  ! , ,    
 


  
  ,  ,    ,    .     ,    ,        .      ,     ,        .

 ?  ,  - ,         . ,        ,    .   ,     ,    ,  ,  .  ,     ,  ,   .      !

  PDF A4    .





 

  ! , ,    



ICEPICK SURGEON:

Murder, Fraud, Sabotage, Piracy, and Other Dastardly Deeds Perpetrated in the Name of Science by Sam Kean



Copyright  2021 by Sam Kean

  . .,    , 2023

 .   , 2023


* * *


  ,   頖    .  .    .

 

   :   ,        ,   .

-  






.  


 ,           ,  .

   ,    51  30   ..,     :          ?    ,           .

         .   젖      ,        .            ,   ,    ,   ,    .       ,    .            ,     .      蠖 ,   ,      . (           ,  .)    ,      ,       , ,   ,     .

      ,          . ,             . ,   -       (  ,    ),     . -,   ,     ,        , ,    ,  .       ,        . ,    ,      .   , ,   ,               ,   ,         .         .

,   ,     ,  ,       .     ,      ,    ,   ,  .  ,    ,  .         ,       ,      ,    ,  ,   . (    ,       .)  ,     , ,      .

   ,       ,       .   ,   ,      .  ,     .   , -      .        ,       ,  ,          .       .

    .           . ,    . ,      ,   -     .      ,   ,          ?    ,     ,         .       ,     .      ,    .

     , ,  .      ,   ,         ,    ,    ,    . ,       ,    .   ,      頖    .







   堖  .  .    ,    ,     . ,     ,    .            .   ,  堖    .   .

   ,             .      : , , , ,   堖     .  ,      :           ?  ,     ,      . -         ,       ,     .          ,      .

       ,   .  ,   . -    , -    ,         .    ,   ,    .        (-).    :  ,  ,      . ,   ,    ,   ,   .     ,    .        ,   ,     ,       .

   ,      ,    .         .  ࠖ  ,    .    ,     ,    ,     ,          ,  -.     ,     .

      ,        .          .       .   ,        젖        .      :     ,     .     , ,   ,    , ,       ,  ,    ,      .                .  젖      ,     .            .

          .        ,     .       .     .  ,          ,                 .      ,          .

         .     ?      ?              ? ,        ,   ,     ,       ( ,        ,   .       ,     ).  ,     ; ,     .

 ,         ?     ,     ,          ,            . ,      ,            .      ,    ,     .    - ,    ,     ,    ,    ,     .

,   ,     .  ,     ,        .   ,         ,     ,  ,    .                .     ,          ,      ,      ,           .     ,            .

      .  , ,      .  ,                .      .        :  = , .     ,    , , ,    .     .   ,   ,    .   ,   堖      ,      ,   ,    .    ,       ,     ,      ,   .  ,      ,   ,      ,   ,       ,    .      :   ,   . ,       ,     .

     .  :       ?     ,     ,     -  .      蠖      . ,   ,  ,   ; ꠖ  .          . ,          1800-        .   ,      ,       .          .      ,        ,      .

  蠖    ,    ,   .         .  ,   .  ,    ,            .       ,   ,         .   ,            . ,        ,  .  ,       .            ,        .        ?       ?        ?              .

     .     ,       .       .        ?  ,  , ,       ,        ,             .     .     ,        -          ?

   ࠖ           .                   .     ,  ,    -        ,    .         ,       !.         ,    .     . .




1.: -


  ,       .          .

    1702 ,     -,     ,    .  ,   ,   , .     ,          :     ,     ,   .      ,     ,       , ,    -      -.   :                         .             .

  ,      .      ?      , ,        .

            . ,     ,           .      .     .          .








  ࠖ     ,     , , .      ,    ,     ,       .   1674 ,     ,  -   .     ,     ,   ,      ࠖ     ,        .       ,        -              . , ,    ,                   ,        ,   ,   .  ,  ,    .






-  ,      .     .     (       : samkean.com/books/theicepick-surgeon/extras/photos).



      1676 ,        ,        .      ,         .     ,     .

      .     ,   ,       : ,  .   .        ,    - .       .      ;            .         ,      ,    .

          ,   .          .   ,  ,  ,       ,      .           ,   ,          ,      .   . ,  , ,    ,        .    ,     .        .      ,     ,   .   ,        , ,   ,   .       , ,   ,    .     ,  ,    .

           ,          ,      .           .   ⠖ , , 堖  .     ,     ࠖ    .  ,    ,           .  .   軠    .

       [1 -   1600-  1700-      .         ,   ,       . , ,    ,       .  ,     ,         .    ,      . (. .)].      ,  ,            .      ,            ,      ,      .   ,    .        .    ,    ,    ,      . ,    ,      ,       ,  ,      ,     ,   .

  ,       ,      , ,  .         . ,    ,              ,    :   , ,    ,  ,      .          ,          .     ,  .  ,    .  ⠖  ;      .

 1678              ,  - .     ,   ,   - ,    1679     ,   ,      .    .          ,   .        ,     .   ,    !          .      ,    ,     ,          .

      . ,     ,   ,    ,       ,  ,   .     :     ,          , ,    .        . ,       .       ,    ,    ,    -    ,          .      ,     , ,           ,    ,  ,      .  ,    ,    , ,     ,        ,   ,     .








      -,      ,        ,     .        ,    ,       ;       .       ,   .

      :  ,    .      .          ,        . ,     -  ,   ,       -   - ,      .






               (  ).



      .        ,   ,  .                   ,            . ,     ,     ,              ,   -  .

        젖            .         ,     .   , ,    ,           ,      . (      .   ,  : ,  -   !   , ,   ,   ,     .)         ,      ,    .                    ,   .  ,      ,   ,            ,     .

        ,    .    -,  䠖      -  :     -  ,     ,    .    ,   ,    .         .           ,         ,     .

 ,     ,   .    ,    ,    ,       .       ,         ,   .        ,        ,      .   ,              ,  .   ,        ,       .              ,      ,         .      ,    ,        ,  . ,      ,   1691     .      ,        .

 ,           -.             .       (      ),        . ,      ,    .     ,          .    [2 -          ,          .  ,      ,           ,   ,      ,  ,            ,     ,    .  ,     ,    ,   ,      ,      .     ,        . (. .)].  1697        ,                .

         ,  ,   :     ,        ,  -   .          ,       .           (       ,     ).   -  ,           ,        .            .       ,  banana (), posse (), smugglers (), tortilla (), avocado (), cashews ()  chopsticks (   ).

      .         .           蠖          ,    .     ,      ,  .     ,     .  , ,  ,      ,   ;       .     ,        ,      .       ,        .      ,         ,        .    蠖           ,     .       ,      ,   .   .           ,        ,      .   ,       .

            .         .  ,       ,                  .   .  -          .    ,               .     .   ,  , ,      - , ,         .

       .  ,    ,  ,     .          ,      .       ,          . ,   ,  ,  ,   ,   .

          ,   .  , ,     ,       .   ,            .     .                ,    .  ,    ,    .

  ,   养      .           堖    .   .          ,   ,    .  , ,    ,  -, ,    ,         .

  ,   1699      ,  ,  ,    ,    ,      ,      .         .   ,      ( ),           .      ,     .  ,               .             ,         .

  ,            .       㠖  ,              ,     ,  .  -     .  ,              .        ,          (Roebuck)       ( ).    ,          ,  .         .     .         .       .          .








   -    :  ,          .     .   ,    ,     .                  [3 -    600     , 500       , 400   , 100     .       ,      (  )  ,   ,       .       ,      (  ).       .   , ,     ,    ,   . (. .)].               .  ,      ,  ,   ,     ,   ,   ,      .

     .   ,    ,     .     ,          ,       .      1699 ,    ,        (  ,      ),      .     (     ),     ,        ,      .

      .     ,     .             ,        .       .  ,       .     .      ,     ,   .

   .      .  ,       ,   .       .     ,    ,  ,   ,     .       ,    .     ,           .              .             .       ,           .

,   ,     ,   .       ,          ,    ,        .      ,    -  .    ,   .

, ,  ,      .     ,    ,  ,     ,    .        .         ,  , ,    ,         ,       .    .         .     ,            .              .

     .        ,  - -  ,   - .  ,        . ,         ,    .        , ,  ,        .     .  ,   ,    .








       .            -    .    ,   ,  ,     ,     .

    .    ,   , ,     ,        .      ,      , ,   ,      (   ,         ). ,      ,  .    .    ,        .             .           .    ,  ,   .          ,       .        ,       .      ,          .      ,      [4 - ,        ;     ,     .             ,   .   ,        ,        .      ( )              .       . ,   ,  -          ,     ,   .  ,       ,    -   .  ,      :   ,      ,    ,           ,         ,     . (. .)].

,         ,       ,      .    ,           .   ,  ,        .       ;     ,          .      .            .     ,     ,    ,      .    .      ,      ,   .      ,   ,     ,      .         ,    .

     ,     ,     .    1701 ,   ,  ,         ,       ,               .

   .   ,  ,      .      ,  ࠖ   ,  ,         (       ,       ). ,   ,     , ,     .            ,     ,          .   ,  ,       ,     ,    .        ,  ,              .                     .

     ,      .     ,  ,     .       .








,    ,      ,   ,   ,      . -,      1700- .  ,   ,   ,       ? ,    .

        .    ,     ,   ,    ,  ,  ,       ,     .   .  1942     ,    ,   ,            ,  ,          .    ,     ,    .           ,    ,        .        ,               6 ,    1990-      ,  .                  ,    .

   ,         .         ⠖          . ,         ,       ⠖   .

          ,       (). ,     ,  ,    頖       (  ,  ,  ,    108  , -   ,         ).    ,        ,    - ,  ,  ,     .          ,    .    .  ,      ,   ,       .         ,    .

,     ,        .     .   ,     ,  , ,       ,     .   ,      ,      ,             蠖    -.

 1865                ,     ,      .      500 ,  ,     .         .             ,           .    ,    ,  .       ,      .    ,       .

    ,     .   ,               ,    .  ,     ,    1800-      .       ,  ,       ,         [5 -       ( ,         ),     ,   The Disappearing Spoon.      .    ,   -      , ,  ,  - :       . ,       , ,      .    iTunes, Stitcher         samkean.com/podcast. (. .)]. (,          ,      .   -.)   ,               ,     .     ,  ,   ,       .        .          .

  , ,  .       ,      ,   .              ,          .           .       1876 ,        ,   70000   ,        .   , ,    ,          ,      .       .     ,   1840-    ,    ,    ,     ,       20000       .         .

     .               .           ,    ,          ,       .       ;             .  ,         ,        .








 1703       .       ,       ,      .   ,        ,   51-   . ,   ,      㠖       -  .

,   -   .      ,     (,  )    ,   .            ,   .   ,     ,       .     ,    .    , ,       ,         -  .    ,         . (  ,  IQ     ,      ,     ,     .)  1707 ,   ,       ,        .

        ,       ,              ,       .    ,         .      ,  -,  .     ,         ,  .           .        ,     ,  ,    .      ,       ,   ,        ,    .    ,   ,          ,     .           .          .

   ,        .        ,    栖      . ,  ,  , 砖              1830- .       -        ,   ,       ,  ,       ,   ,      . ,         .

           ,       .   1900-              .    ,          (sic!).      .  ,    ,     ,     , ,    .

 ,      .      ,     .         ,    ,  , , , ,      .    , ,           .    ,  ,         .

,         , .         .         ,     堖        .




2.:  


  1771       -,    ,    .         :  ,   ,   ,   .    ,                  -,     - (.. -),     ,        .

   ,           ,    ,      ,    .  ,        ,             ().        .      ,  ,    .           .

13      .         --,        .        ,    .     :     ,   .    ,    .   ,         .      ⠖   .

   ,    , ,      .      ,      ,          堖  .        ,   ,   .

   --           .      ,     .  :              .        . -    , ,   ,     .      ,        ;  ,         .          ,     ,       . , ,   ,  ,           - .     ,         .

       .       ,           .              .         .     ,   .     -,  ,  ,    .      ,      .     ,    ,    ,   , ,  .         .         ,         ,         .

      ( ,  ),         .       350 ,          466     .      ,   .

  ,     --     ,    .        .   ,   ,      ,   ,        .       蠖       .

  ,      ,       .        ,        ,      .        , ,         ,  .       .     :   ,   - .   -       ,      !     .

      ,   ,  ,     ,    ,       ,    ,      .        .

, ,     .   ,       -,     -    .   ,     , ,          .       ࠖ -.     ,  ,  ࠖ       .  ,       ,      .

,             .    ,       -,            .          .    ,         , ,  .    :     .            . , ,     ,     .    ,    ,    ,    .

                 (       , ,      ,  :    ,    ).    ,              ,        ,      .  ,   ,          ,     .      -    ,    .    -,         .








    ,   ,     15001800-    .   ,          10     ,             .      ,   ,  . ,        ,      ,      ,   ,   .      ,    .  ,      ,     (,           ).            .  1720-                   .

       ? - .        ,       ,     ,  ,        ,  , .             ;     ,        , , ,    .           . ,     ,      頖 .           :     , ,  ,  .

,    [6 -         ,      ,         . ,   1700-       ࠖ       ,     黠     ,     .  ,              ,   .    ,   ,   ,    .       .         ,       .        ,   .    . (. .)],     .           ,  [7 -  , ,   ,        .         ,            .         .  ,             .     ,  ,       ,    .         : 2018           . (. .)],                  .    , , , , ,                   .  頖          蠖    ,     Systema Naturae  1735 , ,      䠖  (Tyrannosaurus rex, Homo sapiens),      .         蠖  ,    .         .

     ,      .      ,         : , ,    ,   .       ,      ,   , ,   .       ,    ,   , .     ,  ,      .         1771 ,            -   -.       .            ,    -          .

     ,    ,              .     .   ,       .    .           (12000    )   .            ,    .         .            .      ,      ,       [8 -   ,               .   ,            ,   ,    ,  蠖  ,     . (. .)].

  1772 ,       ,                 - (      ,           ,     ).     ,      ,       ,      [9 -          .     .     .   1750- ,     ,        .               ,       ,     .      ,    ,      , , ,  ,      ,          .            ,    (,  )      ,   . (. .)].

             .     .  ࠖ   ,  蠖    .        ,  ,     ,      .                       ,      .              ! ,   !       ,   , ,    .    .       ,    .

      , ,   . ,   ,             .                  .             .                     .

 ,    -,    ,   .         .         ,   ,                 ,   .

      ,    ,     .       ,  ,    .      ,           堖     ,   ,  .    .           .    ,      .    ,           ,        ( ,        ,           ,    ).             ,            -.          .   , , , ,     .    (),      ,        .  ,    ,  ,         ,       ,   .    .






          .     ,       (  ).



      . , ,    ,          ,         [10 -      ,      ,     .          .       .   ,      ,    ,         ,     ,          . ,              ,      ,    .           . (. .)].     ,          ,        蠖     . (  ,                   .)     .         ,       .       .   , ,      .   ,       ,    ,  ,  Homo sapiens        (, ,      ).

          ,            1600- . (   ,        ,    .    ,     , ,     ,   ,      .)      ,      ,     ,       .            ,  , ,  -          .






   ( 3),  ,    ,       80 000  (  ).



                ,         .      .          ,    -,  -,      .    , ,       ,        ,      .  蠖  .

     ,       .         ,      ,        . ,   ,   ,   ,    ,         (    ).   ,    ,      ,     ,    ,         .   ,            ,  .   ,     ,   ,    ,   .  ,      ,    .

,            .              .     .       -,   ,   , ,  []  .      :       .      ,      ,      ,       .

         ,     .         ,        ,    .  ,    .          ,  .       -      ,  ,             .      ,   .                   .         ,       .   .   1773 ,      ,           .        ,      -,    ,         .   -      .   ,    ⠖    .








堖    ,     .       ,  ,    .   ( )            .          .                   ,   .

       ,   .   -, ,        ,   ,     .       Principia Mathematica[11 -     Philosophi? Naturalis Principia Mathematica (   ). (. .)], ,  ,    ,       :       .   ,           ,             .               ,   .        ,        .

  ,       ࠖ          .          ,     ,            .  ,               .          ,       ,     .  ,          ,       .

           ,      .           .          . ,          (18  )        (7 )    ,       .    ,    ,       ,    ,  .          : ,  ,       ,        ,   .

     蠖 lockoman (),      1700- .   ,         ,  ,        .     ,     ,  ,  ,  ,   .,    ,    .      ,   ,  ,  ,   ,     . , ,  ,     .     ,        ,       .       ,     ,        ,  .         ,     .






                 .   ,     .



       .       ,        .       ,    [12 -    ,        ,      .     ,        ,       .   ,    ,  , ,     .      ,      . (. .)].    .        ,     ,                - .    ,     Quassia amara ( ).       .

,    ,   ,     ,           .   ,      ,   ,   , ,      .








   ,    .   ,       -    .    1773    ,      ,           ,   .          ,    ,     .

,      ,     ,               .            1773        ,   .     .   ,    ,      ,    .     腻          :   .  ,    ,  ,     ,     ,       .         ,  ,   .

       .      ,            .     ,    ,      .      ,    ,    . , ,   , ,       堖    ,    ,     ,     .      ,  , ,   .           -     .

  ,  - ,         ⠖   .

 ,             ,     ,    , ,     ,           ,       .      頖    -堖   .

            .  ,      .      ,                .           . (    ,       .     ,  ,   ,     .)   ,          ,     ,    .          ,    ,  ,       .   1773   --                ,       .       ,   ,      ,     ,       .              .

            ,  ,        .      : -         , , , ,  .    ,       ,        [-, .. ],   .

       .        ,    ,      ,         (      , ,   ).     ,   렖   .   .       .

         .        .       ,  , ,  -         ,   ,     -    .    .          , , .      ,      .          ,   .   ,                 .

    .   ,       ,      ,    .       .     .    ,        ,     ,     ,     ,       .  ,         .       , ,     ,    ,   ,     .

   ,    ,      . ,   ,  ,             ,        ,  .              ,      -.             ,      .         ,    .

  1773       .        ,       . ,  ,      ,     .       .       ,     , , , , ,      . ,        ,   -     ,  ,       .  ,   ,    ,      -.                   .        .

,   1774  ,      ,               .         .   ,  ,      .         .   :     .    ,  .








   ,          .   ,      1800- .    ,         ,  Principia Mathematica  Systema Naturae,      .     :  ,    ,       .

        [13 -  ,       .  ,     ,       .   ,     ,  ,   ,      Cadbury.  ,    , ,           . (. .)],    .         ,         .   ,                   ,    . ,      .      :         ;    ; ,      .  1727        ,     .       .

 1753 ,  ,    .     ,       ,      .    ,        20000  (3,1     )   .    ,       3  (470 ), ,     (,          ),   300000  (47  ).        ,    .          .               堖    .  ,  ,         ,        .

 , -     .  ,    ,    , , .             堖  , , , 堖     . ,     .                 .      ,      .            ,    .

      .    ,       , , ,     . -              .     ,   ,   ,       ,   .   , ,        .

       .   ,      ,     ? .      ,  ,   ,   , ,       . ,   .








  ,  ,    ,       ,    .   .         ,            ,       :         !   1775 ,      ,   ,         , ,   ,     .            ,   .

     ,                ,  .       ,        ,         . ,       .  ,   ,     ,      (      -       ).  293 ,     , 54     .

        ,      ,                   .    ,      ,      ,       .    ,            -    .        ,      ,    ,      .        ,         .      .

        . -      : ,  ,      ,           .       ,          .      ,  ,   ,    ,   ,      (           ,   .      ).    -     .         ,      .

,   1779           . , ,    ,  ,       ⠖    .       ,    ,     ,  .              .     ,       ,        . , ,   .    -   .

    .     ,    ,        .        .           ,   ,     [.. ]  ,       .

,       ,          -   .        ,                 .       ,       ,       ,      .     ,             . (   1783           ,   .        ࠖ ,  , ,   ,      ,    .)

  1786 ,     ,      ,      .          ,        -     .    -   ,       ,       ,    ,  .        .            .         .








   ,       ,    .   1786    ,        -.                ,    1787     .         ,           .    ,        , ,    ,      ,     .

              ,      .      ,   ,     .         ,           . -         .        .       ,     ,          :                   ,     . ,    ,  ,  ,        .      ,    .

          .    頖  ,    ,  ,   .   1780- ,  ,       ,      ,    (,  ).   ,    -    ,     .      ,   蠖  ,    ,    ?

,          .    .              ,  , ,           1790-      ,    .      ,       . ,      ,              ,       .                            .








 ,          .     , ,  ,           .   ,     ,             ,    ,      .

          .      ,      .              .




3.:   ,   


 ,  ,   .  ,    -,        ,        .       ,  ,  , ,     .    1827       ,          .

   .       ,    ,  ,     ,      .          - ,     ,    :  -      ,    .  ,     .     ,      .   ,      .    .  ,       ,   ,     ,        .      ,    .











    ()    (   ).



     .     ,    .       ,  .   ,      .           .      ,      -  .    , ,      ,  , ,     .

                  .    ,       .   젖   ,   ?

      ,   .

     .    ,     .      .

,     ,       .              ,       ,       .        :        .    ,          ,     ? ,          .      ,         .         ,  .  ,       .

 ?        .      .

     .     ,        ,        .       頖    㻠     .  ,        .

   -   ,     ,    ,          .     ,    ,       . ,      ,          .








    ,         ,        .         ,    .       .        ,     ,      ?     .    ,         ,     .  1600-        .

  ,   .   .  ,           ,     .         -    ,  ,        ,    .

       - .     ,             .    ,         (!),   ,     . (   -,   ,    ;  ,      ,       .)  ,   ,          :        .        ,    . ,     ,       ࠖ        .   .       ,             .      .

                .  ,    ,    ,          .       ,   ,     蠖     .         ,  ,   .   .  ,     ,   ,      ,         .

     ,   (   ) ,   ,    ,   .     ,      ,         ,   -  . ,   .     ,   ,     ,   ,       .       .

          . -,      ,        .          ,         .      ,    ,           ,  ,   .         ,   ,   ,        .         ,     .                .  ,  .

        .         蠖         .   ,    - , , ,     ,   ,           ,            .       젖  ,  ( )         .    ,    ,   .  1748 ,    ,     ,   -  .       ,         , ,  ,     .






  .     ,      (  ).



   . -,     ,     .    ,      ,   ,     ;      ,      . -,       .        ,    -        ,   ,           .          :   ,       .   ,       ,    ,      ,      . ,       .     ,         ,  ,   .         .

          ,         .               (  )    .             ⠖ , ,    ( ).     [14 -             ,   .      ,       ,   ,   .            .  ,        ,    ,  ,   ,    .   ,        .  ,         ,      . (. .)]   1767       .  ,           .          ,   ,     ,   ,  ,     .






,                    (  ).



   ,     .          .

,           .      ,   䠖   .       ,              .    ,      .       ࠖ                .

    . ,  ,     ,   ,      ,      .      .          ,       ,   .     (   )        (..  ),    .    , , ,    ,   ,  -,      .       ,     ,      ,  ,      .         .

     .      -         ,     . ,  ,   .      ,   ,    .       ,   ,   ,             .

    젖   .      ,     ,     ,  .        .    ,     .          ,    ,       ,   .                .    ,      ,          [15 - ,   ,     ,        . ,     ,        .         .    ,    ,      .      ,  ,        .                    . ,     ,       . (. .)].

(         . ,       ,   .      ,          ,           .    .     ,  ,   ,     ,     ,       ,       .            .      :            . ,  ,        ,       ,     .  ,    ,    .)

           .       .   ()   [16 -          ,  ,   ,       .        .          .               ,     .       ,    . ,      ,   ,       .     ,  ,  ,    .        (       ).   ,      .     .     ,   .        ,      ,    .      ,          , ,   ,      ,  ,       . (. .)].    (,     )     20  ( 2500 ).    -     100 .

, ,   ,    .  ,         [17 -      :     .     ,    .          .   .   :         ,     . (. .)].      ,  䠖 .    ,   .  ,    ,        ,     .            ,      ,          ,   .            ,            ,      .     .     .  ,    - .

,      ,   ,      .      .      ,                 ⠖      .

,      蠖   ,    .    ,         ,              . , ,           .

   젖 254,   . ,         ,     .       ,        .   ,  ࠖ  ,     .    ,        .             .      .  ,    ,       .

              .  ,     .        ? (  ,   ,        .)          ,         .      .   ,        ,        ,       .

   ,    ,   .          . ,     ,   . (     ,     ,      .)     ,  , ,    ,       .   1783     .      .

   ,     ,      .        , ,       ,         . ,   ,    .     - ,              ,  ,     .

 ,       ,   .        ,  ,       ,      .   ,         ,      .            ,            .           .         .         ,     .

       .       ,            50   . ,    ,     500  (50000    ).       ,    ,   .             ,  ,   ,   ,        ,      .    ,    ,      ,              .      ,    .              .

  ,      .                  ;       [18 -      1909          .       sella turcica     ,    .    ,   . (. .)].            .      ,   .       .    ,    ,    .         (        ),           .   ,        .

     .   ,   ,         ,     ,    .          ,                 ,      .         (        );     1793        .

         .     ,        , ,       ,   .          -,         ,    ,  ,          .  - ,  ,      .      ,    ,    ,  ࠖ     ,      .

    .    -          ,   ,   ,   .             .   1780-       2 ,   1810-        16  ( 1000 )        .  ,    .       ,    .       ,   ,      ,     . ,    .








         .      ,  .          .     .      ,   ? ,  ,         . ,       ,           .      ,   ,        ,   ,   . ,  ,        ,        .      . ,     , ,    .       ,            ,    .           ,       . ,  ,  .        ,          .       .






   ,    .        ,   蠖     ,          .       (  ).



   1828           .     ,       ,    .  ,           ,        ,          ,       .       10 ,  ,        ,   .

    .    ,         ,           .         .         .           ,     , ,  ,    .         .      ,    ,     ,     . ,     ,       ,   ,    .           ,        .    ,     .  ,             .        .






   ,      (  Wellcome Trust).



   ,     ,   ,    .        ,  ,  ,     ,    .          .  ,        ,         .           .       : Burkes the butcher, Hares the thief / And Knox the boy who buys the beef[19 - ꠖ ,  ,    . (. .)].    ,           .      ,      . ( :  ,      ,   []!  .)     ,     .         ,     :   ,  ,     .            .        , ,  ,   ,   ,    . ,         ,            .

    ,        .   ,       ,       .          .       ,    ,    ;     .        .       ,      ,      .         .        ,        .       .

        .         1828 .    蠖        ,       蠖    ,        . (     , ,     .)       ,           .   .  ,    ;    ,       .    .  11         ,       .  : , !        . ,    ,   ,      .     .         ,      ,   .              .

,           , ,       .           .        ,   ,         ,  .    ,          ,   .

 1 ,    ,            .  ,        - ,     .      ,  젖         .   ,   ,        , .     ,          [20 -     ,      .              , ,         ,       . (. .)].

 ,   ,      . ,   ,       ,       .   ,     , ,    ,      .   .    ,          .

      .            .     .        ,   ,       ,  .  ,      [21 -   -  Hare,     . (. .)],        ,       .       ,   .

   ,  .      ,     ,  ,   .                .              :    . ,    28 . 1829.

      ,     .    ,    .          (    ,    ).    ,   .

 ,     (       ),       -    ,    . ,              ,          .      ,         ,            ,   .

           .      ,         . ,         .

     ,   , ,     ,       .   ,  ,                . (   ,     ,      ,      .)      , , ,         ,        ,    .     ,    ,          ,      . ,    ,     ,    .  ,               .

    ,   1832     .      ,       ,          .                .      ,   ,      ,    ,     .




4.:   


 ,         -  .    1788  -          -.   ,    . ,      ,          .

   ,    . ,  ,   ,        . -!   :    !     !

-.  ,        . ,     . ,   ,        .     ,  ,      .

    .      ,  .        , ,    ,    ,     .             - ,       ,      .     .            :  , 堖  ,    ,       .  ,             -,       .

          ,       .    .   ,      ,           .

,      .   ,    ,       ,   .      ,    .  -         .    .       .    ,  .   :   !         .           .

   , ,  ,     .  ,   , ,  ,  ,  젖         -.      .        ,       ? -       .

      ,         .       . ,   ,  ,      .

 ,    .     ,      . ,    ,        .  ,    ,   ,      .     ,   .

  -     .            ⠖    -,   ,    -. ,       ,    .  , ,      ࠖ  9-       23-   .          ,           [22 -         ,      .     1876  (   ,        )      ,        .  ,   ,        ,  .    ,       ,   . (. .)].

       (    ),    ,   1832   .               .          ,      .  ,  ,         ,      .     ,         .

    . ,       ,              ,      .  .              .         ,   1800-          .           ,         ,    .  ,    ,   . , ,   .           , ,     ,     ,     .     .

     .   ,    .

 1800-       ,     Ѡ    . ,    ,     ,   .   ,           ࠖ ,   ,    .                 ,         .         ,     . ,   ,  ,  , ,         .        .

,    ,       , ,   ,       .   1900-      ,     .     ,    堖  ,  ,   ,     .   ,          .

         .  1832    ,   ,   ,    堖   ,       .        ,    1900-     .       ⠖  .

           .  2016    ,  ,    -       ,      .  5 .      40 .   ,  ,   ,   .     200  ,         .    ,            ,     [23 -             ( .  .    ,    . .: , 2021). (. .)].

       .       ,        蠖  200000 ,       : ,  , , ,     .       ;             ,    -. (  ,    .  2004       -      30000    :            ,    .) ,  ,    (, , ),        .    ,     ,       []   ,   .     -        ,  2004      ,     Masterpiece Theatre ( ).

         , ,   .        ,     ,      ,      ,  ,       -  .          ,       1849 .  ,        .        ,             .








      - .    1849         ,   ,  .             .         .  -   ,    ,       .

   ,     .                .   , , ,   ,      ,       ,        .       ࠖ    ,    ,   .  ,     ,       .    .

,     ,      1809 ,       .             ,           .       :     ,     .       ,       ࠖ      .

      . ,        ,   .                ,      .   ,   ,  .        . ,     ,           .        .              ,    .






   (  U.S. National Library of Medicine).



,   ,         .         ,     75000  (2,3    ).            ,            ,     .  ,       1200 ,       1950 .      ;     .   1840-    ,   ,        .           .      ,  ,   .                ,     .        . ,           ,    ,         9 .

 1842 ,      ,       400  (13000 ).  1847     2000 (62000).        .      ,                    .       ,     .     ,    :    ,  ? ,    ,      .      ,     ,         .

  1849         ,         .    ,            .  ,      ,  .        ,  ,         .   ,    ,      .     ,  ,  ,        .

     .       . ,    ,  .     .    ,     :     .      483  (15000 )     ,   .

              .  ,      .    ,    483      .

   .       , ,        ,   .      ,  .   ,      ,  3000  (92000 )   .  ,      ,   ,    .  ,    .           ,   .     . ,       .        ,  1000    .






        (  U.S. National Library of Medicine).



       .     .    .           .  ,  ,       ࠖ      ,  ,      .

       -     .     ,    .    . .       (     !)     ,   .   ,    ,     . ,   ,  .        .      .   ,   ,   ,     .   ,             .      ,          .

        .           ,           .           ,        .       .            .  .            -.       ,  .           .     .   ,     ,         .

                 .       . ,     ,    ,   ,       ,  .

      ,             ,  ,    .        .    ,     ,   ,    .       .      ,   ,    .           8- . ?            ,     ? ,  ,     ?

 ,    .  ,   ,       .     ,  ,     .      : ,  -   .       ,       .

      .     ,    .     ,     ,           ,     .     .     .






    (  U.S. National Library of Medicine).



,    .             .   ,   ,    . , ,  ,      .       .       ,        [24 -   ,          ,           .          ,      .   ,              .         .          (-,   )   .  ( ,      ).         ,        . ,                  .             . (. .)],   -            ,    , ,      .      .

   .        : , , , ,    ,    .       ,    .     ,    -   .      .

          .    ,   .       (  ,      ).     ,   ,    .   ,    .     ,       .      ,   - .   ,   ,    .

       ,         .           .        .    .        - ,      ,   .            .     ,      ,   [25 -    .      (. turkey),  (. duck)   (. chicken).     ,    ,  . (. .)].






  ,         (  U.S. National Library of Medicine).



   .   ?    ,  ,  ,     ,        蠖   ?.    ,           ,    .  ,  ,    .

       ,       .       ,     . ,  ,  .    ?   ,       .     ,  ,   -  -               .           .   ,   ?     ,              -   .  ,             -  ?   ,   .




  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/book/sem-kin/vo-imya-nauki-ubiystva-pytki-shpionazh-i-mnogoe-drugoe-68930877/)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .



notes








1


  1600-  1700-      .         ,   ,       . , ,    ,       .  ,     ,         .    ,      . (. .)




2


         ,          .  ,      ,           ,   ,      ,  ,            ,     ,    .  ,     ,    ,   ,      ,      .     ,        . (. .)




3


   600     , 500       , 400   , 100     .       ,      (  )  ,   ,       .       ,      (  ).       .   , ,     ,    ,   . (. .)




4


,        ;     ,     .             ,   .   ,        ,        .      ( )              .       . ,   ,  -          ,     ,   .  ,       ,    -   .  ,      :   ,      ,    ,           ,         ,     . (. .)




5


      ( ,         ),     ,   The Disappearing Spoon.      .    ,   -      , ,  ,  - :       . ,       , ,      .    iTunes, Stitcher         samkean.com/podcast. (. .)




6


        ,      ,         . ,   1700-       ࠖ       ,     黠     ,     .  ,              ,   .    ,   ,   ,    .       .         ,       .        ,   .    . (. .)




7


 , ,   ,        .         ,            .         .  ,             .     ,  ,       ,    .         : 2018           . (. .)




8


  ,               .   ,            ,   ,    ,  蠖  ,     . (. .)




9


         .     .     .   1750- ,     ,        .               ,       ,     .      ,    ,      , , ,  ,      ,          .            ,    (,  )      ,   . (. .)




10


     ,      ,     .          .       .   ,      ,    ,         ,     ,          . ,              ,      ,    .           . (. .)




11


    Philosophi? Naturalis Principia Mathematica (   ). (. .)




12


   ,        ,      .     ,        ,       .   ,    ,  , ,     .      ,      . (. .)




13


 ,       .  ,     ,       .   ,     ,  ,   ,      Cadbury.  ,    , ,           . (. .)




14


            ,   .      ,       ,   ,   .            .  ,        ,    ,  ,   ,    .   ,        .  ,         ,      . (. .)




15


,   ,     ,        . ,     ,        .         .    ,    ,      .      ,  ,        .                    . ,     ,       . (. .)




16


         ,  ,   ,       .        .          .               ,     .       ,    .

 ,      ,   ,       .     ,  ,  ,    .        (       ).   ,      .     .     ,   .        ,      ,    .      ,          , ,   ,      ,  ,       . (. .)




17


     :     .     ,    .          .   .   :         ,     . (. .)




18


     1909          .       sella turcica     ,    .    ,   . (. .)




19


ꠖ ,  ,    . (. .)




20


    ,      .              , ,         ,       . (. .)




21


  -  Hare,     . (. .)




22


        ,      .     1876  (   ,        )      ,        .  ,   ,        ,  .    ,       ,   . (. .)




23


            ( .  .    ,    . .: , 2021). (. .)




24


  ,          ,           .          ,      .   ,              .

         .          (-,   )   .  ( ,      ).         ,        . ,                  .             . (. .)




25


   .      (. turkey),  (. duck)   (. chicken).     ,    ,  . (. .)


