 ()
 


  XX    ,   ,          (19262017).       ,      ,    --         .      ,   ,                . (1972).   , ,         ,          ,   ,       .        ,     .                 .





 




    



John Berger

PORTRAITS

John Berger on Artists

Copyright  John Berger, 2015



 . , , 2017

    .    -, 2017

 


* * *




     , ,  ,   ,              .

New Statesman







   ,     ,      . ,                 .

  ,       ,         .    ,       ,     . , , ,  -,      .

   ,     .    ,     -   ,    ,    - .    ,     ,        .     -  ,             -  .      ,        .         .

        ,            .    ,     ,     ?

    ,       ,   ,     ,    .     -    .   , , , ,     .      , ,      ,       ,   ,   ,    .    ,          .      ,  ,      .    ,     ,    .

        .     .                   .

     -.[1 -              .             . .]   ,               .  -   ,   .



 
24  2015 




 

  


   ,     1984 ,      ,   ,    .           .

  ,      ,    .         ?       ,     , ,     .           ,      ,   ,     , , , , , ,     ,     .    , ,        -- 1972             ,           .

 ,       ,  1944 ,        ,      .                ,  , ,           ,       .     ,          .

 1962            .    1970-,        ,         ,       .[2 -        (Nuthatch Archive)   .    2013 ,         .]              2009 , ,       : ,   ,        ,    ,    .

   ,       ,        ,    .         1972 :  ,    -     ,      .,   .        :     ,          (1975)         ,       .  2009-,    1972-,  ,         ,       :      ,   .

 ,    ,  ,  ,  ,  ,   .        2010  2013  (     ),    ,          ,       .

           ,                 ,                  .  2010   :     (  )  :   .   :    ,     .      ,        .        ,      .

       --,       ,   1952         .               1957   .    ,             :   (1960)        (1958),         ,      .

  ,   ,   ,   , ,       .          ,     -,     ,         ,     .            -    ,          :      ,      .[3 -         ,          ,          ,       .]           , ,   ,    .

 1959        ,   :            .       ,   . ,      ,  :    ,         .

         ,    -       .        (1958)   ,          ,     (1964) ,       ,    ,     .

    ,          ,     .      1956  :       .      -  󻠖 ,   ,         .  ,     1978 ,         [4 -  (Nochlin L. Realism. New York: Penguin Books, 1971).]  . . [5 -  :     1848  (Clark T. J. Image of the People: Gustave Courbet and the 1848 Revolution. London: Thames & Hudson, 1973)   :     . 18481851. (Clark T. J. The Absolute Bourgeois: Artists and Politics in France 18481851. London: Thames & Hudson, 1973).]       - . ,   , -      ,         ?         ?   ,        , ?    ?.   :      (18491850)        ,        ,     ()   ,            .        ,   ,   .       21  ,      ,    .      ,  :   哻.

         [6 -     :  ,       (. 4: 38). .] (19791991)         ,       .        .    ,   (1979),       ,   .       ,        .    1849  1850 ,   ,  ,        (    ),       ,   -,     . ,      ,        .

         ,      .     ,    ,  ,      ,       ,      . ,    ,   ,     ,       ,     1950- ,    ,       .   2009     ,    ,    ,      ,  ,   ,  ,   .       .   ,       :       ,     .    ,    :     ,     ,  ,     .            ,         .

 ?             .    :    (2003)   ,          .          (2005)      .       ,            ջ (2008).    (2011)                       ,          ,     ?

            (2001),             ,       ,       .        1923 :     ,    , ,   ,    .         .[7 -            (The Success and Failure of Picasso).]

                ,   .      ,   ,     ,           .     ,     ,  ,             .        ,        ,   ,    ,        ,    .[8 -            ,      : ,   (The Moment of Cubism)    (The Clarity of the Renaissance),   ,            ,  ,   .         ().]             ,   ,         .

  1967        -  ,  , ,    ,       .       .         ,      . , ,   ,   .            ,       .

    ,    ,     :      ,         ,            .           .       ,    .

         ,   ,     ,     ,   ,  ,     ,             , ,             ,  .

         , ?   :    -          -   ,   .         [  ].

-,      ,            (            ). ,         ,    ,  :    -,   .      1978   ,          .

   ,         :  ,     ,  ;    ,    .      ,      ,  ,  ,  ,        .      ,   ,     :  , ,  , ,   .     ;      .

 ,    ,     ,      ,         :    ,      ,         (dtournement):      .  .      .

    ,        ,  ,        .       .   19482000 ,       ,    .    ,      1950-       ,       ,           ,    ,       .[9 -      :         (Hyman J. The Battle for Realism: Figurative Art in Britain During the Cold War, 19451960. New Haven; London: Yale University Press, 2001) -          .         .]

  1959   :        ,   .            ( , ) ,           [10 -        . .] (1976),               1968 :

 ,        ,     ,         .    ,         -.    ,       ,       .     ,       (  )   (  ).                      ,        .          ,        .

 .    .   ,     ,      ,    , , , .          .

         .  ,      ,       - ,     .    , ,              .      :       .     ,      ,            ,                ,      ,      .

,            ,     ,    :      ,          . ,              (,      ,     ), , ,     DVD  -      ,    .           ,       ,    ,   -.

   ,[11 - . .  . 10.]    ,        ,       .     - ,  ,      ,         .    -   ,       .  ,              ,  ,    , ,   ,     .

       ,   ,    ,    .             . ,              ,     ,       ,    -    .     :     1978 ,      ,     :     ,          .

 ,    ,     ,        .        ,    :      ,                 .  ,      -     .   ,    ,       :       ,  -     (       ).

,    , ,    ,        ,   ,    ,    ,   ,     ,      . ,          ,     .       1942         :   ,    ,  .




1.    

(. 30.   ..)


, ,    ,        , ,  ,  , ,    .

           .     ,     .   ,       .  ,   ,    -   ,   , :     ,   .    ,    .               ,         ,   .

,     ,  :

		Mais qui piqua ce triangle dans ma t?te?
		Ce triangle n du clair de lune
		me traversa sans me toucher
		avec des bruits de libellule
		en pleine nuit dans le rocher.

		     ?
		,   ,
		  ,  ,
		,  
		   .

   ,            . ,    , .    ,   ,        ,     (  )    .  ,      ,   ,    -  .

        . ,     ,       ,   75  .  , ,  , , , , , ,  ,   ,   1994        , ,   15    ,      !  ,     ,       ,  ?      -.

        ,       .   ,   ,             ,       ,   .  ,       ,  .     ,      ,      .   .        ?

         ,    .      ,        , ,    .    ,     -     .

 ,        .   ,      .     :     .      ,         .

    ,     .        .              :  ,     .  , ,   ,  .    ,      .


* * *

-   ,  ,    ,        :       .       .   ,    ,  ,          .    .  ,       ,   .        ,       .  ,     ,     .     ,    .             .           .

     .          :   ,   .   ,    -   .             .

   ,    :            ,    .       .     ,     (   ):  ,  ,  ,  .    ,     ,          .

  ,   .        : Venez, mes belles, venez![12 - , , ! (.)         ,    ,   .]   ,     .   ,          .    ,      ,  . ,   ,      ,      (    !),   ,        ,   .

           . ,  ,  ,     .         ,   .     -   .

     ,    ,    ,  :            . Allez,   , allez,[13 - , ! (.)] !       ,   ,   .

     .    :  ,  ,        .   :       ? ,   !

 ,       ,    ,     ,     ,      .        30 .

        ,      ,  ,        , -.

      .   ,    .        .        .

 -     .                        .

     ,   ,  ,        ,      ,   ,     ,  ,          . -   ,  La Plaine Fin,[14 -   (.).]    ,     ,      ,             , .      ,   -    .   ,   .

 ,   ,  ,    ,    29    ,       .           ,        .

      ,         .      (,  ,  ,    ,  ),    ,   - .   :   ,     .

          .    ,       ,    ,      .  ,   ,            .     ,   .

 ,    ,  : , , ,  , , , , , , ,      ,  ,  ,     .    ( ,  :   )     ,      ,   ,    .

    ,           ,  , ,        .  ,       ,     ,    ,   ,   .       ,   ,  ,   ,   ,   .

   ,             ,      ,      ,        ,     ,     ,   .

        .   .  ,   .  ,        .  

  ,   ,      ,    ,    :      .

        ,  ,   ,  ,   ,  ,  . ,   .   




2. 

(IIII.)


           ,     .    , ,   ?        ?     ,     ,         ?     ,    . ?    .

,      ,   ,       ,    ,          .        .

    ,  , ,    .     .   ,     ,    ,    ,  ,    .

           ,   .       :       .

             .  ,    : ,     .  ,        ,     .     .          ,       .

   ,       XIX       (    ),      80     ,    .    ,          !    .        ,       : , , ,  , ,         : , , , [15 - ,      ,   :  ,    .]

   ,          .  ,  ,     (      );  ,          .

 ,    . -,      ,      ,    ,   . -,      ,       .    70 ,     ,   ,       ,    ,      .

,    ,      .        ,     . , ,      . -,  ,   ,     ,    IV.  ..  ,      ,        .      .

        ,     .        ,         ,      .       ,          .   ,    ,  ,     ,       .

   ,       .        - :  ,         .

       :     ,    .    ,    ,    , ,   ,     .          :      . ,   ,      ,     .   ,  ,         .

   ,    ,      . -     ,  -       .

 ,  ,  ,   ,    ,     .    ,        .

 ,       .      ,         .  ,     ,          .       ,      .[16 -   -        1998    Hazan     (Bailly J.-Ch. LApostrophe Muette. Paris: Hazan, 1998). . .]  ,       ,      ,       ,   ,      ,   ,      .      ,         .          .       ,      ,    , , , 

      ,        .     ,          .                         (   ) : , ,      .        ,   .

       .    ,     ,    .             .               : Toi, Tu, Esy,  ,   .     .

   ,     ,  ,    -  ,   ,   .         ,          ,   .

       ,  XVIII , ,  ,         .  ,   ,       ,  ,   , , , ,  .

  XX   .        ,    .            ,   .     - ,  ,  ,  ,   ,       .  ,  -     ,       ,   .               ,   !

  , ?  ,          .        ,  ,  .  ,     ,    , !  ,     ,     .  ,  ,    .

   ,         .  ,   ,   ,   .  ,    ,    .

    ,   ,     ?        .     , ,       ,  ,   .     ,     ,  .   ,          .             .

          .    ,     ,    ,         .        .            ,          .

     ,  ,   ,       .




3.  

(. 14151492)


   ,           ,     ,  ,     .    ,   ,         .      ,   ,    .       .         ,   ?,     .     ,   .

   ,    ,        ,    .   ,      ,          :    .         :      .         , , , ,  -     , - :   .

     :      ,     : , ,    ,        .

   :      .      :       ,          .      ,       , ,     .           . ,         :          ,      .     ,        ,      ,      ,  .   .         ,         .

      ,               .     . ,     . ,      ,   ,    ,          ,    .         :     ,       ,  .           .

     .     ,   ,   .        ,              .               . ,     ,   ,         .        ,      ,   :   .  ?.. ?          ? .     ,   .    , , , , .   ,        ,  ,    . ,         ,    ,           ,   .       .         ,     ,  .

         .      ,          ,      ,            ( )      ,   ,        ,    ,  ,   ,     ,   .     :          .

     .  ,  , ,    ,  ,    ,     .    .              ,  . ,   ,          ,     ,   . , .    ,   ,   . ,    ,  ,  .  ,   ,      .    ,     ?        .   ,     .      ?     ,  ,        ,    .        !      ,       ,   .    ,      .       ,      ,  -      :           . <>    ,   ,    ,      ,       .

  ,   .   ,     .    ,         ; ,    ,     ;   ,      ,       ,      ,           .          ,     .         .       ,               .

 ,    ,     .        ,  :     .     .       ,    .   ,   ,   ,   ,   ,   ,   .  -     .       (          )     .   .      .         .

  ,  .    ?    .    .     XV         ,      .   ,     ,       ?

        ,    .       .        . ,      ,  ,    ,   ,        ,  ,   ,        - ,   .   ,   :    .        .   ,    ,       ,      .     ,           ,   ,  .   ,     ,     ,   .      .




4.  

(. 14301479)


   2008                    .         .     .

   (  ,   ,   )     軠     .             ,            (1981):

,   ,     ,   :    ,  ?   -  .   ,    .  -       .  ,       .     ,         ?.

            ,        .      .

  ,       .

      .  ,       ,      ,     .  ,       ,    ,     ,    ,     .  ,      .

 1942      ,     ,      .     - .   .     .     ,      .         ,   .           .

  , 1942         , ,     ,   .       1941 ,   .         .  ,   ,   ,    ,          .   .

,          .

    .          .         ,   ,              .     ,   .       ,     .

  ,  ,  .        .     ,  ,       ,    .

    , , ,  ,    .       ? , .    .  ,   . ,         ?    ?     ,   ,           .     :

  ,    ?

, .  .   .  ,    ,     .

   .

?   ?

.    .

      IV,    ,            .    ,  , .

 !

,      .             .     ,    .

    ,     .   !

      .          .

   -     -.     .   ,    .          .

 .     .  ,  .         .  ,        , ,   .        . , - .      .

     .   , . , ,  .

     .  ,      ,  Ecce Homo: ,   ,      , ,      .

     .       ,   .  ,      .               .

   ?

  .      .

, .

   !

, .     ,      .  .

  ,    ,   ,           .

    .

     ,   ,  .

      .  .

         .          . ,   ,     .

   .      .

     ,     .

 .

  .

   ,  ,    .

   ,     .

  . .   .     ,    .

 ,  ,  ,   .

,   .

,  ,    ,  -   .  ,     ,    .

    ?    .     .     .

,  !      .

    -,  .      .

  ,  .   .

    :

!

 ,     .

!

     ,    ,     .

!

  .

!

    :

!    !

       ,        .

  ,  !

         .

   ,     :  !

 !

     ,   .

,     ,  , -!   .

,     .

    ,        .   ,   .    .

 ,  ,      ,     .  .    .     ,  ,    .      .[17 -    .]

 .    ,   , ,    , :

        .         .  ,      .    ,    . ,   .

        .         :   .




5. 

(1430/311506)


 .   ?..

 .    .

. .    ?

. . .  ,   .

. .    ? ?[18 -           (William Rose Benet)   : Blue oblivion, largely lit, smiled and smiled at me ( ,  ,    ).]

. .    ,  .   ,     .        .

. . ,      ,     .   ,    ,  .

. .    .

. .      ,    ?

. . ,     .    ,      , , ,   .

. .  ,    ,  ?      ,  ?

. .   ,      .   ,  .    ,  ,    ,  ,    ,  .       ,  .  .

. .        .   ,     .    ,          .   .

. .      :    .

. .       ?

. . .

. .  ,     ,         .

       .     . .  . ,  , .      ,             .              (14651474)   .

. .    ,     .

. .    - .            .   ,     ,   ,  ,    .

. .       : ,   ,     ,       .

. .      ,       .     ,   .

. .   .   .         .   ,         ,        .    .

. .   .   ,      .    , , .   .

. .            .

. .             .

. .               .

. .      ,    .

. .         ,  .

. .        ,

		 ,   
		   .
		 ,  
		  ,   ,
		   ,
		   .
		    
		     , 
		  , , 
		    .[19 -  . .]

. .     ?     ? (  .)

. .   (  )        . ,       .



              .


. . ,      ?

. .       ,        ,   ,       , ,     .   ,   ,  ,   .  ,      ,    .

. .  ,  ,              .      ,      ,       .      ,    (       ໠ sole  soul)       ,      .



  ,     .         .


. .       ,  ,    ,     ,    , ? ?   ,      ,  ,  ,  -   ,  ,    -  ,     ,    ,     ,   ?

. . .    ,            .

. .   ,     .            ?    ,     , , ,      ?            ,  ,       , ,   .

. .   ,          ,    ,     .       ,   ,    .           . (    , ,  ,     .)

. .       ,        .         , :   ,       .       .      ?          ,    ,  ,  -   !



  ,       .


. .   ,    ,    ,   .     ,   ,               .

. .       .                 :     ,        ,   .   ,    .

. .     ,  . ,  ,        ,     ,         ,        .

      .   . ,          .   -   ,         .

. . ,        ,    ,       ,  .        ,  ,             :        .

. . ,  -    ,         ,   -  ;      , ,  , ,    , ,     ,     .            , ,   ,   ,  , : , , , .

. .        .    XV     .      1500 ,    2000-,    .

. .  ,  .       .         .         ,   ,  ,       .         ,  , ,    - ,     .

. .     ,    .  .

. . (  ).        .



       .


       .      .      ,       ,      .    86 ,      ;  ,     ,  ,  ,     ,    ,   .

   ,      ,   . ,   ,   ,    .      ,       ,  .



     .


   ,   20  :        .

      , , ,  ,    .   .     .    ,   ;  ,   ,   ,    ,  ,   .       ,   III .       ,       .    !   .          .  ,      , ,     ,       .

      -  , -    ,    .     .              .   .



     .


. .         .    ,     ;             ,      .         , ,   .  ,  .     ,           :  .      .     ,   .



   .


     ,   : , ,   .  ,   ,    !   ?       ,   .   ,    .

. .        .

. .   .

         .       .        ,     . ,          .      ? ,  ,  ,   ,    .       .  .        ,   :     .     ,     .

      ,      .   , ,  ,       ,       ,  .



     .


      ,      .         . ,      ,                 !

. .                ,         .      .    !

. . .      ,     , , ,  ,     ,   .

   ,             25    .  ,         ,    ,  .   ,     .

. .   ,   ,    ,          !



      .        .


  .   .     .     (  -   ),    ,   .

. .  ,     ,     ?   ,   .

. .  .

. . ,    :  ,  ,  ,    ,   ,     ,       ,   , ,     ,      ,   ,      .

. . ,      ,   ,         .

. . ,   ,  ,      ,      ,   ,            .

   ,     ,     .     : , , , , , ,  , , , , .      ,       .

     ,        .  ,             ,  .  ,         ,       !     .   ,   ,           .    .

. .  . . ().   .

. .     .        , ,  .  ,          .  ,  - .       (  112).    .        ,  .    (  ,     ),      ,    -   .  ?  .   .

,     ,    ,   . ,       ,    ,       ,     .   .

. .   ,   ,   ,       .       ,  . ,      ,      !       ,    .

   ,  ,  ,    .  .   .        .    ,           ,             .




6. 

(. 14501516)


        ,      :             . , ,    ,   1560-      ,           .

    ,       (     ),       :   ,  ,   .      .

         ,      .         ,       ,    .            ,       XX        .

 ,     .        .  , ,   ,   -   [20 -       ,       ,       ,        .   XV         .] - XV ,  ,     ,      !      .[21 -    ,   : Franger W. The Millennium of Hieronymus Bosch. London: Faber & Faber, 1952. . .]        ,      ,        ,   .  ,  ,    .

   .     ,  ,  ,  ,     .     ,  .      ,    .    ,  . -  .

     ,             --,         .    :   ,     ,   .

   ,      ,                  - .                 .

                        - .[22 -      1997   , . : Le Monde Diplomatique, Paris. . .]  ,            (    ).  ,   ,      .     ,       .    ,      ,      ,      .          ,      .

        ,     ,       .

    ,   .                      .

   ,    .   ,         .           ,    ,           .     . (   .     ,         ,     .)   .        .       .

   ,   .   .    ,    ,  ,  .           ,   ,     ,         ,    .   ,   ,       .

   ,  .         ,    .

   ,  .   .         ,    . (                .)       ,   ,    ,        ,     .

     ,     .   ,             ,       ()       ;   ,    ,  ,  ,   ,    ,   ..   ,  ,     .

               ,     .   -      . ,   ,      .       .     ,      ?      , ,    .       , ,  ,    ,        .

          ,    .   ,      .       ,   .   .    ,     .      ,     ,   ,  ,          .     .

,    , ,      - .   ,    ,         .   .    ,    .

     :    ,      ,    .

          ,                 ,    ,     ,     ,   .     .

-,     .           ,        .

, ,   ,      ,  . ,  ,       .    ,   .            ,    .      ,    .

                ,              .

        :[23 - Gelman J. Unthinkable Tenderness / Translated from the Spanish by Joan Lindgren. University of California Press, 1997. . .]

		      
		   
		 
		  
		    
		   
		 ,[24 -  (.).]   
		
		   
		
		 
		 




7.  

(. 15251569)


      ,    .     ,    (    ,     ).     :      .     ,     ,    .  ,           ,   .

         . ,     ,             .            .  ,       ,       ,      :  , , .

    ,            .    ,      ,     ,   -  .




  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/dzhon-berdzher/portrety/)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .



notes








1


             .             . .




2


       (Nuthatch Archive)   .    2013 ,         .




3


        ,          ,          ,       .




4


 (Nochlin L. Realism. New York: Penguin Books, 1971).




5


 :     1848  (Clark T. J. Image of the People: Gustave Courbet and the 1848 Revolution. London: Thames & Hudson, 1973)   :     . 18481851. (Clark T. J. The Absolute Bourgeois: Artists and Politics in France 18481851. London: Thames & Hudson, 1973).




6


    :  ,       (. 4: 38). .




7


           (The Success and Failure of Picasso).




8


           ,      : ,   (The Moment of Cubism)    (The Clarity of the Renaissance),   ,            ,  ,   .         ().




9


     :         (Hyman J. The Battle for Realism: Figurative Art in Britain During the Cold War, 19451960. New Haven; London: Yale University Press, 2001) -          .         .




10


       . .




11


. .  . 10.




12


, , ! (.)         ,    ,   .




13


, ! (.)




14


  (.).




15


,      ,   :  ,    .




16


  -        1998    Hazan     (Bailly J.-Ch. LApostrophe Muette. Paris: Hazan, 1998). . .




17


   .




18


          (William Rose Benet)   : Blue oblivion, largely lit, smiled and smiled at me ( ,  ,    ).




19


 . .




20


      ,       ,       ,        .   XV         .




21


   ,   : Franger W. The Millennium of Hieronymus Bosch. London: Faber & Faber, 1952. . .




22


     1997   , . : Le Monde Diplomatique, Paris. . .




23


Gelman J. Unthinkable Tenderness / Translated from the Spanish by Joan Lindgren. University of California Press, 1997. . .




24


 (.).


