,   .  
  


   .  
     ,     ,                .       .

        ,    ,   ,     .    -,      ,     ,        ,     ,       .

  PDF A4    .





 

,   .  



  .., 2023

   һ, 2023


* * *




.    


 컠    ,     ,      .    ,  .  ,  1486.         (     ). ,        .             ,  ,   ,     (maleficium).    ⻠  ,   -    (experientia)   ,    .     .

        .        -,             .     ,     ,   :      ,    ,    .                   (  ,   ),     .      ?

  ,             ,   XV  XVII.,  -   XVIII.    ,  .  ,         .      ,        :     ,   ,     .  ,    ,    ,  -   .

 ,        . , 1969.    ,        XVII.   ,    ,    ,          .  2006.         .      . ,         .

     ,        ,             .  XX.               .    ,    ,              ,          ,      .

    ,          .  ,         ,        ,       ,     ,    .           ,      .       ,        ,    ,      .      ,      ,       ,       ,     ,      .

 XIVXV.  ,            ,     .          ,    ,    ,      .  ,          ,     ,      .         .

      :           ;          ,    ;      ,      ,        ;     ,     (         ,            );      ,                       .

      ,        .         .    ,         . ,         ,           45000  60000 .  ,   (    ),    (  ,    )          (,        ,   ).

  , ,         ,   , ,    .      XVI    XVII.         .      ,   ,      .   ,   ,         .    : 10  ,    350 , 15861588.    50 ,       16231631.    900.

  , ,                . -  ⠫                    .          蠫       ,        .  ,          ,     ,           .   .  ,  , .

         .    ?       ?           ,       ?           ?    ,   ,  ?     ?           :     ,    ,      ,      ?            ,   ,  ?    ?   ,       蠫 ,    .

 컠          ,       .  XV.    :       ,   ,      .  XVIXVII.      :     ,         ,      ,     VI.     ,       ,      .        .    ,          .       XX .

 1932.      .            ,           ,     ,   .            . ,        .          ,  ,    ,   ,     .

-  ,    ,    .       , ,   ?     , ,        ?       ,   ,  ,           ?          .    ,      ,     .   XV.  .  ,      ,     ,   .   ,               .

 ,

-,

   


 ,  ,    











 2013.  Internet- Ebay         (Buy It Now   )     XVI ,      4,298.56  .   Malleus Maleficarum,     .

      1582.,       --.  ,      ,         ,          .    704  (    ,   ), 24   ().

         ,      ,  ,     , ,  , .






    . --



  ,     .         1580, 1582, 1588 1600.        ,           . ,         ,       , -      XXI .

        ,               XIX  .       -    (Andrew Dickson White, 18321918)    (George Lincoln Burr, 18571938)     (Witchcraft Collection)    (Cornell University, )[1 -     https://rmc.library.cornell.edu/witchcraftcoll/].                  .       ,     ,        .

            .. [2 -  ..     . 2001.]   . . [3 -  . .      . ., 2001.  . . .        . ., 2001.  . . .      . ., 2001.  . . .   . ., 2001.  . . .    . ., 2002.  . .  .      . ., 2002.].    102   ,  ,  online.        Malleus Maleficarum,    1580.[4 - Institoris, H. Mallevs Maleficarvm in Tres Divisvs Partes, In quibus Concurrentia ad maleficia, Maleficiorum effectus, Remedia aduersus maleficia, Et modus deniq; procedendi, ac puniendi Maleficos abund? continentur, pr?cipu? autem omnibus Inquisitoribus, et diuini verbi Concionatoribus vtilis, ac necessarius. Auctore Iacobo Sprengero Ordinis Pr?dicatorum, olim Inquisitore. His nunc prim?m adiecimus, M. Bernhardi Basin opusculum de artibus magicis, ac Magorum, maleficijs. Item. D. Vlrici Molitoris Constantiensis, de Lamijs et Pythonicis mulieribus Dialogum. Item. D. Ioannis de Gerson. Olim Cancellarij Parisi [], de probatione Spirituum, libellum. Item. D. Thom? Murner ordinis Minorum, libellum, de Pythonico contractu. Omnia. Frankfurt am Main: apud Nicolaum Bassaeum, 1580.     Institoris 1580,   .]        .

                 -   Malleus Maleficarum,  500-  [5 - Malleus Maleficarum 1487 von Heinrich Kramer (Institoris). Hildesheim, Z?rich, New York, 1992.].

                ø (Universit?ts- und Staatsbibliothek G?ttingen,  )     (Kestner-Museum Hannover,     VIII       ʸ ).

    ,      ,    ,       . , .  . [6 -    2000.,     Heinrich Kramer (Institoris). Der Hexenhammer. Malleus Maleficarum / Neu aus dem Lateinischen ?bertragen von W. Behringer, G. Jeroschek und W. Tschacher. Herausgegeben und eingeleitet von G. Jeroschek und W. Behringer. M?nchen, 2015.     Kramer (Institoris) 2015,   .].              ,   ,  .     , ,    ,      .     ,         (experientia)      .          ,                   .  ,          ,       ,  Malleus Maleficarum.          ,     .        ,        ,   -   .   . , .  .         ,           .

      Malleus Maleficarum,      ,            [7 - Institoris, Henricus O. P. and Sprenger, Jacobus O. P. Malleus Maleficarum. Ed. and tr. by Christopher S. Mackay. Cambridge, New York, New Rochelle, Melbourne, Sydney: Cambridge University Press, 2006. Vol. I. The Latin Text and Introduction; Vol. II. The English Text.     Institoris Sprenger 2006 (1)  (2),   .],      .        ,  .. .

     ,      ,           .  ,   Malleus Maleficarum      , ,   ,          .

, 2007.     . . -,     1588.,       ,  ,                 [8 - The Malleus Maleficarum. Ed. and tr. by P. G. Maxwell-Stuart. Manchester and New York, 2007.].           ꠫  .

 ,               witchcraft studies,        ,    Malleus Maleficarum.

                    ,       (       . [9 - Enders R. Heinrich Institoris, sein Hexenhammer und der N?rnberger Rat// Der Hexenhammer. Entstehung und Umfeld des Malleus Maleficarum von 1487. K?ln, Wien, 1988.] . [10 - Kramer (Institoris) H. N?rnberger Hexenhammer 1491 von Heinrich Kramer (Institoris). Faksimile der Handschrift von 1491 aus dem Staatsarchiv N?rnberg, Nr. D 251. Herausgegeben von G?nter Jerouschek mit Vorwort, Transkription des deutschen Textes und Glossar. Hildesheim, Z?rich, New York, 1992.     N?rnberger Hexenhammer 1491.]),     . ,          (santa viva), -  ()[11 - Herzig T. Witches, Saints, and Heretics: Heinrich Kramers Ties with Italian Women Mystics // Magic Ritual and Witchcraft 1(1): January 2008 P.2455; Herzig T. Italian Holy Women against Bohemian Heretics: Catherine of Siena and the Second Catherines in the Kingdom of Bohemia // Catherine of Siena: The Creation of a Cult, ed. Jeffrey Hamburger and Gabriela Signori [Medieval Women: Texts and Contexts, vol. 13]. Turnhout, 2013. P.315338; Herzig T. Fear and Devotion in the Writings of Heinrich Institoris // Emotions in the History of Witchcraft. Palgrave Macmillan, 2016 P.1935; Herzig T. The best-selling demonologist: Heirich Institoris Malleus Maleficarum // The Science of Demons: Early Modern Authors Facing Witchcraft and the Devil. London, 2020. [ ]].            ,    Malleus Maleficarum.

    .    ,     ,             .

    ,              ,     .  ,       witchcraft studies      ,   ,        ,                   .

     .       ,           .     .  , ,        ,        .


* * *

  .  ,      ,      , .. ,   ,    ,        (  ),   ,    ( , ,   [12 - Scholz Williams G. Demonologies // The Oxford Handbook of Witchcraft in Early Modern Europe and Colonial America. Oxford: Oxford University Press, 2013. P. 69.])  .

Malleus Maleficarum    .    ,       ,        .

      .       [13 - N?rnberger Hexenhammer 1491.].   Opus sermonum (    ,      )[14 -        Institoris . Tractatus varii cum sermonibus plurimis contra quattuor errores novissime exortos adversus divinissimum eucharistie sacramentum, collecti a lectore ecclesie Saltzburgensis, sacre pagine professore ac heretice pravitatis inquisitore fr. Heinrico Institoris, ordinis Predicatorum. Nuremberg, 1496.     Tractatus varii   .]. , ,      ,     ,      (Sancte romane ecclesie fidei defensionis clypeus adversus Waldensium seu Pikardorum heresim)[15 - Institoris H. Sancte romane ecclesie fidei defensionis clypeus adversus Waldensium seu Pikardorum heresim. Olumucz, 1502.    Clypeus 1502   .].       XV ,      Malleus Maleficarum (   [16 -          1480., Nider J. Formicarius. K?ln: Johann Guldenschaff, . 1480.,    1692. Nider J. Formicarius de visionibus ac revelationibus rec. Herm. Von der Hardt. Helmstadium. 1692.],   ,  [17 - Visconti, Girolamo. Magistri Hyeronimi Vicecomitis Lamiarum siue striarum opusculum ad illustrissimum Mediolani ducem Franciscum Sfortiam Vicecomitem incipit feliciter. Milan: Leonardus Pachel, 1490.     Visconti 1490   .]),                 (,    [18 - Molitoris, Ulricus. De laniis et phitonicis mulieribus Teutonice vnholden vel hexen. Reutlingen, nach 10.I. 1489.]  -[19 - Molitoris, Ulrich. Von den unholden oder hexen. Tractatus von den b?sen weiben die man nen[n]et die hexen etc. Augspurg, 1508.]).

,       Die Plumen der Tugend ( )    () [20 - Aeltere tirolische dichter. Erster Band: Die Plumen der Tugent des Hans Vintler/ Hrsg. von I.V. Zingerle. Innsbruck, 1874.     Aeltere tirolische dichter,   .].       XV      1486.       Das buoch der tugend[21 - Vintler, Hans. Das buoch der tugend. Augsburg, 1486.     Das buoch der tugend,   .] ( ).    ,     ,     .   236 [22 -  ..   :   . ., 2000. . 153154.], 52       [23 - Zika C. The appearance of witchcraft: print and visual culture in sixteenth-century Europe. London and New York, 2007. P. 41.].    ,    ,     .

        ,             ,        XV. Malleus Maleficarum   (1487) De laniis et phitonicis mulieribus (   -)  (1489).

      XV , ..      ,         ,       .    .  ,          (frame text)    ,        [] Malleus [Maleficarum][24 - Scholz Williams G. Defining dominion: the discourses of magic and witchcraft in early modern France and Germany. Ann Arbor, 1999. P. 5.            ,   .        - ,          ()         ,      .].   ,   ,     ,       ,      hexerye,      [25 -   . ,       1419.;        ,      , .: Behringer W. Witchcraft Persecutions in Bavaria: Popular magic, religious zealotry and reason of state in early modern Europe. Cambridge, New York, New Rochelle, Melbourne, Sydney, 1997 P. 70.].

 ,         ,     . , .  . .                   [26 - Pauli J. Schimpf und Ernst // Deutsche Schw?nke in einem Band. Berlin und Weimar, 1969. S. 4197.],  [27 -  .   //      XVI . ., 1990. . 76152; Wikram, Jorg. Das Rollwagenb?chlein// Deutsche Schw?nke in einem Band. Berlin und Weimer, 1969. S. 101199.],  [28 - Lindener M. Katzipori // Deutsche Schw?nke in einem Band. Berlin und Weimar, 1969. S. 269282;  .    //      XVI . ., 1990. . 205216.],  [29 - Montanus, Martin. Schwankb?cher (15571566) / Hrsg. von J. Bolte. T?bingen, 1899.],  [30 - Schumanns Valentin. Nachtb?chlein (1559) / Hrsg. von J. Bolte. T?bingen, 1893.].

     ,   ,     ..   ,   ,  XIIIXVI  , ,    ,     ,    ,      ,   ,   ,     .             ,      [31 -  ..   :   . ., 1996. . 105.].  ,        ,           ⠫ Malleus Maleficarum    ,              . ,  4.3,      ,       : 1)       ; 2)        ; 3)         . ,       ,           ,    .

        ,    ,   . [32 - Quellen und Untersuchungen zur Geschichte des Hexenwahns und der Hexenverfolgung im Mittelalter von Joseph Hansen. Mit einer Untersuchung der Geschichte des Wortes Hexe von Johannes Frank. Bonn, Carl Georgi Universit?ts und Verlag. 1901.     Quellen   .] . [33 - Ammann H. Der Innsbrucker Hexenprocess von 1485 // Zeitschrift des Ferdinandeums f?r Tirol und Vorarlberg. 3. Folge. 34. Heft. Innsbruck, 1890.     Der Innsbrucker Hexenprocess   .].

             .       .       ,      Malleus Maleficarum                 .       ,  .

 1        . Malleus Maleficarum       ,        ,      .        ,                   .  ,      ,             . ,         ,     .

 2       .    ,    ,         ,      .    ,    : , ,   .

 3   .   ,    Malleus Maleficarum   ,     .       ,     ,      , ,       .   ,       ,     .

 4 horribilia,   .   ,    ,     ,   .     ,                ,   . Experientia,     Malleus Malefacarum,    ,      ,     .      ,       ,        , ,  , ,     .

           ,          黠   ,      .


   

         .  ,   ,  ,          .       ,      .

  ,   ,        ,     ,     .

,    Jesu christi.   v  u (  )     (   ),              (vtrum, Vlricus).          s,       .

 ,                    experientia  experiencia.

            ,                .

,            ,      (Epistola contra quendam conciliistam archiepiscopum videlicet Crainensem, 1482.)  : ,   (ego Heinricus Inctitoris).   ,     []  (..  ),  .   Institor        ,           ().

     ,     -,    .       ,            .

       ,              .  ,         ,      ,       ( )    ,     ,    .

 ( )    ,      .

       (Schlettstadt) ,          (Slestat).

 (Tridentum)                  .        .       (Trento) .

 (Brixen)  ,      ,      ,      .          XV.          Episcopi.     (Bressanone) .

 (Olm?tz)    ()       .     (Olomouc).

        (Malleus Maleficarum),           .             .


  

  (ordo predicatorum).                  (frater ordinis predicatorum /bruder prediger Ordens),        .

  (mendicantes)     (  )      . Vita communis,  ,    ,       .

    ,        ,   ,     (der bose monich/ der gude monich),      (der bruder)[34 - Der Doten Tanz. Heidelberg: Heinrich Knoblochtzer, . 1488. S. 16r.].

   ,     (m?nch)             ,      .






   .   , 1488



         XIV   XV.            (regula),         .

        ,   Formicarius ().       .          ,     (      ).  ,                ,    .           .  ,   ,       ,      .  (Katharinenkloster) .      ,     (   )      1490.[35 - Mackay C. S. General Introduction // Henricus Institoris O. P. and Jacobus Sprenger O. P. Malleus Maleficarum / Ed. and tr. by Christopher S. Mackay. Cambridge, 2006. Vol. I. The Latin Text and Introduction. P. 116.]






   [ ].   , 1488



    ,      .      Malleus Maleficarum.            (Bohemus)    (de Dachouo opido),     ,      (  .  2.3)    (Pfaff Heflin)  ,      (  .  4.1).     .     ,         ,      (,  ),       ,      ,   .  , ,            (Christian Turner)   (Matrei am Brenner),          (  .  3.2).

   (inquisitor heretice pravitatis)         .   inqusitio   ,  蠫, ..    .   inquisitor     ,       . Vir inquisitor et sapentie amator (   )      II ,      [36 -  ..  : ,       II (12001250). , 2008. . 154.].    1481            (?)  ,  ʸ (inquisitor in metropolitanis ecclessiis Moguntina, Treverensi et Coloniensi)[37 - Quellen. S. 368.]         .  ,             ,       .

              ,            .

      , ..    ,        ,    .         XV.      ()    ()  ,      .

,   1479.      .   IV  ,  , ,       ,        ,         ,        (    .  3.1). ,       ,       ,         ,             (15451563.),     ,     .

砖           .          ,       (ʸ, , , ,  ..).    ()       (gaistlicher f?rst)    ⠫     .

,    ,   [38 -      ,         .       Pitz E. Diplomatische Studien zu den p?pstlichen Erlassen ?ber das Zauber- und Hexenwesen// Der Hexenhammer. Entstehung und Umfeld des Malleus Maleficarum von 1487. K?ln, Wien, 1988. S. 2370.].      ,   .       ,   ,    .     ,     .

,        ,   ,          (maleficia)     Episcopi (    ,  ,      ),      .  ,   Summis desidesiderantes affectibus (  )    ,     ,            .

  (maleficia)      ,            ,  .   maleficium (    maleficia),       ,   .         ,       ,    ,   .        .  , ,  maleficium    ,   -  .   , ,      ,     ,       .  (nigromantici  XV      )    ,       .  Malleus Maleficarum     (prohibiti libri nigromantie  MM II/0),   ,       ,     .      Formicarius (), ,    ,       [39 -   .:  .. ,          (maleficia) //     :  63-     . , 2022. . 413419.].         XV. Codex latinus monacensis 849      (Bayerische Staatsbibliothek, BSB Clm 849),      ,    (Liber incantationum, exorcismorum et fascinationum variarum),   . [40 - Kieckhefer R. Forbidden Rites: A necromancers manual of fifteenth century. Pennsylvania, 2012.].   ,    ,       (1587)[41 -    . ., 1978;  ..       //    . ., 1981. . 163170.].

  experientia,     Malleus Maleficarum,      , ,   ,              .   ,          ()     ,   .

, ,     ,    .          .         ,       Malleus Maleficarum    :     ,      .    ,       (hailigen sacrament)  .            .  ,    ,   ,     .

 (. in cunabula,  )  ,          XV .       ,       .      (   ,      )          ,       (  ).           ,   .               .      Malleus Maleficarum (   ,    ):      (1486/87, 1490, 1494),    (1494, 1496)     ʸ (1494).             ໠    ,     (1482)[42 - Institoris, Heinrich. Epistula contra quendam conciliistam archiepiscopum videlicet Crainensem. N?rnberg, 1482.           .    ,      .       Bayerische Staatsbibliothek (BSB),        Epistola.],      ,             (1493)[43 - Institoris, Heinrich. Tractatus novus de miraculoso eucharistiae sacramento mit Widmungsbrief an Vitus Fackler, Propst des Augsburger Augustinerchorherrenstiftes Hl. Kreuz, Augsburg, 1493.],         ,      (1496)[44 - Tractatus varii.],    軻 ( 1496 ,  1499)[45 - Institoris . Opusculum in errores Monarchiae Antonii de Rosellis, Venedig, 1499.].

  ,     XVI.         (   ,      ),      .       ,          ,            - Malleus Maleficarum     1505 . ,         XVI         ,     ,      (1501, 1502[46 - Clypeus 1502.])          .

Editio princeps ( )           ,         .      editio princeps    ,     ,     .   ,             .

        .   Malleus Maleficarum,      ,  .        ,       ,       .


* * *

         -,   .      :

           .

   (19592021)        .

 ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,  , Ը ,  ,             .

 .         ,  ,  ,  ,  ,    .

   ,             Magic, Ritual and Witchcraft.

     Imago et Littera.

Last but not Least          ,           (  ) .




  





1.1. Malleus maleficarum:   


,     ,      ,       ; []     , . . [47 - Behringer W. Witches and Witch?Hunt. A Global History. Oxford, 2007. P. 9.].

      .  

  ,    , ,      malleo maleficarum   [..  ]   ʸ[48 - mangerlay shadens dem menschen vnd de? on zal zuo fiegen sein. also dann in dem vorgenanten buoch malleo maleficarum ich bestimbt hab. Vnd die hohe schuole zuo k?len bestet hat (N?rnberger Hexenhammer 1491. S. 110 (3v)).].

      ,       ,    ,         .

  Malleus Maleficarum     ,          .       ,   ,          [49 - Segl P. Heinrich Institoris. Pers?nlichkeit und literarisches Werk // Der Hexenhammer. Entstehung und Umfeld des Malleus Maleficarum von 1487. K?ln, Wien, 1988. S. 116117; Behringer W., Jerouschek G. Das unheilvollste Buch der Weltliteratur? Zur Entstehungs- und Wirkungsgeschichte des Malleus Maleficarum und den Anf?ngen der Hexenverfolgung // G?nter Jerouschek/Wolfgang Behringer (Hg.), Heinrich Kramer (Institoris), Der Hexenhammer. Malleus maleficarum. Neu aus dem Lateinischen ?bertragen von Wolfgang Behringer, G?nter Jerouschek und Werner Tschacher, M?nchen, 2015. S.3140.]. ..      , ,             [50 - Mackay C. S. Op.cit. P. 103121.].     ,  ,           (  ,       ).             .

       .      .       ,        ʸ.       Malleus Maleficarum          ,     ,     . ,         ,           .

         Malleus Maleficarum     VIII Summis Desiderantes Affectibus,        .                (       .    ),   ,         .

 ,    VIII          ,       .       ,     ,      ( .  3.1).

  Summis desiderantes affectibus    ʸ      .   ,    Malleus Maleficarum,        1486.,  .              (Peter Schoffer, 14251503)  ,        [51 - Behringer W., Jerouschek G. Op. cit. S.27.].     17  1487. (   ),        .          ,   ,               VIII[52 -   ,    ,  1987.     500-  ,   .          .       ,       VIII,    .  .    ,         (Harvards Houghton Library). .: Apps L., Gow A. Male witches in early modern Europe. Manchester and New York, 2003. P. 103, 115.].

,  experientia,    ,   ʸ.      ,               .  ,     ,    XV.                      (.    ).        experientia,            ʸ.






  Malleus Maleficarum    . , 1486



   ,       .   ,     ʸ ,      :     [53 -    .: Mackay C. S. Op.cit. P. 83.]            (Erneuerte Rosenkranzbruderschaft)[54 - Sprenger, Jakob. Erneuerte Rosenkranzbruderschaft. [Augsburg] [1476]].

         .        .  (fraternitas rosarii b. Virginis),       (         2.4).  , ,  ,   .             .    Malleus Maleficarum    .

   Malleus Maleficarum,    ( ,    XV )   (   XVI ),  ,     ( ).                 [55 -    .],       VIII Summis desiderantes affectibus.         , :  ,       ,    (in terra natiuitatis vnius ex his inquisitoribus, cum duo simus hoc opus colligentes)[56 - Institoris Sprenger 2006 (1). P. 419.],      ,    .

 ,    ,   ,         ,    Malleus Maleficarum.

   ,     : []    []      ,     () [57 - JACOBVM SPRENGER Teuthonicum Praedicatorij instituiti Mallei auctorem apud Joannem Tritthemium invenit, corrupta innumera & deprauata correxit (Sprenger Jakob. Mallevs Maleficarvm in Tres Divisvs Partes, In quibus Concurrentia ad maleficia, Maleficiorum effectus, Remedia aduersus maleficia, Et modus procedendi, ac puniendi maleficos abunde continentur, pr?cipue autem omnibus Inquisitoribus, & diuini verbi Concionatoribus vtilis, ac necessarius. Venetiis: Ad cadentis Salamandrae insigne,1574. P.7).].                   .

     .             .   ,    :    ,  ,  ,     .      ,       - (Monasterium Fratrum Carmelitarum Francofurti ad Moenum)[58 -   XVI      ,       ,      .].                 ,             .






  Malleus Maleficarum   . , 1576



  ,       ,   .         VIII Summis desiderantes affectibus.     ,      .   ,          .      ,        .   .. -,  ,           ;        ,   ,   [59 - Maxwell-Stuart P. G. Rational superstition: the writings of Protestant demonologists// Religion and superstition in Reformation Europe. Manchester and New York, 2002. P. 178].






  Malleus Maleficarum    . --, 1580.  ,        



    ,    .          Malleus Maleficarum  () [60 -     ,                        I  (.: Behringer W. Witchcraft Persecutions  . 74).],       XVI.,  ,        .

 ,        ,     XVI     ,  Malleus Maleficarum    .     ,   XIX.   .             .

  ,             ,      ,  -       .         Malleus Maleficarum        .             (,  )          .       ..          [61 - Eisenstein E. L. The Printing Revolution in Early Modern Europe. Cambridge, New York, Melbourne, Madrid, Cape Towm, Singapore, S?o Paolo, 2005. P. 8187.].

 ,  .  .      Formicarius ()   21   ( 16 ) Malleus Maleficarum ,   ,      ,    .    ,     ,    [62 - Apps L., Gow A. Op.cit. P. 102.].

    ,   ,                De laniis et phitonicis mulieribus (   -).     ,     (1489 . 1500.),      ,            .   ,      ,    .

      ,     XV   Formicarius, Malleus Maleficarum, De laniis et phitonicis mulieribus         .          ,   1580     .         ,       ,  -  .   ,           1496,                (       1.3).




  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/pages/biblio_book/?art=69165511)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .



notes








1


    https://rmc.library.cornell.edu/witchcraftcoll/




2


 ..     . 2001.




3


 . .      . ., 2001.  . . .        . ., 2001.  . . .      . ., 2001.  . . .   . ., 2001.  . . .    . ., 2002.  . .  .      . ., 2002.




4


Institoris, H. Mallevs Maleficarvm in Tres Divisvs Partes, In quibus Concurrentia ad maleficia, Maleficiorum effectus, Remedia aduersus maleficia, Et modus deniq; procedendi, ac puniendi Maleficos abund? continentur, pr?cipu? autem omnibus Inquisitoribus, et diuini verbi Concionatoribus vtilis, ac necessarius. Auctore Iacobo Sprengero Ordinis Pr?dicatorum, olim Inquisitore. His nunc prim?m adiecimus, M. Bernhardi Basin opusculum de artibus magicis, ac Magorum, maleficijs. Item. D. Vlrici Molitoris Constantiensis, de Lamijs et Pythonicis mulieribus Dialogum. Item. D. Ioannis de Gerson. Olim Cancellarij Parisi [], de probatione Spirituum, libellum. Item. D. Thom? Murner ordinis Minorum, libellum, de Pythonico contractu. Omnia. Frankfurt am Main: apud Nicolaum Bassaeum, 1580.     Institoris 1580,   .




5


Malleus Maleficarum 1487 von Heinrich Kramer (Institoris). Hildesheim, Z?rich, New York, 1992.




6


   2000.,     Heinrich Kramer (Institoris). Der Hexenhammer. Malleus Maleficarum / Neu aus dem Lateinischen ?bertragen von W. Behringer, G. Jeroschek und W. Tschacher. Herausgegeben und eingeleitet von G. Jeroschek und W. Behringer. M?nchen, 2015.     Kramer (Institoris) 2015,   .




7


Institoris, Henricus O. P. and Sprenger, Jacobus O. P. Malleus Maleficarum. Ed. and tr. by Christopher S. Mackay. Cambridge, New York, New Rochelle, Melbourne, Sydney: Cambridge University Press, 2006. Vol. I. The Latin Text and Introduction; Vol. II. The English Text.     Institoris Sprenger 2006 (1)  (2),   .




8


The Malleus Maleficarum. Ed. and tr. by P. G. Maxwell-Stuart. Manchester and New York, 2007.




9


Enders R. Heinrich Institoris, sein Hexenhammer und der N?rnberger Rat// Der Hexenhammer. Entstehung und Umfeld des Malleus Maleficarum von 1487. K?ln, Wien, 1988.




10


Kramer (Institoris) H. N?rnberger Hexenhammer 1491 von Heinrich Kramer (Institoris). Faksimile der Handschrift von 1491 aus dem Staatsarchiv N?rnberg, Nr. D 251. Herausgegeben von G?nter Jerouschek mit Vorwort, Transkription des deutschen Textes und Glossar. Hildesheim, Z?rich, New York, 1992.     N?rnberger Hexenhammer 1491.




11


Herzig T. Witches, Saints, and Heretics: Heinrich Kramers Ties with Italian Women Mystics // Magic Ritual and Witchcraft 1(1): January 2008 P.2455; Herzig T. Italian Holy Women against Bohemian Heretics: Catherine of Siena and the Second Catherines in the Kingdom of Bohemia // Catherine of Siena: The Creation of a Cult, ed. Jeffrey Hamburger and Gabriela Signori [Medieval Women: Texts and Contexts, vol. 13]. Turnhout, 2013. P.315338; Herzig T. Fear and Devotion in the Writings of Heinrich Institoris // Emotions in the History of Witchcraft. Palgrave Macmillan, 2016 P.1935; Herzig T. The best-selling demonologist: Heirich Institoris Malleus Maleficarum // The Science of Demons: Early Modern Authors Facing Witchcraft and the Devil. London, 2020. [ ]




12


Scholz Williams G. Demonologies // The Oxford Handbook of Witchcraft in Early Modern Europe and Colonial America. Oxford: Oxford University Press, 2013. P. 69.




13


N?rnberger Hexenhammer 1491.




14


       Institoris . Tractatus varii cum sermonibus plurimis contra quattuor errores novissime exortos adversus divinissimum eucharistie sacramentum, collecti a lectore ecclesie Saltzburgensis, sacre pagine professore ac heretice pravitatis inquisitore fr. Heinrico Institoris, ordinis Predicatorum. Nuremberg, 1496.     Tractatus varii   .




15


Institoris H. Sancte romane ecclesie fidei defensionis clypeus adversus Waldensium seu Pikardorum heresim. Olumucz, 1502.    Clypeus 1502   .




16


         1480., Nider J. Formicarius. K?ln: Johann Guldenschaff, . 1480.,    1692. Nider J. Formicarius de visionibus ac revelationibus rec. Herm. Von der Hardt. Helmstadium. 1692.




17


Visconti, Girolamo. Magistri Hyeronimi Vicecomitis Lamiarum siue striarum opusculum ad illustrissimum Mediolani ducem Franciscum Sfortiam Vicecomitem incipit feliciter. Milan: Leonardus Pachel, 1490.     Visconti 1490   .




18


Molitoris, Ulricus. De laniis et phitonicis mulieribus Teutonice vnholden vel hexen. Reutlingen, nach 10.I. 1489.




19


Molitoris, Ulrich. Von den unholden oder hexen. Tractatus von den b?sen weiben die man nen[n]et die hexen etc. Augspurg, 1508.




20


Aeltere tirolische dichter. Erster Band: Die Plumen der Tugent des Hans Vintler/ Hrsg. von I.V. Zingerle. Innsbruck, 1874.     Aeltere tirolische dichter,   .




21


Vintler, Hans. Das buoch der tugend. Augsburg, 1486.     Das buoch der tugend,   .




22


 ..   :   . ., 2000. . 153154.




23


Zika C. The appearance of witchcraft: print and visual culture in sixteenth-century Europe. London and New York, 2007. P. 41.




24


Scholz Williams G. Defining dominion: the discourses of magic and witchcraft in early modern France and Germany. Ann Arbor, 1999. P. 5.            ,   .        - ,          ()         ,      .




25


  . ,       1419.;        ,      , .: Behringer W. Witchcraft Persecutions in Bavaria: Popular magic, religious zealotry and reason of state in early modern Europe. Cambridge, New York, New Rochelle, Melbourne, Sydney, 1997 P. 70.




26


Pauli J. Schimpf und Ernst // Deutsche Schw?nke in einem Band. Berlin und Weimar, 1969. S. 4197.




27


 .   //      XVI . ., 1990. . 76152; Wikram, Jorg. Das Rollwagenb?chlein// Deutsche Schw?nke in einem Band. Berlin und Weimer, 1969. S. 101199.




28


Lindener M. Katzipori // Deutsche Schw?nke in einem Band. Berlin und Weimar, 1969. S. 269282;  .    //      XVI . ., 1990. . 205216.




29


Montanus, Martin. Schwankb?cher (15571566) / Hrsg. von J. Bolte. T?bingen, 1899.




30


Schumanns Valentin. Nachtb?chlein (1559) / Hrsg. von J. Bolte. T?bingen, 1893.




31


 ..   :   . ., 1996. . 105.




32


Quellen und Untersuchungen zur Geschichte des Hexenwahns und der Hexenverfolgung im Mittelalter von Joseph Hansen. Mit einer Untersuchung der Geschichte des Wortes Hexe von Johannes Frank. Bonn, Carl Georgi Universit?ts und Verlag. 1901.     Quellen   .




33


Ammann H. Der Innsbrucker Hexenprocess von 1485 // Zeitschrift des Ferdinandeums f?r Tirol und Vorarlberg. 3. Folge. 34. Heft. Innsbruck, 1890.     Der Innsbrucker Hexenprocess   .




34


Der Doten Tanz. Heidelberg: Heinrich Knoblochtzer, . 1488. S. 16r.




35


Mackay C. S. General Introduction // Henricus Institoris O. P. and Jacobus Sprenger O. P. Malleus Maleficarum / Ed. and tr. by Christopher S. Mackay. Cambridge, 2006. Vol. I. The Latin Text and Introduction. P. 116.




36


 ..  : ,       II (12001250). , 2008. . 154.




37


Quellen. S. 368.




38


     ,         .       Pitz E. Diplomatische Studien zu den p?pstlichen Erlassen ?ber das Zauber- und Hexenwesen// Der Hexenhammer. Entstehung und Umfeld des Malleus Maleficarum von 1487. K?ln, Wien, 1988. S. 2370.




39


  .:  .. ,          (maleficia) //     :  63-     . , 2022. . 413419.




40


Kieckhefer R. Forbidden Rites: A necromancers manual of fifteenth century. Pennsylvania, 2012.




41


   . ., 1978;  ..       //    . ., 1981. . 163170.




42


Institoris, Heinrich. Epistula contra quendam conciliistam archiepiscopum videlicet Crainensem. N?rnberg, 1482.           .    ,      .       Bayerische Staatsbibliothek (BSB),        Epistola.




43


Institoris, Heinrich. Tractatus novus de miraculoso eucharistiae sacramento mit Widmungsbrief an Vitus Fackler, Propst des Augsburger Augustinerchorherrenstiftes Hl. Kreuz, Augsburg, 1493.




44


Tractatus varii.




45


Institoris . Opusculum in errores Monarchiae Antonii de Rosellis, Venedig, 1499.




46


Clypeus 1502.




47


Behringer W. Witches and Witch?Hunt. A Global History. Oxford, 2007. P. 9.




48


mangerlay shadens dem menschen vnd de? on zal zuo fiegen sein. also dann in dem vorgenanten buoch malleo maleficarum ich bestimbt hab. Vnd die hohe schuole zuo k?len bestet hat (N?rnberger Hexenhammer 1491. S. 110 (3v)).




49


Segl P. Heinrich Institoris. Pers?nlichkeit und literarisches Werk // Der Hexenhammer. Entstehung und Umfeld des Malleus Maleficarum von 1487. K?ln, Wien, 1988. S. 116117; Behringer W., Jerouschek G. Das unheilvollste Buch der Weltliteratur? Zur Entstehungs- und Wirkungsgeschichte des Malleus Maleficarum und den Anf?ngen der Hexenverfolgung // G?nter Jerouschek/Wolfgang Behringer (Hg.), Heinrich Kramer (Institoris), Der Hexenhammer. Malleus maleficarum. Neu aus dem Lateinischen ?bertragen von Wolfgang Behringer, G?nter Jerouschek und Werner Tschacher, M?nchen, 2015. S.3140.




50


Mackay C. S. Op.cit. P. 103121.




51


Behringer W., Jerouschek G. Op. cit. S.27.




52


  ,    ,  1987.     500-  ,   .          .       ,       VIII,    .  .    ,         (Harvards Houghton Library). .: Apps L., Gow A. Male witches in early modern Europe. Manchester and New York, 2003. P. 103, 115.




53


   .: Mackay C. S. Op.cit. P. 83.




54


Sprenger, Jakob. Erneuerte Rosenkranzbruderschaft. [Augsburg] [1476]




55


   .




56


Institoris Sprenger 2006 (1). P. 419.




57


JACOBVM SPRENGER Teuthonicum Praedicatorij instituiti Mallei auctorem apud Joannem Tritthemium invenit, corrupta innumera & deprauata correxit (Sprenger Jakob. Mallevs Maleficarvm in Tres Divisvs Partes, In quibus Concurrentia ad maleficia, Maleficiorum effectus, Remedia aduersus maleficia, Et modus procedendi, ac puniendi maleficos abunde continentur, pr?cipue autem omnibus Inquisitoribus, & diuini verbi Concionatoribus vtilis, ac necessarius. Venetiis: Ad cadentis Salamandrae insigne,1574. P.7).




58


  XVI      ,       ,      .




59


Maxwell-Stuart P. G. Rational superstition: the writings of Protestant demonologists// Religion and superstition in Reformation Europe. Manchester and New York, 2002. P. 178




60


    ,                        I  (.: Behringer W. Witchcraft Persecutions  . 74).




61


Eisenstein E. L. The Printing Revolution in Early Modern Europe. Cambridge, New York, Melbourne, Madrid, Cape Towm, Singapore, S?o Paolo, 2005. P. 8187.




62


Apps L., Gow A. Op.cit. P. 102.


