  .      
  


     軠  ,       (. ).       ,            ; ,             ,       ; , , ,    ,   .                     .

   1123   18         11  330        II   29  1453 .                 ,         800 .                     II ,                ,     -      1071 . ,  ,   ,     .      ,            ,  ,    ,    ,            . (  )

  PDF A4   .





 

  .      


 



John Julius Norwich

A SHORT HISTORY OF BYZANTIUM



  ..,   ,      



 John Julius Norwich, 1988, 1991, 1995, 1997

  . .,    , 2022

    .    -, 2022








* * *

        , .     ,  ,     .      ,     .   35 ,     :  ,     ,   ,  ,      蠫 .     30      BBC.  30       .     ,        .            .



     ,      .

Daily Telegraph



      ,    ,        .

Spectator



    ,     .

The New York Times Book Review




   


























 ,  ,  





  I





  III





  





  





 





 





 





 





 











   





    





  





  






















   1123  18        11 330       II   29 1453.     ,       1066.     ,    ;  -          ,     ,     .          ,      ; ,  ,         :       ,     :   ![1 - . . -.   ,    , . .]      ,  1988  1995       1200             (     ,         ,   ,    ,        ).

                 ,        800.                     II ?,               ,     -     1071.     ,     .             ,        ,                   (   !)[2 -    ,  ,      ,        ,    .].       56     ,       .      ,           ,  ,    ,    ,            .

    1200       .  ,   ,      ,      ,     .    ,     .           ,      .         ,   ,         ,          .       ,        , ,     ,        .

   ,     .   ,         . ,   :      .        .         ,            ,         .



  
-,  1996









 ,     , ,                  ,  -         ,               ,   ,    ,        ,   ,          ;       ,  -                      ,   ,    ,      .


       . . . [3 -     (18381903)    .        1872 .,       1965    ;  ,    .]        ,   1869.     , ,      (      ,   ),   :      ,      ,   . ,        XVIII            , ,     ,    ,      ,     .     ,    ,            ,            ,       .        ,       .     .             ,          .       ,    ,      ;        ,                 . ,          ;      .

      ,     ,     ,        ,    New Yorker.        ,        .             ,       ,            (           ),        ,    .  ,        1964,     ,      ,           ,  .

      ,  ,     ,     .  ,       ,     - (, ,       ),        .          ! ,           ,  ;          .        ;           .           :        ,   ,   ,       ,    .  ,  :    ,      ;     ,    ,    ,    .    ,    ,       ,        .    ,   ;        .

          ;           .            .        ,          [4 -   . . . .] VII     VIII?            ?       .             ,         ;         ,     .   ,     ,          ,    ,    ,     .

     -        .                .      (, ,     )              .     ,             .    ,        ,       .

 ,      .   ,          ,     ,   ,           .  .    ,           ,               ; ,        ,       .       ,   :    ,      ,        ,    .        ,     - ,      ,       .

    .    ,      . ,    ,       ,             , ,        ,           ,     .   ,         ,       ,    ;   ,  ,   ,     ,     .




I

 





1

 

(337)


    ,          .        ,               ,      ,   : ,   ,    ,     ,  ,      .

        .             ,      ,  -  ,         (8)  ,        ,           ,           .        ,          :     ( )  .

 ,      I.           ,       15    ,       .          .         ,                   .                   ,    .      .

   274 ..    I,  ,   ,         ; , ,      .   ,          ,       .  ,      ,      ;              ,            .

 293         ,   ,          ,            .            .     ,   -    ,       .        ;        .  305  ,        ,     .     ,    ,     ,    .

  ,      ,       ,   ( ),    ,   ,    . ,   ,    ,          ,       .      -,  , 25 306,   ;           ,       .

   ,         ,      ,          .            , ,  .   ,   ,   ,    .      .                  .            307          ,    .          ,          ,         .  ,        :     ,  , ,     ,  ,   ,       ,   .



 ,           .   311 ,  ,       .            : ,      ,    ,   ;    ,     305        ;  .    ,      ,        ,   .    ,        .      ,      ,  ,            . , ,  ,  ,    ,     .   , ,      ,          .             ,   .

        .        ,    .    28 312  -        78 (11,212,8)  -  .  ,  ,             .        :



        ,   ,      ,      ,  ,      ,       (InHoc Signe Vinces).     ,   .


     ,      ,     ,    .       , ,              ,   .           ,      .    ,             .  ,         . ,     ,       ,       , ,    ,    .    ,      ,         .       ,       .

        .         :         ,           -.  ,      ,    ,        .         .                     ,       .     ,   ,         .

    ,      ,           ,      ?      ,     :    ?       ,    ,            ,     :



          ,   ,  ,       .


    .       ,   .     ,       .    ,                ,          . ,  ,    , ,         325,     ,   .  ⠫ ,    ,     .

    ? , ,  .    ,     ,           . ,        ,   ,    ,       .  ,   ,      .     ,  98000         .

     ,   -         .  ,   ,               .  310         Sol Invictus,  ,  ,   ,       .  ,       .  ,             312;  ,          .    ,      . Ӡ     ,     ;   , ,    ,            .           ;              , ,  .

   313      ,     .     . ,    ,      ,      .   ,        ,        :



, ,  , ,       ,           ,    ,           ,     .


        ,     .   -               .     314,               .      ;  323        .



           .       ,    .     ,             .         : , 319  ,   ;      321  ,   ,  .                  . ,        ,       .     :      ,    .      .        ,     ?  ,    .                 .    ,     ,   ,  .

           ,      .     :             ,         .  ,   ,     ,      ,  .  ,    ,    ; 320     ,     ,       .    :      .  ,                ,      :  ,       ,     .

  324    .       ;      ,      ,  ,      .      ,     20  19  .      ,     ;               ,         .    ;          ,       ,            .         ,     ,       .        .

 ,    ,                 .        ,        ,         ; - ,    ,       ,      .          ,              .    homoousios,      ,  ,     .          ,        :      ,   ,  , ,    ⠫    ;  ,        ,    .   ,     ,             .        ,    ,    .    .      :         ,    ,          .

        .    ,        ,    .               .  ,      .    ,        ,     .  ,            .

   326   .          ,      ,        ,      .       :  , ,  ,   ,         .      ,           .

  ,     ,      ,     ,         ,  . ,   ,  ,           ,    .     ,     ,    ,                  , ,     ,       .   ,           ,        ,           .              ,   ,      .      ,      .         ,     [5 -         .] ,   ,       , ,     .

    ,                ,  ,  (,  ,   ),     .  :    ,          ,     .    ,    . :       ;       ? :     ,           ;   ,     ?   :       ,       (,   ,    ,     ), ,        ,     .

             ,        ,    .           ;   ,   ,        ,      ,    ;     ,            ,              .       ,       ;             .

          .        ,           (Basilica di San Paolo fuori le mura),            ,             (    , Basilica di San Sebastiano fuori le mura).       ,          ,       .

,        ,                  ,         .                   .    ,     .



    ,     1000;  600  ..             (    .    ).           ,      ,   :         ,          ,   :   ,      ,    .            ,              .            ,              .                .             ,   .       .          ,   ;      ,   pars orientalis[6 -   (.).],   ,          .

      .         :     ,             ,                 .  ,         .    .

      ,    .        ,           ,           .        , ,  ,    .  ,     ,       ,     ,  , . .         ,    ;          ,    ;         .     (0,4)          ,                 ,     ,         31             479  ..[7 - ,              1700 . . .].           ,     ,       ,  ,  , ,    .

        ,   ,     ?;         ,   .     37-  ,           .     ,    ,      ,    ,    ,         ,    .              ,         .      ,        .         ,              [8 -       ,  -.    416 .    ;    1106 .   .      . . .].

 ,         ,    ,       ,    ,       (    ),          ,      ,     .         ,            ,     .    ,        ,    ,      .   11 330.    ,   .



              ; ,     ,    ,               .  ,          .      ,     .          ,             ,  ,              .         ,     ;       , ,               ,     ,         .

 327  ,  ,   72   ,            ,   ,    ,     ,     :      ,     .         ,     ,    ,                 .           (. Basilica di Santa Croce in Gerusalemme),           .   ,    ,     ,     .       ,       .        ,          .        :        ,         . ,            ,    ,        ,       .          .   ,     ,     . ,    ,       .

   ,            ,    ,        :        ,     ,   .        . , , ,       ,  ,      ,         ;       ,   ,       ,            .

   328;        .     ,         ,   .          ,           . (        ,       .) Ӡ        ,        .       ,         ,             .  327           ; ,             ,      ,      ,  ,    ,      . ,   ,       .

 ,     ,             , .       335   ,      .                 ,        .      ,        , ,    ,         .    ,    ,        -,         ,    .   ,  ,    ,      ,     ,    . ,  (, ),      ,   .       ,      ,      .   ,     ,     .       - ( ),           .

      .         ,      ,    86        ,     .            .      ,       , ,      ,      ,       ;       ,   ,    .

,      ; ,       ,       ,   .          ,         ,   ,      337.                ,     -   .



         ;      ,        . (Ѡ331  334       .)                 . , ,   ,  , ,          ,             ,        .

          ,          ; , ,       ,    .   ,      :        ,       .             .   337    ,         II   ,   ,      .      ,        ,      . ,   ,  ,           ;        .       ,       ;  ,    ,     ,      ,    .       , ,    , ,     .  ,     ,    .

   ,       ,      ,    ,     ,     ,       ,  -   .

     :         ?       :



           ,               .      ,         ,   ,     ,      .


  22 337,  ,    31.      ,    ,   ,           .         ;    ,       ,        ,    .   ,        .      (  ,  ),   ,     ,   ,  .   ;   ,  :    II,        [9 -   ,   ,     ,     ,     .     ,       . . .]; ,             .

   ,    .           ;      ,      .        -  ,            .   ,           , ,         :



          ,            ,      ,         .


          Isapostolos, ;   ,  ,     . ,       ,     ,    ,       ,  , ,     ,    .

      .   ,      ,        ,        ,     ,     .             .         ,                   .    ,    ;    ,     ,  550     .         ,        .




2

 

(337363)


          . ,           ,        ,      .    ,           ,               ,    ,      .

  ,  , ,     .        ;              ,  .        .      (        ),   ,     338     ,        .     ,      .     II     ,  ,  ,   ,    : , , ,  .       ,     ,   339             II.

,        . ,     .     ,              .         ,   340    ,       :            .         .       ,        .

 ,     ,     .   ,    ,    ,   ;            ,          .  350     ,         ,     : -        ,      .   ,   ,       .     :         .   351    ,       .

       ,          .        .          ,        .   355  ,       .   ,          ,     .   ,     ,    ,   ,   ,       ,       .         ,      .

 ,  ,     ,         .           ,         ,        ,                .  332     .      ,          ,    ,     ,       . ,      ,           ,        .    ,      ,         , ,     ,     ,         .

        .      ,  ,    ,   ,       .  349,         ,      .         :        ,       ,     ,     .       ,         ;           ,     ,          .       ( )    :



          ,    ,     ,   ,       ,    ,    ,       .


   ,      ,        ,    ,     .    .     ; ,        ,       .                 ;         .            ,    .  ,  ,      , 6     .

  .  ,     ,   356  -    ʸ     .      13000      ,    6000        247 .      ,          .   ,         ,     .  359      :



[10 -  II (309379)    .],  ,   ,  

    ,             ;       ,   ,   ,      .   :       ,         ,     .


 ,        ,   360   ,    .           ;  ,      ,       . ,   , ,    ,       ,             ,       .

    ,           .   ,       ,         ;        .   ,     .                ,      .           ?        ,     .  :



,   ,   .       ,      - ;   ,    .       ,   ,     ,  .          ,  ,     ,   ,     -      ,         .


     ?    ,  ,   ,  , , .    , ,      :     ;       , ,  ,       .    ,     .  ,        , ,         ,     ,      ,   .                .   ,    .

     .            -   .      .  ,     ,      .      ,         ;            .    ,      ,        .        ,   :    ,        ,    ,   ,        . ,      .         ,         .      (    ),       ,   ,         . ,    , 3 361     44.

,    ,  ,  .       ,     ,           ,   ,     .              ,     .         .         .

          ,        .            .      ,       .         :         ;      ,      .     (      )     ;      ,       .                   .

        .       .  ,    ,        , ,     ,    .       ,     , ,   ,            .  ,     ,   , ,       . ,   ,  ,      .        ,       .          , ,    ,   ,             ,         .           .

     :    ,    .    ,    :    ,        ;    ;         .         ,      ,            . ,      .           ,     ,            .        ,     ,   ,  ,      .    ,         ,     .

         ,        ,  .        ,                . , , ,   .  362     ,    ,     .       ,    ,         ,         ,    .       ,   ,      .     .

      , ,      , 17 362   ,    .  ,          ,       ,      .      ,    , ,                ,      ,     ,     . ,        ,   .      , 26       .               .   ,  ,        . 5 363  -    ,      90-      ,     .



      :         250.  II     54,        ;      ,        ,   in utero[11 -    (.).].   ,  ,     ,    ;     ,       ,            .

       359,       (    ),     ,      .        ,    ,     - . , ,         ,      .    ( )         .            ;               ,        .       ,         ,      ,   ,   ,        ,     ,    ,   ,         .             .        ,      .    ,    , 2500   ,     70 .

  29;        ,    ,             ,       ,     .  ,       .   ,  ,   ,  ,   ,   ,      . ,  ,     ,      ,    . 16  .           .       ,        .     ,   ,     ,         .     ,      - .     , ,   ,    .     ; ,          :  , [12 -   .                 (1873). . . .]!

    31          .     ,                 ,         .          ,  ,      ;         ,     .  -      ,    88  .

            ,  ,          ,      .       ,   ,   ,      ,   ,       ,     .  ,    ,      -  : -,  ,  -,     .      .     ,         ,       . ,    ,              .   ,        :    ,  .       ,       .




3

  

(363395)


     ,          .        ,   .    - ,    ;  ,    (,              ).       ,          .

                ,    .   ,           ,     ,       ,   ,    .      ,         .           ,         .     .

        ,      ,      ,          .      ,        ,      .  ,            ,             ,    .

,   .   , 16 364,      .  :         ,       ,            .   ,     .

       ,    ,     .       ,          ,       .             : ,  ,    ,      ,         .   ,       ;  42          .       ,      .         ,   ,      ;   ,     , ,   ,      .    :         , ,   .               ;      ,   ,  ,            .   ,  ,      ,  , ,        .

           .        ,  371       ,       .         .  373     ,        :    [13 -    ,              VI.   .]          .         ,    :  ,      .

       .    ,      ;  ,            .   17 375.     -       ,  .  ,     ,      ,    ;  ,    ,      , ,   ,    .          ,      .

 367          .    , ,    , ,   , ,        ,          ;          .  ,      :    ,     ,        .      ,        ,             ,    -  . ,   ,  .  ,                .   ,  ;          ,   .

      ,         . ,   : ,   ,          .       ,         ;      ,        .     ,   378     . ,  9 378,    .     ,        .

    ,    19.           ,       ,         ,    379     ,    .                     ,        .   380            ,      . 24    . ,    ,    ,            .

      , ,   ,    . ,   ,    ,        ,    .      ,    24    .   ,      ,        (          )        .  ,         ,  ,  .      ,          . ,    ,           .  ,      , 25 383   ,      ,    .       ,       :     III   ,     ,   -     ,          .    ,      .

    ,      II,   12,     .            ,                 .       ,       .  ,    ,          ,         ,   .  387        ,     .    ,       (    ,         ),     .  388         .       ,     .   ,    ,     ,     .  ,      ,    [14 -     (5.14),        . . . .].

 -    ,   389  ,        .                  ,         ,           .          ,      ,     (, )  .

    ,                .       -    ,    ,               .     ,   ,    .      ,   .                  ,    .     ,          .   ,      ,       .     7000 .

        ;          ,      ,      .             ,   .        ,      ;   ,      ,           ,       .        ,  ,   .    ,      ,      .    ,      ,     ; ,      ,     ,   , ,    ,          ,         .

Ƞ .         ,     ;           . ,     ,  ,       ,    ,    .            .              ,   -   ,      ,     ,    .

  391    :     ,  ,         ,    .         ,        .          ,    .          .    ;   , 15 392,  ,    21,     .

,   ,      ,       ;        ,   ,      .    ,   ,           .         ,    393.           ,     .      ,      ,      .        .      ,   [15 -        .]        .     394      -,  ,        ,     .       ,          20000 ,        ;          .        ,      .        :           .

   5    .           .         ,      ,          . ,    ,  ;  ,                .

       .     ,                ,    .    ,   ,   : 17 395    50-  .

     ? ,    ,      .       ,        .      ,        .    ,        .




4

 

(395493)


            .          ,     ,  ,       ,     .         .    ,     ,     .

  ,      17,    10.       ,  ,      .    -    ,         ,     .

      ,      .         .          .        ,     .        ,       .     ,      ,   .              .  ,    ,    ,   , ,  , , ,          .          .          ,        ,               ,   .       .

 395        ,      .               . ,       ,    (,   )     ,  .   ,      ,         .  ,   ,    ,  ,    .        :      ,      .         ,       .

      .      , .     ,     .           ,     .    396  :     ,      .   ,   . ,       ,  ,     ,     . ? ,   - .       ,   .

       ,       ?   ,  ,   ,     .         ,           .    ,       ,    ,    ;     .

       ,   ,  -.  399     .            ,    ,    .          ,    .   ,       .  399        .     ,   ,        ,    .       .  ,          .

       ,       . ,     ,   ,     .       ,        .        ,     ,           ,       .        ,  ,          .     ,          ,        .

      ,      .      ,   .    ,      .



IV      :     ,      .         :            ,                ,             .       :   401    .

,     ,       V.          ; ,   magister militum[16 -   (.),       .],  ,        .     ,   ,   ,         .         ,      .      .   ,       ,     -     ;        , , ,     .              .          ,       ;     ,   .     ,       ;        ,       .  ,    402,   ,     ,    .       ,      ;  -    ,    .




  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/book/dzhon-norvich/istoriya-vizantiyskoy-imperii-ot-osnovaniya-konstantinopolya-68278364/chitat-onlayn/)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .



notes








1


. . -.   ,    , . .




2


   ,  ,      ,        ,    .




3


    (18381903)    .        1872 .,       1965    ;  ,    .




4


  . . . .




5


        .




6


  (.).




7


,              1700 . . .




8


      ,  -.    416 .    ;    1106 .   .      . . .




9


  ,   ,     ,     ,     .     ,       . . .




10


 II (309379)    .




11


   (.).




12


  .                 (1873). . . .




13


   ,              VI.   .




14


    (5.14),        . . . .




15


       .




16


  (.),       .


