 .   
 


      ?    ,            XXI ?            .            .            ,        ,  ,              .





 

 .   



  . 

   iStockphoto.com



 Editions Robert Laffont, Paris, 2001

    , .   -, 2016



  .      .                        ,         ,           .             5.  (. 49 ),            6  (. 146  ).


* * *









     2015    .



     ,     ,    .         - .  ,     ,    .     ,      .             .          - .

          www.evolutionfund.ru (http://www.evolutionfund.ru/)




1

  



        ,     ,       .

              :          - ,     .

     ,         2 .   3    .   -  (  ).

        ,        .        ,           .

           ,           . ,     .

             .       ,         -        .

              ,   .      ,   ,    .

          ,  ,           . ,           ,   .



 ,           .   ,        (       )         .           .      ?      ?         ?      ?             (   ,    ),            - . ,  .  ,          ,     .      -    .            , ,    .       ,            ,         .  ,                 ,          ,          ,     .




   


            .   ,    .       ,          . ,     ,      (, , , , ,   ).

 ,    ,        ,  .     , - , - .  ,   .               .      ()   ()?      .         ,       . ,  ,   ,      ,        .

       : ,   ,    ,      ,    .         ,        .         ,        ,      .       ,        .       .  , ,    :       ,       .                .

 ,  ,            .     ,   .   ,    ( ,  ,  ,  )         ,     ,            .         ,     .            .  ,  , ,    ,              .

  ,     ,  ?             ,     .   -   : ,       .        ,         ,     .        ,           .     ,    .                  .             ,           .  ,     ,   ,        .    ,     .

          .       ,    .                       ,      .        . ,   ,       ,        .     ,     ,         . ,    ,         .




 


   ?     ,       ?     ,       .        .   ,   ,   ,      ,    ( ,  )        .       ,  ,       ,        .   :            ⻠   ,   ,   , .  ,      , ,  ,       .      ,   ,    ,        ..       :         ,    ?   (,   )  -   ,           ,    .

        :    ,     ,    ,     .    .



  :

      .

      ,   ..

   .

     .



  :

     .

           .



   :

 .

    .

  .



    :

 ,     .

  .

 ,  .



    ,   .      ,  ,         ,   -     ,  .    ? ,         ,       .     ,    ,          ,    , ,  ,       .           ,           .  ,       ,         .




 


 ,   ? ,     ,      .                 ,            .       ,  ,     ,      .    100          ,   .    ?   . ,    ,    ,       (    ,         )      .     , ,      ,    ,   ,     .     .      . , ,   .           (, ),        ,     .  ,          (    ),    .        軠           .    ?   ,        ,    ,        .                      .          .  ,            .

      ,  -   ,  - .       ,     ,      ,         ,     ..     :



    .          .     ,   ,         .      ,         .     ,      :     ,    ,  -      ,  ,    .            ,       ,   .

  .  ,     .    ,  ,    ,         ,   ,      ,           .         :   ,   (  )     ,          .

    .     ,    ,      ,       ,   .  , ,      ,           .   ,     ,   .  ,  .                      .      ,    ,  .            ,    . ,  -  ,      ,      .                            . ,   ,     ,     ,     .

     .    ,       ,         .  ,              .         ,    ,      ,      .          ,      .     .    ,     .

      .   , ,       ,    .    ,     ,   .      ,  ,         ,   .              , ,   ..,        .        .

   .  , ,  ,                ,    ,   .                .     ,            ,    ,  ,   ,   .  ,          : ,       ,    .     ,        ,    .   ,   ( )  ,   .

     .       .   ,      , ,   ,        ,  .        ,        ,    .  ,        ,  ,    , ,    ,     .        ,   .     ,     ,      .        .

   .        ,         .          . ,  ,  ,       -.  ,  -   :  ,  ,    , ,   .  ,    ,       ,     .             :     ,     (         ), ,       ,       .           , ,         ,    ,       .      ,                  .  , -,          .      -.      ,      -  ,   ,       ,   ,       . ,    ,    .[1 -     : Needham, 1972;   Luhrmann, 1989, . 311  .]


     . , :       ,  ,   ,      ,      . ,       ,    ,    . - ,          ,      . - ,     ,    ,      .     ,     ,         .




 .   



      :          ,     ,       .       .           ,    ,       .          ,    ,  ,          .       ,         ,          .

      ,        .       ,    ,  , ,  .            -        .       ,  ,    .    ,           ,   .     :

 ,     .      ,      .     ,  ,   .    , , , .   ?     ,     ?       .       ,           .             .    ,   .

 ,     . , , ,    -   (   ),     ,      .     ,  ,     ,      .           .

    .  ,     ,        ..      ?              ,            .                     ,  ,    .

     .      .       ?       ,  , ,   .  ,        (     ).



   ?    .  ,             .   ,  )           )      .

   ,           .     ,   .   ,        .       ,          .  ,       .   -           .        ,       .     ,    ,       ,   ,  ,  ,       . , -   ,   -,            . ,  ,      ,   ,  . -      ,     ,   -  .     ,   ,             .    :       ,     -,      .  -      .      ?      ,       ,      .        ,            .

       ,   .     ,       :      . []  ,    ,         .   ,      ,           .[2 -  : Keesing, 1982, . 102.]

        ?  ,    ,  . , , ,       ,     - .       (     ),          (  ?  ?),    (?),     (       ?)      ( ?     ?  ?).    ,    ,   ,  , .         ,             ,      .

             ,    :



[]      ,       ,   .  -  ,              .   []     -.[3 -  : Severi, 1993.]


,    ,   ,       :         .    ,   -,          .  ,            . ,   ,   , -,      ,               .         ,      .       ,        ,      .

   ,        .        ,    ,       .          .     ,      ,  ,        .        ,   .     ,     ,     .

      .        , ,    ,   ?   .  ,       .           .            ,               ,    .[4 -  : Sperber, 1996.     : Tylor, 1871; Snow, 1922.]




    


          ?       ໠       ,   , ,       ,      ,      .             ,         XIX.,        .      :       ,       ,     .[5 -   : Kant, 1781; Kant and Schmidt, 1990. : Frazer, 1911; Stocking, 1987; Tylor, 1871.]

           .              ,       . ,   ,      -  ,    ,    .  ,       ,   ,     .  ,     ,      ,      (    ,    ,      ).    (   )    ,  .      .   ?        ? ,     ,         ?       , ,   ,     .   ,  :     ,        . (        ,          ,            ,    .  .      -   ,   .)

    ,       .     ,  ,  ,    ,     .          ,    ,    ,            .      .     ,        . ,    ,  ,      ,         .

    . , ,     . :  ,     ,   ,              .      ,        ,         .          :    ,     ,   .   ,          ,     :      ,        . ,  ,       ,          . ,      ,    ,      ,    .         ,    ,    ,  -   .  ,      , ,         .       .

 ,     ,  , .              .         .    ,      ,    -   .      ,     ,      .

  ,               .       ,   ,               .        ( ,       ,   ,      ),        ,    ,     .          :   ,              ,   ,      ,   ,         ,  ...         ,      .

       ,      ,       .             .             .      -    ,  ,    ,         ,   ,    .  ,  ,  ,       ,  -   ;        ;        ;        ,    ;   ,    ;     ,             ..             ,      .




  1:   

        .

       .

   ,  ,      .

  . ,      ,     .


       ,       .  ,              ,     .               .      ,             ,   .         ,   ,      .      ,   :    ,   , ,            .   ,          ,          ,                .   .          .  ,    (,   ,     )    ,  , ,   .    ,   ,     ,  .[6 -   : Dennett and Weiner, 1991.]




- .   


     : .         , ,      .       :

   .  ,    - .     ,           ,   .  , ,    ,   ,       .             ,  .   ,            .

           .        ,   ໠        ,     .   ,  ,    ,      .



 ,   ,       ,     .      ?    ,        ?

      . -,      ,            ,          . ,            .    ,        .  ,      ,       ,        .       ,         .      ,     ,    (       ).

-,        ,   -    .       ,    ,          ,   .        ,   򻠖         .        , ,    ,     .     ,     ,         ,      ,       .          : -       , -     ,             .   ,       ,        , ,  .     ,    ,            .

     ,    ,    ,      ,  .      ,       ,  -.  ,                ,       .   ,     ,       .        .     .       ,  .  ,                         .      , ,  ,        ,        .

   .    ?           ,         . ,   ,     ,     ,      .      ,                .   ,        ,         .           .       ,        ?

,     (  ,   ,      )  ,             . ,   ,    .  ,        ,    ,       ,    .     , ,     ,      .    ,     .

     -   ,      .         ,     ?      ,        ,   ,     .      .   ,       ,        . , ,   ,  ,   .   ,  ,       ,          .       .  ,      ,     ,         ()     ,    .         ,    ,   -   .      ,      .               .    .[7 -   : Rolls, 2000; Lane and Nadel, 2000.]

    :           ?  ,   ,  ,        .       ,       .    ,      .   ,      ,    ,         .     ,   .  ,            ,        .  ,    ,          ,   ,   .




  2:    

       .

       ,   .

     , ,   ,     .

  .       ,   , ,         .





 .    


,      ,     ( ) :       ,     .                   ,   .  ,        - .       :

  .    ,     ,    .     ,       ,           .

 ,     .             .        ,        .              ,        .

  .         ,      , ,   ..           ,     .      ,        .      (, )   .



       ,        . ,         ,    ,      .          ,       .          ,          ,    .

      .                   .          ,   .           . ,  ,           (   ) ,      ,        ?            .     ,   ,          .  ,     . , ,     ,          - ,     .       ,      ,     .     ?

     , ,   ,               .       .           . (      , ,      .)        ,        ,    ,    ,  .       ,   ,      .  ,       ,      .         .




   


       , ,   ,        . , ,  ,       .               ,    ,      .          :        ,    .   ,      , ,             ,  .  ,   ,    ,     .       ,     .       .    ,      .       ,      ,   .

     -  1960-.     :         ,     .  ,       ,      ,  , ,     ? , -        ,        .    ,      .   -       .     ,         ,       .    ,       , ,    ..[8 -  : Stocking, 1984.]

         . ,       ,          .         .  ,   ,        :     ?        ,    ?          ?      : ,     ,      .   ,   , ,           . ,        :    , ,     .    ,       ,   ,     .  ,     ,         .            ,        ,   ,       .   ,     ?

          ,       .    ,       ,   ,           . , ,           .       ?  ,     ?  ,        .       .    ,    ?       ,    ,   ( ,    )     .       ,         ,    .

      ,       ,      .   ,      ,           .          ,     .     ,      ,    .        ,        .       ,        .    , , ,   ,   ,        .      ,           .




  3: ,    

           ,        .

                   .

  .     ,                      .


   , -              . , ,  .    ,    ,     .               .             ( ,     ,  ,   )    (, , ).   ,   ( ,        )   .            ,     .  ,     ,     ,   ( ),      ,      ,       ,   .




 .   


 ,   .             .    :      ,     .  ,  ,          .

 ,     .       ,    . ,  ,   ,       ,             .      ,      .

  .         ,      .       ,     ,    .       ,     .

 ,  .        ,    .  ,              .           ,       ,    .



       . ,    ,      ;       ,      , ,  ,           .      ,       ,   . ,         ,      . ,      ,          .   ,       ,     .    ,        ,       ?      ,    ,   ,     -?         ,     .          ,   ,        .

   ,    ,               . ,      ,        .            ,   ,      .   -       ,              .     .  ,    ,      ,    , ,      ,    .  ,  ,      ,    .

 ,            :    ,           .   ,   () ,       ,    ,  ,   ,  ..   ,    ,    .      ,    ,          ,   ,        .          .       ,          .    ,          .

      ,      .        ,    -    . ,     , , ,      ,     .        ,       ,     .                :     ,       . ,    ,   . -   .  ,     ,     ,  .  , ,   ,     . ,    ,   -    ,     .   ,      ,    .

  ,         .   ,     ,    , ,           ,   .       ,        ?        ,         ,  -     ,     .   ,    ,           ,    ,         .




  4:    

     .    ,   ,  , .

       .    ,         ,   .

  .  ,        ,    .





   


  , ,  .  ,    ,    ,      .       ,            .   ,       ,    ?     ,       ?             ?          ,        ?      ,       ,    ,    .    ,        ,      .     ,   -  ,         . ,               . (     ,        ,     .) ,       .      ,     ,         .

         ,     ,  -  , , ,       ,    .        ( )   (   ).  , ,           .        .         ,     .  ,          .

            .  ,  ,        ,    ,           , , ,  .              .      ,     ,      ,                   ,        .    ,  ,   ,        ,    .

           .                .    , ,       .              .      -.        , -   ,       .      ,  ,       .  ,      ,  ,        .         .

,     ,      (  ),       .  ,         , .  ,        .     ,    (,  )     .   ,   -           -     ?    .  ,                .      ,      .  ,     ,       .

,   , .   :   ,     ,         .                  .       ,      .    ,     ,      .     ,        .          ,   .      ,      .




  


  ,       ,        ,  .         ,   .        :            , ,    ..              (,   XVIII.      - ),        ,    .            - ,       .    ,       ,             .

    (   . , . , . , . , . -, . , . )        ,       ,   .      ,  ,      ,       ,    ,   ,      ,  ..          .[9 -     : Cavalli-Sforza and Feldman, 1981; Lumsden and Wilson, 1981; Durham, 1991; Dawkins, 1976.]




 1:   




     ,       ,      ,  : )  ; ) ,     ; )  ,    .              (   ).     ,   ,     (  ).       ,           (      ).          -   (     )    (-       ).


     ,        ,  .   ,     ,       .      : , ,   ..,    ,      , ,   ,          .          .     ,     ,    (  ),           ,  ..                   ,   :    ,        ,      .

-, -        ,       ,    .     ,   .  ,     ,  .         ,      .      ,  .          .    ,                 .      .  -  ,   ,                ,       .         ,  .             ,    ,     !

-,       , ,                   .     ,        ,               ,       .       ,       . .     ?      .         ,   ,       .            ,   ,       ,     (,    ).      .

-,  ,     ,   ,       -  .        ,    .    .         :  ,  ,   ..    ?        ,         .  ,               (,    )            (  ).           ?     :         ,    .          .        .       ,         ( ).     ,  ,       .           ,  ,          .             ,    .           ,   .     :              ,   .




  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/paskal-buaye/obyasnyaya-religiu-priroda-religioznogo-myshleniya/)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .



notes








1


    : Needham, 1972;   Luhrmann, 1989, . 311  .




2


 : Keesing, 1982, . 102.




3


 : Severi, 1993.




4


 : Sperber, 1996.     : Tylor, 1871; Snow, 1922.




5


  : Kant, 1781; Kant and Schmidt, 1990. : Frazer, 1911; Stocking, 1987; Tylor, 1871.




6


  : Dennett and Weiner, 1991.




7


  : Rolls, 2000; Lane and Nadel, 2000.




8


 : Stocking, 1984.




9


    : Cavalli-Sforza and Feldman, 1981; Lumsden and Wilson, 1981; Durham, 1991; Dawkins, 1976.


