  .     ,       
 


,  Homo sapiens          ,    , ,       .   ,     - ,        :            ,      ,     .   ,          ,  ,         .             :          ,   ?      ?        ?

  PDF A4    .





 

  .     ,       


 ,   










       








 2016 by Joseph Henrich. All rights reserved

 . ,    , 2023

 . ,  , , 2023

   , 2023

 CORPUS 








   

               .        (Beeline),        .

       ,    :  -    ,           -  .

           ZIMINBOOKPROJECTS.RU







, ,     . ,    ,  ,      ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,      ,      ,  .       ,  ,        ,     -    .                      ?      ,   ?

              1993 ,         Martin Marietta      ,          -.         ;         -,       - . -,           ,  ,               .     ,        ,  ,   ,  ,         ,   ,      .     .          ,    :                .

                 .

           ,    ,                  .   ,      (       ),    .

    ,        .               ,   ,     ,     ?

              -    .         .           -,    ,        ,     ,      .          ,    ,           .                  ,           .           .     ,   ,   ,   .      ,   , ,  .

,         - ,         .  ,  ,                   .       ,           .       ,    ,    ,      ( -   ),          .          ,           MATLAB        (     4).

   ,     ,      ,      .     ,  ,         . ,         .         ,   ,  ,  ,     ,   .           .      ,  ,  ,    .      .            ,           .  ,          ,     .           .   , ,          (     ).            ,           ,    .                             .        ,    , ,  ,  ,        .         ,    ,         .      ,           .

,   ,        -,             ,   1985  (Boyd, Richerson, Culture and the Evolutionary Process).            ,            ,     .  ,                ,                ,        .

              -    (            ).            (  ).      ,    -,    .      :            .   -        .                        .    ,              (    ).                  ? (Does Culture Matter in Economic Behavior?)      American Economic Review,    .  -,   ,      ,   ,        .                      (.  11)   .         (Common Pool Resources, CPR)     ,     . (   ,    ,     .)                           ,          .    -           (.  8).  ,       ,  ,                 .               .

      1995 ,        ,        ,  .    , ,               ,       .       - ,     .   ,        , 2015    ,   ,     .      ,   ,     ,         ,    ,   ,     , ,   .           :      ? ,     ,  .

            .  ,             .    ,     ,       .       ,     .

           -. ,        ,     ,          .         .              .        -,    ,  ,         .    :               .

  ,              ( )         ( ).  ,                    .                , ,   .  ,              -,      ,  ,  ,     ,   ,        .           .

    ,      , ,    (Mind, Evolution, Cognition and Culture, MECC)    .  ,    ,  ,  ,    ,  ,  ,  ,  ,  ,     .        .         .

             ,       .          ,        ,              .

         -         20132014 .          ,       .          .  ,          (  -),             -.

             (Canadian Institute for Advanced Research, CIFAR)      ,   .              ,       .  ,         .

             :   ,           - .             ,          ,   .      .

   ,    ,         ,    .       .   ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,   ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,   ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,   ,  ,    ,     .

 ,        ,      ,   ,     .     (.  12).



 

22  2015 

, 




 1

 


        .     ,                             ,     .   ,  ,    ,   ,      .              ,   -           , , .        ,             .      ,   ,        ,  .        ,     ,      ,      .       ,              .   ,      ,       ,         ().  , ,      ,      ,   ,      ,      .

,       .

  ,      49            50 -  -.             .           .     ,   . ,       :  ,   , , , , , ,   .           (   ).  ,           ,      ,       .

          ?  ,     ,  ,  ?   ,      (  )     ?           ?     ?  ,      ?       ?    ?  ?      ?

   :  ,      , , ,   ,       .      ,   ,    ,    ,    ?               ?

       ,   -   ,  ,      ,       -  .         - (   )        ,   ,          .      2,     -,    ,                         .   , ,         ,        


   ,    -.

 ,              ,       -:  ,   -      ,    ,         .      3,     :   ,    ,          . ,       ,    ,     ,       .       ,  ,  , , ,   ,       ,      .            -  -,    ,    .   ,    ,          ,        ,   ,          .

 ,            ,  ,     .   , ,            ,    .      ,   ,                 ,           ,   ,     .              ,             ,        .             ,         ,   -.

            ,      ,    ,              .       ,  ,  , ,   ,           ,       .      ,     - ,        ,     ,       :     .

 ,     ,     .       4,              .     ,      , ,     .      (  ) ,    ,    ,    , , , ,  ,      .      , , ,      .          ,       ,    ,       .                ,       ,   .

 ,     ,            ,          ,     ,           ,             .    ,                 , , , , , , , , , , , ,    .   ,            ,       .

 ,   ,       ,       ,     ,     ,       .   ,                   ,    ,       ,       .   6       :   ,                 ,                       ,   .

    ,    ,          ,         ,   -.    ,   ,  ,       ,    ,          ,       ,    (  ),      ,   ,    ,  ,    , ,   ,  .         ,        .

 ,    ,     :    .       ,      ,   :  ,   ,  ,  ,  .            ,  ,               , ,              .      ,       .             , ,     ,      ,      .

  ,      .   9  11   , ,      ,        ,             ,    ,   ,    ,        (        ).  ,       ,   ?           ?      ,        (   )?                            ?

         ,      .          ,   ,         (    ),              (    ).   ,          ,   -,       ,      -,        ,           .  12 ,       ,           ,    ,     -               -    .    ,        ,   ,              .

           :        ,           .           ,       ,         .    ,       ,       :        ? ,         ,     ,  ()   ?          ,    ?       ,     ,   ,         ,   ,          ,   .

,     ,     ,         ,   ,         (     -  ).  ,  ,  ,        ,        ,       ,          (     ),     ,  , , , , ,    .  ,     ,          , ,         ,   ,      ,         . ,   ,   , ,         ,     , ,   ,     , ,    ,     .    .

              (  ),            .        , ,            ,    ,     , ,      ,            ,  .      14, ,  , ,     ,    ( ),          ,    .  ,       , ,  ,  ,         ,       (   ,  ).     ,     ,      . , ,          .

  17    ,            :



1.      ?

2.             ?

3.       ?

4.         ?

5.            ?

6.         ?



          , , ,             .    ,   ,    ,  ,    ,               .




 2

   



      .    ,     ,  ,           .               .        , ,     98?%   


.

    ,         


.      :  ?      ?     ?

    ,      ,      ,      ,  ,      .    ,         ,         ,   .






. 2.1.   ,   .  



    -     : , ,        ,        , ,  ,  ,     ,     ,   .  ,        ,                   . ,        (    60   ),         ,     ,  - (. . 2.1)      .     55        ,     88?%   .     ,      ,   83  ,    , , ,  ,    ,    75?%  .              ,       .

   :          , , ,         ,        ,      ,  .        ,               ,    , ,    ,            , ,  , , ,      ,       


.         :          


.

    ,         ,           ,           . ,   ,    ,      .      ,    ,             


.           ,       . ,       ,         . , ,                   .      3,                         ,     .

      ,        ?  ,    ,    ,   ,   ,    ,           , , , , .            


.  -        ,                      .          :             (,  ),   ,   ( , .  9), , ,      .     -,        ,     ,  .

     ,          ,         ,    ,          .      ?

    ,    .    ,            (,     ),        . ,     ,         ,     -  .        ,   ,  ,  .    ,  ,    - ,    ,     ,       ,  ,        (- ),      ,       


.

 , ,    ,           ,     ,        ,     -.  ,        :  , ,    ,    ,   .                 .  ,     ,        ,     ,    ;  ,     


[1 -  .   . .,  -, 2023.  . .].    , ,           , ,      ,         ,       (   ).

                   ,    ,      .    ,           ,       


.

 ,   ,     ,  (1)  ,     , (2)   ,    ,    -       ,  (3)  ,   ,    .       ,       . ,    ,            ,   ,     ,        ,       .     ,          ,          .         ,    ,        ,   ,  .

 -,       3,  ,     , ,    ,     . ,         ,           ,         . , , ,     ,    ,       .  ,      , ,  ,       .    ,  ,   ,  ,  ,        ,         , ,         .    ,    ,   ,          ,         .                 ,      (   ),  (     ),  ()   (  ),        


.

      ,     .

         ,     -   ,         .    ,           ,               , ,      ,              .          .  ,                 . ,     ,     ,        ,    ,   ,     ,     ,      .           :                , ,   ,        .            ,            ,      ,      ,         .




 :   


            ,   :   .    ,     ,         .     ,  ,      ,    ,      .      .                ,     (,  ).        ,     ,  ,    ,            (            ,     Homo sapiens). ,      ,       ,      (    ,   .?.),       .

 ,         ,       ,  38   106 , 105    32 


.       ,  ,   , , -    .        ,      :             .     ,                .   -           ,    ,               (   - ).          ,  -   ,    ,      .       ,  ,     ,    .   . 2.2  .       ,   ,              ,          . ,      ,    ,   .        ( - )   71?%  ,   61?%,   63?%.           74?%  23?%.






. 2.2.         ,    



     , ,  ,    2.2,      ,          100?%,     0?%.       ,     ,        ,  ,    ,    ,   .

          ,          100?%  ,      .     ,         : ,            (  3  21 ).    :            ,     .        ,      ,  


.                   .        ,     ,       


.

 ,          ,      ,        ,    ,   ,  ,       ,    .  ,   ,           ,  ,             .        , ,        ,         ,     .




    -


          ,     ,           .        , , -,       ,  -,     .     ,                 .       ,              .

    ,      ,       .     .            .  ,                     (   ).   ,                 ,  ,  ,       


.        ,          ,   ,  ,            .

              .    -              ( 1  9).        ,   :       ,       (. 2.3).      ,  ,    1  ,    . ,         ,     ,   0,2  0,65 .











. 2.3.    .          1  9,      .

           ,    



    


.    ,     .     ,        0,65 ,       ,      .              .     :      -  (?)   ,        30?% ,     ,    .   ,      ,  ,  ,     . ,          ,         .

    ,      ,        ,  ,      ,    .      ,         .         .

 ,          ,      . ,      100   400  .       50   .   ,       ,      


.

       .       , , ,         .         ,   ,  , ,      -      .  ,  ,     , ,    ,    .  ,   ,           ,        


.

    ,       .    :        -    ,     ,         .      ,               .




 


     .    ,    , ,    .    , ,              ,     .    ,        ,      ;   ,          ,              :      ,         .   ,          


.






. 2.4.         .      .        ,      .        ,      (4  1). , ,      ,     



       ,       ,   .              .        ,  .          .    ,     (  )    . ,    ,         .      ,    . 2.4.         ( ,   ),    ,    ,    ,   . ,           ,   .

        .  ,    ,          .              :   - .   ,    .           (),     (),  ,  ,    ,     ,    .          50?% ,       .     50?%,     .   ,      :        ,       ,      .   ,      80?%   .  ,       ,      ,              50?% ,        20?% .     .  ,    ,  ,            .

               -:  -        .        (. 2.4),        .    ,    ,     .                        .  ,           ,         ,      (       ). ,     ,       ,   ,   


.

         .            ,     .        ,     .  ,              ,  ,         .     .

                         .       .  -    ,  .         .

 , ,        :  ,    (  ).       ,  --,  ,             .  ,          ,      .    ,   ,   ,    ,      .       ,         .    --       (, -),        


.   ,  , ,      ,    .  ,   ,     ,   ,     .

     .             ,  ,     ,     ,      .           ,     -       , ,    .          , ,    ,   ,  -           .    , ,        :                  ,     ,   .     


.  ,    ,   (  )     (    ,  )      .  ,       (   ),     ,   ,        (, ),  ,     , ,          ,           ,           ,    .   ,                   .

     ,      ?      ?           .        ,  ,    .   , ,   -,          ,     -?




 3

 -



  1845     -                 - ,  ,     ,      .      XIX :               .    ,   ,       ,    ,  ,      ,      .  ,    ,   ,     ,        (    ),    12    ,         ,       


.

   ,    ,             600    .      ,     ,         ,         .         ,            .    ,             ( , ).   1848 ,       ,    ,  ,    ,               .

  ,  ,    ,   .   ,     ,   ,     , ,          .   ,     .       ,   , ,        .       .  ,  ,   ,       ,     ,       ,              


.

      ,         ?           ,     ,     ,     .           .     ,   ,       ,        (   , . . 3.1).         ,     ()


.         ,     ,  ,  ,     (,     ).

    105       ,     ,        30  .      ,               , ,     ,          .     ,    ,          .    105 ,      ,      ,            .     ,     ,         .

     ,        ,   ,      .    105    ,     ,        ,    ,     ,      .  ,      -:   ,    ,    ,  ,      .

     ,     ,      .    ,     ,     . ,        ,      .    ,  ,  ,    (   ?),            .     ,     ,   .     ,  ,        ,      .       (5 )   ,    ,   .        ,        ,   .               (,   ,    :     ,     ).       ,  ,                


.

,  ,    .         ,   - ,    ,     .    ,      (  ,   , ?),             .    .       ,    ,    .       ,        . ,            .   ,        ,    .

        -,    .         ,  , ,    ,    (. 3.1),        ,    ,      .






. 3.1.    .      .         ,    19031906 



  ,       , , ,   ,           .   ,    ,           ?25C  ?35C,    XIX    .                 ,  .            ,     ,    .      ?




 15           22           .        ,      ,      .       :   .        ,     ,            .    ,      ,      ,  ,       . ,   ,           .         ,               .         ,   ,   ,    ,    ,     :  ,    , ,  , 180  , 50  ,    ,    .  ,       .           ,   ,     .    ,      ,           .   ,  1848 ,              .          .

   ,              .   -        ,   .       ,  ,  ,         ,     ,       .              ,     ,         .  ,       ?53C, :           .     ,           ,       [   ].         (     7).          ,  :         ,     ;   ,   


.

         -


.   :       ,               .      ,     ,    .     ,      ,  ,  .     ,        .     ,     .                  ,             (  ). ,  ,  , .  -   ,   ,     ,     , , ,   .    ,            .

    ,   ,        ,     ,     ,    ,     .   ,                ,      ,   ,        ,           .  ,        ,      ,   ,    .   4    ,       .

,    ,       -,  ,        ,     .




   


 1860 ,                ,   ,               .    ,   ,     , ,     ( 52 )    ( 21 )     ,      ,        .        ,    ,     .    ,        .              -,         .   ,  ,  ,           ,   . ,       ,      . ,   ,     ,    ,    -      (-,       )   150  ,       .    -,      ,    .        -,   ,       ,      ,       ,              


.

    ,    ,            .   -       ,   , ,   ,        ( ,   ,  ). ,             ,             .       ,       , ,     .         ,  : ,    ,   ,  .     ,    ( )   ,  ,      ,        ,       .

,       ,       .          ,            .  ,        (     , 45    ), ,   ,   (. . 3.2).    ,    ,     ,  :



  ,    :         .          -     .             ,         ,           ,        ,          


.


       ,     .       ,         ,   ,      .       ,     .






. 3.2. ,   ,        -.   .

    (Wills, Wills, and Farmer 1863)



     ?

 ,    ,   -,        ,      .     -          ,       ( 1).      -:  ,       .   , ,   ,     ,       . -,      ,           1. -,           ,    pH , ,  . -,         , , ,      , ,         1.                 ,   


.           ,          .

      ,    ,        ,        . ,       .       -  ,      ,        .  -        ,     ,     .  .

         ,  ,                    .      -.




 


 1528             .       300        ,         .           (      )      ,      ,   . ,        ,      .     ,   242  (    )            ,       .

 ,          ,  ,      ,    .    , -   ,        - ,       .   ,          ,       - .            ,        . ,     ,    ,     ,  ,     ,     .  ,  -    , , , ,  .

    ,      -         .        ,         ,  , , ,      .             .          ,       .      -,    ,           ,       ,   .       .   ,                ,     ,         ( )       


.  ,      ,            .




 


     -,          ,    ,          ,         . , ,     -      -       -    ,        -   .   1830     ,  - ,  -     ,    ;      -,   .  1835     -  ,         .              .  ,     ,               (  ) .

   ,    , , ,     .                 .    ,    ,     ,    .      ,     .   ,       ,      .     ,       ,      .    ,  ,               .   ,    ,          ,    


.

        -.  ,    - ,     ,               ,   .        .         ,        ;       ,     ,        ,    -   .   ,    ,      ,             -.  ,       ,  ,            ,     ,    ,     ,     .  ,  -    ,        ,  , ,   ,      .     ,             ,        ,      ,    ,  ,     .

  ,  ,    ,   ,           .          ,          ,    .     ,         ,    ,      .

  4  ,        .    ,         ,         ,  ,    ,    ,     ,   ,   ,   ,        ,     .   5  ,         .     -  ,              -  .




 4

   



 ,        -,        ,   ,     :  () , , , ,    ,          ,      .    ,     .   ,  ,   ,  ,          .  ,  ,       ,         (.  7).                 ,      :      ,      ,   ,         .     ,    ,    :   ,         ,   ,     .

     .               ,  ,   ,   ,     ,      ,     .                 ,        .      ,  ,    .    ,        ,    ,                .                 .                  ,     .

           ,   ,    ,     ,           ,     .          ,   ,          ,        , ,   


.      :     ,         ,              .

    ,          .         ,               .     ,      ,      .   ,         --,      .     ,   ,     ,          , ,   .  ,     ,        .

       ,          .   4.1    ,       


.     ,    :  ,   ,  ,  ,       .      ,           ,       ,   ,     ,      .    ,      ,          


.  ,      ,    ,        ,     : ,  ,      ,    ,        .    ,             ,       .



 ,  

   (   )

  ()

    ()

 (  )

 

 , 

 ( )

 (,    .)

  (, , )

   

  (, )



 


 4.1.   



  ,  ,         ,     ,    ,                     .   :   ,   ?    ,     ,    .

,      -.  ,         .    ?    :    ,   .  ,       ,  .     , ,    :       ,  ,   .            ,      ,   .   ,      ,    ,       ,   ,  ,     .           ,      ,  ,   . ,     ,        ,   ,         .   , ,   ,   ,        : ,   .  ,      ,  ()     .           ,       , ,   ,   ,           ,      ,   ,    .  ,         ,    ,        ,          ,     


.

      ,       ,  ,        .      ,      ,        .    ,    -  (   ),    ,   , , , , , ,   ,          .      ,        , ,   (  ,  , ,    ).         , ,  ,    (,   ),        . ,    -         ,    ,            ,        ().           ,    ,   .  ,     .




  


    ,      ,      ,     ,  ,              , ,           , , ,   .    ,               . , ,      ,         ,          ,         .     ,        (  ,     ).

     ,     ,      .             . ,    ,   .   -   ,      ,            .    , , , , ,  ,    .    ,         ,     ,       .       ,   , , , ,                   


.  ,             ,   .        .             ,   .        ,     (   ,  ).  ,        : ,     ,     .      ,     .              .          ,    16 .                 ,     .       ,   ,    ,              .

            .    ,                 .     ,             ,   .

      ,      ,   (, ,          


).    . -,      ,     (  ),     ,    . ,   ,               (  ). -,    ,  ,      .       ,            . ,       ,   ,    ,       .    ,      ,       .  ,      ,  ,        ,        . ,          , -     .  ,     ,  ,     ,    .       ,    .        ,       







  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/pages/biblio_book/?art=69542548)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .



notes








1


 .   . .,  -, 2023.  . .


