 .     
  


    ?    ,     ?    ,           ,        .         , -   ,          . ,     ,      .           ,   .      ,        ,    ,           .      ,         ,        .





 

 .     


 ,   ,    .   ,    ,     . , , ,     ,    ; , ,        ,     .            .  ,       .  ,         .

 .   




  , 2016





 


, ,    ;       ;      

 .     

       - ,          .     ,                  ,       .              .       .

   ,    ,      .        ,   ,    (  - 


 . ʨ  


  ?);              .

               ,   ,    ,        ,    .      :     ,          .    ,    ,      ,     ,   69     12,4  .

       .     ,             :    ,  ,      .              ,      ,  .

,       ,        .         , , ,    .      ,    ,    .   ,  -      .






 





     


4 1493    VI   Inter caetera 2[1 -       .],            ,   ,   ,   ,   ,       ,      , .. ,   , .. , <>                 ,      [2 -  . . .].

        ,          ,     ,    [3 -     4637? W.      ,         ,      .  1926           ,   ,     . ,     ,          .             (1825)  141-  [140].].       ,       .                  :   ,      ,               .           ,    ,        (.1).






.1.      1502 .         .       ,        -



                    -  -.   ,  ,   ,    ,   . ,    ,       ,       ,     .

  -         [4 -   ( ) (. 1450  . 1499),    ,    ,    .    (1497).     . ,      .],    ,     ,    .        ,  1497 ,    ,    ,        .     ,  15761578 ,            ,        ,      ,     ,   ⻠  [5 -  ,      .].

    ,  1580 ,          .   -     .[6 -    .        (40,  )   (20,  ).      ,       .           .           .]  ,    XVI ,     ,     ,                  .

 1871   ,      ,   -      .          ,  , ,           . ,         !




    


         ,   ,   ,              ,                ,         .               ,          ,    .                 ,     .    (17331743)     ,             ,      [59].          .[7 -    XVIII      (17451792)    (17641820).]

  XIX    ,    ,     ,   .        :         (       1871 ),        ,          ,       .

,              .   ,       ,               .         . ,    1930-       . ,          XIX [8 -         - ,        ,        . . , . . , . . , . . .]             ,       .




   


       1818 ,                 .             ,       .        .

       .     ,    XIX     ,       ; ,     ;     .       , , ,             .         ,    ,      ,   ,    [9 - , . ,   .],   .     ,    ,      , , ,       [10 -      ,     ,      .          ,    ,       ,       .  .  VI.],     XX .        ,                .

         [218; 164][11 -       :  ,    ,    ,          .].      ,     -  .        :   ,      ,      ,     XIX     .        - ,              ,        .[12 -     1670                 (3,9. 


,       ).  1779    - ,      .        ,  , , ,   .           1869 .     ,     .          - ,   1799-       1867 .]    ,   -,  -      ,   ,      .        ,             .  XX         ,    2009             ,    2011     34,      18 ,     [204].

 - ,      (.2),              . ,          ,           ,  ,       ,           .






.2.   . - .  , .          1874 ,     -         .     , -,          .                  ,             



              ,         . .  [185].      . . ,          (18151818).            .[13 -  ,   :          ,             .                     ,        .  ,        ,      .   ,         .     ,             . ,       ,    ,                ,     ,         ,            ,         ,        .] ,        ,           - .  1819    . .     .          .    ,   . . , .., . .   . . ,   ,                         - .




   


        ,      .     ,    ,      .    ,       [14 -      (Grate Age of Polar Exploration, 18501920)   [175]    ,     . . -,     . .].              ,     ,    .       [15 -     , , ,   .].

                (.3).                (1882/1883)          ,        .                 ,   .






.3.   ?     .

   , 1882 .

   . .     .     -, , , , .  : ! !   !     .       31  1882 .         1882      -,     



       .          ,           .           .      ,        ,           .         ,        ;      ,        . ,  ,        .

      ,      .          .                   .

       ,    XIX     ,            ,      (, , ,     ).    ,          ,  .       .           .    ,    ,        ,    .

      :  ,     ,       ,      ,            (.4).






.4.      컠 ,   , 1913 . , ,                    ,     ,        ,  



   XIXXX        .    1912             .   ,     (. .   . . )          .       (19101915)        ,      [16 -                  .         - ,  ,   .         ,         .       ,     ,                      .]    ,       .

            :   2007    ,     󻠖           90N.           .            ,                  .




    


      ,      ,       .          :            ;                   .            :           ,       .             ,         (.5).






.5.      .     .       ,       



       .    XIX   ,          .  ,     ,        ,  ,    .               ,    ,        .          :     ,                    .                ,              ,      .  30- ,     , ,   ,       .               .




  


   1930-    ,     .             .           ,            .            .         ,        ,      ,     .    ,   ,  ,  ,  ,      .

  1932              ( ),          62 . ,    ,               ,          ,      ,  .   1953 ,    ,           .      ,  ,     , ,   .




    


    XIXXX     ,   .         ,           .                 .        ,         軠    .                   .      ,        .            ,        .                  ,   ,    (   . . ,  . . ).           .             ,             ,    . ,            30-,        ,            .        ,   ,     [17 -     . .   . . .]   :     ,      .     ,            ,                 .  , ,  ,                      .   ,         ,      , ,    ,      ,      ,   ,    .




    


  ,           ;      XX             .         ,   ,      .       ,   ,  ,  .          .      ,  ,  ,  .

         , ,      .                     ,         .

          .         [18 -     2000-   2014 ,     ,     .]   .  2007   -,  -        .    ,  2012 ,       (.6).     ,        ,           .






.6.     (     ).

   30        13,7%  

(: National Snow & Ice Data Center: http://nsidc.org)



                ,  ,       .    ,           XXI                .               ,       ,      .




I

    



    ,       .       .         2004, 2005  2006       ,    ,    XIX       .   ,      ,      .       -    , ,          ,    .       ,      ,     ,      .      : ,     XIX     .       ,     1940 .      (   )     ,   1941 ,  60   ,         [86].        .  ,      XVII ,       ,           .

     . [19 -    .  IV.] :     ,   ,    ,         , ..   ,     XVI     .  ,   , ,     , ,         ; ,      ,     ,      ,       [120].

        : XVI     ,   ,    .  ,            .




 


            ,   ,       . <>

  , ,   ,        ,      :       .        ,        ,      ,           .

  .  [20 -    . . -.]

         (1865)     . ,           ,         .              ,   XX   .         [21 -                   (  1565 ).],        ,            [22 -         1608-,   1814 .   23 ,   .].           .      ,          [209].       XVXIX . (.11).          ,     ,     .                   [224; 187].






.11.  1658      X              [209]



          ,   ,    XV    XIX ,       ().

    ,         .   -   [193],  10001100     ( )      XX .       1600 ,    0,7C ,     XX  (19611990).              [23 -          ,  ,   .      . .],     .  ,    0,7C.      , ,      (+5,4C)  - (+4,7C).    ,   ,      (.12).






.12.     ,          GISP 2 [249].   15 . ,      XV      XVIII .        



         .         :  XVII   XIX .             ,    ,     [274].   XIX    ,  ,  ,          [238].

  XVIXVII ,      ,     ,        . ,       ,         ,    ,    ,       ,          [24 - -,      ,     ,         [132].].            .         ,          70 ,  1672 .         ,   1620        ,         .   [132] ,          ,       .   ,    ,      XVI .       .          ,     . .     (18211824)       .     XIX     ,   1869       24        .        (18321905),  1874             .         27-   (whim  ).     ,      ,     ,  -        .  1876          .     18        .                  .  1878             .       ,              [279].  ,    [36],  1874  1905    174    ,   142  .

    XIX      XX . . .            19201930-  [35].   ,          2C,   -  3,5C,        300  .      ,            (.13).   ,     1920     24 ,    19201937   25 ,     . , ,  ,              .






.13.  ,         (18941895)       (19381939).     [35].        ,      .        6C .     .35.       ,         ,    ,         



 ,          .          .           ,         ,      .        ,               .                       .




   


     ,       ?    ,        .         .      ,       ,      .       ,       .           1659 ,         I.     ,   ,           .

 ,  ,   ,          .      ,  ,     .          .  ,         .        .    ,         .    ,     , ,     .         .      , ,  ,    .  ,              ,       .       :    ,       .           ,    ,    ,     ,      .             .      (


O)   (


H)      


O  


H.    ,          .     ,      . ,     , 


H  


O,                    ,   .

      ,  ,   ,  ,   .    ,   ,     ,      ,         .   ,  , ,   ,       .

        .      ,            ,          .        ,    ,     ,     .  ,      .          ,        .

        , , ,  ,     ,         ,     .

       ,        .     (


O  


H),     , ,  ,    ,    ,    ,   [25 -                 http://www.ncdc.noaa.gov/paleoclimate-data.          http://www.ncdc.noaa.gov/paleo/icecore/current.html.].




   


      ,    .         ,  ,     .

      ,   ,  ,           .      ,       .     ,     . Ÿ  (   )     100  .       ,         41  .  ,  [26 -        .   ,    .]    20  .  ,      .    1920-      (18791958)    ,          ,  ,     .  ,     ,               100-  (.14).      ,        .          .         .    ,             [27 - .  [261; 266].].     -   ʸ     . , ,  ,     .         : ,   ,   ,       .        ,               1930 .          ,     .






.14. ,           422   [170].  ,    100     .   ,        ,      ,   .         .  ,     ,           




 


  ,    ,   .       ,           . , ,   ,     .          . .   ,      16011603        [57]:      : ,  1601 ,    ,         ,      :    ,  ,  ; 15       ,     .          ;  ,  ,   , , ,      ,  :      .    ,     .   ,     .     ,      ,       12  15    (  ) .           ;           ;   :  ,     ,     , ,   ,    ,       :          , , ,          ; ,     ,   .       ;                  ,    .       ,  :        ,           .    ,    ,        , ,   ,       ;     .    :  , , ,  .    :    ,       .   ,    ,     .   ,     : ,     !       !     !..  , ,   ;           ,        !..      .   , ,   .      ,     ,   ,  ,     .        ,  , ,    ,              ,          127000 ,       . ,       500000 ,          ,    :       .

   ,   ,        1600     ,         [289; 272].  , 1601          .   ,  ,  -   .         ,      .      .       (12 )    ,      .  1601          600 .  . .       (Darkness):



  ,      .

  ,  

 ,     

,   

    .

      ,

     ,

     

    .

<>

    ,

   ,

  ,   ,

,  .  ;

      

    .

    ,

  ,   ;

    .[28 -  . . .]



       .    1816 ,      .          1815    [242].




,   


    ?                    .    ,     ,  .

 .     ,        .     ,    ,     .       1610 ,    .          .

 , ,    ,  1801            ,  ,           ,     ,        .       ,         ,  ,    [192]:  1695  1700      .    5 ,     1700 .        3  3  3 1/5   .      1690  1694     2  9  4 4/5 ,       1700  1704   1  17  11 1/5 .     :     5:3.

             , . .   . . .  ,            [135].                   .

   ,  1843 ,     ,       ,       11    .    (1887)        .  XVII     70    , -, .        (1890),    .        ,           .   XX     ,  ..       1645  1715 .

         ()     ,    ,      .           .    ,         ,   (


C)   (


Be  


Be)     .        .     ,           . ,          ,      ,  ,    ,      ,   .  ,  ,         (  )      , ,        ,    , ,   [157].   ,     .        , ,   ,      ,           .        .

-                ,      1980-. ,                .  [181].                  .            .                 [190],        [158],    


O       [280].             ,  ,         .       [29 -   ,      .     ,             ,    ,  ,     [281].           [285].].      Nature [284]       11400 .  ,    70       ;       8000  . ,        .          ,     ( ).     400 ppm (  ),   ,   ,   ,  [30 -           430           [170].         280 ppm.].

      , , ,      ,   ,   ,  (.15).       ,     . -,  ,    ,       . -,   ,  , ,     ,   ,          ,   1961 .






.15.       XV   XX .

 (1497),    (15531555),  (15761578),    (1580),  (15851587),  (15941597),  (16071611),  (1615),    (17331743),  (17651766),  (1773),    (1818),  (18451850?),  (1874),  (18781879),  (18931896),  (19031906),  (1909),      (19101915).

      .  ,          




  


               ,    ,    IX   .      870 ,   930       60  .        .         .         ,        ,    -   .  1960              ˒--.        ,   ,  ,         500   .     (-,  )    ,      .

    [142],    .      ,     1700   .        ,     .   ,    ,       ,     .          .        .    Y-,    , ,  ,   ,   ,  ,    XVIII .     ,      [213].

   ,     ,              .             XIIXIII ,         .     ,     ,         .  1967  . ,  , ,       ,   ,    .  ,         ,        ,    ,    .            2005  [240].  - ,     .

           .   (  )          ,          .      986 ,      .        ,    ,    .     61- ,         (. 16).  ,      .       , -,   ,       300   14  (     ,  1000 ).  1261     ,       .  1536     ,      . ,        :             .  ,    ,   ,   .         .       ,             ,  -    .






.16.    




   


             .        , , ,   ,          [197].    ,          ,        ,    -     ,      .     ,     ,        ,   .

 2011       [146]      ,    . ,   900     ,   4   80  (.17).        ,        .           (.12),           .






.17.     ,     .     .     4,5.   ( ).  2800       ,    2200  .       .      .  200  300          ( ) [146]. ,       . ,  ,       



         .    ,    ,  ,       .        ,           .     ( ,  ),   1400  1700 ,           3,      6 [213].  ,        ,    .

        ,        ,          .             .       .              .         ,            .               


C    . ,     (    )        20  80% (.18).






.18.    


C     ,   ,     [169].       .         ,      .       , ,    



,          .           ,         .                  ,     .       ,           -.              .                 (.16).    :     ,      ,   .

      ,         ,      .     (   9 )      ,    - .          ,  ,        .   ,               .     ,       .    1350 .        .    ,    ,    13411363     ,    (   ).[31 -   ,     XVII .   ,     .]    ,      ,      .  ,  -  ,    .      ,        ;      , , , .   ,    ,    , -,         , -,            .         ,       .      ,          ,      .         , , ,   ,   . -,         ,    ,      [197].       .        ,   ,    ,    ,    ,  .

     100150  .      1408 ,          . ,     ,   1500 .

     ,   .      200300               .       ,    ,                ,     .       ,              .  ,             . -        ,       .       ,         .

       .      .




II

!  



    ,    (1818)      ,    .     ,             ,   ,    ,     ;  ,    ,   .         ,       ,       ,    XIX [32 -            XIX .]:        !       ,     ;     ;    ,          . <>    ,         ,      ,    ,      ,      .

   ,         [    . .]     ,        ,      ,   .             .  ,  ,   ,                   .

,                   ,   ,            ,   XX        .       ,          .

          .            .  130000   1817       23000 [198],         .              [33 -  .  ,     XIX         ,               .],      ,      .

             ,   18171819      .          ,      ,     ,             Quarterly Review [258]. ,   ,        仠  ,   .

       [258]  ,  ,                .           ,       ,        .  129     ,     ,         -,       .   ,         ,         .           ,  -     ,     (-, ,   ).




  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/ramiz-aliev/iznanka-belogo-arktika-ot-vikingov-do-papanincev/)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .



notes








1


      .




2


 . . .




3


    4637? W.      ,         ,      .  1926           ,   ,     . ,     ,          .             (1825)  141-  [140].




4


  ( ) (. 1450  . 1499),    ,    ,    .    (1497).     . ,      .




5


 ,      .




6


   .        (40,  )   (20,  ).      ,       .           .           .




7


   XVIII      (17451792)    (17641820).




8


        - ,        ,        . . , . . , . . , . . .




9


, . ,   .




10


     ,     ,      .          ,    ,       ,       .  .  VI.




11


      :  ,    ,    ,          .




12


    1670                 (3,9. 


,       ).  1779    - ,      .        ,  , , ,   .           1869 .     ,     .          - ,   1799-       1867 .




13


 ,   :          ,             .                     ,        .  ,        ,      .   ,         .     ,             . ,       ,    ,                ,     ,         ,            ,         ,        .




14


     (Grate Age of Polar Exploration, 18501920)   [175]    ,     . . -,     . .




15


    , , ,   .




16


                 .         - ,  ,   .         ,         .       ,     ,                      .




17


    . .   . . .




18


    2000-   2014 ,     ,     .




19


   .  IV.




20


   . . -.




21


                  (  1565 ).




22


        1608-,   1814 .   23 ,   .




23


         ,  ,   .      . .




24


-,      ,     ,         [132].




25


                http://www.ncdc.noaa.gov/paleoclimate-data.          http://www.ncdc.noaa.gov/paleo/icecore/current.html.




26


       .   ,    .




27


.  [261; 266].




28


 . . .




29


  ,      .     ,             ,    ,  ,     [281].           [285].




30


          430           [170].         280 ppm.




31


  ,     XVII .   ,     .




32


           XIX .




33


 .  ,     XIX         ,               .


