-.  I
  


   
-        .         ,         .           .           .         ,       .

  PDF A4    .





-.  I



  . , 2022

   . , 2022


* * *







 ,             - (kular?ava-tantra,    ).          .   ?   , kula   , , ,  ,  [Apte 1988: 154155; White 2003: 18].          .        (VIIIX.).       (),      .  -    kula   kul,      [White 2003: 1819].         ( X.)      ,   , kula        ,       (akula).          .  ,       ,   ,     ,   ,   ,   ,    .     ໠    [Bhattacharyya 2005: 318; Tantrikabhidhanakosa 2004: 120122].

, , ,     ,        .          ,        .  ,       (kha??a),  mok?apada ( mok?avada)    125. .       2060 ,   17  (ullasa, . ).           ;   .,      ,            ,   ,   .       .     10001400. [Biernacki 2011: 33; Brooks 2000: 347; Goudriaan 1981: 94]. .        XIIIXIV. [White 2003: 23].




         18781879.,        .  1882.    . (    1897.).   1917.    Tantric Texts         . (  ).           [Goudriaan 1981: 93; Kular?ava Tantra 2017: 34].       (   worldcat.org,  1947, 1965, 1973, 1975, 1995, 2000, 2017.).

      .      .   ,       -      .        ?a.    ,         ,     ,   ka, kha, ga  gha.    ka      ,  kha   ,   ga  gha      ,     .       .         .          (  ),      .             [Kular?ava Tantra 2017: 412].

   ,  ,  .,      .       . ,  1962.      [Kul?rnava Tantram 1962].      . [Goudriaan 1981: 93].  2009.                [Kular?avatantram 2009],   2016.         . [Kular?avatantram 2016].         ,  ,  ,     ,       . ,     2018. [Kular?avatantra 2018],        (  ..),          .


   

  ,    ,     .            (., , [Avalon 1918: 237, 607  .]). .          [ 1999: 315].

      .      ,    - [Carlstedt 1974(a)].          .             [Carlstedt 1971; Carlstedt 1974(b)].

 ,        .                     [Bharati 1975: 269].

            ., ,  ,       .       (,  , ),         [Goudriaan 1981: 9396].

..            .    ,           ,       .   ,       (   ,   ),        .  ,   ..,      , ,    [Bhattacharyya 2005: 8283].

 2000.        ,     ,        .               ,      .            .  ,          [Padoux 2000: 43].        12-  13- ,  .

    ...   ,              . ,           ,   ,        .     ,       ,                [Brooks 2000: 347].        ( 79 )     [Ibid.: 352360].

      .             (, , , , ,   ).  ,    ,       ,      ,          [Biernacki 2007: 32, 34, 54  .].

       .  2016.      .. -.  [Barthakuria 2016].

          .    worldcat.org,       1983,     : 1999  2010.      ,  ,  -  .     ,     .

   ,        (      ). ,      .  1980.     [Sukla 1980].

      ,   ,      -- [ 2004: 93112].


   

.       reasonable (),      ,    ,  ,         [Goudriaan 1981: 29]. ,     ,      .     ,          [Ibid.: 94].       .

  , ,  ,    -   ,       .        . ,   1.2426, 2930                       .     ,     ,      ,         (1.7986).   1.9698     ,  .  , ,         (2.10, 1217).       ,        (2.4245).


    

      .       ,   , ,   , ,     -- (1.78).        ,    ,     (2.83).       ha?sa,       .    -- (3.47117).             (3.13, 8891(1)).    (jiva)   ,      (1.8(2)).    (upadhi)        (1.9).     (sa?sara)        ,     (1.61).                 (mok?a)   (3.110; 5.39). ,      ,       (2.137; 3.32, 67; 7.79).    ,    (9.1114).       (sopana-bhuta? mok?asya) (1.16)   (deho devalayo) (9.41). ,  ,        ,     (1.1425).

         (kulacara),       (      akula, . -).          (2.56, 59, 78; 6.11  .).      (5.58).        (urdhvamnaya)   ,    (3.146).       ,         (2.21, 41).      ,    (1.7386).  ,  ,            (1.86, 105, 106).       ,        (2.6),      .

           (2.10).   ,      (acara) (2.78).     (kula-dharma)  ,        (yoga),   (bhoga) (2.23).         - (bhukti-mukti),      (2.48, 86, 95  .).          ,       (8.57). ,        ,          .        (mudra)  (madya),  (ma?sa),  (matsya),   (mudra)   (maithuna) (5.91, 105).        ,   10.5  makara-pa?cakam.         (6.48).        .     (5.2931)      (5.1128).         (7.81103).       (5.4445).       (5.77, 79). ,        (5.54).     ,  ,   ,      (5.48).            (5.4547, 9095). ,         ,   (5.4243, 53).

     ,   (10.3946),    ,    (8.63(2)75; 10.1719;  11). ,       (devata-pritaye),     (t???aya) (10.6). ,     ,   (sadhaka)   (yogin),     (sakti)   (yogini).           ,    , ,  [T?rzs?k 2014: 342].   ,      ,         (8.4).       (8.77; 11.79).

          (5.70),       (5.107113).           .

   ,      ,  ,     .  7.4244(1)    (    ),    ,       .  ,     -,  .    Tantric Miss World [Biernacki 2007: 165].        .       - (7.4951),    . ,             (11.65(23)),              - (7.46).

        (11.53),         (5.99).      (striya? <> pu?pe?api na ta?ayet) (11.65(2)),       ,    (ya kacid a?gana loke sa mat? kula-sambhava) (11.64). ,      (stri-dvi??a?),       (13.22).

           (7.39, 40).   ,    -,      (5.89, 90).       .  8.96102,    - (  )        ,      ,     .    ,     ,    ,    ,    ,   ,  ,   ,  .         .

  ,        ,      .    ,     (16.4041).    ,    , --.      (3.11, 12).          (nyasa).        .    ,         (7.6778).           (         ). ,     ,  ,   ,   (6.85).     (6.87).

 ,    (9.30)   (9.45103).

      :     (dik?a) (5.98; 7.38)     (guru).      ,       (14.3).     (14.39).       ,   , ,     .  ,  ,          (1.107108; 5.113; 6.8).

         .  , 17-      ,   , , , ,   .


    

      ,       ,      .        .

                     .  ,  .

,   .,        --. ,    ,  , , ,    ,  ,    ,    [Ibid.: 94].

       , ,     ,    .   ,    ,          --,         . ,      ,   .


 

,   ,      .          ,  ,          .      ,   ,  ,   ,      ,      ̻ (     ,    ),            (,   ),  ,     ,             ,   .            ,       devi. , ,         ,           .



       2018. [Kular?avatantra 2018]   ,    ,    . [Kular?ava Tantra 2017].

       ,     .

            (IAST, International Alphabet of Sanskrit Transliteration):



a a i i u u ? e ai o au ? ? k kh g gh ? c ch j jh ? ? ?h ? ?h ? t th d dh n p ph b bh m y r l v s ? s h











 .  


   [1 - 1.1(1).     (kailasa-sikharasina?)       ,          25     .     .       [ 1996: 221; Bhattacharyya 1999: 163].],  ,  [2 - 1.1(1).   (jagad-gurum)   ,      ,         .            ,     .   ,     (adya-sakti),  -廠 ,       [Kular?avatantra 2018: 1].],

,  ,   ,   . (1)



  :

 [3 - 1.2(1).      bhagavan.  ,  bhagavant (   bhagavati)   , , ,  [Apte 1988: 398],         [ 1999: 141].      (    ),         (,    ) [Apte 1988: 398].],   ,    [4 - 1.2(1).    (pa?ca-kratu-vidhayaka)          ,      (g?hastha): 1)         (deva-yaj?a); 2)    (bali-yaj?a, bhuta-yaj?a); 3)    (pi??a)  (pit?-yaj?a); 4)       (brahma-yaj?a); 5)     (manu?ya-yaj?a) ( 3.6970) [ 1992: 59].          [Kular?avatantra 2018: 2].],

 ,  ,     [5 - 1.2(2). ,      (bhakti-sulabha)  bhakti       .     .      ,        [ 1996: 94101].],

   ,     , (2)

  [6 - 1.3(1).       kulesa.   ,   ,         [Kular?avatantra 2018: 2], .    .],  ,    ,

 ,   [7 - 1.3(2).      sa?sare.   (sa?sara)       ,     .               .         [ 2009(): 712715].]

 , [ ]  [8 - 1.3(2).  , [ ]      sarva-du?kha-malimasa?.     ,    (mala)      ,   :1) (a?ava)    ,   ,           ;2) (mayiya)    .              ;3) (karma)    .    ,        [  2009(): 500501;  1994, 2: 655657; Kular?ava Tantra 2017: 131; Kular?avatantra 2018: 2].], (3)

,    ,   

  ,    [9 - 1.4(2).  (mok?o)      ,         (sa?sara).   ,        [Kular?avatantra 2018: 2].]  . (4)

   , ,       []  .

   ,       , ,  ! (5)



  :

,  ,   ,     .

   ,     . (6)

,  ,      [10 - 1.7(1).    ,   (para-brahma-svarupo ni?kala? siva?)       -.   . ,         , ,  ,    ,  ,         (. : [ 1994, 2: 652]).],

,     ,   , (7)

  ,    ,  ,  ,   [][11 - 1.8(1).   [] (parat para?)      ,       [Tantrikabhidhanakosa 2013: 397].].

 , [] --[12 - 1.8(2).  -- (sac-cid-anandas)     .  ,  ,       ,     (svarupa)  [ 2009(): 732].],     [13 - 1.8(2).      (jiva-sa?j?aka?)      jiva,       ,          ,      [ 1996: 174].    ,         ,          (vyavahara).     ,      ,      [Kular?avatantra 2018: 3].  -    (),    -     .     ,    .         [ 2009(): 821].]. (8)

- ,   ,  []  ,    .

 ,   [14 - 1.9(2).  ,    (garbhadyupadhi-sa?bhinna?)      upadhi (. , ).       -.   ,             ,   , ,   [ ].], ,    , (9)

   ,      .

    ,    ,

   (10)

     ,

      [15 - 1.11(2).        (suk?ma-li?ga-sarirantadamok?ad ak?aya?)      ,                  .        (li?ga-sarira).      ,      suk?ma-,   li?ga-.         .        . ,                [ 2014: 294;  2009(): 763767].     . . 7.65(2).], . (11)

  [ ]   , [] , ,   , , , 

   [][16 - 1.12(2).  [] (tridasas)         ,     , . . 3.9(2).     12 , 8   10 .],     . (12)

,         [17 - 1.13(1).     (catur-vidha-sarira?i)                    :    (a??a-ja),    (jiva-ja),  ,     (udbija-ja) ( VI.3.1). ,   ,          (sveda-ja) (III.3),         (,  III.3) [ 1987: 658].],

   ,    . (13)

,       [] [18 - 1.14(1).      []  (catur-asiti-lak?e?u sarire?u)     ,    . ., ,  (2.2) [ 2003: 124].],

      . (14)

  ,    ,

    ,

 -[]. (15)

    ,  ,     ,

   ,    ? (16)

,    [],    ,

   ,   [] [19 - 1.17(2).   []  (sa bhaved atma-ghataka?)       . <> ,   ,    ,         ,        (. : [ 1995: 259]).   (II.9.1622)        ,  ,     ,      , ,      [- 2018, 1: 168].    (prayopavesa)        .          .    ,  ,        ,      [ 1980: 252;  1997: 721; Apte 1988: 377].]. (17)

       [20 - 1.18(1).    (puru?artho)       (puru?artha),      .   : 1)  (dharma)   ,    .; 2)  (artha)  ,   ; 3)  (kama)        .            (mok?a),       ,     (    mok?a , ,    I. ..) [ 1996: 451;  1987: 263;  2009(): 669671].],

 - ,     . (18)

     ,    .

     ,     . (19)

 ,  ,  ,  ,

    ,  []      []. (20)

      

    ,   []    [] . (21)

  []    ,  ?   ,

 []   , [ ]   . (22)

 []      ,

    ?      . (23)

 ,      ,   ,

 ,   ,   ?[21 - 1.24(2).   ,     gatva nirau?adha? sthana?.   ,    .       ,  ,   ໠   () .  ,    ,      [Kular?avatantra 2018: 3].] (24)

      ,        ?

,   ,   . (25)

   ,        ,

,  , ,    ![22 - 1.26.  ,  ,   ,     ,/ ,  , ,    !   vyaghrivaste jara cayuryati bhinna-gha?ambu-vat / nighnanti ripu-vad rogastasmacchreya? samacaret.         (srauti),        iva  vat [ 1987: 74].] (26)

   ,    ,

   ,   ! (27)

-  ,   ,  , [ ] .

         . (28)

 , , ,      ,

,   ,    . (29)

   ,  [],  [] ,

    , ,   ,  ?[23 - 1.30.    ,  [],  [] , /     , ,   ,  ?   sa?pada? svapna-sa?kasa yauvana? kusumopamam/ ta?icca?calam ayusca kasya syajjanato dh?ti?.      ,     sa?kasa  upama [ ].] (30)

 []    [] [24 - 1.31(1).  []    []  (sata? jivitam atyalpa?)     ,        .  ,        :     !         (. : [ 1995: 183] (        ,        [ : 339]).],  [ ]   ,

 [] ,   , ,   ,  . (31)

     ,      ,

   ,     ,  ,   ? (32)

     ,  ,   [ ],

[]      ,    ? (33)

     ,    

     ,     . (34)

 ,   ,  ,  ,

 ,  ,   [25 - 1.35(2).    (tava-maya-vimohita?)       ,    ,       .        ,      .               .              [ 2009(): 496497;  2002: 95;  1993, 2: 663664].      . [Pintchman 1994: 8796].]. (35)

   ,        ,

 []   ,   . (36)

  ,      ,

       . (37)

  ,  

  ,      . (38)

     [] ,

   ,     ? (39)

  ,   ,   ,   , 

,   ,    . (40)

  ,  ,  :

  ,     ,    [26 - 1.41(2).        k?tak?tam.  ,   k?tak?ta    , ..  ,  [Apte 1988: 159].]. (41)

  ,           ,    .

   , [  ],    . (42)

   ,   ,  ,

        , ? (43)

  ,   ,

   ,      . (44)

,      ,     

  ,   . (45)

, ,    ,  [] 

  [27 - 1.46. , ,    ,  []  /    (brahma-vi??u-mahesadi-devata bhuta-jataya? / nasam evanudhavanti)      ,       .   ,   , 360       (divya-var?a).        ,    : , ,    (    , ,    .    -,     18  3102.  ..).      ,       ( ).     , ,    720 ,      .         .    4320.   ( 12. ),   306720.  ,       2 ,   4320 ,    309173760000 ,      309173760000000  [ 1995: 317318;  1996: 272].],    . (46)

-      [28 - 1.47(1).         sva-sva-var?asramacara-la?ghanad.   . . ,      ,     ,   ,    .     ,        ,    (jati).       ( , ,       )    ,  -           [ 2021: 6970, 194195].],   

          . (47)

-      ,   

      . (48)

  ,  ,     , , , , ,

    . (49)

,      ,  []    ,

  [29 - 1.50(2).     parama?sena. -,       .      ka, kha  gha: uttara? deha? [Kular?ava Tantra 2017: 136].],   . (50)

    [] ,   ,

    ,      . (51)

,     , [ ]    .

     [30 - 1.52(2).          paratraj?anino.   ,     : 1) ,        ; 2) ,   ,        ,   ; 3) ,    ,      () [Kular?avatantra 2018: 11].],       ,  . (52)

   ,     .

 ,   ,    . (53)

, , ,    

       . (54)

    ,     [31 - 1.55(1).     (do?a? sarve ca sa?ga-ja?)            2.6263 [ 1999: 2223].].

         .

  ,    . (55)

     ,     ,

    ,      . (56)

    [32 - 1.57(1).     vivekasca.           ,        1.109(1).]     .

   ,  ,      ? (57)

    ,   ,

      . (58)

   ,  ,   ,

      , , ,   ? (59)

    ,    ,

   ,   ,  . (60)

  ,   ,

        , . (61)

,      ,   ,

         ,  ! (62)

 ,        ,

,   ,      . (63)

  ,        ,

   ,       . (64)

 ,     , [33 - 1.65(1).     sruta, .   ,        . .  ,       .],    

  ,   , [ ]  . (65)

 , ,    ,    

-,       . (66)

 ,   ,    ,

  ,  ,    . (67)

    ,     

       [34 - 1.68(2).     (budha naraka?)      ,   (. . 1.3(2)),            .  ,    ,          ,          [ 2009(): 714].  ,    ,       [Tantra 1913: 37].],  . (68)

,       .

[]    ,    [35 - 1.69(2). []    ,     (j?anavan manava? prokto j?ana-hina? pasu?)           ,   .     (pasu)   ,        (bhava)       .   ,    ,   .  (pasu, )   , ,        (vamacara)       (dak?i?acara),      .  (vira, . )    ,    ,     (, pa?ca-makara),        ,  ,  .  ,       ,   ,          . ,    (divya, . )       [ 2008: 104; Bharati 1975: 229230; Feuerstein 1998: 203: 118119].],  . (69)

   ,     

      , . (70)

  [  ]  , ,   ,  

  ,  ,  . (71)

  , []     ,  

    , , ,  -[]. (72)

  ,    [] ,    ,

 ,  , . (73)

   ,  [36 - 1.74(1).      karma-ka??a-rata.  ,   karma-ka??a   ,     ,     [Apte 1988: 137].] 

    ,    . (74)

[] ,            ,

 [37 - 1.75(2).     parok?am.  ,  parok?a     , ,   [Apte 1988: 325].     ,  ,       ,      [Kular?avatantra 2018: 15].] [] ,   [38 - 1.75(2).    (maya-vimohita?) . . 1.35(2).]. (75)

    ,     ?

,  , ,  ,  ? (76)

   ,   ,

  ,  ,     . (77)

      :   ,

[ ]             ,   [39 - 1.78(2).   ,    (tyajed antyaja? yatha)  antya-ja (antya , ja )     ,   ,  ,   .. [Apte 1988: 27]. -     : , , , , ,  (meda    )   (  ) [Monier-Williams 2015: 44].       : , , ,    , , ,        [ 1955: 124].]. (78)

   ,   [] ,   

   ,    ?[40 - 1.79(2).    ,    ? (loke <> digambara? / caranti)              .        .        (I.19.2528)    [- 1990: 479480].    ,      -   ,     ( ) [ 1994: 664666].        [Lorenzen 1960: 69, 108]       [ 2017: 150, 266]  - (   ) [ 1996: 496].] (79)

         [41 - 1.80(1).      (m?d-bhasma-mrak?a?ad) -                        [Feuerstein 2011: 6566].],  ,

       ,     ? (80)

    

  ,   [42 - 1.81(2).   ,    (t??a-par?odakahara?)   -   . ., ,  III.1.7; 13.13 [ 2014: 7, 55].],      ? (81)

,    [ ]    

     [] [43 - 1.82(2).      []  (ga?gadi-ta?ini-sthita?)     , ,     .          ,           . ,  ,      (     ,    ( ) [ 1996: 366].],     ? (82)

   ,      ,

    [ ]    ,  ? (83)

  [44 - 1.84(1).    (paravata? silahara?) ,     ,  ,  ,       .  ,     .],  [45 - 1.84.   <>      (cataka? / na pibanti mahi-toya?)      Cucculus melanoleucus, ,  ,    ,  ,      ,        [ 1979: 113;  1987: 796].],   ,

    ,       ? (84)

      ,   ,  ,

     ,    [ ]  ? (85)

         .

  , ,  [46 - 1.86(2).      tattva-j?ana?.   ,       [Kular?avatantra 2018: 17].],   [47 - 1.7986.      .  ,         ,             (- 2.180) (. : [ 1987: 88]).]. (86)

,        [48 - 1.87(1).        ?a?-darsana.       ,   : , , , ,    [ 1996: 161162].],

  [49 - 1.87(2).       paramartha?.  ,  paramartha   ,   ,   ,    [Apte 1988: 317].]  ,    [50 - 1.87(2).        pasu-pasa-niyantrita?.     pasu ()  .    pasa , , ,    ,   ,   :  (gh??a),  (lajja),  (bhaya),  (soka),  (jugupsa),  (kula),  (sila)   (jati) [Kular?avatantra 2018: 18].]. (87)

 [51 - 1.88(1).      kutarkika?.]          ,

       . (88)

      ,

,    ,   ,   [52 - 1.89(2).       paramartha?, . . 1.87(2).]  . (89)

 ,   ,   ,

  [] ,  ,     . (90)

 ,     ,    [53 - 1.91(1).      kavyala?kara.  kavya    [Apte 1988: 147]. ala?kara (. ,      )    ,     (   . [ 1987: 56140]).],

     ,    . (91)

    ,      ,

     ,      [54 - 1.92(2).     vyakhya?, . [Apte 1988: 539].]. (92)

     [55 - 1.93(1).    (unmani-bhava?)       (),   (8.81)       (ullasa).       ,          .      [ 2002(): 548;  2012: 157; Bhattacharyya 2005: 445].  ,       (1.63),      [Tantrikabhidhanakosa 2000: 235].   . :      ()      ,    () (. : [ 2018: 286]).],     ,

  ,  ,  [56 - 1.93(2).   (upadesa-vivarjita?) ..  .]. (93)

         ,

    ,     . (94)

  ,    .

[]    ,    . (95)

 ,      ,    ,

[ , ]      ,    . (96)

,    [57 - 1.97(1). ,        sabda-bodho.        (sabda)       (prama?a).         [ 2009(): 634636].     ,            [Kular?avatantra 2018: 20].  ,         .],       ,

         . (97)

   []       .

      ,  . (98)

 ,  ,   ,

         

,  , ,    . (99)

   ,      ?

  ,     ,  [  ] ,  . (100)

 ,   ,    ,

    ,     ,  . (101)

    [ ],      ,   .

   ,   []   [58 - 1.102(2).      (k?ira? ha?sa ivambhasa?)   ,    ,   ,   ,    [ 1979: 109].]. (102)

     ,  

  ,  ,     [] . (103)

        [] ,

        . (104)

         ,

     ,   ,  ,   ![59 - 1.105(2).  ,    (vira-vandite) .. ,     (vira) [Kular?avatantra 2018: 21], . . 1.69(2).] (105)

    ,    [60 - 1.106(1).    (darsanani) . . 1.87(1).]

 ,     . (106)

    .   [61 - 1.107(1).     ,    (mukti-da guru-vageka vidya? sarva vi?ambaka?)        ,    ,      ,       .        ,          [ 2009: 772].     guru  : g  (siddhi), r   ,  u    .    ,              [Kular?avatantra 2018: 22].].

      . (107)

 [],  ,  , [  ] [62 - 1.108(1).  , [  ]     kriyayasa-vivarjitam.],

   ,     [63 - 1.108(2).    ,      (guru-vaktre?a labhyate nanyathagama-ko?ibhi?) . . 1.107(1).        agama,   :  ,   (agata)   ,  (gata)       (sammata)  [Kular?avatantra 2018: 22].     agama   .  [Bhattacharyya 2015: 52].]. (108)

   :       [64 - 1.109(1).      viveka.   ,          [Kular?avatantra 2018: 23].].

[],   ,  ,      . (109)

  ,    ,

 [ ,  ]    ,    . (110)

  [ ]         .

[]   ,  []    [65 - 1.111.   [ ]         . / []   ,  []     (dve pade bandha-mok?aya mameti nirmameti ca / mameti badhyate jantur na mameti vimucyate)  ,       . .  XIV.50.29:     ;     . 廠  ,  廠  ! (. : [ 2003: 99]).       . ..          :       ,     :   哻 [ 1977: 154].]. (111)

  [],     ,   [],   .

   []  ,     [] . (112)

  [] ,      ,

  ,     ? (113)

  ,   ,

   ,     ? (114)

 []        ,

      ,     ? (115)

   [ ]  , , , ,   

    ,   ,     []. (116)

,   ,     

     ,  ,     . (117)

    [66 - 1.118(1).     (tapa-trayarti-santaptas)       :   ,      [Durga Saptasati 2012: 640641; Saptasati-sarvasvam 2001: 418]. . -,   - :  (  ):   (),     () [  1992: 100],   . --  (  - ):      ,       (. : [  1995: 111]).]      ,

           . (118)

    ?  ,

 -[],

     ,  ,  . (119)

    ,      ,

      ,  . (120)

,         ,  .

  ,      ? (121)



  --, []  ,   ,    ,    ,   ,  -  ,   .




 .  


  :

  ,      ,     ,

   [67 - 2.1.     , /     (kula-dharmas tvaya deva sucito na prakasita?)     ,     (sucita)  - ,        (kathita, prakasita) [Goudriaan 1981: 27]. .  1.2;  1.1.],     . (1)

  ,    ,

    [68 - 2.2(1).    (urdhvamnayasya)  amnaya   ;     ; ; ; ,  [Apte 1988: 84].                (  ),      : 1)   (purvamnaya),     ; 2)   (uttaramnaya),            ; 3)   (pascimamnaya),   ,    ; 4)   (dak?i?amnaya),     ,       .    ,      .      ,      [Bhattacharyya 2005: 372; Padoux 2010: 9899; Tantrikabhidhanakosa 2000: 200]. ,   ,      ,        (urdhvamnaya).   . ,       [White 2003: 18].   ,       ( ) :   ,   ,   ,      ()  [Kular?avatantra 2018: 26].]   [69 - 2.2(1).     mata.  ,  mata ,  ,  , , , , ,   [Apte 1988: 418].]  ,  !

 , ,       ! (2)



  :

,  ,    ,     .

   ,    [70 - 2.3(2).    (yoginina? priyo bhavet)    ,   .    .   ,        ,    (avara?a devata)      .    (av?ta)    ,    (avara?a).   ,      64 .          - [Kular?avatantra 2018: 2627].]. (3)

, ,    []     ,

     ,    . (4)

   [71 - 2.5(1).        paramparya-kramayata?.  ,  paramparya   ,  ,  , ,  [Apte 1988: 332].  (parampara, .    )              [Feuerstein 2011: 261].],    [72 - 2.5(1).     (pa?ca-vaktre?u)    ( )  . . 2.2(1).],

    ,   , [73 - 2.5(2).     paramarthena.  ,    , ,   ,   ( )  paramartha  ,  ,    [Apte 1988: 317].] []  . (5)

         ,

   ,    [ ][74 - 2.6.          , /    ,    [ ] (tvayapi gopitavya? hi na deya? yasya kasyacit / deya? bhaktaya si?yaya anyatha patana? bhavet)        .   . ,           ,         [Goudriaan 1981: 13].      , ,    ,    ,   ,          (       ) [Feuerstein 1998: 132].  , ,   . ,         [Feuerstein 2011: 368].]. (6)

   [ ],     .

  ,   ,   [] ,   . (7)

 []  ,     ,

 ,  ,  ,  ,  [75 - 2.78.    [ ],     . /  ,   ,   [] ,   . //  []  ,     , /  ,  ,  ,  ,   (sarvebhyas cottama veda vedebhyo vai??ava? param / vai??avad uttama? saiva? saivad dak?i?am uttamam // dak?inad uttama? vama? vamat siddhantam uttamam / siddhantad uttama? kaula? kaulat paratara? na hi)     ,         (acara): 1)  (vedacara), 2)  (vai??avacara), 3)  (saivacara), 4)  (dak?i?acara), 5)  (vamacara), 6)  (siddhantacara), 7) -   (kulacara, kaulacara).   acara  ,  , ,  [Apte 1988: 77].     ,     ,   ,         . .   siddhantacara  the Doctrinal path of S?aivism (  ),  kulacara  the Heart () [Brooks 2000: 353], .       [Urban 2003: 33],  .    whose end is realisation (   ) [White 2003: 152].          , ,   (4.3031) [- 2021: 5960; Cinacaratantram 2018: 35].      . ,        ,       .      :   .   . ,            (uttarottara-vaisi??ya) ,      ,    ,   (vaisi??ya),    [ 2019: 31; Padoux 2010: 3435].         :1).       ,       (    ).  ,        ,         , , , ,     [Cinacaratantram 2018: 10],      -  ,     ;2). ,   ,         ,       ;3).          ;4).       ,        -.     ,  dak?i?a    anukula (),           .       -   (. . 1.69(2)),           ( ), ..     ;5). ,   -     ,     vama.  vama  , ,      .     :      ,          (vamavarta)    .      ,          [Cinacaratantram 2018: 11].6).  ,  siddhanta    ,  ,   [Apte 1988: 603].       ,          .    ,   ,     (antaryaga),    (bahiryaga)     . ,     ,    .                  .7).    ,   kula  kaula   ,  .   ,      ,   ,   ,  .  ,  kula         ,          .      kula  ,  akula (. -)  .      ,      (jiva),  (prak?ti),   , , , ,   ,             [Kular?avatantra 2018: 2829].]. (8)

 [] ,     ,  ,   ,

  ,       . (9)

       ,

      [76 - 2.10.        ,/        (mathitva j?ana-da??ena vedagama-mahar?avam / sara-j?ena maya <> kula-dharma? samuddh?ta?)        , .      1.6;  4.32.     (rupaka).    ,    ,      [   ]: , -, -, - (- 2.66) (. : [ 1987: 77]).         ,    .],  . (10)

      ,  ,  ,   ,

     ,   , . (11)

 ,      , [ ]   ,

      . (12)

         ,

    [77 - 2.13(2).      darsanani. . 1.87(1).]  [] ,  . (13)

     ,

         . (14)

 ,       [78 - 2.15(2).   (amara-tara?gi?ya)    .],

         . (15)

 []  []         ,

   []     . (16)

   ,  ,    ,

    ,   . (17)




  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/svyaschennyy-tekst/kularnava-tantra-chast-i/)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .



notes








1


1.1(1).     (kailasa-sikharasina?)       ,          25     .     .       [ 1996: 221; Bhattacharyya 1999: 163].




2


1.1(1).   (jagad-gurum)   ,      ,         .            ,     .   ,     (adya-sakti),  -廠 ,       [Kular?avatantra 2018: 1].




3


1.2(1).      bhagavan.  ,  bhagavant (   bhagavati)   , , ,  [Apte 1988: 398],         [ 1999: 141].      (    ),         (,    ) [Apte 1988: 398].




4


1.2(1).    (pa?ca-kratu-vidhayaka)          ,      (g?hastha): 1)         (deva-yaj?a); 2)    (bali-yaj?a, bhuta-yaj?a); 3)    (pi??a)  (pit?-yaj?a); 4)       (brahma-yaj?a); 5)     (manu?ya-yaj?a) ( 3.6970) [ 1992: 59].          [Kular?avatantra 2018: 2].




5


1.2(2). ,      (bhakti-sulabha)  bhakti       .     .      ,        [ 1996: 94101].




6


1.3(1).       kulesa.   ,   ,         [Kular?avatantra 2018: 2], .    .




7


1.3(2).      sa?sare.   (sa?sara)       ,     .               .         [ 2009(): 712715].




8


1.3(2).  , [ ]      sarva-du?kha-malimasa?.     ,    (mala)      ,   :

1) (a?ava)    ,   ,           ;

2) (mayiya)    .              ;

3) (karma)    .    ,        [  2009(): 500501;  1994, 2: 655657; Kular?ava Tantra 2017: 131; Kular?avatantra 2018: 2].




9


1.4(2).  (mok?o)      ,         (sa?sara).   ,        [Kular?avatantra 2018: 2].




10


1.7(1).    ,   (para-brahma-svarupo ni?kala? siva?)       -.   . ,         , ,  ,    ,  ,         (. : [ 1994, 2: 652]).




11


1.8(1).   [] (parat para?)      ,       [Tantrikabhidhanakosa 2013: 397].




12


1.8(2).  -- (sac-cid-anandas)     .  ,  ,       ,     (svarupa)  [ 2009(): 732].




13


1.8(2).      (jiva-sa?j?aka?)      jiva,       ,          ,      [ 1996: 174].    ,         ,          (vyavahara).     ,      ,      [Kular?avatantra 2018: 3].  -    (),    -     .     ,    .         [ 2009(): 821].




14


1.9(2).  ,    (garbhadyupadhi-sa?bhinna?)      upadhi (. , ).       -.   ,             ,   , ,   [ ].




15


1.11(2).        (suk?ma-li?ga-sarirantadamok?ad ak?aya?)      ,                  .        (li?ga-sarira).      ,      suk?ma-,   li?ga-.         .        . ,                [ 2014: 294;  2009(): 763767].     . . 7.65(2).




16


1.12(2).  [] (tridasas)         ,     , . . 3.9(2).     12 , 8   10 .




17


1.13(1).     (catur-vidha-sarira?i)                    :    (a??a-ja),    (jiva-ja),  ,     (udbija-ja) ( VI.3.1). ,   ,          (sveda-ja) (III.3),         (,  III.3) [ 1987: 658].




18


1.14(1).      []  (catur-asiti-lak?e?u sarire?u)     ,    . ., ,  (2.2) [ 2003: 124].




19


1.17(2).   []  (sa bhaved atma-ghataka?)       . <> ,   ,    ,         ,        (. : [ 1995: 259]).   (II.9.1622)        ,  ,     ,      , ,      [- 2018, 1: 168].    (prayopavesa)        .          .    ,  ,        ,      [ 1980: 252;  1997: 721; Apte 1988: 377].




20


1.18(1).    (puru?artho)       (puru?artha),      .   : 1)  (dharma)   ,    .; 2)  (artha)  ,   ; 3)  (kama)        .            (mok?a),       ,     (    mok?a , ,    I. ..) [ 1996: 451;  1987: 263;  2009(): 669671].




21


1.24(2).   ,     gatva nirau?adha? sthana?.   ,    .       ,  ,   ໠   () .  ,    ,      [Kular?avatantra 2018: 3].




22


1.26.  ,  ,   ,     ,/ ,  , ,    !   vyaghrivaste jara cayuryati bhinna-gha?ambu-vat / nighnanti ripu-vad rogastasmacchreya? samacaret.         (srauti),        iva  vat [ 1987: 74].




23


1.30.    ,  [],  [] , /     , ,   ,  ?   sa?pada? svapna-sa?kasa yauvana? kusumopamam/ ta?icca?calam ayusca kasya syajjanato dh?ti?.      ,     sa?kasa  upama [ ].




24


1.31(1).  []    []  (sata? jivitam atyalpa?)     ,        .  ,        :     !         (. : [ 1995: 183] (        ,        [ : 339]).




25


1.35(2).    (tava-maya-vimohita?)       ,    ,       .        ,      .               .              [ 2009(): 496497;  2002: 95;  1993, 2: 663664].      . [Pintchman 1994: 8796].




26


1.41(2).        k?tak?tam.  ,   k?tak?ta    , ..  ,  [Apte 1988: 159].




27


1.46. , ,    ,  []  /    (brahma-vi??u-mahesadi-devata bhuta-jataya? / nasam evanudhavanti)      ,       .   ,   , 360       (divya-var?a).        ,    : , ,    (    , ,    .    -,     18  3102.  ..).      ,       ( ).     , ,    720 ,      .         .    4320.   ( 12. ),   306720.  ,       2 ,   4320 ,    309173760000 ,      309173760000000  [ 1995: 317318;  1996: 272].




28


1.47(1).         sva-sva-var?asramacara-la?ghanad.   . . ,      ,     ,   ,    .     ,        ,    (jati).       ( , ,       )    ,  -           [ 2021: 6970, 194195].




29


1.50(2).     parama?sena. -,       .      ka, kha  gha: uttara? deha? [Kular?ava Tantra 2017: 136].




30


1.52(2).          paratraj?anino.   ,     : 1) ,        ; 2) ,   ,        ,   ; 3) ,    ,      () [Kular?avatantra 2018: 11].




31


1.55(1).     (do?a? sarve ca sa?ga-ja?)            2.6263 [ 1999: 2223].




32


1.57(1).     vivekasca.           ,        1.109(1).




33


1.65(1).     sruta, .   ,        . .  ,       .




34


1.68(2).     (budha naraka?)      ,   (. . 1.3(2)),            .  ,    ,          ,          [ 2009(): 714].  ,    ,       [Tantra 1913: 37].




35


1.69(2). []    ,     (j?anavan manava? prokto j?ana-hina? pasu?)           ,   .     (pasu)   ,        (bhava)       .   ,    ,   .  (pasu, )   , ,        (vamacara)       (dak?i?acara),      .  (vira, . )    ,    ,     (, pa?ca-makara),        ,  ,  .  ,       ,   ,          . ,    (divya, . )       [ 2008: 104; Bharati 1975: 229230; Feuerstein 1998: 203: 118119].




36


1.74(1).      karma-ka??a-rata.  ,   karma-ka??a   ,     ,     [Apte 1988: 137].




37


1.75(2).     parok?am.  ,  parok?a     , ,   [Apte 1988: 325].     ,  ,       ,      [Kular?avatantra 2018: 15].




38


1.75(2).    (maya-vimohita?) . . 1.35(2).




39


1.78(2).   ,    (tyajed antyaja? yatha)  antya-ja (antya , ja )     ,   ,  ,   .. [Apte 1988: 27]. -     : , , , , ,  (meda    )   (  ) [Monier-Williams 2015: 44].       : , , ,    , , ,        [ 1955: 124].




40


1.79(2).    ,    ? (loke <> digambara? / caranti)              .        .        (I.19.2528)    [- 1990: 479480].    ,      -   ,     ( ) [ 1994: 664666].        [Lorenzen 1960: 69, 108]       [ 2017: 150, 266]  - (   ) [ 1996: 496].




41


1.80(1).      (m?d-bhasma-mrak?a?ad) -                        [Feuerstein 2011: 6566].




42


1.81(2).   ,    (t??a-par?odakahara?)   -   . ., ,  III.1.7; 13.13 [ 2014: 7, 55].




43


1.82(2).      []  (ga?gadi-ta?ini-sthita?)     , ,     .          ,           . ,  ,      (     ,    ( ) [ 1996: 366].




44


1.84(1).    (paravata? silahara?) ,     ,  ,  ,       .  ,     .




45


1.84.   <>      (cataka? / na pibanti mahi-toya?)      Cucculus melanoleucus, ,  ,    ,  ,      ,        [ 1979: 113;  1987: 796].




46


1.86(2).      tattva-j?ana?.   ,       [Kular?avatantra 2018: 17].




47


1.7986.      .  ,         ,             (- 2.180) (. : [ 1987: 88]).




48


1.87(1).        ?a?-darsana.       ,   : , , , ,    [ 1996: 161162].




49


1.87(2).       paramartha?.  ,  paramartha   ,   ,   ,    [Apte 1988: 317].




50


1.87(2).        pasu-pasa-niyantrita?.     pasu ()  .    pasa , , ,    ,   ,   :  (gh??a),  (lajja),  (bhaya),  (soka),  (jugupsa),  (kula),  (sila)   (jati) [Kular?avatantra 2018: 18].




51


1.88(1).      kutarkika?.




52


1.89(2).       paramartha?, . . 1.87(2).




53


1.91(1).      kavyala?kara.  kavya    [Apte 1988: 147].

 ala?kara (. ,      )    ,     (   . [ 1987: 56140]).




54


1.92(2).     vyakhya?, . [Apte 1988: 539].




55


1.93(1).    (unmani-bhava?)       (),   (8.81)       (ullasa).       ,          .      [ 2002(): 548;  2012: 157; Bhattacharyya 2005: 445].  ,       (1.63),      [Tantrikabhidhanakosa 2000: 235].   . :      ()      ,    () (. : [ 2018: 286]).




56


1.93(2).   (upadesa-vivarjita?) ..  .




57


1.97(1). ,        sabda-bodho.        (sabda)       (prama?a).         [ 2009(): 634636].     ,            [Kular?avatantra 2018: 20].  ,         .




58


1.102(2).      (k?ira? ha?sa ivambhasa?)   ,    ,   ,   ,    [ 1979: 109].




59


1.105(2).  ,    (vira-vandite) .. ,     (vira) [Kular?avatantra 2018: 21], . . 1.69(2).




60


1.106(1).    (darsanani) . . 1.87(1).




61


1.107(1).     ,    (mukti-da guru-vageka vidya? sarva vi?ambaka?)        ,    ,      ,       .        ,          [ 2009: 772].     guru  : g  (siddhi), r   ,  u    .    ,              [Kular?avatantra 2018: 22].




62


1.108(1).  , [  ]     kriyayasa-vivarjitam.




63


1.108(2).    ,      (guru-vaktre?a labhyate nanyathagama-ko?ibhi?) . . 1.107(1).        agama,   :  ,   (agata)   ,  (gata)       (sammata)  [Kular?avatantra 2018: 22].     agama   .  [Bhattacharyya 2015: 52].




64


1.109(1).      viveka.   ,          [Kular?avatantra 2018: 23].




65


1.111.   [ ]         . / []   ,  []     (dve pade bandha-mok?aya mameti nirmameti ca / mameti badhyate jantur na mameti vimucyate)  ,       . .  XIV.50.29:     ;     . 廠  ,  廠  ! (. : [ 2003: 99]).       . ..          :       ,     :   哻 [ 1977: 154].




66


1.118(1).     (tapa-trayarti-santaptas)       :   ,      [Durga Saptasati 2012: 640641; Saptasati-sarvasvam 2001: 418]. . -,   - :  (  ):   (),     () [  1992: 100],   . --  (  - ):      ,       (. : [  1995: 111]).




67


2.1.     , /     (kula-dharmas tvaya deva sucito na prakasita?)     ,     (sucita)  - ,        (kathita, prakasita) [Goudriaan 1981: 27]. .  1.2;  1.1.




68


2.2(1).    (urdhvamnayasya)  amnaya   ;     ; ; ; ,  [Apte 1988: 84].                (  ),      : 1)   (purvamnaya),     ; 2)   (uttaramnaya),            ; 3)   (pascimamnaya),   ,    ; 4)   (dak?i?amnaya),     ,       .    ,      .      ,      [Bhattacharyya 2005: 372; Padoux 2010: 9899; Tantrikabhidhanakosa 2000: 200]. ,   ,      ,        (urdhvamnaya).   . ,       [White 2003: 18].   ,       ( ) :   ,   ,   ,      ()  [Kular?avatantra 2018: 26].




69


2.2(1).     mata.  ,  mata ,  ,  , , , , ,   [Apte 1988: 418].




70


2.3(2).    (yoginina? priyo bhavet)    ,   .    .   ,        ,    (avara?a devata)      .    (av?ta)    ,    (avara?a).   ,      64 .          - [Kular?avatantra 2018: 2627].




71


2.5(1).        paramparya-kramayata?.  ,  paramparya   ,  ,  , ,  [Apte 1988: 332].  (parampara, .    )              [Feuerstein 2011: 261].




72


2.5(1).     (pa?ca-vaktre?u)    ( )  . . 2.2(1).




73


2.5(2).     paramarthena.  ,    , ,   ,   ( )  paramartha  ,  ,    [Apte 1988: 317].




74


2.6.          , /    ,    [ ] (tvayapi gopitavya? hi na deya? yasya kasyacit / deya? bhaktaya si?yaya anyatha patana? bhavet)        .   . ,           ,         [Goudriaan 1981: 13].      , ,    ,    ,   ,          (       ) [Feuerstein 1998: 132].  , ,   . ,         [Feuerstein 2011: 368].




75


2.78.    [ ],     . /  ,   ,   [] ,   . //  []  ,     , /  ,  ,  ,  ,   (sarvebhyas cottama veda vedebhyo vai??ava? param / vai??avad uttama? saiva? saivad dak?i?am uttamam // dak?inad uttama? vama? vamat siddhantam uttamam / siddhantad uttama? kaula? kaulat paratara? na hi)     ,         (acara): 1)  (vedacara), 2)  (vai??avacara), 3)  (saivacara), 4)  (dak?i?acara), 5)  (vamacara), 6)  (siddhantacara), 7) -   (kulacara, kaulacara).   acara  ,  , ,  [Apte 1988: 77].     ,     ,   ,         . .   siddhantacara  the Doctrinal path of S?aivism (  ),  kulacara  the Heart () [Brooks 2000: 353], .       [Urban 2003: 33],  .    whose end is realisation (   ) [White 2003: 152].

          , ,   (4.3031) [- 2021: 5960; Cinacaratantram 2018: 35].      . ,        ,       .      :   .   . ,            (uttarottara-vaisi??ya) ,      ,    ,   (vaisi??ya),    [ 2019: 31; Padoux 2010: 3435].

         :

1).       ,       (    ).  ,        ,         , , , ,     [Cinacaratantram 2018: 10],      -  ,     ;

2). ,   ,         ,       ;

3).          ;

4).       ,        -.     ,  dak?i?a    anukula (),           .       -   (. . 1.69(2)),           ( ), ..     ;

5). ,   -     ,     vama.  vama  , ,      .     :      ,          (vamavarta)    .

      ,          [Cinacaratantram 2018: 11].

6).  ,  siddhanta    ,  ,   [Apte 1988: 603].       ,          .    ,   ,     (antaryaga),    (bahiryaga)     . ,     ,    .                  .

7).    ,   kula  kaula   ,  .   ,      ,   ,   ,  .  ,  kula         ,          .      kula  ,  akula (. -)  .      ,      (jiva),  (prak?ti),   , , , ,   ,             [Kular?avatantra 2018: 2829].




76


2.10.        ,/        (mathitva j?ana-da??ena vedagama-mahar?avam / sara-j?ena maya <> kula-dharma? samuddh?ta?)        , .      1.6;  4.32.     (rupaka).    ,    ,      [   ]: , -, -, - (- 2.66) (. : [ 1987: 77]).         ,    .




77


2.13(2).      darsanani. . 1.87(1).




78


2.15(2).   (amara-tara?gi?ya)    .


