 
 


Fanzon. Sci-Fi Universe.      #3
             .

  .

                         21- .

   ,          -,     ,       ,             .

       ,   ,         ,     .

            ,     ,      .  Fantlab.ru

    .  Publishers Weekly

 ,  ,       ,     ,       ,    .  Tor.com

   ,      ,         ,      .          .  The Skinny

  ,      .    ,         ,  ,     .  ,      .  SFcrowsnest





 

 



     .

    !     ,           ?  ,  !  ,   ,   !

 . 813

  ,  ,  , .  ,    , ,  , ,   ,   ,    ,     .

. . . .  

   .

 ,   ,            .

. .  .  

 


Hannu Rajaniemi

The Causal Angel


* * *

  .         ,      ,   ,    ,   -  ,            . ,                ,    .



 . ,    , 2023

    , .  , 2023

Copyright  2014 by Hannu Rajaniemi

First published by Gollancz, an imprint of the Orion Publishing Group, London







        ;    .

  ,        .     .    - ,   ,      .    ,  ,   .        ,      .      ,    ,         .

   .       ,      , -  .

       :        . ,    .           ,      .              .

   ,       .  ,   ,         .     ,   .    ,   ,  ,       .      .      .

       .      ,    .       .

   .         ,    ,   .

   .

  .  ,    ,        ,          ,    .     .       ,     .

  .      .

       .    ,       .

     ,  .      .

    ,   ,   .           ,   ,           ,   .    ,          .

  .

         ,   .

      ,            .        ,    .

   ,    .



  ,       .    .     .     .      .     ,    ,  .

  ,               .     -,    -,       .   ,      -,   .

 .         .        :   ,   ,  .    ,     ,  ,    . , ,    .     .

? ! ! !       ,     ,  . . . !

   .   , -   ,  .

     .  .      ,     ,      ,          .    ,      , ,      ,    .

 .

  ,  .   .  .

    .       :  ,   ,   ,      ,  ,  .

    .

 ,   ,   .

     ,      .  ,   ,        ,  -    ,    .  , ,      .  :        .

            ,       ,    ,   ,       .

 .     .

 ,    ,         ,    ,   ,          ,       .   .       .

      -.    ,          .  ,    .        ,     .

    .      . ,    , ,       .       ,           -.    ,     

 .    -  .       ,    .

       .  ,       , ,   ,   .



      .        , ,    ,  ,    ,   ,    .

    ,     .

  ,         ,  .      .

 ,    ,  .  ,    .     .

              .

 ?   .    - !   ,  ,   !

     ,    .       .       .

 .

    - ,  .    ,     .

 !  !  !      .

   ,     .     .

    .    .  .         .




1

   


     ,            .

     !  ,  .

      ,   ,       .       ,   ,         .

 , . .,  ,  .    .

               .         .       ,        .                  ,   .

          .  , -, -,              .   ,  ,         ,         .

      ,   .    :    ,        .

    !  !  .

            ,       ,   ,   .

, ,  . ,  ?

   .      ,             .        ,             .

    .

.   ,       .    .

  .

    .       ,      ?

      .        ,       ,         .       -,      ,      .

      ,  ,   .



   -  .  ,             ,        .  . .

<>,        ,  .

   . .   ,    ,        ,              .       ,       .    ,        ,    .  !

   ,    .   ?    ?      ?

-  ,   -              .      ,       - .    .

   !

- -     .

 .      ,   ,         .    ,      .    ,      .

 ,   ?

          ,  ,      - .    -     .         .        .

         ?

     ,  .

, ,  - .   .

   .   .

,   ,   .    .

     .

    ,        ,    .      .

     ,    .

  ,    .

   .   !

     .   ,    ,   .

,      . ,    ? ,   ?

  .

  ,  .

.    ,   .     .     .       .        , ?

 .

     ?

 ,  .



  .  . .   .

       ,    .   ,   ,    .

  ,        ,       .        ,   .  ,  ,     .   ,    ,   ,  . , , -        - .        ,   .

   ,     - .      .

   ,  ,    .   ,  ,               ,               .     ,     .       ,       .         ,              ,    ,    ,    .           .

          ,   .    .



    .

 .  .

    .

.       ,       .    ?

 .

 ,    .      ,      .

 ,    .

 .        .  ,   .

      .

     ,          :  -     ,     .

    :         .

,   , .        ?

    ,           .

    ?  .       ?

   .

   ?

 ,    .  ,       .     .   ,           .      ,   .   .    ,       .   ,     .    ,      .

, ,     ,          ?

   ,       -.             ;         .   ,      ,    -,        .       ,       ,  ,    ,  ,     .



   ,   .          ,        .     ,        .

  .      .  ,   .        ,   .        .

           ,   .

  , .     , - .     .       ?  ,  ,   ?

     .        , ,     .              ,    .

  .

 - ,        .    .     ,      .      . ?

.

  ,       .

      .

?

?

   ,   .    .    ,  ?

.    .

     . .          .

,  !

      ,       .      ,   .     ,      .



  -    ,      ,      .               ,       .

      ,      ,     .      :  ,       -  ,     ,     .

        .  ,     ,          ,        ,   .      ,         ,       .

 ,  ?

   ,  .    ,   .      ,      .

   , .    .

,   ?   ,    .   ,     .

,     .

   .   ,     ,   ,   .     ,   ,     .    .  .  .

   ?     .     - ?

     .            .

       ,     .

, -    ,     .  , ,   .        ,        .        ,          .

    .       ,    !    ,     .       ?

, ,     .    ,       .

 ,   ,   ,   .     ,        ,    ,       .

, , .      .     .     :     .  ,     ,    .    .

   .    ,  . , .

 -      .       ,         ,        .

, .   .     .    -      ,      .

. , ,     ?     ,      ,      .     ?         .        .    ,      .      ?

   .      ,     .  .     .     .       ,  -,     ,       .

   ,       . ,     ,  ,       .      .          .   ,  ?

 ,     .        ,   .     ,     ,     .

   ,      ,     -.  , .

    ,             .



     .      ,      ,    :     ,   ,      .    ,      ,     .

           .   ,      .     ,     ,    ,           .   ,     -  .

  .      .

   ,   ,       ,  ,       .                    .    ,        .

   .            .  ,    ,   -,     . ,   ,          -,   .         .         ,        .

       .     ,       .       , ,          . ,       ,              ,       ,         . ,     ,   , ,  .

   ,          .   .       . ,          .    -     .

  .    :        ,  ,  ,   .       ,        ,     ,       .        

      .

 .     .     .   .   .   ,  ,   -     

     , .    .



  ,     .

    !

          -        ,          .   ,       ,  .

    -:  ,   <>,     . :          .

     ,   ,                      .        :        .

. . . .

      .  :   ,     , ,    .    ,    ,    .    ,    .    , NP-,            .

       ,      .  ,  ,   ,        .     ,          ,     ,     -.   ,       ,        ,    ,       ,     .

-  -14      .

 .   .    -,        ,       ,  ,    .      - . -   ,   ,   -    ,         .

 -    . -      -.

     .

   -    .

        -.

  .               .       ,  -       .    ,   ,    ,          .  ,           .

      ,   ,     .

      .



    .       ,  .       ,                .     . .    .

-     .        .          . -.

!  ,     .

 . ,  ,     ?

    ,  ,       ,   ,   -  .

   .

   ,     . -    .     ,   . ?

,     ,   !

     :      ,    - .

    ,    ,   

     .    .    . ,   ,  ,   .

  .




2

  


       .

        .             ,      ,  ,  .

  ,   .   ,    ,     .

       .    . -      .

   .



[1 -  (.)    ,    .]   ,      .

    ,           .       ,   .  -[2 - -    (.),  .],  .     .

    .     ,      .

       ,   .  ,   ,  ,    .

        .

        .   : ,    .       .      - .  ,       .

      ,    .         .

       ,       .         .

   .     ,      .        .

    ,            .   ,    .

     ,    ,  ,    .   ,     , ,     .  .  .  ,  .     ,  -          .    ,   ,     .

        .         ,   .      ,    .       .

-    [3 -   . ,  .].   ,    ,      [4 -     (.),        .],     [5 -      (.).],     -.    ,    ,       .  ,    . -    .

        ,    .

     [6 -       .],          ,    ,  .     ,         .

     .

 ,  .     .

     .           .

   ,  .     ,   ,    .         .

  .

    , -?

 -,   ,  .

 .

 .    .

,         ?

   .

     ,    .    .

 .     .        ,      .

 .       ,  -  .          ,       ,   ,        .

,  ,  . , .



        .          .

    ,    ?  -,     .

      ,    .  ,     ,     ? ,         .            . ,      .      ,        .  ,        ,    .

     .  ,      ,       ,     .

  , .    .

   .    ,  ,  -.

     ,     -   .  ,      .       .  ,  .

     ,  -        .

  ,  .    .       .

   ,   .



     -.     ,   ,     ,      .     -[7 -    (.).]    ,  -       .

,    ,  .    .   .   , .     ,     ,    .    .   ,      .       .  ,    ,    .          .    .      ,   ,     .

   .

  ,      .        .  . .

  ,   .     .       .  ,  .

    -.      ;   ,  .    ,         . ,        ,   -,         ?

      .     .

  ,  .      .



    .    , ,   . -     ,         .        ,        .   .    ,    .

      .         .

    -     ; ,        .        .       ,       ,   ,   ,        ,       .     ,     .

    .    ,          .

  .    ,  ,  -    .       ,     ,   .   ,       .

 -   ,       ,    ,     .  ,      .    ,         .

          -.



 ,            ,   .       .    .  ,   ,     .      ,       .      .       .

   ,  .        ,    .      ,        .    ,   ,       .

      .       ,     .

   -  .    -, ,    .         .     ,     .   .       .

    ,   -.

      .

    , ,  .        .

    - :    ,     .

          -.     ,       .

    ,    ,  ,      .   ,           ,    .

 ,  ,  .       .

       .      .     .     ,  .

 ,   .

  - ,  ,  ,     .           .

         .   ,     ,  .      .         .

 ,       .      ,  .    ,        .     .      ,    .




3

  


    ,   ,    ,   .        ,   . ,  ,  :           -.    ,             .   .          ,       .     ,      ,   .      .

         .       ,      ,      .       .    -    .

      ,  ,  ,     ,    ,    , ,   .

  .       ,    .        -,     ,           .     ,  ,         .  ,   .    ,       ,  .



      .       .     -     ,            [8 -       . . .].

       ,    ,      , .  ,                    ,    .      ,      .       ,    ,   ,  ,   ,  ,        .     ,              ,    .

    .         .    :    ,      .      ,   .      :      ,     .

   -   ,    ,   .

       ,     .       .

    .         ,           ,          .      ,             .

,  ,  ,  .  .  .

     ,     .

 .              ,       ,      .

 ,   ,   

  .  ,       .   .

,    ,      ,     .

   .  .

    ,         .

      .

,  .      .



,     ,      .   ,   ,  ,    ,    ,    .   ,   ,  ,       .          .

     ,  .    - ? ,    .  ,       .

  ,    .

,  ,     ,     .    ,     .   .

            .      -      .        [9 -      ,       XIV .].

    ,  .      .

      .    ,      .              .  ,    ,        .

   ,  .      ,    .       , ,           .      .  ,    ,      [10 -           ,       .     .],   .

   .    .      .

.. . .        ?

       . ,      ,    ,     ,   .   ,      ,     .

.

      .

     ,   ?    .

  ,    .     ,         .      ?       ,         ,        .

      .        .

. ,    .     ,   ,     ,       .     ,     .

 .                -    ,   ,   .           ,            .

  ,      ,  , .     ,     .   ,      .

,    ,    ,  .  .   ,    .   ,     . ,       ?

?  -     ?

     .  ,   .    ,     .

.      . ,  .     ,        .  ,   -    -    .       ,       .            .     ,  .

  .

  ,      .     .     ,   .   ,    ,     ,    .  - ,   ,      ,   ,    .   ,   ,     .

.   .   ,   ?  ,      ?

, ,  .     .    .         .

    ,   .

.      .   .



,   ,      .     ,       .       .       .             .

      ,  -     .     ,      ,    .   .     ,   .

    .

  ,    ?

   .    ,    ,  :     ,       ,     .      ,    ,      ,    .

    .  .   .      . ,   ,   .    ,    .

  ,     ,  . ,    .     

  .

     ,  .  ,  ,  .    .

 ,          ,     .



    ,                  .   .

   ,          .

 ,        .   ,    ,    .  .      ,         .     ,      .

  ,        .

   ,  ,  .

 ?  . - -       .     ?

  .

 . -.     ,   .   ,     ?   - .

  .     ?   ?        ?       .

      ?  ?

,  .          .      .    ,    .  ,      -  .  

 ,  ,    .              .        .  -       ?  -  ,         ?

     .     .      .    ,  ,      .

      .     .  

  ,      ,      .       .    ,       .

 .       ,     .   ,   .

    .   .   ,       .

   ,            :     ,     .         .   ,    .             .      .       .



    .   ,  -       .

      ,  .   ,     ,    .         .   ,         ?

.           ,      ,   ,          ,     .

.  ,      .  .   -  . , ,    .  ,    . . .

,  .      .

.   .

 ,   ,       ,   ,      .

      , ,  -  .        ,      .       ,           ,  ,  :         .     ,        .

  ,         ,    .  ,        ,    ,   .

        .      .   ,    .   ,   . -    ,    .       ,     .

 ,     ,   ,    .      .   ,    .

     ?

   ,   ,   .     .

 : , ,   .

          ,    .           ,     ,           ,   ,          .   ,     ,   ,   -[11 - -  ,    .].

     .

 ,   .   ,     ,   ,     , ,   ,      .   ,     .      .     .    ,   .

   .      .         .  ,  ,    .

      .

 .    .

    .       :  ,    .    .

    ,     .

     ,   .   .     .

    .       .

     .     ,      .          .      ,      ,  ,     ,   ,   - ,        ,    .

    ,       ,          .   ,   ,        ,     .

. ,   .    : -  .      ,  . . .

    . -    .   -  .   ,   .



      ,         .         ,        .     .      ,   ,      ,       .

   -     .

,     ,   !

        .

    ,    ,    .

 . - .    .    .    ,   ,  .

     .

    ,          , ,       ,     .      - ,   .          .

    ,  .      ,       - .    ?

   .     ,     ,   ,   , ,   ,   .     ,   ,                 .

     ,  .       .    ,     .

?

,   ,  .     ,       ,    .

 .     .

. .  ,       .       .     .   ,    .  ,        .

   ,      ,  .   .     .     ,   ?

   .        .

    ?

   .

     .   .     .

    .

  ,     .    .   .   .      .       .          ?  ?

  . , ,     ,     .      ,    .     ,   ,        .  ,      .     .

.     .       .     .

  .     . -   .   ,     ,     ,     .      , .     .

 ,      ,     .

 .

      .   . ,     .     .       , ?     .        .

    .       .

   .  .

 ,                    ,      .

   ,    ,  .

     .      .

.

     , ,  .     .   .   .

   ,  .       . ,  ,       ,       .   ,     -      ,     .     ,  ,      .    -,    .   .  ,    . , ,   .

  ,        ,        .    ,       .

     .   , .    .     .

  ,  .     ,     .

 ,         .

        .

   .

   .      .      .     .   .

       .  ,     .     ,          .     .  .  . ,   ,  ,   .     ,        .

   .         .           .   , ,    ,     ,      .   .     ,   .      ,         ,  ,       ,          .

           ,      ,   / ,   .

        .   ,       .   .   .   . ,      .

           ,           .




4

  


       ,     [12 -           .] ,        .

         -        .           ,    ,     g   .          .     , -     .         -.    ,     ,   .    -    .

      ,    .

     -      .     .

       ,     ,      .               .         ,      .      :   ,  -    -.            .       ,      .

    ,  ,  !     .      ,   .   ! !

     .

 ,      .  , ,       [13 -        .],      ,   -   .   ,     .   .

 ,     ,    ,    ,        .          .          .

,  ,       .

     .            .

    :     ,    ?

,    ,      .     .  ,          ,    ,  .     -        ,      .

  ,       .    ,    ,     .      ,    .

     .  .

 ,      ,     ,   . . . . . ,  .  ,      ,      .   .  .

    .    , ,   , ,   .      .

  ,    .        :   ,   ,   .



  .         .

?    ?

      .  .     ,        .  , ,      .      .    ,      ,       ,           ,   ,   ,   ,      .

, .   ,        .

 .

  ,  ,   .     - . , ,   , .    ,         !          ,       .  . , ,   .

       ?

! , !       !   ,   

,      .      .   ,          ,   ,     ,      .    ,      ,   .

  ,   ?

,    ,         ,         .

    .

!

 ,       

       .

  .

,   ,      .    .      ?

   .        .        :    .     .     ,         ,     .

  ,     .   ,        ,        ,         .          ,      :       ,  ,              .

   ,       .

         .

 !    .   ,    . -  !    



             .          .        :    ,      ,   .     ,      .    ,     ,      .        ,       .

  ,   ?!  .

        :  -      ,    ,       ,       -.       ,      .

  ?   ?    !    . ,  ,    !    !    !

 ,  , ,  .   ,    ?



       ,   ,     ,      .

     ,       ,      ,     .       ,          ,     .   ,  ,         ,     .

  ?  .

   .       .   ,     ,          .      ,   ,   ,        .       ,    ,      ,     . ,  ,        ,       ,      .  ,  ,      .

   ,     ,   ,       ,       ,     ,   ,         ,     .             ,  ,   .

   ,    ,  , , ,      .

?

     .        .  -      ,  .          :      ,     .

    .

-       .   .      .      .     .

   ,  .     .

        ?   .     ?

,   .

      .    .

    .     ,           ,    .

    ?  .

      .   ,   ,  ,          .      .          .

   .

  ,    .  .

     .  .   ,    .      .    ,  - ,   .

  .  , .

  ,  .      ?

    .    .   . . . ,   . ,   ,            .

   .   ,   . ,   .

.  ,      .

         .

  

 ,     -   .

 .  . - .    .

  ,   

  , , !

    .   .             ,   .

!   .    !

      .      .   .     .     ,      ,  ,  ,  ,  ,  .

   .    ,    .  ,   ,   ,    .

  .       .          .



    ,  ,    .      -  ,   .    .

   .

      .            ,             .

, !

   .

   ,     .

 , ,  .     .  ,    ,  .  ,       ,    .

          .

 , .      .    .  - ,       .

  ?

  .  .         .  ,   ?

  .

        ,    .     ,     ,  -  ,     .

.



              ,       ,       .     .       ,       ,  ,   ,  -     .

   ,     ,    ,       ,      .

  .    ,         .  ,   ,            ,         .   -    ,          .  ,     - :        .

 

   .     .     .

         .

 .   .     ,    .     - ,   .   ,    .    ?

,  ,   ,          .

 ,   ,   .

     ,      ,   ,       .



 ,      -  .      :       ,      .              .

  .       .              ,   .     ,  ,  ,  .  ,      ,    .   ,   .      ,           .     ,     .

     ,    .   ,        ,   ,   ,       .

     .

   -.      ,    .

, .

   .

 ,    ?

.

        ?

.   .

  . .   ,    .    ,     .     .   .   .

   , .  ,      .

  .    ,      .     - .

  - .

.    ,    ,     .  .   .   -.

      ? ? ? ? ?

   .

    ,   ?    .

   .

    ,     ,   ,  ;       .

   ,  .   .   .   .    .

   .   ,      .   .    ,     .

,   ,      -.   ,    .

    ,      ,   .

     ,     , -.   ,      .

.   .



    ,  ,    .   ?

  .

,   [14 -         .].        .  ,   .  .     ,     .   .

 ,    .

, ,  ,      ?

         ,   ,  .

  .

   ?   .     .     ,   ,   .    ,    ,           .    ,    .     .

    .        - ,            .       ,   :    ,      .     ,   ,  ,         .   ,      ,   ,        .  ,       .

,  ,  .        ,    ?

 , , ,     .

           ,  ,   .  .

     .

 ,    ,   ,  ,       - .  ,     -          . ,     ,   ,    . ,   ,    .    .

   .

,   ?          . ,  ,    .    -  ,         .

    :        .

  ,     ,      .      . , ,  .

     .

, !   !    ! ,    - .

        ,      ,            .     -,     ,     .    .

   !     .     .  -   !

 ,  .  ,  ,        ,        .

   .

 ,          ,  .   ,   ,    ,   ?

  .

,  .  !

 ?    ?

 !    - ,   ,   !    .   .      ,       ! ,     -. !       .    , ,      .      .

   .     ?     -     ?          ,   . ,        .          . ,      .

,      ,  .   ,  -       .  ,           -    ,       - .

 .

  !  !  ,   ,    !

      ,     ,      .

       !  .

     .

,   .     .             ?   ,        .    ,    ,  ,     ?    . ,     . ,     ,   .

      ,     ,      .

    ,  ,      ,     ,    - ,     ? .  .      - .

      ,  ,   -     .     ,     .           .

!    , ! !       !       !         .      .   . ?

,  ,       -,    ,      .

            .




5

  


   .     -     .       ,     ,          .   ,     ,  .

    .

  ,    ,   ,    ,    .         ,    .   .           - -.          .     ,        .         ,       ;   ;       .       ,     ,  ,   .    ,       , ,       .           .

    .     :     ,        ,    .       .                  ,   .      ,    .

  .



   ?

 .     ,     .    -.  ,           .    ,  .     .       ,      .            .       .

   .     .               ,   [15 -    ,         ,       .].    ,           .       . ,   .

-        ,    ,  ,   .

.  [16 -     .].   ?

    :      ,   ,   .   ,      ,          .    ,    ,   ,     ,  .   ,              ,        .       .

-    .           .

,  ,     ,  .    .   ,        .        ,       :          .  ,    .      .           .  ,   ,        .   , ,   ,    ,      .   ?

    .     ,       .     ,     :               ,    .                ,      .

   ?  .

,  . ,   ?     . , ,      .

  .           ,        .            ,   ,          ,     .     ,         .      :     ,              .

   ,     .

.      ,  .      :     ,        ,  ,     .   ,    .       ,     ,     ,   .     ,  . ,    ,    .  ,   .   .  ,  .

  ,    .    .   ,    :     ,  ,   ,   .    .      .

,  .   . , ,     .        .    ,    .



  .

 ,       .       .

 -      .  .   ,          .

   ,  .     ,   ,   ,     ,         .          .   . ,    .      - .

  .

 .

 , .      .

 .

.    .

! ,    ,   .    .      .  ,        .     .  , -,    ?

  .

?  .

     .

, ,     .      , PSPACE[17 - PSPACE         ,         .]     ,         . ,      ,      .

   ,  .

  .

,      .  ,      .     ?    ,       .      ,    .  ,   .       .   ,    ,     .           .    ,      .   ,       .     ,      ?




  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/hannu-rayaniemi/kauzalnyy-angel/)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .



notes








1


 (.)    ,    .




2


-    (.),  .




3


  . ,  .




4


    (.),        .




5


     (.).




6


      .




7


   (.).




8


      . . .




9


     ,       XIV .




10


          ,       .     .




11


-  ,    .




12


          .




13


       .




14


        .




15


   ,         ,       .




16


    .




17


PSPACE         ,         .


