  .    
 


 ()
  - :   .      ,    ,        .         .        , ,   .       ,  ,     .        .    ,           ,      .               ,         .                        ,     .     ,    :   ,    ?





 

  .    



    








  

  

 . 

  . 

  . 

- . 

 . , . ̸, . 

  . 

   Getty Images



  .           () .  ,  ,   ,  ,   ,          .  ,   ,     ,  ,          ,      ,   ,       .

,      ,  ,   ,        () ,        ,    .



Spartacus Forlag AS, 2020

Kristoffer Hatteland Endresen, 2020 by Spartacus Published in agreement with Northern Stories. (All rights reserved) Russian edition arranged through Livia Stoia Literary Agency.

   , , .   -, 2023


* * *


















 1386.           .      ,   ,   ,    .       ,  ,  ,  .  ,           ,   ,    ,  ,   .  ,       ,        ⠖  .   ࠖ      ,      ,  .

       :    ,      ,      ,      ,    ,      .         ⠖         .   , ,     .     젖  ,     .     젖   .

           .     ,  : ,       .  ,        [1 -    .: Fabre-Vassas (1997): 126; Evans, E.P. (1906): 140.].    ,   .           ,   , ,    .                 .   ,       ,     ,     .   ,           ,   .

         .      ,           ,      ,    .




 1

 


  ,    -  ,   . 44000                . , , ,  , ,       ,    ,      ,   .       ,      :         [2 - Aubert, Maxime (2019).]. ,        ,   .  ,             .  ,        ,   ,        . ,             ,   :      ,   .   !           [3 - . . .][4 - . : Humes, C. James (1994): 6.].

      ,     ,         ,  ,   .          ,           .       .          ,    . ,          ,        - , ,   .

     黠 ,  - .      , ,     ,     .     , ,      .      .           Sus scrofa domesticus, ..  .



 2000  ,               [5 - . 8:32.],     Facebook[6 -      Instagram / Facebook,   Meta Platforms Inc.,           .],  ,  .     ,        :    ,   (Flere griser enn mennesker i Rogaland)[7 - Nationen (2011).].       .                 ,  -   :     .             ?   ,    堖       ,          ,      .         ,     :    . , ,        ,    ,     ,   .

   ,           ,    ,     .         ,    (  ). ,          ,              .                . ,        .

       :        ,           [8 -  .   / .. . . VIII: 209.][9 - Plinius den elder (1855).].  , 蠖 ,  ,    ,        ,       [10 - Kirkland, Mark, Cohen, David S. (1995): Lisa the Vegetarian, The Simpsons, season 7, episode 5, Fox Broadcasting Company. .:Essig (2014).].   ࠖ    ,  ,             (Spise med Price).          ,        ,         .

       ,      -       .   ,     .                ,   .            :               ! ,       ,     -頖    ,  .          ,   , , ,    .        ,     .



 1950- .      .       1980-.   1980.     53 ,  2012.      76.            ,      ,    :   [11 - L?kkeland-Stai og Lie (2013): 129.].

         .      ,        30 .          100.         ,    300. ,     ,       1,6 ,    29.         [12 - Robinson T.P. m.fl. (2014).].            .    ,    ,       ,    ?       ꠖ  ?

  1977.       ,        .      ? (Why Look at Animals?)[13 -  .    ? .:   , 2017.]   ,  -        ,       ,     ,      [14 - Berger (2009): 1237.]. ,       , , ,         .      - ,          .  ,    ,       ,    ,  .    .    ,     ,    ,      ,    .    ,    ,      .  ,    ,        .

 20 ,  2002.,     ,                ,            ,      [15 - Pollan, Michael (2002).].       ,  ,       ,     .

         ,   .     ,        ,   ,           .  ,               ,    .                ,      .        , ,   ,   ,        ,          ,            ,     .

        .         ,          .  2018.      0,2%       [16 - Landbruksdepartementet (2018).].         .         [17 -        (En nasjon av kj?tthuer) (2013) Espen L?kkeland-Stai og Svenn Arne Lie.].     -       , ,      ?     ,       .



   ,    .   ,      -     .   ,    ,      ,      .    ,      . , , :     .

    .         ,   .   -   ,                .         ,     , , ,      :    .            .     ,    ,          - . ,        ,    ,         . ,      ,       .            ,      .                  .         ,      150 [18 - SSB (2018).].            .

       ,     ,  ,    .  ,    ,            .      .   ,        , ,  ,       ,         .          ,  ,       .     ,        :    .          ,       .   .       ,        .

?

,  .

?

   .

  ,     ,        ,   .                  .             :    ,   .   2019.     .         (Brennrpunkt)      (Griseindustriens hemmeligheter)  ,          .   ,    .   ,   ,   ,             .   :     [19 - VG (2019).].     ,       ,    ,    ,    ,    .               ,            . ?   ,    , ,   ,      .          ,         ,   ?

  ,    ,     ,     .           ,    .        .           ,  .       ,  . ,         .     :  ,      .   ,   -  - .

,     ,     -     .   ,   ࠖ  ,    ,    .       ,     .    ,      ,         .    ,      ,        .       .         ,    .              .   ,   ,     .     ,  .    .               ,      .         .

  堖   .

      ,               .      ,         ,    ,    ,    ,   ,     .        .         ,     ,   :  -. ,    ,         .

     . , ,    .     -  ,      ,    -  .     ,      :  ! -, ,    .          .    ,    .    ,     :     .    .

 !  ?   .

   ࠖ  ,   - .

   .   ,   ,       .       .

  ,  ,      ,        ,   .        .        .     ,     - .

        . ,      ,     .         .   ,   ,  ⠖     .            .    ,  ,      [20 - Shimmings, Paul (2018).].             ,   蠖   , ,   .                  . ,        .   .    ,      .    ,     .   .

.

   ,   ,           ?        ,       .           .    ,      , ,   .    ,     .             .




 2

 ,    


    .

  ,           (The Descent of Man, and Selection in Relation to Sex)[21 -  .     . .: , 2009.],    ,   ,   ,    .        ,   1859.       (On the Origin of Species by Means of Natural Selection)[22 -  .     . .: , 2021.].   1871.         ,    , ,   ,      .        ,     .       ,   :          ?

   ,      ,     ,    1887.,   - ,  ,  .             1891.     ,        .    Pithecantropus erectus,      Homo erectus ( ).    ,      ,    .    ,       .

 ,   1907.            . ,         ,       , Homo heidelbergensis,    .   1912.          ,  .     ,      ,          .   1921.            ,    Homo erectus pekinensis (  ),  .   ,        .

  ,  ,           ,    1922. ,    ,  ,       ,  .           ,      . (   ,       ⠖ Tyrannosaurus rex     [23 - Gould, Stephen J. (1991).].) ,  ,     :  ,      ,      .   ?     ?       ,           .          ,            .         .                                [24 - Ibid.]. ,        ?   :        ?     .   ,         Nature.     (Hesperopithecus haroldcookii),      [25 - Osborn (1922).          .].         ,   The NewYork Times      ,   ,    [26 - NewYork Times (1922).].      .  ,      ,      .      ,      ,    ,    ,      :    ,   [27 -  12:8.][28 -   .: Gould (1991).]. ,  ,  .

-       ,       .  ,       ,           .   Science  ,   ,          ,       .   , , [29 - Gregory, W.K. (1927).].     .         ,          ,     .   ,      ,      ,     , -   [30 - Gish, Duane T., (1979) Evolution? The Fossils Say No! (Third Edition), Creation-Life Publishers, San Diego]. ,       ,  ,     ,      .   蠖  [31 - . Kristen-ressurs.no (http://kristen-ressurs.no/): Nebraskamannen: kristen-ressurs.no/IntelligentDesign/biologi/kilder/Nebraskamannen.html (http://www.kristen-ressurs.no/IntelligentDesign/biologi/kilder/Nebraskamannen.html).],      Kristen-ressurs.no (http://kristen-ressurs.no/). ,   .   ,    ,  ,   ?    ,   , ,  :      .   ,       ,    , ..  .     ,          ,        ,      [32 - Gould (1991): 443.].

    ,      .    ,           ,   ,    , ,    .  ,  ,    .  ,  , .        ,  ,             .        ,          ,        .  ,     ,    ,      堖   65  .       .

     :      ,     .     ,   ,   ,   .     ,    .  ,    ,     .   ,  150 ,     - .   ,      ,          .           .      ,      .       ,        ,       ,    :       .

    .  ,      ,    ,       ,   .    ,      ,           .            :  (       ,    ),  (   ,     )   (     ,      , ). ,  ,        ,     ,   .   ,     ,    ,   ,    .

    , ,        ,    .    ,           .        (   )      :           .     23        .  ()       ,        .      ,    ,     .      , ,   ,    .

  ,       ,  .              .   ,         ,      ,  ,                               Homo sapiens  Sus scrofa  XXI.



      ,  , ,        ,        .   :        ,  .   ,     . Homo sapiens    ,     .     ,     .  ,            .   , ,      Homo habilis, ..  2,5  .    ,  ,  .       ,  ,  ,     .           .

 ,  -                ,   蠖   蠖         .    .    ,       ,       [33 - Smithsonian Magazine (2011).], .. ,   ,        ,    .  ,      :        ,    .

          ,     ,   ,    .      Sus,     .    ,       , ,    (Sus scrofa).       젖 -,       .

     ,   ,        .         ,          .           ,            ?  ,  , 堖  .     ,   ,       , ,  .       頖   -   ,       , ..     ,       .    ,        ( ),     ,     ,    .         ,   ,      .    ,  .            1493.,       .         1539.   .        .  ,    ,        ,     .    ,      ,  ,  .               400 .[34 - USDA, United States Department of Agriculture (2020).]         1,5 .           .

,  :     ,        .         .  ,   ,   ,      .     頖   .     ,            .   ,    .     ,        .    ,           ,      .              ,       ,   . , ,   ,    ,  ,    :    .

, , .   ,               .  :         , ,    ?

 ,   ,    ,   ,      -     (Physiologie du go?t)[35 - - . .   / .. . . .: , 2021.]  1825. -  ,          . ,  -     ,     ,            ,   .

-,        .       ()           ,   ,  . -,    ,   ,   ,      [36 -  ,      .    ,       . . . .].    ,   ,     .           .



     ,         .      ,        .   1990- .          ,              .       .      ,      ,   Homo sapiens.            ,       .

    㠖        ,      .        2025%    .        ( ),              60%  .         ,            .           .

       ,               ,       .     1995.   [37 - Aiello, L.C. Wheeler P. and Chivers, D. (1995).],              ,        ,  ,  ,  .  ,      ,        .  ,         -   [38 - Ibid.].   ,                . ,      ,             ,        ,     ,   :        .

        ,   ,       ,  .       ,          ,     , ,     :         .     ,        2011.      Nature[39 - Navarrete, Ana, etal. (2011).].      ,       ,     ,      .

  , ,         ,       ,  ,    ,      .  ,     ? ,       .

  ,  蠖 .        [40 - Rozin Paul (1976).].    ,     ,        ,     .        .        ,       .      , ..  .  ,                 .          ,     ,   . , ,       ,  ,    ,  . ,      .                .           :   .      ,        .   , , ,     ,     .     ,          ,     ,      .

    ,      ,            ,   ,         .      6000  ,        ,      [41 - Hellekant, G. og Danilova V. (2001).]. ,       ,    .    .        ,      .        .     ,          ,                 .  ,    .           ,       .       .      .   ,        ,      .       (   ,            )[42 - Zaraska, Marta (2016): 3536.].    ,          ,   .     ,      ,         ,    .

              [43 - Rozin, Paul (1976).].           ,            .   ,   ,  ,   ,  ,       [44 - Watson (2004): 33.].              ,     . -    ,    :    ,           ?   ,  ,  ,  .      ,     22  .         :      [45 - Pollan, Michael (2004).].

            ,                  ,   . ,    ,     ,   , , ,       .   ,        ,   :       ,  蠖 [46 - Wrangham (2009).].

         2,5     ,     800000 ,  ,   ,    ,   ,  ,  .        ,    -          ,     :         . ,  13%      ; 蠖  ,          ,       [47 - Zaraska (2016) 37.].     ()    : 


, 


  


.  ,            ().   , Homo habilis,   ,        


.           


  


,    ,     


,            . , , ,      .           ,              - [48 - Ibid.]




  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/pages/biblio_book/?art=68429506)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .



notes








1


   .: Fabre-Vassas (1997): 126; Evans, E.P. (1906): 140.




2


Aubert, Maxime (2019).




3


. . .




4


. : Humes, C. James (1994): 6.




5


. 8:32.




6


     Instagram / Facebook,   Meta Platforms Inc.,           .




7


Nationen (2011).




8


 .   / .. . . VIII: 209.




9


Plinius den elder (1855).




10


Kirkland, Mark, Cohen, David S. (1995): Lisa the Vegetarian, The Simpsons, season 7, episode 5, Fox Broadcasting Company. .:Essig (2014).




11


L?kkeland-Stai og Lie (2013): 129.




12


Robinson T.P. m.fl. (2014).




13


 .    ? .:   , 2017.




14


Berger (2009): 1237.




15


Pollan, Michael (2002).




16


Landbruksdepartementet (2018).




17


       (En nasjon av kj?tthuer) (2013) Espen L?kkeland-Stai og Svenn Arne Lie.




18


SSB (2018).




19


VG (2019).




20


Shimmings, Paul (2018).




21


 .     . .: , 2009.




22


 .     . .: , 2021.




23


Gould, Stephen J. (1991).




24


Ibid.




25


Osborn (1922).          .




26


NewYork Times (1922).




27


 12:8.




28


  .: Gould (1991).




29


Gregory, W.K. (1927).




30


Gish, Duane T., (1979) Evolution? The Fossils Say No! (Third Edition), Creation-Life Publishers, San Diego




31


. Kristen-ressurs.no (http://kristen-ressurs.no/): Nebraskamannen: kristen-ressurs.no/IntelligentDesign/biologi/kilder/Nebraskamannen.html (http://www.kristen-ressurs.no/IntelligentDesign/biologi/kilder/Nebraskamannen.html).




32


Gould (1991): 443.




33


Smithsonian Magazine (2011).




34


USDA, United States Department of Agriculture (2020).




35


- . .   / .. . . .: , 2021.




36


 ,      .    ,       . . . .




37


Aiello, L.C. Wheeler P. and Chivers, D. (1995).




38


Ibid.




39


Navarrete, Ana, etal. (2011).




40


Rozin Paul (1976).




41


Hellekant, G. og Danilova V. (2001).




42


Zaraska, Marta (2016): 3536.




43


Rozin, Paul (1976).




44


Watson (2004): 33.




45


Pollan, Michael (2004).




46


Wrangham (2009).




47


Zaraska (2016) 37.




48


Ibid.


