        ,          ,    ,   .  ,  ,   ,        ,    ,        .    ,    ,  ,  ,      .      ,      .     kaka,   -    .   tui   ,    .    ,    . ,    .    .     ,      ,   .

 ,     ,      .      ,   ,         ,     .  , ,     .       .   .    ,     ,     .     ;          .    ,    -         ,   ,  .       .

   ,           .   .     ,   ,      . , ,    ,  -    ,   .     ,      ,    ,       ,      .       .

   ,   .     ,      ,      ,      ,     ,  , .

 ,     , ,   ,     .   ,    ,    .    ,  ,  .     ,    : Tamariki ma! Rere atu!   !            ,    ?   ,   ?              ,           -,    ,     .   ,    ,       .     ,          . ,     .     ,     ,      .


* * *

 ,            ,         .

  ,  ?  ,    , , ,   - .

,     ,   ,   .      ,     .         .

  ? ,  . ,     .

 , ,  ,   ,    .         , ?

 . .       .

   ,   , ,      ,     ,        - - .

 ,  

 .        ,    ,   . ,     ,  .

       ,        .

,     ,     .      .    - ,        .

    ,    .

      ,      ,    . ,       ,    ,  , ,    .     .    ,    .    ,      .          ,      ,   ,       .

   ,   ,      ,     .   ,     .             .    , ,     ,       ,       ,     .  ,            ,     ,        ,       .  ,      ,        .

    ,    .


* * *

    ,  ,       ,     ,    ,     .         ,       ,   ,       .       ,   ,       ,         ,   ,     ,     ,      .          .      - ,   .       [7 -   (. Musket wars)         XIX       .        .              1846       .].

   .         ,    .  ,   ,     ,       ,     ;     ,    ,    .

! ? ? Aue, hoki mai koutou![8 - !]

  ,       .    ,     ,     ,   ,  , .     ,     ,      . Taku tama,  . Taku potiki[9 -  ,  .].  ,      . ,   ,  ,   ,        ,  ,     .   ,     ,       .

   ,       ,      .     .     ,        ,   .

    ,     ,    ,     ,    ,            .       ,    ,    .     ,     ,   ,    ,     ,  ,      ,  ,   .       ,   ,      ,  ,       ,     .

  , ,   .            .

   ,    .    , ,      .     - ?          ?     ?            - . ,     ,   ,   ,  -      ,   .  ,     ,     -,     ,        .    .

    , taku tama.       ,  ,     .        .    ,     . ,  ! ,  !    ,    ,    .

   ,     . ?         ,   kuri[10 -  .],             ,        ,   - .   ,   ,               .         -   .

    ,          ,          ,     ,   .   ?   ?     ,       . ,     ,   ,      .  ,       .           ,   .         ,   , ,   ,         .        ,       ,      .


* * *

        ,    .    .            .   ,    ,    ,       ,   ,     ,    ,       ,     . ,      ,     ,       .       ,   .        ,  - .      ,      ,     ,     . ,     ,          .                        .  ,       ,     ,           .

         ,        .   ,     ,         ,    .               ,        .         ,         .      .    .  moko[11 -       ,       ,      .   .]   ,    ,       ,         whakapapa[12 -  ,    . ,   ,   ,        .]        ,     ,         .    , ,     ,                 .       whakapapa,  ,   ,       ,  ,     , ,     ,         ,   . ,     ,   ,       .

 ,    ,    -      .      ,    .        ,          ,   ,   .      ,  .          ,      ,        ,  , ,  .  ,      ,   .    .       ,      .       ,     ,         ,     .     ,    :     ,   ,      .

    ,    ,     ,   moko, .       ,      ,       ,   . -      ,    ,           .       ,  ,        ,  .        ,      .     ,           .   ,          .     ,  , . ,      ,       ,         .    .    .    ,     .    .      .    ,        ,        moko.




 2


     ,      .    ,  ,          -.     ,      ,    ,     .          .  ,  ,     ,  ,    .   ,    -      ,      .         ,     ,     .

,       ,   ?    ,    ,       .         .    ,   ,    ,     .        ,           ,  ,  .        ,      . ,      ,  ,   ,        .

     ,       .  , ,             ,  ,         .    ,   ,          .            ,      ,    .    ,      ,       ,  ,    ,   .        ,      ,       ,   ,       ?        ,  .       ,       ,    ,     .   ,    - !      ?      , , , .     ,   ,   , ,   ,    .

     ,       ,    .     ,      .         ,     ?      ,        ,   ?

   ,  ,     ,   ,      . ,  ,      ,        ,      ,   ,    . ,    ,     .      ,             .     ,        ,      .            ,    .       ,       ,        ,   ,        .  ,          ,         .  ,     ,  ,    ,     ,     .     ,      ,               ,      .    ,    ,    .

         ,            . -          .   ,    ,       ,    .    ,      .   ,     ,  ,     ,   .        ,     - ,     ,      .           ,   , ,  .  ,   -   ,        .

,       - .   , -   .            ,   ,       .  ,    .  ,      ,        .     ,       ,              .   ,   ,  ,    -    .     ,        ,       ,     - .

      ,            .        .      ,    ,       - . ,  ,             .  .      ,     ,   ,    -   .   ,         ,   ,     ,      .

      .    ,         - ,   - .        .  , ,        ,       ,   ,  .


* * *

      ,    -     ,   ,       .         .  ,  -                      .      ,     .   .   .     .     ,    .

.      .  ,   - ,     ,             ,           .

       ,   ,        ,        .  ,      .   ,    .      ,      .      ,    ,      ,     ,  ,    ,    ,    .     ,              ,        ,       .    , ,      .        ,     ,     .    ,       ,                -  .       ,     (    ,      ),   ,  ,       .

      !   ,      ,      ,         .      ,       .   ,       .

 !    .    .  ,  ,  !   ,      .            !       .

    -  ,   .

-,         ,  ,   .

? ,   -,   totara[13 -         30 ,      .           ,      .],    .   ,       ,   ,   ,   ,     .

 .     , ?    ,   ,     ,   ,      .

,  , -.      ,  ,         ,   .

         ,     ,   ,        ,    ,    .       ,      .     ,      ,      .     .

		Mr Willsher sold to Bloody Jack
		Two hundred of flour tied in a sack
		And a Maori carried it all on his back
		On the beautiful coast of New Zealand[14 -       ,           (.).].

   ,    ,         ,    .          .

		Come all you tonguers and land-loving lubbers
		Heres a job cutting-in, and boiling down blubbers
		A job for the youngster or old and ailing
		The agent will grab any man for shore whaling
		I am paid in soap and sugar and rum
		For cutting in whale and boiling down tongue
		The agents fee makes my blood so to boil!
		Ill push him in a hot pot of oil![15 -     , ,  ,      ,  ,  ,   ,  ,    .       ,   ,      ,    !]

      ,         ,          ,    ,      .        ,    ,    ,      .      ,   ,      , ,    ,    .

,     .      ,    ,   .

   ,        ,    ,       ,   .       ,      ,    .       ,            ,     .

  ,        ,      .  ,     ,               .            ,  .        ,      ,    ,  ,   ,       ,      .

, , ,   ,   .  ,     ,  ,   ,    .

     ,       ,   ,    ,   . ,              .         ,          ,     .      ,   . ,     ,         ,      ,             .          .    ,    ,        ,       .

       ,   .  ,  .          ,      ,     .   ,    ,      ,          .     .

!  .  ,  .

              .

  ,   ,   .    ,    ,  ,     .    ,    .    ,    .


* * *

,   ,     ,     ,      .      ,    ,     ,  .   ,    ,    ,   ,          .   ,        .     ,         .

,       ?    ,   .

    ,  ,   .

         .   ,  ,   ,     .                    ,   ,    . ,          ,     ,      .          , ,   ,   ,   .     ,      ,     - .   ,      ,   (   )  ,     ,    .

         ,   .        .      ,       ,    .   ,       ,      ,  ,         .      ,        -.           .   ,  -     ,  ,     ,       .

,       ,      (       ,     ),     .   [16 - Hollycross    (.).],     ,          , ,   ,  . ,       . ,   ,   ,      ,            ,             .  ,        ,     ,        ,     .  ,   ,      .               ,      .

,     ,  ,  ,     ,       .     ,      , ,         .   -  .              :     ,  ,  ,   ,     .      .      ,   ,          ,  .    ,  ,   ,   .             ,    ,     .         :     ,     ,        .

-      :     ,    ,   ,     ,    :     ,  - ?

   ,   ,   ,    .

     ,    .     .   ,   .

   ,     .

      ,     .

-    ,  .     ,  .  .

    .     .

. .   .  .    .       .       .       ,   ,   ,     .

 ? ,   

    .      ,      ,    .

     , .      .   ,       .     ,   .        ,      ,       .


* * *

    .          ,     ,  ,       .     ,  ,         ,       , raumati[17 - .].           .

           ,      ,    ,          .  ,      , ,       ,  ,    ,         ,    .       .    ,  ,    ,   ,            ,      .     ,    ,      .

  , ,     ,     .

 -     , ,   ,     ,    .

, ,    ,  , ?

        ,       . - .

?     ?

    ,      -,    .     ,      ,       .      .

       ,    , , ,     .          ,            .

!

   ,   !

    .

 ,      ,     .

   .      .          .      ,             .

      ,   ,            .    ,           ,    , ,   .        , ,                ,   .   .

       .      .    ,       .

  .

E tama! Kia tere  wakautu mai![18 - !  !]

  ,    .

 ,    ,    ,   ,    ,      .      ,      ,    , ,      ,          .      ,        .     ,        , ,   ,       .

  ,  ,  - ,    ,    .       ,  ,        ,     .

    .      .  ,   ,    .   ,   ,    .      ,   .

     ,         .   .   ,     ,    .    ,    ,      toa[19 - .]       .     ,   .

,   . ,            .   ,           .    ,      -  ,    ,      .     .       ,    .       ,   .            .      .    ,  ,   -   .

    ,  ,   ,   ,   ,      ,    -       .   ,             .         .     ,   ,  .      .        ,   ,          ,       ,  ,         .       ?    ?      ,      , ,    .     ,    toa  ,   .        ,    ,        ,     ,   .   ,       , ,      ,         .  ,          ,  ,      .    ,    ,     ,      .

             .    ,  ,     ,   .         ,          ,    .           .    ,     ,   ,     .        ,     . ,     ,   ,      ,       .

   .      ,         .




 3


  ,     ,   ,    .            ,      ,    .      ,   ,          .  ,      ,     ,  ,      ,    .       ,     ,       .      ,      .

 ,  ,      .         .       ,    ,  ,     ,         ,    ,  .  ,    ,  ,       .      :           .  ,  ,    ,    , ,   ,         .

 ,     ,      .         ,      :       .         ,    ,      ,        .

      .  ,  ,    ,        ,         . ,        ,    .    ,      .  ,        ,   [20 -  . bush,     ,      ,  ,  ,    .].   ,       , ,   ,  ,          ,  ,   ,   ,   ,   .       .     ,         ,    .

    ,       ,    ,      . ,       . -     ,    ,      .     :             ,       .       ,    ,     ;   ,  ,  ,       .      ,   .  ,     ,     -.

 ,           .      ,          ,    ,       ,  , ,  , ,  ,      .         ,      .        ,    .  ,  ,     ,   ,           .

No ea  ,    ,   ,     . No ea te tama nei?[21 -  , ?]

 ,     - .       ,      ,          .               ,   .   ?

 ,       ,   ,        ,  ,    .   ,  .

E koro, no te ngaere tenei tama. Etama ngawari ia[22 - ,    .   .].

-    ,        .  ,         ,   ,      .    ,     ,     ,        .    ,         ,    ,      .    ,       .

,    ,  .      ,     ,  ,  ,  :    ,     .        ,      .  , ,      ,      .    .          ,    ,     ,       ,      ,      ,       .      .

     ,   ,     ,       .   ,               .   ,    ,    ,     ,      .    -toa      .   ,   ,  ,   ,   -   .      ,   , ,   ,   ,      ,    ,    .     ,   ,         ,    ,  ,   ,  .

  ,   ,    ,      ,      .   ,    ,       .         , ,    ,            .    ,         .   ,         ,    ,      ,        .   ,      , ,   ,    .

   ,      ,     .    kete      ,    ,      .     ,          ,     .        ,  paua[23 -      ,      (,          ).]  kina[24 -   .],       ,   .  ,     , ,      ,     ,     ,      .  ,         .      ,    , ,   .     ,      .     ,     ,    . ,  ,   , ,  ,  whakapapa.

,  ,      .   whakapapa?   ,           ,   .    ,   .    ,   ,    ,   .   whakapapa   ,  ,      ,    ?        whakapapa,        ,   .    ,   ,   mana[25 -  ,  , , , , .]  .     , ,        ,        .       ,     .    -   .       ,       ,           .       .         ,     .       ,    .

        .     whakapapa    ,  -,       ,   .

   maunga[26 - .],  ,    ,       ,    .      .       .   tangi[27 - ,   .]   ,      ,   ,    ,         .         [28 -         (.   ).]   --[29 -    ,   .          ,      ,  .  1984   -.     , ,    ,   -.],     ,   pakeha[30 -  ,   ;     .],       .

 ,      ,    .   ,         .

Kia kaa tatou. Kia maia.     .    ,        .     .   ,      ,    ,    ,     .  .   ,    ,   ,  ,   ,  ,     .

   ,       .     ,      ,      .  ,    ,        , .

No ea koe?  ?     .   ,      .         ,   ,  .  ,   ,      .

  

No whenua

Ara, te tutua!

He tutua koretake!

Koretake, koretake, koretake[31 -  .,   ! !, , .],   . .    .    .


* * *

   ,   ----,  [32 -   .],    ,        .   , ,      ,     ,    . ,            ,    ,          .     ,      .        .

    .  ,    ,    .      ,     waiata[33 - .].      ,          ,  ,   ,    .

     ,         -  .   ,            ,   ,    ,   ,   ,   . ,      ,  .            . ,    ,      ,          .  ,        ,    .

E tama, no ea koe?[34 - ,  ?]        .   ,  .         .   ,          . ,      , ,  ,       .

  ,     ,        .     ,   .   .     ,    ,        .      .       .   ,    .        ,  ,       .  ,   ,    .

   . ,    .          .

   ,       .     .  ,   ,      . ,     ,    ,     .     ,            ,    .       .       ,           ,    .        ,         ,     .        .  ,     ,   ,    .  .   ,   .   ,       .  .   .

    ,       .       ,          ,           .          :  ,      ,  ,      .        -?   ,    , patu[35 - .] ,  ,    ,    ,  -,    wiriwiri[36 - .],          ,     .

   ,    .      .       ,        .      .       .

        ,     .

 !   !     tangi,  ,      ,      .

    , ,   .    .

   ,     karakia[37 - .].      .




 4


  ,     -       ,  ,               .  ,  ,  ,    ,  .         ,     . ,    ,           mana,                  .      .          mana,     ,         .

     ,         ,     ,       .     ,     ,    .  .  .        .        ,      ,      ,     .      .    .      .   , ,    ,       ,      .

         .      ,   ,     ,   .      ,       .        ,            ,    .     ,     .       ,      ,      ,   - .          ,     .       ,          , ,  .      ,     ,         ,   ,    ,     .

            . ,    ,   ,    ,                         ,      .     ,       ,        .          ,       ,       .       rangatira[38 - ,  .]       ,    ,   .  ,          ,       ,       .

    .  ,        ,       ,      .   ,       .

  ?

   ?     .      .

       .

     . ,       .       ,    .

 ,   .  ,     korari.  harakeke[39 -    , .].

 .  ?

  .  .    .

,  .

  .       .  . .    ,  ,         .

    ,     ,   .

,   .    ,   :     ,     ,    ,      .            .    ,             ,        ,    .     ,      ,  ,      .           pakeha     .       ,     .   .   ,          ,   .     :    ,  ,  ,    .  ,    .    .


* * *

  ,  ,     ,      .         ,     ,   ,  , .    ,        .         .       ,     ,     ,         .  ,    ,              ,     .   ,    : ,   ,  ,       .

,          - ,         ,    .         ,    ,          .  ,    ,  ,       ,        .                  ,        .       ,    ,    ,  . ,      ,       ,      .        ,    ,      .                  ,     ,     - .     ,  .    .

     .   ,        ,         ,           hongi        .             :     ,      ,     .     ,        , ,  ,       ,     ,        ,  -    . , !  ,      .    tohunga whakairo  raranga[40 -  ; .],  moko,       ,        ,   .          ,   ,     .         ,      .

      .       ,  ,   ,        ,      .   ,    ,        .         ,        .   ,     -  ,     .

,    ,  ,         ,    .        ,     -         .      , ,   ,   :     ,    ,   .

   ,       .

    ,       ,    ,  .       .           .

      ,    .     ,      ,        .            ,       .

       ,   .         ,  .   ,        . ,  ,     ,   .   ,     ,   ,   :  , , ,    .   ,   ,   ,        ,   ,    .       , ,  ,     .

,    .      ,       . , ,   .

,     .

,   .  ,     ,       .

    .    , . ,       .        .       .       .

,     -.   ?

.       .

, :         ,   ,       .  ,  1,  17.     ?

    .   ,      ,          ,          .   ,               ,    .   , ,        ,      .      ,        .    ,       . Ƞ---,    -,      ,  ,    .  ,  ,     ;      .       ,   ,    ,     .

    ,        .

 ,    ,       ,     .

,  ,     ,           .     .    .      ,  ,    ,      .   ,   ,     ,        .      ,       .

 .                taonga[41 - ,     ,        .],     .          kakahu,         :   ,      .        .        ;    ,   ,    ,    .        ,         .      ,     ,          .       [42 -     ,         1840.      ,               .],        ,      , ,   ,     . ,      ,   ,           .            ahua,  .

  ,    ,            . ,      ,     ,    - .     ,      ,       ,   .

         ,     .            .

    ,  ,    .

      .    .

Ae. -  .

   .    .

    .

?

 ,     .

?

.     .    ,   ,    .  ,     ,    ,  .     .  ,     .

   . . .               .  .     ,  ,  ,     .           .

 ,      ,     ;     ,       .   ,    , ,   ,     .       .       , ,   ,   ,     ,      .   ,             .

        .     ,        ,        .       ,        .  ,     ?      ,  .

        ,          ,     .   ,   ,      ,      .    ,        ,  taonga,   pounamu[43 - .],        .    ,       ,            ,   .

    , ,    -,    .    --a- ,     .     , fenua,  셠    ,    ,  mokopuna.    . ,   .

,     ,             .         ,        .

    ,  ?     ?

   .

    ,     .      ,    ,         . ,      ,           ,       .

       ,   ,  .   ,  ,  , -   .   :

      , .        ,   ? -,     ,      .            :    ,   , ,   ,        . ,        ,      ,    ,        .  ,   ,  ,        .         ,         .          :      ,   ,     . .      .        .        ,  ,       ,    ,        ,    .   , .  ,     .

 ,     .    .   ,      ,  :   ,    , ,     ,        .   ,  ,       ,    ,              .          ,    .   ,        ,     ,     ,       ,    ,   .

       . ,   ,        ,          ,   .    ,   ,    ,      .        .         ,          ,   ,      ,    .        .   :     ,      ?          ,    ,  ,     .                 .      ,     .

  ,             ,    .         ,  ,        .       -   ,     ,   -  .        .   ,       .

    ,   .    ,            .   ,   ,   ,   :  rangatira  ,   mokai  -.      ?

   !  .  , .     ,        .

   ?    ?

,    ,      .   ,            .   ,      .

  ,    . He kaka waha nui!    .     .

  ,      ,    . ,   ,         .     ,       .     - ,     .          ,    ,         ,  ,  .    , ,        ,    .

   .    ,            .

     ,  .   ,          ,       .     ,   .

     ,       .    ,    . ,          ,    ,           .

,      ,    .       .   ,       ,     .  ,           . ,      pah[44 -  .]     ,   , ,   ,        .  ,   .          ,      .    .      .     .   .             .       .     ,  ,     .

   ,   ,    :         .

 ,     .

     ,       .    ,       ,   ,   ?        ,    ,    .   ,  , .     ,  ,   ,  ,            . Ӡ     ,   - .          ,     .

 ?   ,     ,     .    :   . ,  ,    .  .     , ,    ,    ,       .




 5


 mokopuna, .   ,      ,     ,           ,      ,      :  ,    ,  ,           ,      .    ,   ,    ,         ,      ,     pakeha.          ,  .       ,    ,  ,     ,  ,        ,  .      ,         ,   ,  ,    ,        .

  ,  ,      .      ,  ,  .          ?    ,  ,     ,    . ,  ,        ,    .          .         .      :

 ,  .     .     .    .          pakeha.   .

     .        ,      . ,   . ,       .        ,    ,  ,    ,  .  ,   ,  ,   ,    .             .   .       ,    , .   ,      heitiki  pounamu, ,   , ,       .

   ,  .    .      .


* * *

,    ,       ,      .        ,                   .     ,     ,     ,       .    ,        ,   ,   .      ,    ,      ,          ,     .   ,       ,          .

 ,   ,        ,  ,     ,   ,   .           , , ,     -   ,    .        .

            .          ,         --    .    ,     ,               .

    ,        ,           .

Ma pango ma whero ka oti[45 - :  ()   ()   .    ,          .].               hongi.     .

   ,     ,     ,     ,               :

  , .

           .

   , ?  ,      ,    .      ,      .

  ?     .

     , ,      ? ,         ?   ,    ,      .

,  .  ,    -   . ,         .     ,        ,          .  , ?

-,     ,   - ,    .      ,             .

      , .        ,        .       ,   rangatira,   ,     rangatira  .     ,     .        ,        .

      .        ,       .

,   ,    ?  !      !         ;   ,    .     , ,  ,              .         .  ,       ,     .    !

  ,       ,  ,        .     .         .    ?   ,  .         .  ,           ,   ?      ,      .




  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/pages/biblio_book/?art=68015189)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .



notes








1


,  (). (   . .)




2


     - ,   1827       ,   , -   .      .   1875.




3


        .        ,  ,   ,  (Poneke),    - (Port-Nick). Ѡ1984   .




4


            .




5


  ,        .




6


  ,    ,          ,  -.




7


  (. Musket wars)         XIX       .        .              1846       .




8


!




9


 ,  .




10


 .




11


      ,       ,      .   .




12


 ,    . ,   ,   ,        .




13


        30 ,      .           ,      .




14


    

  ,

      

     (.).




15


    , ,  ,

      ,  ,

  ,   ,

  ,    .

     

  ,   ,

      ,

    !




16


Hollycross    (.).




17


.




18


!  !




19


.




20


 . bush,     ,      ,  ,  ,    .




21


 , ?




22


,    .   .




23


     ,      (,          ).




24


  .




25


 ,  , , , , .




26


.




27


,   .




28


        (.   ).




29


   ,   .          ,      ,  .  1984   -.     , ,    ,   -.




30


 ,   ;     .




31


 .

,   !

 !

, , .




32


  .




33


.




34


,  ?




35


.




36


.




37


.




38


,  .




39


   , .




40


 ; .




41


,     ,        .




42


    ,         1840.      ,               .




43


.




44


 .




45


:  ()   ()   .    ,          .


