  .    
  


Archivalia Rossica
 1829      I            ,         .   , ,          ,     .            ,          .           ,    - ,       ,  .             ,               .







  .   .    



 94(47+57)1829

 63.3(2)521.1-686

94

  Archivalia Rossica:

. .  (    )



  ()

   . .

 ., . ., . .



. .   :    . .:   , 2023. ( Archivalia Rossica).

 1829      I            ,         .   , ,          ,     .            ,          .           ,    - ,       ,  .             ,               .

   :   , .  , 1843.       .        .A.vonHumboldt, Asie centrale. Recherches sur les cha?nes de montagnes etlaclimatologie compare, vol. 13. Paris 1843.



ISBN 978-5-4448-2301-0



Originally published as Die Russland-Expedition

from Alexander von Humboldt: Zentral-Asien.

Das Reisewerk zur Expedition von 1829, hrsg. von Oliver Lubrich, S.IXCCVIII.



Copyright  2009 S. Fischer Verlag GmbH, Frankfurt am Main



 . . ,   , 2023

 . , . . , . . , , 2023

 . ,  , 2023

    , 2023




 


                  .           ()        ( ).   ,          ,            :  ,        ( ) ,       ,           ظ;             .      :

       

          

ظ         ظ

       

   .   ,     

     .      (       ).     .

            1829 .         : Alexander von Humboldt. Zentral-Asien. Untersuchungen zu den Gebirgsketten und zur vergleichenden Klimatologie. Hrsg. von Oliver Lubrich. Frankfurt a. M., 2009. S. IXCCVIII     S. Fischer.


  

                      .      ,         .          .


    [1 -   : Helmut Kahnt, Bernd Knorr. Alte Ma?e, M?nzen und Gewichte. Mannheim etc., 1987.]

   

   6 

,   30,48 

,   32,48 

,   , 1/100 

 ,  , 233,85 

,     , ,     

 (), , 4452 

,  ,  1858 .    

,   , 16,38 

,   , 100 

,   , 7080 

,   , 4,27 

,   , 1,95 

,   , 12,3 

,   , 1066,8 

 (pouce),   , . 2,7 


   

 :   (    1918 .)

 :   (     )

 1829 .   12 ,  , 18     6   .




  





    ,       ,      -               :

,      ,      ,           ,      ,     ,   ,             .

 1827 .,           ,      ?  [2 -   ( )  (17741845),       ,   ,     18231844 .]            ,        ,            .             .  ,                 ,      . ,   1827 .      ,   ,          ,  ,      .                   .       ,   ,     ,   ,   , ,            [3 -  ()    - .].   5 (17)  1827 . ?  ,         ,      . . .  I.  ,                .           .              ,         ,      ,        - 1828 .      .

     ,  8 (20)  1828 .        . . . ,                1829 .,            [4 -    (17951876),    , , , ,     .]  . [5 -   (17981873),  -  ,     .].     ,             . ?                .     1829 .                ,      (  15  20),    ,   ,       ,    ,      ,  . .        ,    ,   .           , - -,   - [6 -    (1791?),  ,     ,   -,     ,       ,   .].

    : ,          ,    ;      .  ,        .       ,          14 500  ( 2000  ),  ,      ,    . ,     ,      .     ,              .    ,      I,         ,       14 (26)  1831 .,     16      .       , ,    , .  , ,  ,    ,    ,         ,            .

  - .




       ,             .          ;        ,        ,        .        ,        ,       .   ,    [7 -    20     15 .     2000   (15 ),     ,          ,        (       . . .).],          [8 -      ,      ( . ).]        -   .      .     ?  ,     ,     ,      ,       .




,   ?  , ?   ,    12  1829 .  ,             ,            .        ,    ,      ,                 .

       ,         .    ,        .       , ?    .      ,         .      ,      .

          .  ,   ,    ,   ,     14-,     8             .    ,       ,   .         , ,      .          ,      .                ,          .

15?          ,      .


[9 -        (17671835),     ,  , , ,  , .      ,  1809 .    ,   ø  .    .]


, 5 (17)  1829 

 ,  ,    .      8 ,               -  ظ[10 -    ظ (17731856),   , -      .]. ,       .          .          ,           .    ,            ?   (  ) .          [11 -    (17841846),    ,   .],    ,           .         .             .       :    ,       . ,      ,  ,   []     .      .   ,  ,           .   ,  ,       .  [12 -       ,    (17921837).]  [13 -    (18091870),  ()      .]         [14 -    (17831837), -          III,    .],        .   ( 1 ),      .




      ;      .             .                 .            [];   ,          .          []:      ,         .           -       (    ),       ,  , .

   [15 - . .]  24-,    ,  ,      ,[16 - .    .]     .         ,      .      ,          .        ;           ,      1812 .        ,   ,     ,     .      ,     . ?   ظ[17 -   ظ (17721840),   , ,    .]      ,      ,  ,   ,    .  ,     ,   239       33 .        :         .





, 12 (29)  1829 

,  16?      , ,     ,     ,              ,     .        ,        .     ,                 ,   .     ,       ,      (),    ,           ,            .  , ,    ,              .      (        17 )  ,  ,         .               ,         .      ,        ,        .  ,   ,        .    .          ,         .      ,      ,                .      ,    ,          .         .    ,            [18 -   (17701844),     .].         ,      ,        200    -.    ,       ,  [] ,     - ,      .   [19 -    (17811841),  ,       1811 .      ,     ,      .]    ,         [20 -      ,   ,  ,       .],       ,         .   ,      ,        .  ,   ,       .

 ,          ,       ,     .        ¸[21 -   ¸ (17841843),     .],       ,      .    ,      .

      .     ,    8   9 ,   ,        ,    .  , ,   ,  : [22 -     (17901866),    .], [23 -    (17781842),      ,  1826 .       .]    , [24 -    (17851851),     ,  1826 .        ,   .], ,   , [25 -    (17931831),    ,          18151818 .           . . ,      .],     ,     [26 -    (17931864),    ,       .]         . ,       ,    ,      ,          !

    ,            .      ,        1518  . -     ,     ,        . -            900  (    900  ,  1200   3927 ,  ).  ,     400    370400 .       .     ,      . [27 -   (18001877), ,  .      .]      .   ,     . ,       . , ,        .     ظ      ,     . ,    . ,  ,   7 .




  ,     ,      ;            ,     .       ,         .        , ,             .        ; ,        ,       .            ,      .      - -  ظ,        -  . ظ    ,       ,       .

   ,           ,  .         ,        .      ,          ,  ,          .             ,          .        ;    ,       ,          ,      830 .            .       ,     ,   ,   ,   .     ,   .   ,     ;       ,  ,      ,            .          ,   ,        .    , ,      ;        ,         .     ,  ,     ,      ;      [28 -    ,            ( )       (1874).      ,     .].





-, [21 ] (3 ) 1829 

      .[][29 -   (17951861), ,     III,  1840 .     IV.]   [30 -   III (17701840),  1797 .     .]        .        ,    ,  ,          ,       ,     ,       ,  1       ظ.    ,     ,   ,      ,  .  18       11,  ,      ,    .       ,    .   ,   ,         ,     .                  .     ,    ,    - [31 - - ()  (17771839),  ,     ,   I,       ,    III.].

   , [32 -    (17851859),  ,           () (18001856).]     [33 -        (17661829),   .].     .       .          .     ,         ;             ,    .

2        ,      .   ;    ?    20    10.       ,     .     .     ,  .         ,           .     ,    [34 -     (17941859),    ,    IV,   .].     :     ,    ;     .   ,     [ ] [35 -     (17671837),   ,   ,    ,    .].   ,       . [ ]:        ,     .   ,   .            .     .     ,  ?         1520 .   .   .       .   .  *.

. 





, [28 ] (10 ) 1829 

 ,  ,    , , ,       [36 -      / (17681829),  ,   ,  18.04.1829.].   ,     ,  !    !   [37 -    (17551840),  ,   ,       .]    ,    .      .       ,      .   .        . ,     ,   .          .          (  )   ,        .     ,       .       , ,     [38 -    (17871848),  -.].      [39 -    (17851857),  1827 .    .]        .         .

      .    .         1200  .     ,    .

,     18  19  (   ),       16 ,        .    ,    . ظ     .  , ,    ,  15 ,  .       ,  ,      (    ),           - [40 -     (17601831),  --,  1812 .     .]  .         - ,   ,   .         ,        .   [41 - -  (17871847),        . .         .]     ,       ,       .   ,  ,        2100      [42 -    ,  .]. ?  (   )   .        .              .    ,          ,     .    .      , 

. 

  :    ,    - [43 -    (17821835),  ,    -.],    --





, 7 (19)  1829 

      6   1     ,  .       ,      ,     ,     .           ,                ,   (     )         .              ,    .    ,  ,  ,     ,             .       ,  ,      ,        ,   ,       . ,    ,      ,    ,               , .

        ,   ,  ,        ,     ,             ,   ( ),  ()       [44 -    (  ) 18211829 .].

           .        ;        ,    , ,            (   [/] )[45 -       -  ,   XIX .  ,     .    .],   .  ,       ,  ,    .     8          ,        .      , ,   .    ,         ,    ,      .   ,   , ,   [46 -     (17901855),  -,  .],    ,       .        (    2 )  , 28   , , , 9 .    , ,  [47 -          . ,    ( ),   1823 .  .      ,       ,   ,    . .      ,     .],    , 15 ,                , 1 .     , ,      , 20 .     ,       , 2 ,  ,   , 20 , , 5 .

,  ,      ,      ,   .           ,           .       ,       .     --   .         , ,        .  ,      .   [48 -   .],     !  ,   ; ,     (   ,   ),    -         .           () .        .         ,      -  -  ,      ,     ,  ,      

 ,   ,        [ ]  ,    [][][49 -     (17711833), ,    ,   I,         .], tous les ennuis de la gloire[50 -     (.).].     ,    .    ,            .  ,    ظ:       ,  .    ,           (60 ,   )    !   ,  ,          .    ,  .  [51 -     (17571829),   .     (17881850), ,  .       ,     .],  [52 -   , .   (18001856),      ,    ,  1815 .     .].

. .

  ,       .




 20? []       ,     .    :   -            , ? - ,        .  , ?    ,           ,  ,     :       ,                         ,    .       ;        ,    ,    .       ,      ,   ,        .   ,           ,    14 500  ( 2   ),  ,        .   ,  ,   ,  ,         .

      :   ,       ,    ,  ,  ,     , ,   ,    .       ;   ?    ,      . []

       ,       .        ;        ,                  ,         .   ,  ,            ,         .         ,        . ,  ,    ,             .       .              .      ,   ,     ,     .




          ,  ,         .      ,    .

,     ,     .   ,       ,    ,           .         ,    []

     ,    ,         .      ,         .           []

    ,       ,    .       600. ,        ,   ,   ,      ,    .     ,    ,   ,       .  ,         ,      .





, 14 (26)  1829 

  ,  ,    ,      -     [53 -     les dlices de Capoue,    :                ,    , , ,   .].      ;      ,    ,       ,   ,    ,    ,       ,     ,    - ,   [54 -   ( )    (17711853),    ,   .  ,  -   .]       ,       7000  .    ,    ,  [55 -    (17531832),    .].

       (, ),    ,     .    .     (  ?      )   .          ,   -  .     .   ,      .       ,      . ,  .          .    .  [56 -    (1801?),     .],     .   , , 

. .





, 14 (26)  1829 

 ,

   -  [57 -   ( )  (17881862),    ,    .]  ,               ,               .      .         ,     ?  -      ;     .      ,    .       800    .   ,             740 .

        ,        .       ?   .      ,      !       , ,  ,   .      ,        ,     .




    ,      ,       ,  .   ,     ,        ,             .        ,   .   ,    ,    .  , ,       ,   , ,       ,    ,    ,    .    .





, 27  (8 ) 1829 ., 2?  

 ,        ,        ,          :  ,      ;      ,  ;     .         ,         .         .          (. . .)      . [58 -    (17761846), , , , ,   .    (18231827)  .],  - [59 -   ; ,     (17951855),  ,      ,    .],   ,         ,     , - [60 -   - (17951862),    ,  18271845 .    .].    ,           .





, 27  (8 ) 1829 

  ,         ,         ,    .      .   ,      ,   . ,  700  (. . .)  ,      35 !           . ,  ,   , .   ,       ,   .     ,      ,      .       [61 -    (17951830), , ,  1826 .           (  ).],          800  .    ,    [62 -     (17771828),  .].       ,        ,      .     ,        ,     !   ,             , , ,   .

          ,     .      .       ,  ?      .

 24         ,       1815 .  ,       ()[63 - ,  . .     .] .   , -   ,     .   , ,   ,    ,    .    ;          .      !

          (280 ;       ).     ,       .        ,        .     ;    VIII ,          .     70  .  ,     -  ,       [64 -  ()     ,  1240 .   XIII .  ,     -,      ().].

    ,  -! ,         !         ,     ,          .    , ,  ,  (  )     ,   .   ,     ,      (   )         .      ,    .

     ,     .         ,   ()     11 , ,   .        ,   .   ,   ,  ,     ;      ,   .         ,     .       .

1  .

   ?  .      5 ,          .      ! ,   ,         .    .    ,   .      .

       ,  ( )   6    .  ,           , Polygon[um] aviculare[65 -  ,  , . . -.], Malva rotundifolia[66 -  malva pusilla   ,   .].    ,     .           .   ,   .  ,       - [67 - ,    (17911865),  ,  18251862 .   , -   .]   ,    .

 ,

. .


[68 -           ,   . .,     :  1873.           :  2019.]

             ,    ()[69 -    18731875 .    (Zitterpappel),    (Pappel)       ( 1873, 2).        .],   ,    .   ,    ,       ,   ,     ,     .

         ,   ,     ,   60  80.   ,        ; [  ] ,        ,      ,      .       ,  ,   ,    ,       ,          .        ,       ,  ,   ,   ,     ,   ,  ,     .          ,     ,    ;    ,   ?    .




      !       ,             .      :     , ,  ;     ,         .  :   ;          .




     ; ?      ,     . ?       ,        .           ,         .      ,                .     ,           .       , ,  ,    ,            ,      .

 -       ,        ,                    . ?         , -   ;   ? ,        . ,    ,   , ,   ,    ,  ,  .        ,    , ,     ,    .     ,    ,       ,      ,    .            ,       ,              ,      -               ,       .      ,      ;           ,           [70 -          ,      ,          ,           .   (blatta orientalis).  ,    , , ,               ,       .        ,  ,   .       ,         - ,     .].





, 9 (21)  1829 


   ,      !

,  ,      .  6 ,    .      , ,     ,          -.     ,    ,    ,  , Linnaea borealis[71 -  ,  .];  Cypripedia[72 -   .]    ,   ,      .  ,          ,    ,   .        :  ,     ,  ,  ! ,  ,    ,   ,    ,      ,  !     . .[73 -    (17741853),  ,   .  .]   .    ,     ,    .         ,      .      ,   .     .      ,   ,     .      ,    ,          .        ,  .      ,       ,       (   ),  .   9.      ,   - ,   50  ( 40 )    1 500 000  . , ? ,    3  [74 -   -     . , ,    (17681849),        .].      ,       ,   ,    .             (),             ,     ,        ,       !  ,      , , , , , ,     . ,  ,   ,          .     :             .   ,      .

. .





, 9 (21)  1829 

            .    , ,         ,         .  ,     -   ;    ,     ,  ,   .    ,  ,   ,     ,  .  (     ),        ,    ,   ,     ,      ,       !

       ;  ,   ,         .            ,           (divortium aquarium).  ,            .    - [75 -        .] , ,   - -,      3 (15)        ;      ,      (    ).     ,   [76 -    - ,      .],     ,   [77 -            .],  - [78 -        .]        (        ,      ),   ,        , ,    ,       .  -             .              ,      .

 ,       ,      - [79 -   ,  ,     .]  ,       .              (. . .) .

        ,   , ? [80 -    (18031877),  ,       ,      .]  [81 -   ,  ,        .].               .          (    ).              .    , ,   ?       .            .[].      -       ,     [].  , ,  ;  ,     ,    ,     (  ),                     .    ,     ,              ,       .          ,  ,     (       ,    ).           ,    .      ,       , , ;  ,     , ,                .

       ,      .          (Mramornaja Lomka)[82 -        .],     ,  14 (26)         [83 -            ,     .]  .     ,     ,     ,             .




      ,             ,    .         ,     ,      ,   .    ,      ,   ,  .




          [84 -      ,     .],      .           ,              ,     .         , ,           ,        .

    .    1730 .         ,          [85 -    ,  ,       ,    ?   . -        ,       ,    .        ,     ,            ,     .           .].      ,   2,5    ,             ,     .      ,      .       ,    ,   , , ?    ,   ,       .    ,     ,       ,         .




            ,      ,      []

         ,        .    ,        ,     (  59?   )     ,        .        ,        ,    , ? [86 -    ,    ,     ,      . . .]   ,          .

-                    ,              . ,    ,  --[87 - ,  Corrego das Lajes    - (Minas Gerais), .]  , ,   ,  [88 -  .  (   (Tijuco)),  -, .]   ,       .         (. . .), ,      Fragmen[t]s asiatiques[89 - Fragments de gologie et de climatologie asiatiques. Vol. 12. Paris, 1831.],    ( 1826 .)    - .       - [90 -    (17771840),  ,      .],    ,        .

,            ,    ,     ,         ,       .           ,               ;           ,             .          ,         ,          ,      . ,           ,       ,      .         .        -           5  (        ),       3   ,  ,          .

       -      -    [91 -          .     ?          ,          :           .                ,  -        ,    .],          ,           .             -    ,      -  .




        .      :  ,    -      ,     [92 - : .            ,    XVI .]    .      ,           ?    .    ,  ,   ,          .       ; ,   ,            .




     -[93 -   ,        (   ).]         . []  ,     [94 -    (17411811),    ,    ,  17681774 .     ,    .              (., 17731788).],       ,       .         ;     [95 -    (17081781),  ,   .],        ,         .       ,      .        , ,    ,     , ,         ,     ,    ,    .

,      ,   , , ,      .              .          (Rosa canina),   Lonicera xylosteum[96 -  .]  ,          .       c    ,     .    Atragene alpina[97 - , Atragene (clematis) alpina ssp. sibirica ( ,   ).]    ,    ,           ;  Hesperis matronalis[98 -  .]  Polemonium caeruleum[99 -  .]                  .

         ,  , ,   .             -  ,     .       .     , Falco tinnunculus  rufipes[100 -   .],  Saxicola rubetra[101 -       ,     (Steinschm?tzer),     .],     (Pyrgita melanictera)[102 -         . ,   ,     (Fringilla petronia)   (Fringilla).].    ,  ,     ,      .

       , ,     :      [103 -   M?cken,     ,   .],      .   ,      ,   ,    .  ,   ,            ,     . , ,    ,       .         ,       ,    ,   .         ; ,   ,       ,     ,      ,     ,     .

   6    ,      ,      ,    .




             ,          ,             .    17 ,     ,   .   - ,   (isprawnik),      . 18   10                   ,    .      ,      ,           ,    ,   .





, 2 (14)  1829 

 ,   ,  ,     .                       16  28 , 3  11 .            .      ;   ,       ,      ,   ,         .    ,       ,        !       ,     . ,       ,       :      .       ,     . , , ,  ,       ,      ,    ,            .     ,       .   ,      ,   ,  ,   ,         ,   .    ( .[104 -   , . .]),     ,     ,    ,       .          [105 -      1830 .                  ,    (Altes Museum)     ,  . . ,     .]         ,         .

,  ,    ,  .  ,         ?   ,         .  ,      .            ,     ,  ,  -  [106 -    (17771841),     .],  ,   ,      !     ,        ,        .      ,            ,      .    ,           .       ,           .     ,    ,   ;          .  ,      ( . . 




  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/pages/biblio_book/?art=69553381)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .



notes



1


  : Helmut Kahnt, Bernd Knorr. Alte Ma?e, M?nzen und Gewichte. Mannheim etc., 1987.




2


  ( )  (17741845),       ,   ,     18231844 .




3


 ()    - .




4


   (17951876),    , , , ,     .




5


  (17981873),  -  ,     .




6


   (1791?),  ,     ,   -,     ,       ,   .




7


   20     15 .     2000   (15 ),     ,          ,        (       . . .).




8


     ,      ( . ).




9


       (17671835),     ,  , , ,  , .      ,  1809 .    ,   ø  .    .




10


   ظ (17731856),   , -      .




11


   (17841846),    ,   .




12


      ,    (17921837).




13


   (18091870),  ()      .




14


   (17831837), -          III,    .




15


. .




16


.    .




17


  ظ (17721840),   , ,    .




18


  (17701844),     .




19


   (17811841),  ,       1811 .      ,     ,      .




20


     ,   ,  ,       .




21


  ¸ (17841843),     .




22


    (17901866),    .




23


   (17781842),      ,  1826 .       .




24


   (17851851),     ,  1826 .        ,   .




25


   (17931831),    ,          18151818 .           . . ,      .




26


   (17931864),    ,       .




27


  (18001877), ,  .      .




28


   ,            ( )       (1874).      ,     .




29


  (17951861), ,     III,  1840 .     IV.




30


  III (17701840),  1797 .     .




31


- ()  (17771839),  ,     ,   I,       ,    III.




32


   (17851859),  ,           () (18001856).




33


       (17661829),   .




34


    (17941859),    ,    IV,   .




35


    (17671837),   ,   ,    ,    .




36


     / (17681829),  ,   ,  18.04.1829.




37


   (17551840),  ,   ,       .




38


   (17871848),  -.




39


   (17851857),  1827 .    .




40


    (17601831),  --,  1812 .     .




41


-  (17871847),        . .         .




42


   ,  .




43


   (17821835),  ,    -.




44


   (  ) 18211829 .




45


      -  ,   XIX .  ,     .    .




46


    (17901855),  -,  .




47


         . ,    ( ),   1823 .  .      ,       ,   ,    . .      ,     .




48


  .




49


    (17711833), ,    ,   I,         .




50


    (.).




51


    (17571829),   .     (17881850), ,  .       ,     .




52


  , .   (18001856),      ,    ,  1815 .     .




53


    les dlices de Capoue,    :                ,    , , ,   .




54


  ( )    (17711853),    ,   .  ,  -   .




55


   (17531832),    .




56


   (1801?),     .




57


  ( )  (17881862),    ,    .




58


   (17761846), , , , ,   .    (18231827)  .




59


  ; ,     (17951855),  ,      ,    .




60


  - (17951862),    ,  18271845 .    .




61


   (17951830), , ,  1826 .           (  ).




62


    (17771828),  .




63


,  . .     .




64


 ()     ,  1240 .   XIII .  ,     -,      ().




65


 ,  , . . -.




66


 malva pusilla   ,   .




67


,    (17911865),  ,  18251862 .   , -   .




68


          ,   . .,     :  1873.           :  2019.




69


   18731875 .    (Zitterpappel),    (Pappel)       ( 1873, 2).        .




70


         ,      ,          ,           .   (blatta orientalis).  ,    , , ,               ,       .        ,  ,   .       ,         - ,     .




71


 ,  .




72


  .




73


   (17741853),  ,   .  .




74


  -     . , ,    (17681849),        .




75


       .




76


   - ,      .




77


           .




78


       .




79


  ,  ,     .




80


   (18031877),  ,       ,      .




81


  ,  ,        .




82


       .




83


           ,     .




84


     ,     .




85


   ,  ,       ,    ?   . -        ,       ,    .        ,     ,            ,     .           .




86


   ,    ,     ,      . . .




87


,  Corrego das Lajes    - (Minas Gerais), .




88


 .  (   (Tijuco)),  -, .




89


Fragments de gologie et de climatologie asiatiques. Vol. 12. Paris, 1831.




90


   (17771840),  ,      .




91


         .     ?          ,          :           .                ,  -        ,    .




92


: .            ,    XVI .




93


  ,        (   ).




94


   (17411811),    ,    ,  17681774 .     ,    .              (., 17731788).




95


   (17081781),  ,   .




96


 .




97


, Atragene (clematis) alpina ssp. sibirica ( ,   ).




98


 .




99


 .




100


  .




101


      ,     (Steinschm?tzer),     .




102


        . ,   ,     (Fringilla petronia)   (Fringilla).




103


  M?cken,     ,   .




104


  , . .




105


     1830 .                  ,    (Altes Museum)     ,  . . ,     .




106


   (17771841),     .


