 :   
  


    -      .        (, ,   ,   ),    (    ,  ),     .       ,    ,  , ,   ,  .   ,              (    ).          ,  , ,  , ,    -.





..

 :   



 .., 2006

   ݻ, -, , 2006


* * *







     -         ,          , ,    ,   ,   ,  ,       .                  ,   ,    , ,      .          ,   ,      ,    [29, 106, 127, 143, 202, 233, 338, 368  .].

   ,      ,  .

       ,               ,   ,    .     ,   ,       , ,     ,    ..         , , ,    .                  .  ,             , , , ,    ..,            .

       ,   ,      ,          .

          ,        ,      , , ,     .        .

        ,         .        ,     ,    (),       ,   .      ,        ()          .

                       - .    .

-,                       [18, 103, 147, 194, 241, 243, 437, 463  .].

-,       ,   ,      ,             ,                 ,       .

-,     , ,          (,   ..),   (,   ,  ),  ,    ,     .                ,          .

            ,     .            .

       ,          ,                  ,     ,       .                ,      (, , ),    -        .

  ,   .. [369, 373],    ,     ,   ,  .        .               .

          -    ,       .

           .           ,          ,      , ,  ,      .

         ,     ,       ,   ,  ,    ..        ,       ()  .       :   ,    ,         .

            ,   ,      . E.A.Locke  M.S.Taylor [383] ,         , ,  ,   .              ,         . ,    ,     ,     .          ,    ,   ,  ,  .               ,         ,    ,    ,         .. [253].      ()            ,  ,   .

        ,              ()     .                   .                        [321].

 ,           ,     , - ,      .

 ,           ,   ,           .      ,                ,         ,  , -  ,  ,      .  -             ,     ,   ,     [25, 28, 29, 233, 338, 341, 368, 418, 437, 462].                  ,    ,        .

        ,   ,  ,     ,        ,  -   ,  , ,    ,   .           ,    .

     ,  ,.   ,      ..,    ..,   .., .., ..         .




 I.   





 1.    





1.1.   


       ,     .               ,     .  ,  .. [100],       ,     .

  ,    ,      ,         ,           .                     ,      (, , ,   .), , , , .

  ( . stress  , , , )   ,        ,        ,        .  , ,          ,       .            (  )       (.).             , , ,  .

     ,   ,       , ,     ,    ..         , , ,    .                  .            , , , ,    ..,            .

  ,                 .   ..,       ,    ,            (, ,   . [51, . 31].      , ,   .        ,     ,                      .  ,            ,                ,            .   ,  ,           ,          .  ,                -     .

  ,        ,      ,        .

  N.H. Rizvi [440],     , ,   ,       . ,     , ,        .      S. Levine  N. Scotch [381]   1970    .

1.         , ,  , , , ,   , ,     .

2.           ,  ,                 .

3.        .       -  ()      .

            . -,          ,       .          , -. -,      ,            ;     ,      (coping processes),    .         ,     . , -,            .      .,  .   .    () , ,           .

           .    , N.H.Rizvi  :

1.        ,      .          , ,     ,    .

2.       ,       .            ,  ,   .

3.          ,          ,        .       , , , ,    .

 ,    ,             [440, . 105].

. [368]  ,      ,         .       .       . ,          ,   , , ,    .

    .    . -,           ,              ,   ,   ,    ,   . -,          ,  ,             ,         .        ,    ,         .  ,          ,       ,            [368, . 179].

           ,  ,    .      ,   (  , ,    ..)        ,      .

     ,     ,           .         .     ,   ,  , - ,  ,   .       ,       ,          .

,   ..,       ,          , ,           .      ,               [159].

                    .   ..      ,    ,      .

           .  -               .      ,      ,       .         .   ( )      ,          ,    .

   ,    ,                () ,        ,            ,              [85, 87, 164, 493, 500, 501].

     ,               .  ,        ,        .

              :        ,        ,       ,     ,   ,        .

 ,                   ,          ,    .

       ,  ,               .

          :  ,         ,     ,           .

       -    , ,   .,     , , ,  .       ,       ,        ,       .      () ,     .    ,        .           .

.. [101], .. [190], ..- [103]               ,     ,     .

.. [3]        ,         .           ,            ,                  .            .

             .        ,      .   ,  . [118]        ,           .      (   )      ,             .               - .

             ,     - ,     .

  .., ..  .. [46],      :

)   ,                 ,    (, )     - ( ,  ,    ..);

)      ;

)  ,      ,       ,        .

     (       ,    ,    ) ,   ,      . , -           ( ,   )      -     .          () ,         .

       . . [118] ,       ,      ,  , , ,  .

      , ,   ..

  .. [204],   ,                , , .              ,   .              (-),           , ,      ( )  .          .

               ,         .    .. [469]             ,    .   ,        -,   ,  ,   ,    -   .

     ,         ,       , ,  ,          , , , ,  .      ,      (  )     ,       .               ,    ,   ,      ,       ..

           ,     , ,              (, ,       ).

         ,      , , , ,   ..        ,          .   ,         ,  -        (   )      ,               .




1.2.    


   ,            ,            .    N.H.Rizvi   ;    :            ,              [440, c. 103].          ,   ,    ,    ,      . . ,  ,   ,   ,       ,         [454, c. 127].

            ,           -     .

    .  1936 ,   1950 ,              [194196, 454, 455  .].

  .        ,    .         .

1.              .      .       .

2.,     ,   .     ,   ,   .    -.

3.        .            ,     .

4.                   .

    .     ,     .

      .        ,      .          .    ,        .      .         .

  ()            .             .

      -          .    .   ,        ,      .

. [194]       .           .        .   ,   .,       .        ,   ..- [105],  .

               (),           ,     .      ,           ,   .

    , ..- ,            .   ,        .   ,          .    .      .      :         ,   ,    ,        -    [105, c. 9].

   .      ,    ,     -.              (-)  ,    .   , ,      ,   -                      -.              ,          .

      ,            ,       ,    .           -    ()     ,     [46, 202, 213, 438].

,   .              -.          [46, 101, 188].     ,               ,      .              .        . .  . [131] ,        ,   .     ,    .         ,     , .    ,   .. [65],          ,    .

      .          ,   ,         .

       ,    .      1955 .         ? M. Applay  R. Trumbull [241] ,         ,        ,    , ,  ,   ߔ, ,   ..  ,       ,           .

        ,   ,  , ,        ,   ,  ,   [455].

           [28, 29]:

1.- ,     ,                .            ()    ,        .

2.  (diathesis)           .        ,      .

3. ,      .           , : )         ; )      ,  .               .            .

4. H.G. Wolff,          -          (, ),   ,      .

5.        ,               ,    ,    ,            .

6. .              ,   .            .     ,                       .            ,       ,     .         ,      ,   (    ),    ( ,    ..).

7. D.Mechanik.          .     ,     ,   ,   ,    : 1)  (coping)   ; 2)  (defense)   ,  . ,                   .

8.     - .    H.Selye  B.P.Dohrenwend.      ,      ,    .            , , ,     ,        ()      .            .

9.       (,   ..)                 .

10.  .      ,           ,      ,         .   (   )         ,        .            : 1)          ; 2)   ,     ; 3)  ,    ; 4)          ; 5)       .            .




1.3.     


  . [118, 119, 368379]      ,                 .       ,        .    ()      ,       ,      .      ()           .

R.Lazarus [362]    ,      .        ,     ,      ,         ,    .                  ,     .

           , . [118]       :        ,   ,    .       ,     ,         ,  ,    [c. 191].

        .   ,         ,   .        ,            .

  ,         ,   :         ,    ,    ,    ,     ..

      .,          ,       . ,   ,       ,    ,     .                , ,  ,     .        ( ,  ,    ..),     (  , ,  ,      , ,      ..). ., ,  ,     ,        .        ,      ,             .

.           .                 . ,               .

      ,     .          ,       .  ,       -          .  ,   .,        (   ,  )        ,    .

        .  .    , , ,   ,    ,     , ,   ,        , ,           .  ,      ,          , .      ,         .

      . -,            ,             . -,                 ,      , .               .

 ,            :

       ;

      , ,  ;

         ,  ( ) .

      , , -,           . -,         ,   ,     .  ,   ,    ()        ,   . -,     ,   ,             .

     ,     ,      ,   .             .                     .    ,              ,                .

        ,  .,     ,  ,         ,     .               .           . ,   ..:               , ,       ,       [187, c. 306].  ,           .

            .        . C.Peterson  M.E.F.Seligman [427]      J.M.Rosenstock, V.J.Strech, M.H.Becker [444].

  ,        ,    . S. Hobfoll [344] ,   ,       , . ,   ,        ,        ,            .

S.Hobfoll ,       ( ),  ,     .                .        .         ( ,  ,    ..),      -     ,   ,    ,    ..

  ,       :        ,          .

            - , ,        .

                ,        .            -       ,        .

               .   . [368],            ,        .             ,        ,     ,           ,      .

       ,           .           .              .               .   H.Wolff [503]           - ,    B.Dohrenwend [301]         .              .

        ,           ,       .               : H.Basowits, H.Persky, Sh.Korchin, R.Grinker [249]   ,     , F.Alexander [237]   , R.Lazarus [374]    , D.Mechanic [397]           .. ,     , ,             .

              ,       . , D.Mechanic        , H.Basowitz       ,        , H.Selye, B.Dohrenwend           ,     . F.Alexander      ,      , R.Scott  A.Howard      .

    . ,            ,   H.Basowitz. F.Alexander  H.Wolff    ,   ,    ,         .    (C.Peterson  M.Seligman [427])    ,       ,       ,   .    A.Bandura [246]                        .

      ,        :  ,   ,        (-).                                   ,              ,       .

           ()   ...     ,   , ,   ,  : ,   .             ;     -     ;      ,        [121, c. 7].

         ,     ,   -    .             ,    ,      .  ,        ,  ,   ,       ,  ,  ,  ,                    .

 ,    ,    .     ?  ,        ,     ?          ,    ,   ()  ?             : , , ,   ..?         ?         .




1.4.      


            ,       , , .            .         ,     ,          .            ,          ,       .       .          .

     ,            ,                   .

           ,      .. [135, 136].        , ,   ,       ,   ,     .            - ,      ,      ,      (, , , ),   -        [84].

       ,          -       ,            (),       , , , ,       .

               .        ( ),       ,         .      ( )    ,    ,    ,   ,    .. [135, . 92].                      ,       ,    ,        ,                 ().    , -,       ,   ,     ; -,     ,  ; -,     ; -,           ; -,     -    .                 ,        ().

                .   .. [41],         ,        , ,     .     ,       ,    ,   .    ,  , ,       ,     ,    .

            ,      ,  .. [128],      ,  .. [135].        -               , ,  ,         .     ,      ,       ,  ,          ,                   .

                                .    ,   ,          ,    , , , -,      [2, 9, 10, 134].    ..,   ..  ..,      ,              ,        ( ),   -,           .

                 ,    .  ,                    ,     .

    ,  ,                  .        ..  ,            ,  ,     .. [9].          ,       ,   ,          ,      -  .                      ,     ,          ,      ..  ,  ,            ,           -,       ..

            (        )   - ,     .., .., .., .., ..     ..-, .., ..   .   ,                 (, , )      ,   ,        ,    ,           ,  ,  .

  -  : 1)       ,    ; 2)     ,   ; 3)    , ,             ; 4)        .  ,  -  ,        ,  , , , .

     ,       ,  , .. [107]           .

        ,      : )           ; )            ; )           .

           (   ,  ).       : )         ; )         .

      ,    ,         : )        (    ,    ); )      ; )       .

       ,                    ,       ,           ,  ,   .

    -        , ,    (,          ),   (       ),  -  -  (           ).

 ,        -     ,  -  .      ,       , ,           ,       ,     .            ,          ,    ,      (    , , , ,   .),       .




 2.    





2.1.       


       ,   ,    .         -, -     ,   ,    ,       ,          ..

J. E. McGrath [395] ,       ,        ,      .                  .                      .

    ,    ,     ,   ,       ,    ,       [106, 147  .].

         .                [308].          ,          ,          .         ,     [403].

               ,    .                ,           .     ,               ,         .        ,      .                  .       ()   ,         ,     [159].     (), ,      ,         ,       ,  ,    .

       ,      .. [163].  ,               ,  .. [161],        (),         ,     ,            .

  ..,      ()    ,              .   ()  ,            ,   ,  .       ,  -              .

              ,     , ,      . ,   -          ,      -    [29, 401].        ,     (    ),              .

,     -        ,         ,     , ,   .                ,     .        ,     (.1)  P.T.Wong [508].






.1.     



       ,    ,  ,     .  ,      ,     .           ,   , , , .

    .                .       ,        .          ,    ,     ,        .       ,   ,  ,    ,  ,     ..

       .            ,              , ,       .        .

     ,        ,    ,     ,    , ,   ..          ,  ,  , , ,   .

               ,  ,   ,   ,     , ,   ..

       ,     ,     .    ,   ,       .

    ,  ,    , ,  , , ,      ..

       ,           ,   ,  , ,     ..

    .   ,   ,    ,     ,               .

       ,      ,      ,                  .            1.



 1.   






      .    ,    ,                .         .     ,       ,      .

       .   ( )        ,     ,       .      .        ,  , ,       .    ,         .        .

        - . ,    ,  (  , )    ,   .        ,    ,      .

   ,              ,   -        .               .              .

   ,                  .            (.2,  225),   ջ   ,   Y   (, ).      ,     .






.2.     



           ,      .        ( )    .       ,       ,       .  (, )     ,  , ,            ,     .

        ,       (, ),    .

      ( )  ,   (      ),        ,  ,   ,     .

 ,        ,        ,    ,  ,   ..     ,   ,   ,           .

 1978  T.A.Beehr  J.S.Newman (.  [253])  37    ,    .      : )      ; )    ; )    ; )    .   ,        ,       ,    , ,     .            :          Psychological Abstracts    10   ,           350 .

           ,         .             (  - ),       - ,     .        ,   ,   ,              [185, 303];  ,     ,     [239, 250];    ,   ,     [309]. ,         .            ,     ,   ,    , , ,  ,       [304, 398, 458  .].




2.2.    





2.2.1. -   


  ,       -.             ,     ,          .  ,     ,  .. [161],     ,   ,  ,  .     ()        .

  - ,     ,     ,     ( ,       -  ).                 (, ,   ..)     (  ,  )  ,       -,  ,  ,   .

   ,               [118].    ,      ,    ,    ,      ,    .      (  ), -,    ,   .      H. Selye [454],   ,      .   .,       ,    ,     [118, c. 196].

   .      ,    ,     -.                      -,       .    .., ..  ..,          -    ()     ,     [46, c. 34].

,                  ,           .            .          .  .. [ 46] ,          , ,     .             .

          ,   .              ,  -,      ,   .         ()  . ,      (  )    ,           ,   .   -    , ,  .  ,    -    ,       -         :           (      ,    ).   .. [199],       -     , ,     -      ,    .

   ,       -      . ..    [46] ,     ,     ,  () ,  ,  , - .     ,       - ,    ,  ,      .            ,     (  )          ,   - ()  - () .      ,   - ,     ,  ,   ,  ,  ,  .            ,      .  ,             .




  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/v-a-bodrov/psihologicheskiy-stress-razvitie-i-preodolenie/)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .


